Vài điều cơ bản về biện pháp tách rời để giảm thiểu COVID-19

27/03/202008:42:00(Xem: 4354)

Vài điều cơ bản về biện pháp tách rời để giảm thiểu COVID-19

 

David Nguyễn, M.S.

Tuấn Nguyễn, D.V.M, D.T.M.

Cường C. Nguyễn, M.D., AGAF, FACG, FASGE

 

Trong ba tháng nay, COVID-19 đã gây xáo động cả thế giới.  Chính quyền các nước đã ban hành nhiều biện pháp để giảm thiểu số người nhiễm bệnh và số tử vong vì COVID-19.  Một trong những biện pháp này là tách rời mọi ngưòi để cực vi trùng SARS-CoV-2 không có cơ hội lan tràn. Cũng như mọi việc khác trên đời, sẽ có ngưòi tin, có kẻ không tin về hiệu quả của sự tách rời này. Dù tin hay không, tùy theo hoàn cảnh cá nhân, việc tách rời không phải hoàn toàn dễ dàng và đôi khi không thể thực hiện được.

 

Trong thời gian hiện tại và nhất là ở Mỹ, nơi mà tự do cá nhân được đặc biệt tôn trọng, chúng ta nên biết đến những bằng chứng khoa học về hiệu quả của sự tách rời trước khi quyết định  thực hành nghiêm chỉnh việc này.

 

Contact Tracing

Để đi sâu vào vấn đề này, trước hết chúng ta nên đề cập đến ý tưởng gọi là contact tracing. Nếu dịch sát nghĩa, contact tracing là theo dõi sự liên lạc. Trên thực tế, contact tracing là điều tra để tìm những ai đã liên lạc, tiếp xúc trực tiếp với người có bệnh truyền nhiễm với mục đích là chữa trị cho họ nếu họ phát bệnh và ngăn ngừa họ truyền bệnh sang ngưòi khác.

Contact tracing là giải pháp lý tưởng nhất để phòng chống các bệnh truyền nhiễm khi chúng ta biết bệnh đã bắt đầu ở những người nào và khi hệ thống y khoa cho cộng đồng có đầy đủ nhân lực để phỏng vấn từng người xem ai có bệnh, ai cần được điều trị, ai phải tách rời. Khi con số bệnh nhân đã lên đến hàng ngàn, hàng vạn, lan tràn rộng rãi trong cộng đồng như ở New York hiện thời thì giải pháp này không thể thực hiện được.

 

Tách rời (social distancing)

Một khi contact tracing không thể thực hiện được thì chính quyền địa phương, tiểu bang, liên bang phải phải làm sao?  Đối với COVID-19, giới hữu trách ở New York đã áp dụng biện pháp tách rời.  Tin tức cho biết quyết định này dựa vào nghiên cứu của Imperial College London.

 

a-Nghiên cứu của Imperial College London

Nhóm nghiên cứu này đã lên tiếng ngày 15/3/2020 rằng nếu không làm gì hết thì số tử vong ở Mỹ sẽ lên đến hai triệu hai trăm ngàn người vào tháng 6 sắp tới.

Đây là lời khuyến cáo rất nghiêm trọng của các chuyên gia rất có uy tín thuộc Imperial College London.  Tuy nhiên kết quả ra sao phải chờ thực tế trả lời.

 blank

 

b-Nghiên cứu của Singapore

Ngoài nghiên cứu của Imperial College London còn có nghiên cứu của Singapore về sự tách rời.

Ông Cook và đồng nghiệp ở School of Public Health, National University of Singapore vừa công bố trong Lancet Infectious Diseases hôm 23/3/2020 là sự tách rời sẽ làm giảm số trung bình của tổng số bệnh nhân ở Singapore từ 78.2 % đến 93.2%, tùy theo khả năng truyền nhiễm (R) của cực vi trùng SARS-CoV-2.

Họ đề nghị bốn phương pháp (PP) để giảm thiểu số người nhiễm bệnh:

 

PP 1- Cách ly các cá nhân bị nhiễm bệnh và cách ly gia đình của họ. Phương pháp này đựoc gọi  là kiểm dịch

PP 2- Kiểm dịch cộng thêm với đóng cửa trường học ngay lập tức trong 2 tuần

PP 3- Kiểm dịch cộng thêm với việc cho 50% người đi làm được làm ở nhà trong 2 tuần lễ

PP 4- Tổng hợp của cả 3 phương pháp trên: kiểm dịch, đóng cửa trường, và để 50% người đi làm không vào sở trong 2 tuần.

 

Họ cũng đã phân chia kết quả vào 3 trường hợp khác nhau: R 1.5, R 2, và R 32.5

Nói một cách tổng quát thì R = 1.5 nghĩa là 2 người bệnh sẽ làm 3 người lây bệnh ; R 2.0 khi 1 người bệnh lây ra 2 người khác ; và R 2.5 khi 2 người bệnh lây ra 5 người khác.
 

 

Không thay đổi gì hết

PP 1

PP 2

PP 3

PP 4

% giảm thiểu với PP 4

R = 1.5

Tổng số trung bình nhiễm bệnh

279,000

15,000

10,000

4,000

1,800

94.8

R = 2.0

Tổng số trung bình nhiễm bệnh

727,000

130,000

97,000

67,000

50,000

93.0

R =2.5

Tổng số trung bình nhiễm bệnh

1,027,000

520,000

466,000

320,000

258,000

78.2

  

Hiện thời R của COVID-19 đang được nghi ngờ là lên đến 4.8.Dưới đây là bảng so sánh COVID-19 với vài bệnh khác.
 

Disease

R

MERS

~1

Ebola

1.51.-2.58

H1N1

1.46-1.48

SARS

<1-2.75

Measles

12-18

SARS-CoV-2

1.4-4.8 (?)

 

Các tính toán của ông Cook dựa theo giả thuyết là chỉ có 7.5 trong 100 bệnh nhân không có triệu chứng. Cũng nên biết là họ bắt đầu chỉ với 100 bệnh nhân trong cộng đồng và không thể thực hành contact tracing cho 100 người đầu tiên này. Chỉ 80 ngày sau, tổng số trung bình nhiễm bịnh đã lên đến từ 279,000 đến 1 triệu người cho Singapore nơi mà dân số chỉ hơn 5 triệu.

 

Tóm lại, hai trường chuyên khoa ở hai quốc gia khác nhau đã đi đến cùng một kết luận là sự tách rời là việc đáng làm và rất quan trọng trong cuộc chiến đấu với COVID-19. Sự lây lan của COVD-19 sẽ bị giảm thiểu, hoặc hy vong là có thể gián đoạn, chỉ với ít sự thay đổi trong đời sống hàng ngày. 

 

Từ nay đến khi có thuốc chữa hay có thuốc ngừa, tất cả chúng ta đều có trách nhiệm phải lưu tâm đến việc rửa tay, duy trì việc tách rời, và tuân theo các luật lệ địa phương.

 

Đây là lần đầu tiên nhân loại bị ảnh huởng bởi cực vi trùng SARS-CoV-2 nên giới y khoa đều biết thêm nhiều điều mới hầu như mỗi ngày.  Cực vi trùng SARS-CoV-2 có thể đột biến và những gì chúng ta đã thấy ở các quốc gia khác có thể khác biệt với địa phưong nhà. Tuy nhiên, dù Đông hay Tây, một người không bị COVID-19 là một máy thở nhân tạo được sẵn sàng để dùng cho một người khác khi họ bị nhiễm COVID-19.



 


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Mồng hai Tết Quý Mão 2023 năm nay, trời Sacramnento – Cali ấm lên sau những ngày mưa bão nặng nề. Như thường lệ mọi năm, chúng tôi ghé thăm những người Việt thân tình và ít ỏi trong thành phố Mỹ thủ phủ tiểu bang California nầy; trong đó, anh chị Huyên - Thanh Trí
Bạn có thể chỉ tập Thiền 3 phút mỗi ngày cũng sẽ ngăn ngừa được trầm cảm và chữa trị được nhiều nỗi lo lắng. Nhiều chuyên gia ở Bộ Y Tế Anh Quốc và Đại học Oxford nói như thế. Một trong những chuyên gia đó là Giáo sư Mark Williams, từng làm việc trong viện nghiên cứu Wellcome Trust Principal Research Fellow tại Đại học Oxford University.
Cô Alicia Day, 34 tuổi, một công dân Mỹ, đã bị cảnh sát Nga bắt tại Moscow hôm thứ Ba khi cô đang dắt bò đi dạo ở Quảng trường Đỏ của thủ đô nước Nga. Một phát ngôn viên cảnh sát nói với hãng thông tấn Nga TASS: “Theo lời khai của người bị bắt, cô đã mua con bò từ mạng Avito [một trang web rao vặt của Nga] và dắt bò đi dạo.”
Theo thống kê ở Mỹ có 20% người bị bệnh tâm thần (mental problem), người bị bệnh mà không biết mình có bệnh, gia đình người thân khuyên đi bác sĩ không đi. Họ nói: “Tôi không sao, không sao”. Nhưng đến lúc nào đó người bệnh cầm dao giết người, cầm súng bắn người, rồi tự sát hoặc bị bắn chết...
Cựu Tổng thống Donald Trump có thể phải đối mặt với các cáo buộc từ không bị ngày tù nào, cho đến 4 năm tù nếu bị truy tố trong vụ Stormy Daniels trong hồ sơ "chi tiền để ém sự thật" ("hush money") ở New York, một vụ án hình sự hiện đang được cân nhắc bởi một đại bồi thẩm đoàn.
Trump hôm thứ Hai đả kích các công tố đang điều tra hành động của ông, và Trump tự so sánh mình với tên cướp khét tiếng Al Capone. Viết trên Truth Social, Trump nhắc lại những phàn nàn quen thuộc của mình về việc các cuộc điều tra của tư pháp bị kẻ thù của ông ở "nhà nước ngầm" của Mỹ "vũ khí hóa" để chống lại Trump
Trump đã bắt đầu chiến dịch tranh cử năm 2024 bằng cách chửi mắng các dân cử Cộng Hòa muốn tranh vào Bạch Ốc. Đặc biệt nhắm vào Thống đốc Florida Ron DeSantis: Trump đã chỉ trích DeSantis vì “cố gắng viết lại lịch sử” về các chính sách COVID-19, cáo buộc DeSantis đã đóng cửa Florida
“Có hơn 7.600 người trên khắp Hoa Kỳ đã mua văn bằng điều dưỡng dỏm để đảm nhận các vai trò chăm sóc sức khỏe quan trọng đang điều trị cho bệnh nhân,” theo lời Chad Yarbrough, Đặc vụ FBI khu vực Miami, cho biết trong tuần này.
Tựa như cỏ dại mọc ngoài vườn, thật không dễ để loại bỏ tận gốc các tế bào ung thư trong cơ thể một khi chúng sinh sôi. Mà các tế bào ung thư thì cứ không ngừng sinh sôi, ngay cả khi đã bị tiêu diệt đáng kể bằng trị liệu hoặc phẫu thuật. Chỉ với vài tế bào ung thư ít ỏi cũng có thể tạo ra các cụm vi khuẩn (colony) mới để rồi phát triển vượt ra bên ngoài và hút cạn nguồn dinh dưỡng nơi chúng ‘chiếm cứ.’ Chúng cũng có khuynh hướng ‘chu du’ tới những nơi không được chào đón, tạo ra những cụm vi khuẩn di căn tới những vùng xa xôi so với khối u ban đầu, thậm chí còn khó phát hiện cũng như loại bỏ hơn.
Bạn thường thắc mắc: Vé số cào mua ở Little Saigon có thể trúng số bạc triệu đôla hay không? Bây giờ đã có câu trả lời. Một cư dân thị trấn Westminster (Quận Cam, Calif.) đã quyết định mua một vé cào để chơi trò xổ số Instant Prize Crossword (Ô chữ Giải thưởng Tức thì).
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.