Hôm nay,  
Việt Báo Online

Bước Đi Mới Tôn Vinh Chữ Quốc Ngữ

11/07/201800:00:00(Xem: 796)
Bước Đi Mới Tôn Vinh Chữ Quốc Ngữ
Hoang Hung_GS NĐH
GS Nguyễn Đăng Hưng dâng hoa tại Mộ Cha A. de Rhodes ở Isfahan, Iran.

Hoang Hung_LTV, HH tại Thư viện
Nhà thơ Hoàng Hưng, TS Đào Hằng và nhà báo Lưu Trọng Văn tại Thư viện Ajuda, nơi lưu giữ văn bản nghiên cứu CQN đầu tiên của F. de Pina.

Hoang Hung_Khai mạc HT
Ông Chủ tịch Hội Địa lý Lisbon khai mạc Hội thảo Quan hệ Bồ- Việt xưa và nay.

Hoang Hung_Mời thamgia Viện
Ông Chủ tịch Uỷ ban châu Á nhận thư mời vào Ban Cố vấn Viện Bảo tồn và Tôn vinh CQN.

 
Hoàng Hưng

 
Nhà báo Lưu Trọng Văn và tôi, Hoàng Hưng, vừa làm xong một việc có ý nghĩa ở Lisbon, thủ đô Bồ Đào Nha, coi như mở đầu cuộc tôn vinh Chữ Quốc Ngữ (CQN) mà một nhóm người yêu tiếng Việt khởi xướng từ tháng 3 năm nay (2018).

Ông Nguyễn Đăng Hưng, nguyên GS Đại học Liege Bỉ, nhiều năm về Việt Nam giúp đào tạo cao học, là người có sáng kiến tôn vinh Cha Alexandre de Rhodes (nguyên cớ trực tiếp là do GS bất bình với "đề án chữ Việt mới" của một vị đã từng gây ồn ào truyền thông hồi đầu năm). Sáng kiến này được ông tung trên Facebook cá nhân và đưa ra trong buổi họp mặt các nhà văn thân hữu của mạng Văn Việt cuối tháng 3/2018.

Động thái đầu tiên của GS Nguyễn Đăng Hưng là tìm đến ngôi mộ người có công lớn trong công cuộc tạo ra Chữ Quốc Ngữ là Giáo sĩ Dòng Tên Alexandre de Rhodes người Pháp, ở Isfahan, Iran. Ông đã kiên trì vận động để được chính quyền sở tại cho phép, và thuê làm bia "Tri ân Cha Alexandre de Rhodes, người có công lớn trong việc tạo tác Chữ Quốc Ngữ" bằng 4 thứ tiếng (Việt, Pháp, Anh, Iran). Bia sẽ được Giáo sư cùng một số chiến hữu từ Việt Nam và nước ngoài sang Isfahan dựng vào dịp 358 năm ngày mất của cụ Rhodes (5/11/1660).

Cùng lúc, Giáo sư kết nối với các nhà nghiên cứu và trí thức ở Huế, Quảng Nam… kiểm lại những chứng tích của buổi khai sinh Chữ Quốc Ngữ ở vùng này, quan trọng nhất là 3 ngôi mộ của các Giáo sĩ Dòng Tên ở Thanh Chiêm, một trong số đó rất có thể là mộ của Giáo sĩ Francisco de Pina, đã được giới nghiên cứu khẳng định là người mở đầu công cuộc hình thành CQN từ đầu thế kỷ 17.

Một dự án lập Khu Tưởng niệm F. de Pina đã nhanh chóng ra đời với sự hưởng ứng của một số cựu lãnh đạo địa phương và trung ương, sự đóng góp tài vật (đất đai, tiền bạc) của doanh nhân và người dân. Nhóm khởi xướng "Tôn vinh CQN" gồm các nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo, nhà giáo… đã hình thành như thế.

Câu chuyện trở nên càng hấp dẫn, khi bà Thuỷ Tiên Nguyễn, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam- Bồ Đào Nha cho biết sắp có cuộc Hội thảo về quan hệ Bồ Đào Nha - Việt Nam tại Hội Địa lý Lisbon (Sociedade Geografia de Lisboa) vào đầu tháng 7.

Lập tức 2 thành viên "Nhóm Tôn vinh CQN" chúng tôi đăng ký sang Lisbon dự Hội thảo.

Chiều 5/7, tại trụ sở Hội Địa lý Lisbon, đã diễn ra cuộc "Hội thảo Quốc tế về Quan hệ Bồ-Việt xưa và nay" do Hội Địa lý Lisbon và Hội Hữu nghị Việt-Bồ đồng tổ chức.

Bốn báo cáo về vai trò của các giáo sĩ Bồ và việc hình thành CQN của GS Nguyễn Đăng Hưng, nhà báo Lưu Trọng Văn, nhà giáo Lê Nam Trung Hiếu, nhà thơ Hoàng Hưng, nhà giáo Thuỷ Tiên Nguyễn đã gây hứng khởi lớn cho cử toạ là các nhân sĩ trí thức Bồ mong muốn quốc gia này nối lại mối quan hệ vốn có từ lâu đời với xứ sở mà cha ông họ từng có giao tình, cũng như một số doanh nhân đang muốn tìm hiểu một địa chỉ làm ăn mới đầy triển vọng.

Hôm trước hội thảo, các thành viên của nhóm Tôn vinh CQN từ Việt Nam xa xôi cũng có cơ duyên được thăm thánh tích của Đức Chân Phước Andre Phú Yên, một học trò thân tín của A. de Rhodes, thờ tại Giáo đường cổ kính St Roque của Dòng Tên Bồ Đào Nha và thăm Thư viện Biblioteca da Ajuda, đọc tận mắt bản chép lại công trình đầu tiên về CQN của Cụ Pina (đầu TK 17) trong cuốn sách cổ từ TK 18: "Manuductio ad Linguam Tunckinensem" (Sổ tay về Tiếng Tonkin).

Thông tin về Hội thảo lan truyền rất nhanh về Việt Nam, lập tức chúng tôi nhận được những hứa hẹn góp sức cho những việc làm sắp tới của nhóm Tôn Vinh CQN.

Cũng từ Việt Nam, đã có thông tin về kế hoạch khai mạc một Viện (Institute) thuộc trường Đại học Duy Tân, Đà Nẵng), bao gồm nhiều nhân sĩ trí thức Việt Nam cũng như quốc tế. Viện có mục tiêu tôn vinh những người có công xây dựng, phát triển CQN, bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt, dạy tiếng Việt cho người nước ngoài và con cháu người Việt trên khắp thế giới… Việc làm trước mắt của tổ chức này sẽ là xây dựng khu Tưởng Niệm Cụ Pina ở Quảng Nam và hội thảo quốc tế kỷ niệm 100 năm ngày Vua Khải Định ra Đạo dụ bãi bỏ Khoa cử, coi như thừa nhận CQN là chữ viết chính thức của quốc gia (1919).

Đây có thể coi là bước đi mới của công cuộc tôn vinh CQN đã diễn ra từ sau Đổi Mới.

Lần đầu tiên là vụ phục hồi danh dự và công lao Alexandre de Rhodes vào năm 1993. Báo Lao Động khởi ra việc này với các bài viết của Minh Hiền, Hoàng Hưng, bác bỏ sự buộc tội bất công kéo dài mấy mươi năm đối với Giáo sĩ (những phát biểu của ông đã bị diễn giải theo định kiến chính trị tiêu cực).

Khi đó theo yêu cầu của báo Lao Động, GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử, đã có bài viết quan trọng xác nhận công lao của Giáo sĩ. Ban Bí thư Đảng Cộng sản còn đề nghị báo Lao Động sưu tầm và cung cấp cho Ban tất cả tư liệu đã có về A. de Rhodes (trong việc này, chúng tôi đã được sự giúp đỡ rất nhiệt tình của các đồng nghiệp ở báo Công giáo & Dân tộc). Từ đó đưa tới Hội thảo Khoa học Lịch sử về A. de Rhodes và sau đó, tên đường, bia tưởng niệm Giáo sĩ đã được phục dựng.

Bước thứ hai là việc Quỹ Phan Châu Trinh đưa những người đặt nền móng cho tiếng Việt hiện đại với CQN như Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh vào danh mục các danh nhân Văn hoá được Quỹ tôn vinh hằng năm.

Nhiều người hy vọng rằng, ở bước đi mới hôm nay, đông đảo người dân Việt Nam sẽ có cơ hội biết đến và tri ân công lao của những người đặt những viên gạch đầu tiên của Lâu đài CQN - các Giáo sĩ Bồ Đào Nha Gaspar do Amaral, António Barbosa, và đặc biệt Francisco de Pina.

Người ta cũng chờ đợi những động thái tích cực rõ ràng từ các cơ quan hữu trách chính thức, dẫn đến việc tôn vinh Cụ Pina một cách xứng đáng, đúng với truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người Việt Nam.

12/12/2018(Xem: 116)
Đêm Hùng-Ca - Với Ban Ca Hoàng Hạc, Ban Văn Nghệ Liên Đoàn Hướng Việt, Đoàn Du Ca Nam California, Nhóm Ca Hội Ái Hữu Cựu Nữ Sinh Gia Long Nam California, Câu-Lạc-Bộ Văn-Nghệ Viện Việt-Học
12/12/2018(Xem: 1170)
bốn nước chia sẻ về hệ thống tình báo là Mỹ, Anh, Úc, và Tân Tây Lan đã block không cho công ty Huawei vào được hệ thống 5G của họ. Nhật cũng chính thức cấm những hợp đồng chính thức với ZTE và Huawei
12/12/2018(Xem: 918)
Mã tầm mã, ngưu tầm ngưu. Đối với Việt Cộng thì Trung Cộng vẫn là nước bạn láng giềng hữu hảo – một tấm gương để noi theo – trong tiến trình cùng đưa cả dân tộc đến chỗ diệt vong, lụn bại.
11/12/2018(Xem: 416)
Thật sự tôi ngạc nhiên khi biết anh Đoàn Thanh Liêm là tác giả bài thơ trên. Anh cũng là thành viên kỳ cựu của gia đình Phuc hưng. Cách đây gần môt năm anh vẫn thường xuyên đi về với
11/12/2018(Xem: 344)
đã có nhiều sử gia, học giả, nhà văn, nhà báo đánh giá, bình luận về nhân vật Petrus Trương Vĩnh Ký đã có 40 năm làm việc liên tục dưới thời Pháp thuộc liên tục dưới quyền 10 viên Toàn quyền Pháp (từ Ernest Costants tới Paul Doumer).
11/12/2018(Xem: 491)
Nhân Ngày Kỷ Niệm 70 công bố Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền, Liên Hội người Việt tỵ nạn tại Cộng Hòa Liên Bang Đức (LHNVTN tại CHLB Đức) đã tổ chức cuộc biểu tình, Mít-Tinh (Meeting) trước cổng Brandenburg tại Berlin để đòi nhà cầm quyền Hà Nội hãy trả lại Quyền Con Người cho dân Việt Nam
11/12/2018(Xem: 529)
Toàn bản Nôm viết tay này gồm 10 tờ (20 trang), chữ đẹp hào hoa, cũng chút khó đọc nếu ta không quen vì nhiều chỗ viết tắt và bay bướm.
11/12/2018(Xem: 1432)
Trong những năm gần đây, trên liên mạng toàn cầu, xôn xao câu chuyện Hồ Chí Minh (HCM) là Nguyễn Ái Quốc (NAQ) giả.
11/12/2018(Xem: 303)
Chùa That Luong xây dựng vào thế kỷ thứ 3 cùng lúc với thành phố Viengtianne được thành lập. Chùa That Luong là ngôi chùa tiêu biểu cho nước Lao.
11/12/2018(Xem: 258)
Tại Biển Hồ cĩ một ngọn núi trọc duy nhứt trong vùng được đặt tên là Núi Thấp. Chung quanh Núi Thấp dân chúng ở đơng đúc. Cĩ chùa và sư sải, chợ nhĩm họp buơn bán, cĩ bến xe Tuk Tuk và nhiều xe ơm, cĩ bến đị chở khách và hàng hĩa vảng lai. Vào những ngày nắng ấm, ghe chở khách du lịch ra giửa hồ ngắm hồng hơn. Vì vùng đất nhỏ hẹp nên rất nhiều người cất nhà sàn trên mặt nước.
10/12/2018(Xem: 634)
Vào tuần lễ đầu tháng 12, khi Lễ Thanksgiving vừa trôi qua thì một đồng hương ở Houston (TX) đã âm thầm hỗ trợ cho ba chuyến cứu trợ từ thiện cho hơn ngàn gia đình đồng bào đang lưu thân lạc xứ ở Cambodia.
10/12/2018(Xem: 240)
Nghị quyết do Dân Biểu Lowenthal đệ trình hiện có được sự bảo trợ của 42 Dân Biểu Hạ Viện Hoa Kỳ. Một nghị quyết tương tự và được sự ủng hộ của lưỡng đảng Quốc Hội cũng đã được đệ trình tại Thượng Viện Hoa Kỳ hôm nay
10/12/2018(Xem: 1306)
Vì cái bệnh "sách" nên trong thời gian còn lại Ô dành nhiều thời gian sưu tầm và cho ra những sách như: Danh Ngôn DN Tình Yêu, DN Đàn Ông-Đàn Bà, DN Tình Bạn, DN Hạnh Phúc, Tình Yêu trong Danh Ngôn và Thi Ca, Tự điển Lời hay Ý Đẹp tập 1 và 2, v.v... Ô đã khôn ngoan để tránh đụng chạm với chính quyền
10/12/2018(Xem: 804)
đứng trước nhu cầu của châu Âu và Mỹ phải điều chỉnh với “ khôn ngoan về mặt chiến lược” đối với các lợi ích đang phân hoá của họ: Mỹ phải tập trung vào Trung Quốc, trong khi châu Âu phải tập trung vào thế giới Ả rập và Nga.
10/12/2018(Xem: 299)
Chủ Nhật , Dec 16 , 2018 . lúc 10:00 am đến 3:00 pm tai địa điểm : "Mile Square Park" 16801 Euclid Street , Fountain Valley
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 12/2018, Sahad Nk, một chuyên gia săn lỗi tại Ấn Độ, đã phát hiện ra một tên miền phụ của Microsoft, “success.office.com”, không được thiết lập theo tiêu chuẩn cần thiết. Vì thế, Nk đã tìm ra cách chiếm được tên miền. Tiếp theo, Nk dùng một bản ghi CNAME, một bản ghi chính tắc được dùng để liên kết một tên miền với tên miền khác, nhằm trỏ tên miền “success.office.com” vào trường Azure của anh. Điều này giúp Nk kiểm soát tên miền phụ và bất kỳ dữ liệu nào được gửi tới nó.
Các công ty lớn luôn thu hút sự chú ý của mọi người, và Apple luôn nằm trong top đầu những công ty được chú ý nhiều nhất. Và ở vai trò của một công ty nghìn tỉ USD, Apple đang dần chuyển chiến lược từ việc làm sản phẩm đại chúng sang phân khúc cao cấp của các thị thường mà hãng có tham gia.
Có một thác nước ở Orion chăng? Câu trả lời là Không, nhưng một số bụi trong M43 hiện diện cũng tương tự như một thác nước trên Trái Đất. M43 là một phần của Tổ hợp đám mây phân tử Orion, thường được chụp ảnh nhưng hiếm khi được nhắc đến. Hàng xóm của nó là M42 nổi tiếng hơn.
Khoảng giữa tháng 12/2018, một tòa nhà trong khuôn viên Menlo Park của Facebook, nơi làm việc của các nhân viên Instagram và Facebook, đã được sơ tán sau khi có tin nhắn đe dọa đánh bom tòa nhà
Khoảng giữa tháng 12/2018, trong một phiên điều trần của CEO Google Sundar Pichai trước Quốc hội Mỹ, nghị sĩ Steve King đã yêu cầu Pichai giải thích vì sao chiếc iPhone của cháu gái ông không hoạt động bình thường
Làn da là cơ quan có diện tích lớn nhất trên cơ thể, bao bọc và chở che cho chúng ta một cách hết sức kỳ diệu. Mỗi ngày, có khoảng 500 triệu tế bào da bị bong ra khỏi cơ thể, nhưng bởi cấu trúc tetrakaidecahedron mà da chúng ta sẽ không bao giờ bị thủng hay hở
Khoảng giữa tháng 12/2018, Samsung chính thức ra mắt Galaxy A8S, chiếc smartphone có màn hình đục lỗ đầu tiên trên thế giới. Thiết kế màn hình Infinity-O của Samsung cực kỳ ấn tượng, với màn hình sát cạnh và chỉ có một lỗ khoét nhỏ ở góc bên trái dành cho camera selfie.
Khoảng giữa tháng 12/2018, CEO Sundar Pichai của Google đang có phiên điều trần trước Quốc hội, và giữa nhiều câu hỏi về sự thống trị của Android, việc phải loại bớt kết quả tìm kiếm theo yêu cầu của Trung Quốc, quyền riêng tư... Google cũng nhận được câu hỏi liệu kết quả do Google trả về có bị thiên vị hay không.
ZTE đã phải nộp khoản tiền lên tới 1.7 tỷ USD để thoát khỏi án phạt của Mỹ. Và sắp tới là Huawei sẽ phải nộp bao nhiêu tiền nếu lệnh cấm chính thức được ban hành.
Khoảng giữa tháng 12/2018, theo báo cáo được đăng trên tạp chí Nature Communications, các nhà khoa học ở Úc vừa có một bước tiến mới trong chẩn đoán ung thư, phát triển thành công giải pháp giúp phát hiện sự hiện diện của tế bào bệnh ở bất kỳ đâu trong cơ thể, chỉ với thời gian 10 phút. Tiến trình chẩn đoán mới được hình thành sau khi các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland nhận thấy sự xuất hiện của một cấu trúc DNA độc đáo khi đặt tế bào ung thư vào trong môi trường nước. Bằng cách xác định sự có mặt của cấu trúc, xét nghiệm mới có thể giúp phát hiện ung thư ở người sớm hơn rất nhiều so với các biện pháp đang được dùng hiện nay.
Tại sao thiên hà này có cái đuôi dài như vậy? Trong hình ảnh tuyệt đẹp, dựa trên dữ liệu hình ảnh từ Hubble Legacy Archive, các thiên hà ở cách xa nhau tạo thành một bối cảnh ấn tượng cho thiên hà xoắn ốc gián đoạn Arp 188, Thiên hà Nòng Nọc (Tadpole).
Khoảng giữa tháng 12/2018, Google+ tiếp tục liên quan đến một vụ rò rỉ dữ liệu thứ hai, và Google quyết định sẽ đóng cửa mạng xã hội của hãng vào tháng 04/2019 thay vì tháng 8 như kế hoạch ban đầu. Ngoài ra, toàn bộ API để các ứng dụng bên thứ ba truy xuất thông tin từ Google+ cũng sẽ đóng trong vòng 90 ngày tiếp theo.
Hợp tác với các nhà nghiên cứu đến từ Viện Công nghệ California, Mỹ, và Phòng thí nghiệm Động cơ phản lực của NASA, Honda hiện đang phát triển một loại pin hóa học mới hứa hẹn sẽ mang đến những cải tiến đáng kể so với công nghệ pin hiện hành. Honda cho biết dự án của hãng sẽ mở đường cho sự ra đời của thế hệ pin với mật độ năng lượng cao hơn rất nhiều, đáp ứng nhu cầu lưu trữ năng lượng ngày càng gia tăng nhờ giải pháp khắc phục giới hạn về nhiệt độ của pin hiện nay.
Năm 1970, NASA đã phóng lên vũ trụ vài tấm bản đồ tiết lộ vị trí của Trái Đất trên tổng cộng 4 con tàu, để qua đó hy vọng rằng người ngoài hành tinh sẽ tìm được và liên lạc với chúng ta. Một trong số đó là Voyager 2, khởi hành từ năm 1977
Khoảng giữa tháng 12/2018, theo trang Reuters, Qualcomm đã giành phần thắng cuộc chiến pháp lý tại Trung Quốc trong vụ kiện Apple vi phạm bằng sáng chế. Kết quả là Apple đã bị cấm bán một số mẫu iPhone tại thị trường Trung Quốc.