Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bước Đi Mới Tôn Vinh Chữ Quốc Ngữ

11/07/201800:00:00(Xem: 423)
Bước Đi Mới Tôn Vinh Chữ Quốc Ngữ
Hoang Hung_GS NĐH
GS Nguyễn Đăng Hưng dâng hoa tại Mộ Cha A. de Rhodes ở Isfahan, Iran.

Hoang Hung_LTV, HH tại Thư viện
Nhà thơ Hoàng Hưng, TS Đào Hằng và nhà báo Lưu Trọng Văn tại Thư viện Ajuda, nơi lưu giữ văn bản nghiên cứu CQN đầu tiên của F. de Pina.

Hoang Hung_Khai mạc HT
Ông Chủ tịch Hội Địa lý Lisbon khai mạc Hội thảo Quan hệ Bồ- Việt xưa và nay.

Hoang Hung_Mời thamgia Viện
Ông Chủ tịch Uỷ ban châu Á nhận thư mời vào Ban Cố vấn Viện Bảo tồn và Tôn vinh CQN.

 
Hoàng Hưng

 
Nhà báo Lưu Trọng Văn và tôi, Hoàng Hưng, vừa làm xong một việc có ý nghĩa ở Lisbon, thủ đô Bồ Đào Nha, coi như mở đầu cuộc tôn vinh Chữ Quốc Ngữ (CQN) mà một nhóm người yêu tiếng Việt khởi xướng từ tháng 3 năm nay (2018).

Ông Nguyễn Đăng Hưng, nguyên GS Đại học Liege Bỉ, nhiều năm về Việt Nam giúp đào tạo cao học, là người có sáng kiến tôn vinh Cha Alexandre de Rhodes (nguyên cớ trực tiếp là do GS bất bình với "đề án chữ Việt mới" của một vị đã từng gây ồn ào truyền thông hồi đầu năm). Sáng kiến này được ông tung trên Facebook cá nhân và đưa ra trong buổi họp mặt các nhà văn thân hữu của mạng Văn Việt cuối tháng 3/2018.

Động thái đầu tiên của GS Nguyễn Đăng Hưng là tìm đến ngôi mộ người có công lớn trong công cuộc tạo ra Chữ Quốc Ngữ là Giáo sĩ Dòng Tên Alexandre de Rhodes người Pháp, ở Isfahan, Iran. Ông đã kiên trì vận động để được chính quyền sở tại cho phép, và thuê làm bia "Tri ân Cha Alexandre de Rhodes, người có công lớn trong việc tạo tác Chữ Quốc Ngữ" bằng 4 thứ tiếng (Việt, Pháp, Anh, Iran). Bia sẽ được Giáo sư cùng một số chiến hữu từ Việt Nam và nước ngoài sang Isfahan dựng vào dịp 358 năm ngày mất của cụ Rhodes (5/11/1660).

Cùng lúc, Giáo sư kết nối với các nhà nghiên cứu và trí thức ở Huế, Quảng Nam… kiểm lại những chứng tích của buổi khai sinh Chữ Quốc Ngữ ở vùng này, quan trọng nhất là 3 ngôi mộ của các Giáo sĩ Dòng Tên ở Thanh Chiêm, một trong số đó rất có thể là mộ của Giáo sĩ Francisco de Pina, đã được giới nghiên cứu khẳng định là người mở đầu công cuộc hình thành CQN từ đầu thế kỷ 17.

Một dự án lập Khu Tưởng niệm F. de Pina đã nhanh chóng ra đời với sự hưởng ứng của một số cựu lãnh đạo địa phương và trung ương, sự đóng góp tài vật (đất đai, tiền bạc) của doanh nhân và người dân. Nhóm khởi xướng "Tôn vinh CQN" gồm các nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo, nhà giáo… đã hình thành như thế.

Câu chuyện trở nên càng hấp dẫn, khi bà Thuỷ Tiên Nguyễn, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam- Bồ Đào Nha cho biết sắp có cuộc Hội thảo về quan hệ Bồ Đào Nha - Việt Nam tại Hội Địa lý Lisbon (Sociedade Geografia de Lisboa) vào đầu tháng 7.

Lập tức 2 thành viên "Nhóm Tôn vinh CQN" chúng tôi đăng ký sang Lisbon dự Hội thảo.

Chiều 5/7, tại trụ sở Hội Địa lý Lisbon, đã diễn ra cuộc "Hội thảo Quốc tế về Quan hệ Bồ-Việt xưa và nay" do Hội Địa lý Lisbon và Hội Hữu nghị Việt-Bồ đồng tổ chức.

Bốn báo cáo về vai trò của các giáo sĩ Bồ và việc hình thành CQN của GS Nguyễn Đăng Hưng, nhà báo Lưu Trọng Văn, nhà giáo Lê Nam Trung Hiếu, nhà thơ Hoàng Hưng, nhà giáo Thuỷ Tiên Nguyễn đã gây hứng khởi lớn cho cử toạ là các nhân sĩ trí thức Bồ mong muốn quốc gia này nối lại mối quan hệ vốn có từ lâu đời với xứ sở mà cha ông họ từng có giao tình, cũng như một số doanh nhân đang muốn tìm hiểu một địa chỉ làm ăn mới đầy triển vọng.

Hôm trước hội thảo, các thành viên của nhóm Tôn vinh CQN từ Việt Nam xa xôi cũng có cơ duyên được thăm thánh tích của Đức Chân Phước Andre Phú Yên, một học trò thân tín của A. de Rhodes, thờ tại Giáo đường cổ kính St Roque của Dòng Tên Bồ Đào Nha và thăm Thư viện Biblioteca da Ajuda, đọc tận mắt bản chép lại công trình đầu tiên về CQN của Cụ Pina (đầu TK 17) trong cuốn sách cổ từ TK 18: "Manuductio ad Linguam Tunckinensem" (Sổ tay về Tiếng Tonkin).

Thông tin về Hội thảo lan truyền rất nhanh về Việt Nam, lập tức chúng tôi nhận được những hứa hẹn góp sức cho những việc làm sắp tới của nhóm Tôn Vinh CQN.

Cũng từ Việt Nam, đã có thông tin về kế hoạch khai mạc một Viện (Institute) thuộc trường Đại học Duy Tân, Đà Nẵng), bao gồm nhiều nhân sĩ trí thức Việt Nam cũng như quốc tế. Viện có mục tiêu tôn vinh những người có công xây dựng, phát triển CQN, bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, dạy tiếng Việt cho người nước ngoài và con cháu người Việt trên khắp thế giới… Việc làm trước mắt của tổ chức này sẽ là xây dựng khu Tưởng Niệm Cụ Pina ở Quảng Nam và hội thảo quốc tế kỷ niệm 100 năm ngày Vua Khải Định ra Đạo dụ bãi bỏ Khoa cử, coi như thừa nhận CQN là chữ viết chính thức của quốc gia (1919).

Đây có thể coi là bước đi mới của công cuộc tôn vinh CQN đã diễn ra từ sau Đổi Mới.

Lần đầu tiên là vụ phục hồi danh dự và công lao Alexandre de Rhodes vào năm 1993. Báo Lao Động khởi ra việc này với các bài viết của Minh Hiền, Hoàng Hưng, bác bỏ sự buộc tội bất công kéo dài mấy mươi năm đối với Giáo sĩ (những phát biểu của ông đã bị diễn giải theo định kiến chính trị tiêu cực).

Khi đó theo yêu cầu của báo Lao Động, GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử, đã có bài viết quan trọng xác nhận công lao của Giáo sĩ. Ban Bí thư Đảng Cộng sản còn đề nghị báo Lao Động sưu tầm và cung cấp cho Ban tất cả tư liệu đã có về A. de Rhodes (trong việc này, chúng tôi đã được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của các đồng nghiệp ở báo Công giáo & Dân tộc). Từ đó đưa tới Hội thảo Khoa học Lịch sử về A. de Rhodes và sau đó, tên đường, bia tưởng niệm Giáo sĩ đã được phục dựng.

Bước thứ hai là việc Quỹ Phan Châu Trinh đưa những người đặt nền móng cho tiếng Việt hiện đại với CQN như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh vào danh mục các danh nhân Văn hoá được Quỹ tôn vinh hằng năm.

Nhiều người hy vọng rằng, ở bước đi mới hôm nay, đông đảo người dân Việt Nam sẽ có cơ hội biết đến và tri ân công lao của những người đặt những viên gạch đầu tiên của Lâu đài CQN - các Giáo sĩ Bồ Đào Nha Gaspar do Amaral, António Barbosa, và đặc biệt Francisco de Pina.

Người ta cũng chờ đợi những động thái tích cực rõ ràng từ các cơ quan hữu trách chính thức, dẫn đến việc tôn vinh Cụ Pina một cách xứng đáng, đúng với truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người Việt Nam.

21/07/2018(Xem: 633)
Mẹ Nấm, đồng sáng lập Mạng Lưới Bloggers Việt Nam, hiện đang bị tù giam 10 năm, và bà đang tuyệt thực kể từ ngày 6, Tháng Bảy
21/07/2018(Xem: 318)
(Trải nghiệm của một người trong cuộc) - tham dự vào việc hình thành xã hội dân sự ở Việt Nam thông qua truyền thông mạng trong vòng 15 năm lại đây.
21/07/2018(Xem: 356)
Tuần này, Cỏ May tôi xin trở về với Paris vì Thủ đô Ánh sáng đang tưng bừng niềm vui thắng Cúp Thế giới 2018. Từ trưa thứ hai 16/07, gần nửa triệu người đổ xô tới đại lộ Champs-Élysée, lối Khải Hoàn môn, để cùng biểu lộ niềm vui, hoan nghênh đội banh Xanh đã đem vinh quang về cho nước Pháp.
20/07/2018(Xem: 1861)
Janet Nguyễn đưa ra tuyên bố: Trả lại tự do cho anh Will Nguyễn là việc Cộng Sản Việt Nam phải thực thi, và Tôi rất hài lòng khi được được tin này
20/07/2018(Xem: 1038)
Tôi xin được gửi lời cảm ơn đến với những ai đã cùng chúng tôi ủng hộ và giúp ông William Nguyễn được trả tự do trong thời gian vừa qua. Còn với tôi, tôi rất hãnh diện được đóng góp vào np64 lực này.
20/07/2018(Xem: 1030)
Sáng hôm đó tôi xem trực tuyến (trực tiếp truyền hình) trận đấu qua màn hình lớn, cùng với nhiều nghìn khán giả tại sân cỏ trước toà thị chính San Francisco.
20/07/2018(Xem: 482)
có khoảng 300 cựu nhân viên và gia đình, và quan khách tham dự. Có những gia đình đến từ Vermont, Boston MA, Pennsylvania, Georgia, Texas, Colorado, N. Carolina, Nevada, Nam CA…
20/07/2018(Xem: 822)
tại World Cup 2018, Nhựt Bổn có mặt, Đại Hàn có mặt... Còn Việt Nam? Đâu? ... tự xưng đỉnh cao trí tuệ loài người nầy, chẳng những không tạo được một thành thích nào để có tiếng, có tăm trên quốc tế!
20/07/2018(Xem: 2217)
Xét vì Nguyễn Phú Trọng và đồng đảng: Nguyễn Xuân Phúc, Trần Đại Quang, Tô Lâm, Nông Đức Mạnh, Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Thiện Nhân, phạm tội phản quốc và nhiều trọng tội khác, bị kết án tử
20/07/2018(Xem: 344)
Vào tháng 10, mùa đông, nhằm tiết đại hàn, giá lạnh, vua Lý Thánh Tông (1023 – 1072) nói với các quan hầu cận rằng: "Trẫm ở trong cung, sưởi than xương thú, mặc áo lông chồn còn rét thế này, nghĩ đến người tù bị giam trong ngục, khổ sở về gông cùm, chưa rõ ngay gian, ăn không no bụng, mặc không kín thân, khốn khổ vì gió rét, hoặc có kẻ chết không đáng tội, trẫm rất thương xót. Vậy lệnh cho Hữu ty phát chăn chiếu, và cấp cơm ăn ngày hai bữa.” (1)
20/07/2018(Xem: 412)
Ông bà người Việt Nam thường bảo con cháu “đẹp tốt khoe ra, xấu xa đậy lại”. Lời khuyên luân lý này dậy mọi người phải biết bảo vệ nhân phẩm và thuần phong mỹ tục của dân tộc và nên tránh những hành động gây hổ thẹn giống nòi trước thiên hạ.
19/07/2018(Xem: 2110)
sẽ có những hậu quả nhanh chóng và dứt khoát từ Quốc Hội Hoa Kỳ. Quyết định của VN hầu như sẽ lập tức châm ngòi cho một cuộc thảo luận nghiêm túc trong Quốc Hội Hoa Kỳ về các hậu quả tài chánh, ngoại giao, và chính trị đối với Việt Nam
19/07/2018(Xem: 757)
Thắng cử là một chuyện, điều hành chính phủ một cách có hiệu quả như đã hứa và hành xử ra sao với đồng minh và kẻ thù là một chuyện khác, không dễ. Các “slogan mì ăn liền”, thủ đoạn hay mánh khoé tranh cử
19/07/2018(Xem: 848)
Nguyễn Văn Sâm, người nổi tiếng về nhiều công trình nghiên cứu văn học, cũng là một nhà sáng tác văn học với giọng văn rất Nam Bộ trong kiểu riêng... Đặc biệt là ở công sưu tập, phiên âm, chú giải gìn giữ mảng truyện thơ và tuồng Nôm
19/07/2018(Xem: 626)
khi đất nước lâm nguy trước mối họa ngoại xâm thì mọi người dân Việt sẽ đoàn kết một lòng thành một khối duy nhất bền vững như núi, thủy chung như suối, và bao dung như biển cả
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 07/2018, dữ liệu iCloud của khoảng 130 triệu người dùng ở Trung Quốc đã được chuyển hoàn tất qua máy chủ của Guizhou-Cloud Big Data, một công ty viễn thông thuộc sở hữu của nhà nước. Điều này cũng có nghĩa là các dịch vụ đám mây của Trung Quốc đang nắm quyền quản lý nguồn dữ liệu iCloud của hàng trăm triệu người dùng iPhone ở trong nước
Khoảng giữa tháng 07/2018, Comcast đã chính thức rút đề nghị mua lại đối với 21st Century Fox, trị giá 65 tỷ USD. Điều cũng có nghĩa là Disney đã giành chiến thắng và các siêu anh hùng Marvel sắp được đoàn tụ về cùng một mái nhà. Mức giá đề nghị mua lại Fox của Disney là 71.3 tỷ USD
Khoảng giữa tháng 07/2018, Apple đang vấp phải làn sóng phản đối dữ dội sau khi nhiều người dùng nhận ra những chiếc laptop MacBook Pro 2018 mới trang bị chip Intel Core i9 không như quảng cáo.
Công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR được đánh giá là một trong những đột phá quan trọng nhất của khoa học hiện đại. Dù đã được một số quốc gia cho phép thử nghiệm trên người, sự an toàn của CRISPR vẫn còn là chủ đề gây tranh cãi
Các nhà khoa học đã tìm ra nguyên nhân khiến cho các tế bào già đi. Những thứ như tổn thương DNA, sự rút ngắn nhiễm sắc thể và thiếu khả năng tăng sinh có thể làm cho các tế bào đóng cửa – chúng không chết, nhưng ngừng phân chia và chỉ ở yên một chỗ. Tuy nhiên, sự thật là chưa có một ý tưởng thuyết phục nào giải thích sự già đi của một sinh vật. Nó có thể là hiệu ứng tích lũy của rất nhiều tế bào đã già đi, hoặc có thêm một thứ gì đó tham gia vào quá trình đếm ngược tuổi tác.
Facebook là nền tảng mạng xã hội lớn nhất, nên khi có những thông tin sai lệch được đăng tải, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Trong quá khứ, nhiều ý kiến từng cho rằng Facebook đã góp phần làm ảnh hưởng đến kết quả bầu cử tổng thống Mỹ. Để chống lại tình trạng tiêu cực, khoảng giữa tháng 07/2018, Facebook cho biết đã bắt đầu gỡ bỏ những thông tin sai lệch, những thông tin có thể làm hại đến xã hội, đến những người dùng ngoài đời.
Nokia X6 được ra mắt từ tháng 05/2018, và nhận được sự quan tâm từ khá nhiều người dùng vì có cấu hình ổn với mức giá khá tốt nhưng đáng tiếc là chỉ dành cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 07/2018, cuối cùng HMD Global cũng chính thức xác nhận sẽ ra mắt X6 cho thị trường quốc tế dưới tên gọi là Nokia 6.1 Plus.
Động cơ phản lực là thành phần có chi phí bảo trì cao nhất và mất nhiều thời gian để sửa chửa nhất trên máy bay vì có nhiều ngóc ngách nhỏ khó tiếp cận. Khoảng giữa tháng 07/2018, Rolls-Royce đã phát triển những con robot có thể kiểm tra bên trong động cơ máy bay, từ đó nhanh chóng phát hiện hỏng hóc và giúp rút ngắn thời gian bảo trì.
Theo các quan chức của Liên minh Châu Âu EU, Google đang nắm giữ quá nhiều quyền lực trong tay với hệ sinh thái Android. Quyền lực được cho là để ép buộc các nhà sản xuất phải tích hợp phần mềm và dịch vụ của Google vào hệ điều hành Android mà họ sử dụng
Nhà phát triển 11k Studio đã ra mắt nhiều ứng dụng hỗ trợ người dùng Windows 10 PC/Mobile sử dụng các dịch vụ của Google như Photos, Drive, Maps... Tuy nhiên, chúng không phải là chính chủ và còn đi kèm quảng cáo gây khó chịu khi sử dụng và không đảm bảo chất lượng, tính an toàn. Do đó, khoảng giữa tháng 07/2018, Microsoft đã xóa các ứng dụng Google không chính chủ ra khỏi Windows Store
Khoảng giữa tháng 07/2018, Corning đã đăng tải một clip thử nghiệm độ bền về mẫu kính cường lực Gorilla Glass 6 mới nhất. Theo đó, mẫu kính cường lực mới sẽ có thể chịu được lực thả rơi ở độ cao 1m sau 15 lần thả rơi.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, nhà mạng Verizon tuyên bố sẽ ngưng kích hoạt những điện thoại nào không hỗ trợ mạng 4G LTE. Điều này có nghĩa là nếu muốn kích hoạt và sử dụng điện thoại với mạng của Verizon, điện thoại của người dùng phải hỗ trợ mạng 4G, mạng 3G trở xuống sẽ không còn được hỗ trợ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, BWM sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với Lyft và Uber khi triển khai chương trình đi chung xe của hãng
Khoảng giữa tháng 07/2018, những chuyên gia hàng đầu về công nghệ, trong đó có Elon Musk và 3 nhà đồng sáng lập Deepmind của Google, đã ký vào bản cam kết, khẳng định sẽ không phát triển "vũ khí hủy diệt tự động", một thứ máy móc có khả năng giết chóc chạy tự động.
Khoảng giữa tháng 07/2018, sau khi CEO Mark Zuckerberg tỏ ra nhiệt huyết với tình hình đột phá về trí thông minh nhân tạo của công ty, Facebook đã nhanh chóng mở phòng lab trải rộng toàn cầu cũng như thuê hàng loạt kỹ sư đầu ngành về trí tuệ nhân tạo để giúp công ty xúc tiến tốc độ nghiên cứu công nghệ tương lai.