Hôm nay,  
Việt Báo Online

Matsuo Basho, Nhà Thơ Thiền, Phái Zen

10/07/201800:00:00(Xem: 298)
Matsuo Basho, Nhà Thơ Thiền, Phái Zen
Thành Lacey

.

Thật là sửng sờ

Khi tôi ngấm nghiá

Lá tươi, lá xanh

Chói sáng trong mặt trời

- Thành Lacey tìm đọc – The Narrow Road to the Deep North, Matsuo Basho – Pengiun Classics

.

Trong những bài thơ thể loại haiku, nhà thơ Basho -  sinh năm 1644, tỉnh Inga, Nhật bản - diển tả thế giới thiên nhiên cách thật là giản dị và với cảm xúc tinh tế.  Khi ông viết tập The Narrow Road to the Deep North, ông là một đệ tử đầy nhiệt tâm của phái Zen Phật giáo, khởi bước trên những chuyến du hành nhằm tước bỏ đi những cạm bẩy trói buộc của thế giới vật chất để mang lại cho mình sự giác ngộ về tinh thần.  Ông viết về sự thay đổi của bốn mùa, muì vị của mưa, về ánh sáng của mặt trăng và cái đẹp của thác nước mà qua đó ông cảm nhận được những kỳ bí của vũ trụ. Những bút ký trong cuộc du hành hồi thế kỷ thứ mười bảy này của ông này không những ghi lại những cuộc hành trình hiểm trở qua nước Nhật nhưng chúng còn nắm bắt được viễn kiến của ông về sự miên viễn trong thế giới phù du bao quanh ông.

Đây là đoạn mở đầu của tập “ Con Đường hẹp dẫn tới tận trên miền Bắc xa” của ông:

“Ngày và tháng như là những khách du hành của vô tận.   Cũng như năm trôi qua.  Người ngồi  thuyền vượt sông hay cởi trên ngựa đi trên trần thế này cứ miết mài cho đến khi mình bị đè nặng bởi tháng năm nhưng vẫn bỏ ra từng phút giây của đời mình để du hành.  Cổ nhân cũng đã có nhiều người mất đi trên đường du hành. Chính ta cũng từng bị cám dổ bởi gió mây mà sinh nóng lòng lang bạt đó đây.

Chỉ khi tới cuối muà hè qua ta mới trở về sau khi lang thang dọc miền bờ bể.  Chưa đủ thời gian quét dọn căn nhà đổ nát của mình trên sông Sumida trước khi Năm Mới đến thì khi sương mù mùa xuân bốc lên phủ ruộng đồng thì ta lại muốn lên đường cho kịp thời.

Ôi cha, xuân đây rồi,

Mùa xuân thật đẹp đây rồi,

Thật là đẹp, thật đẹp mùa xuân -

Ôi cha, thật là  -

Hình như thần linh chiếm trọn linh hồn ta và làm cho nó đảo quay.  Cảnh vật dọc đường mời gọi ta khắp nơi làm sao ta ngồi yên ở nhà được.  Ngay cả khi ta chuẩn bị, vá lại aó quần, cột lại quai nón, cột lại miếng vải bó chân, ta đã mơ tới con trăng tròn đang lên trên đaỏ Matsushima. Rồi cuối cùng, ta bán nhà mình dời đến thảo lư ở Sampu ở tạm một thời gian.Trên cổng vào ngôi nhà cũ mình, ta viết một chuổi mấy câu thơ và treo lên tấm bản gỗ:

Sau cánh cửa này

Mà bây giờ cỏ cao đã che

Nơi thế hệ khác sẽ lạc cư

Ăn mừng những Ngày Lễ hội

Sáng sớm ngày hai mươi bảy tháng Ba, ta bước chân lên đường. Trời vẫn chưa rạn sáng, trăng vẫn còn hiện hình nhưng rồi tư từ tan biến đi.  Bóng mờ của Phú Sĩ Sơn và những cây anh đào ngỏ lời chào ta từ biệt.  Bạn bè cùng ngồi với ta đêm trước, họ cùng ngồi trên thuyền để tiển ta vài dặm.  Tuy nhiên khi cả bọn xuống thuyền tại Senju, khi nghỉ tới ba ngàn dặm đường phía trước bất ngờ lòng ta sinh bồi , nước mắt tuôn ra làm mờ những khuôn mặt bạn bè và nhà cữa, đường phố chung quanh.

Mùa xuân đi qua

Chim chóc ủ sầu

Cá thẩn thờ buồn

Mắt rơi đầy lệ

Baì thơ này ta viết để ghi dấu tích ngày mình ra đi. Ta tiến bước trên cuộc hành trình nhưng những vấn vương làm cho chân mình nặng nề.  Bạn bè ta đứng hàng dài và vẩy chào cho khi ta khuất bóng...Ta biết rằng làm một cuộc hành trình dài như vầy làm tóc mình thêm bạc khi mình tới được mìên khí hậu lạnh....Khi ta đến làng Soka vào chiều tối, đôi vai gầy bị đau nhức vì gánh đồ trên vai.  Cái áo giấy để ta đắp ấm ban đêm, cái aó nhẹ để mặc vào sau khi tắm, vài tấm che mưa, bút mực, giấy và vài món qùa của bạn bè. Ta muốn hành trang mình gọn nhẹ nhưng lại phải có những thứ ta không vứt bỏ được vì phải dùng hay vì do tình cảm.

... Sau khi leo độ chừng hai trăm , ta đến trước một thác nước đổ từ một hốc núi rồi aò xuống một cái hồ màu xanh đậm ở bên dưới từ cả chục thước ở bên trên:

Yên lặng một lúc trong động hang

Ta ngắm thác nước rơi

Vào ngày đầu

Chiêm ngưỡûng mùa hè

... Ta được mời đến thăm Đền Komyoji để thăm đại sảnh nơi lưu giữ hài cốt của vị thành lập môn phái Shugen.  Tương truyền rằng ngài chu du khắp nước với đôi guốc gỗ để rao giảng đạo:

Giữa núi non trưa muà hè

Ta cuối đầu thỉnh bái trước

 Đôi guốc gỗ cao của bức tượng

Xin phò hộ cho cuộc hành trình

Một nhóm người trẻ đồng hành với tôi đền đền thờ.  Họ trò chuyện vui vẻ trên đường đi khiến  cho ta đến nơi lúc nào mà không hay.  Ngôi đền nằm bên sườn nuí che lấp bởi đám tùng và thông.  Một lối đi hẹp từ thung lủng nằm bên hai bờ phủ đầu rêu nhỏ giọt nước dẫn chúng tôi đến cổng chùa bên kia cái cầu.  Đã là tháng Tư rồi mà khí trời vẫn còn lạnh.

...Ta đi ra phía sau đền để viếng thảo am của Sư Buccho.  Đây là một cái chòi nhỏ dưạ vào thành một tảng đá thật to.  Ta cảm thấy như đang có sự hiện diện của ngài.  Ta cảm hứng viết ngay bài thơ này dán lên cột gỗ:

Ngay cả chim gỏ

Không đụng đến

Thảo lư nhỏ bé này

Trong đám cỏ cây muà hè

Cởi con ngựa một người bạn cho mượn, khi người nông phu dẫn con ngựa hỏi ta viết cho ông ta một bài thơ làm tôi ngạc nhiên thích thú:

Xoay ngang đầu con ngựa đi

Băng qua cánh đồng

Để ta được nghe

Tiếng chim cu gáy

... Ta đi xem cây liễu mà nhà thơ Saigyo ca tụng trong thơ ông là: “ Tỏa bóng rợp khắp con suối thuỷ tinh”. Ta tìm thấy cây liễu gần làng Ashino trên bờ  ruộng luá. Vị lảnh chuá vùng này nhắc tới cây liễu nhiều lần mà ta không biết nó mọc ở nơi nào.  Giờ, lần đầu tiên trong đời, ta có dịp ngồi nghỉ chân dưới bóng rợp của nó:

Khi đám thợ nữ đã cấy

xong một khoảnh vuông ruộng nước

Ta bước ra khỏi

Cái bóng rợp của cây liễu

...Thể loại thơ Haiku rất ngắn, gọn. Không vần, câu thơ ngắn, chữ lại ít.  Đọc thơ Haiku ta có cảm tưởng là một đoạn văn xuôi được ngắt ra  đoạn nhỏ , nữa chừng.  Chỉ khi đọc hết bài thơ ta mới cản nhận được toàn ý của người làm thơ.  Thơ đọc lên nghe  không mấy du dương vì không vần điệu. Hình như người làm thơ viết ngay ra bằng trực giác, bằng cảm tính của mình ngay lúc đó trước đối tượng nào đó mà không bị gò ép theo khuôn thước như của thơ Đường.  Đọc một số bài thơ trên của Basho, ta thấy thể hiện khá đầy đủ những đặc trưng của thơ Haiku như kể trên.  Những ai sính làm thơ tìm thấy một lối thoát cho mình ở lối thơ Hiaku khi viết lên một bài thơ mà không bị gò bó bởi luật lệ, lắm khi làm giới hạn nguồn cảm hứng của mình.   Nếu bạn thấy đây là một lối thoát cho thi hứng của mình thì xin hãy mạnh tay phóng bút.  Nàng Thơ đang dang tay mở rộng chào đón ta.

 

16/07/2018(Xem: 660)
Vài tháng trước khi Việt Báo thông báo sẽ tổ chức show Khánh Ly-Trầm Tử Thiêng tôi đã lo lắng là không biết người xem sẽ hiểu cái hay của nhạc Trầm tử Thiêng ở mức độ nào.
16/07/2018(Xem: 159)
đã cùng nhau đóng thùng thực phẩm để phân phối cho cư dân có nhu cầu cần thực phẩm. Sau 2 giờ làm việc, hơn 45,600 lbs thực phẩm đã được đóng thùng và sẽ được phân phối phục vụ hơn 1,500 gia đình.
16/07/2018(Xem: 1853)
Ô. Trump có thể là ứng cử viên sáng giá cho Giải Nobel Hòa Bình Thế Giới. Theo tôi chẳng có ai thua hay thắng trong cuộc họp thượng đỉnh này cả. Tôi ca ngợi cả hai ông Trump và Putin…chỉ vì một nền hòa bình cho thế giới.
16/07/2018(Xem: 339)
Có thể nói Luật Đặc Khu và cuộc trấn áp ngày 17/6 đã biến những người dân VN bình thường trở thành những nhà hoạt động. Và đó là khởi đầu một “cuộc chiến” mới
16/07/2018(Xem: 1120)
nhan đề “Không Đặc Khu Cho Ngoại Bang” để hỗ trợ các cuộc biểu tình bùng nổ để phản đối CSVN soạn dự luật thiết lập 3 đặc khu để cho tư bản quốc tế thuê đất 99 năm
16/07/2018(Xem: 633)
Ni sư Thích Nữ Giới Hương, trụ trì Chùa Hương Sen, cho biết trong tương lai sẽ xây một thư viện cho chùa, và sẽ đặt tên là Thư Viện Mật Nghiêm để sẽ là nơi các nhà nghiên cứu tới tìm tài liệu về Phật học.
16/07/2018(Xem: 580)
Với tâm nguyện muốn hình bóng Phật pháp tăng và ngôi Tam Bảo tòng lâm trang nghiêm thanh nhã được hiện diện tại vùng bán sa mạc Perris
16/07/2018(Xem: 292)
nhìn lại toàn bộ lịch sử của dân tộc Việt và văn hóa Việt bằng một cách trung thực, toàn diện, sống động và khích lệ thiết thực hầu làm căn bản cho Nền Giáo Dục Việt Nam thời hậu cộng sản
15/07/2018(Xem: 1345)
Với cú đoạt cúp vàng kỳ này thì huấn luyện viên Deschamps (Pháp) là nhân vật thứ 3 trong lịch sử đạt được thành tích lẫy lừng là trong vai trò cầu thủ và sau đó 20 năm trong vai trò là huấn luyện viên, ông Deschamps đã thắng giải World Cup.
15/07/2018(Xem: 888)
Rõ ràng Ba Tư không làm tổn hại tới quyền lợi của Hoa Kỳ, nhưng Hoa Kỳ quyết tâm tiêu diệt Ba Tư chỉ để bảo vệ Do Thái. Theo tôi, trận chiến này còn rất nhiều nhiêu khê vì người quyết định trận chiến không phải là Hoa Kỳ mà là Do Thái.
15/07/2018(Xem: 573)
Trận chung kết Moscow vì nhiều lý do đi vào lịch sử bóng tròn. Pháp đánh bại Croatia trong một trận tranh tài ngoạn mục và đoạt vương miện lần thứ hai với danh hiệu vô địch túc cầu thế giới.
15/07/2018(Xem: 958)
Thầy cũng là một nhà thơ, với tên là Thạch Lữ. ... Ngài là một hành giả Phật giáo với lòng tử tế, từ bi và luôn luôn đặt Đạo pháp và Dân tộc trên hết
14/07/2018(Xem: 976)
là ông Minh Thái và ông Steven Pham. Buổi tiếp xúc sẽ được diễn ra lúc 6:00 giờ chiều, vào Thứ Năm, ngày 19 tháng 7 năm 2018 tại Trung tâm Cộng Đồng Salgado
14/07/2018(Xem: 749)
Năm nay, với nhiều trận ngựa về ngược, tôi bắt đội Croatia thắng Pháp 2-1. Nếu thua, tôi ra cầu Golden Gate tham quan và hóng mát.
14/07/2018(Xem: 451)
Đội tuyển quốc gia Bỉ đạt được kết quả tốt nhất trong lịch sử bóng đá của họ: đoạt "huy chương đồng" trong một trận đấu "không được ưa chuộng cho lắm trong giải World Cup".
Tin công nghệ
Trước đây, một số nguồn tin cho rằng LG đang sản xuất màn hình OLED cho một mẫu iPhone mới. Đến tháng 07/2018, đã xuất hiện thêm những thông tin chi tiết hơn về vấn đề.
Gương mặt của mọi người hiện nay đã trở thành một loại dữ liệu mới, và Facebook hiện đang vận dụng nhiều phương thức gây tranh cãi để sử dụng dữ liệu gương mặt. Theresa Payton – cựu Giám đốc Thông tin Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Bush – hiện đang làm việc trên lĩnh vực an ninh mạng, đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về ý định của Facebook.
Một bãi cỏ mọc cao trong sân nhà là cơn ác mộng đối với bất cứ ai, nhổ cỏ là việc cực kỳ mệt mỏi, thậm chí dù có dùng máy cắt cỏ. Tuy nhiên, khoảng giữa tháng 07/2018, Honda ra mắt loại máy mới, chắc chắn sẽ khiến việc cắt cỏ trở thành một thú vui
Có thể thấy, dường như chúng ta đang nghe ngày một nhiều về các căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên khắp thế giới: từ các đợt bùng phát gần đây như Ebola, Zika, Nipah, các chủng cúm H5N1, H1N1, H7N9 cho đến những virus như sốt xuất huyết hay thậm chí HIV...
Khoảng giữa tháng 07/2018, Brad Smith, Chủ tịch của tập đoàn Microsoft, cảnh báo nguy cơ những bằng chứng không chính xác từ công nghệ nhận diện gương mặt được các nhà chức trách sử dụng cho quá trình theo dõi, điều tra và bắt giữ cá nhân.
Cao ốc hay tòa nhà chọc trời đang dần trở thành thước đo cho sự phồn vinh của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc. Thế giới đang trong một cuộc chạy đua mới về số lượng các tòa nhà chọc trời. Thành tựu kiến trúc lớn nhất của mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế chính là những biểu tượng mà cả xã hội tôn vinh. Trải qua thời gian, những giá trị cũng dần thay đổi theo thời gian.
Phương thức truyền thống để chụp ảnh bên trong cơ thể bệnh nhân là sử dụng các tia X quang. Các bức xạ điện từ có bước sóng ngắn hơn so với ánh sáng nhìn thấy được, nên nó có thể dễ dàng xuyên qua các mô mềm, nhưng lại khó có thể xuyên qua các vật liệu cứng hơn, chẳng hạn như xương. Ở mặt bên kia của cơ thể, một cảm biến, hay tấm phim, sẽ tạo ra hình ảnh dựa trên cường độ của tia X-quang đã xuyên qua cơ thể, qua đó cho thấy những gì bên trong cơ thể.
Nhiều nhà nghiên cứu đang lo ngại sinh học tổng hợp sẽ tạo ra những cuộc chạy đua vũ trang trong tương lai, với những loại vũ khí sinh học kiểu mới như virus Clade X, một loại virus, được Bộ Quốc phòng Mỹ ủy quyền cho Trung tâm An ninh Sức khỏe Johns Hopkins tạo ra.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Apple công bố sẽ làm mới MacBook Pro, dòng laptop chuyên nghiệp của hãng. Theo đó, mẫu MacBook Pro mới hiện đã được bán ra, và được Apple nâng cấp khá mạnh về tốc độ xử lý, RAM, và ổ đĩa lưu trữ. Người dùng cũng sẽ có thể kích hoạt Siri bất kỳ lúc nào bằng cách sử dụng các câu lệnh giọng nói
Khoảng giữa tháng 07/2018, YouTube ra mắt một công cụ mới, cho phép chủ nhân của video kiểm tra xem sản phẩm của họ có bị đánh cắp hay không.
Khoảng giữa tháng 07/2018, trong thông báo mới nhất, Google đã công bố ứng dụng giải trí tương thích trên xe hơi Android Auto tại thị trường Hàn Quốc, với sự hợp tác cùng Kakao và tập đoàn Hyundai Motor.
Khoảng giữa tháng 07/2018, nhà phát triển phần mềm Mozilla đã giới thiệu một công cụ quản lý mật mã miễn phí, có tên gọi Lockbox, cho phép người dùng đồng bộ hóa tất cả tài khoản đã lưu trong trình duyệt Firefox của máy tính và thiết bị di động.
Khoảng giữa tháng 07/2018, theo trang Futurism, một tổ chức phi lợi nhuận ở Israel đang có kế hoạch cho đổ bộ tàu thăm dò không người lái lên Mặt Trăng vào ngày 13/02/2019, giúp Israel trở thành quốc gia thứ 4 trên thế giới hạ cánh phi thuyền lên vệ tinh của Trái Đất, sau Mỹ, Trung Quốc và Nga.
Tính đến năm 2018, công nghệ đã và vẫn đang phát triển, có mặt ở mọi ngóc ngách của đời sống như một điều tất yếu, nhưng liệu công nghệ có thật sự mang đến cho con người hạnh phúc hay chỉ là thứ gây phiền toái? Nhìn chung, bất kỳ sự phát triển nào cũng có 2 mặt tốt, xấu, và tuỳ vào nhu cầu cũng như hoàn cảnh, công nghệ sẽ trở nên hữu dụng nếu chúng ta biết kiểm soát và sử dụng đúng cách
Khoảng giữa tháng 07/2018, LG Electronics nộp đơn kiện lên tòa án tại Mannheim, Đức, với cáo buộc Wiko đã vi phạm tới bản quyền tiêu chuẩn LTE sở hữu bởi công ty. Ba bằng sáng chế có liên quan tới công nghệ kết nối hiệu quả giữa thiết bị di động và mạng LTE