Hôm nay,  
Việt Báo Online

Matsuo Basho, Nhà Thơ Thiền, Phái Zen

10/07/201800:00:00(Xem: 310)
Matsuo Basho, Nhà Thơ Thiền, Phái Zen
Thành Lacey

.

Thật là sửng sờ

Khi tôi ngấm nghiá

Lá tươi, lá xanh

Chói sáng trong mặt trời

- Thành Lacey tìm đọc – The Narrow Road to the Deep North, Matsuo Basho – Pengiun Classics

.

Trong những bài thơ thể loại haiku, nhà thơ Basho -  sinh năm 1644, tỉnh Inga, Nhật bản - diển tả thế giới thiên nhiên cách thật là giản dị và với cảm xúc tinh tế.  Khi ông viết tập The Narrow Road to the Deep North, ông là một đệ tử đầy nhiệt tâm của phái Zen Phật giáo, khởi bước trên những chuyến du hành nhằm tước bỏ đi những cạm bẩy trói buộc của thế giới vật chất để mang lại cho mình sự giác ngộ về tinh thần.  Ông viết về sự thay đổi của bốn mùa, muì vị của mưa, về ánh sáng của mặt trăng và cái đẹp của thác nước mà qua đó ông cảm nhận được những kỳ bí của vũ trụ. Những bút ký trong cuộc du hành hồi thế kỷ thứ mười bảy này của ông này không những ghi lại những cuộc hành trình hiểm trở qua nước Nhật nhưng chúng còn nắm bắt được viễn kiến của ông về sự miên viễn trong thế giới phù du bao quanh ông.

Đây là đoạn mở đầu của tập “ Con Đường hẹp dẫn tới tận trên miền Bắc xa” của ông:

“Ngày và tháng như là những khách du hành của vô tận.   Cũng như năm trôi qua.  Người ngồi  thuyền vượt sông hay cởi trên ngựa đi trên trần thế này cứ miết mài cho đến khi mình bị đè nặng bởi tháng năm nhưng vẫn bỏ ra từng phút giây của đời mình để du hành.  Cổ nhân cũng đã có nhiều người mất đi trên đường du hành. Chính ta cũng từng bị cám dổ bởi gió mây mà sinh nóng lòng lang bạt đó đây.

Chỉ khi tới cuối muà hè qua ta mới trở về sau khi lang thang dọc miền bờ bể.  Chưa đủ thời gian quét dọn căn nhà đổ nát của mình trên sông Sumida trước khi Năm Mới đến thì khi sương mù mùa xuân bốc lên phủ ruộng đồng thì ta lại muốn lên đường cho kịp thời.

Ôi cha, xuân đây rồi,

Mùa xuân thật đẹp đây rồi,

Thật là đẹp, thật đẹp mùa xuân -

Ôi cha, thật là  -

Hình như thần linh chiếm trọn linh hồn ta và làm cho nó đảo quay.  Cảnh vật dọc đường mời gọi ta khắp nơi làm sao ta ngồi yên ở nhà được.  Ngay cả khi ta chuẩn bị, vá lại aó quần, cột lại quai nón, cột lại miếng vải bó chân, ta đã mơ tới con trăng tròn đang lên trên đaỏ Matsushima. Rồi cuối cùng, ta bán nhà mình dời đến thảo lư ở Sampu ở tạm một thời gian.Trên cổng vào ngôi nhà cũ mình, ta viết một chuổi mấy câu thơ và treo lên tấm bản gỗ:

Sau cánh cửa này

Mà bây giờ cỏ cao đã che

Nơi thế hệ khác sẽ lạc cư

Ăn mừng những Ngày Lễ hội

Sáng sớm ngày hai mươi bảy tháng Ba, ta bước chân lên đường. Trời vẫn chưa rạn sáng, trăng vẫn còn hiện hình nhưng rồi tư từ tan biến đi.  Bóng mờ của Phú Sĩ Sơn và những cây anh đào ngỏ lời chào ta từ biệt.  Bạn bè cùng ngồi với ta đêm trước, họ cùng ngồi trên thuyền để tiển ta vài dặm.  Tuy nhiên khi cả bọn xuống thuyền tại Senju, khi nghỉ tới ba ngàn dặm đường phía trước bất ngờ lòng ta sinh bồi , nước mắt tuôn ra làm mờ những khuôn mặt bạn bè và nhà cữa, đường phố chung quanh.

Mùa xuân đi qua

Chim chóc ủ sầu

Cá thẩn thờ buồn

Mắt rơi đầy lệ

Baì thơ này ta viết để ghi dấu tích ngày mình ra đi. Ta tiến bước trên cuộc hành trình nhưng những vấn vương làm cho chân mình nặng nề.  Bạn bè ta đứng hàng dài và vẩy chào cho khi ta khuất bóng...Ta biết rằng làm một cuộc hành trình dài như vầy làm tóc mình thêm bạc khi mình tới được mìên khí hậu lạnh....Khi ta đến làng Soka vào chiều tối, đôi vai gầy bị đau nhức vì gánh đồ trên vai.  Cái áo giấy để ta đắp ấm ban đêm, cái aó nhẹ để mặc vào sau khi tắm, vài tấm che mưa, bút mực, giấy và vài món qùa của bạn bè. Ta muốn hành trang mình gọn nhẹ nhưng lại phải có những thứ ta không vứt bỏ được vì phải dùng hay vì do tình cảm.

... Sau khi leo độ chừng hai trăm , ta đến trước một thác nước đổ từ một hốc núi rồi aò xuống một cái hồ màu xanh đậm ở bên dưới từ cả chục thước ở bên trên:

Yên lặng một lúc trong động hang

Ta ngắm thác nước rơi

Vào ngày đầu

Chiêm ngưỡûng mùa hè

... Ta được mời đến thăm Đền Komyoji để thăm đại sảnh nơi lưu giữ hài cốt của vị thành lập môn phái Shugen.  Tương truyền rằng ngài chu du khắp nước với đôi guốc gỗ để rao giảng đạo:

Giữa núi non trưa muà hè

Ta cuối đầu thỉnh bái trước

 Đôi guốc gỗ cao của bức tượng

Xin phò hộ cho cuộc hành trình

Một nhóm người trẻ đồng hành với tôi đền đền thờ.  Họ trò chuyện vui vẻ trên đường đi khiến  cho ta đến nơi lúc nào mà không hay.  Ngôi đền nằm bên sườn nuí che lấp bởi đám tùng và thông.  Một lối đi hẹp từ thung lủng nằm bên hai bờ phủ đầu rêu nhỏ giọt nước dẫn chúng tôi đến cổng chùa bên kia cái cầu.  Đã là tháng Tư rồi mà khí trời vẫn còn lạnh.

...Ta đi ra phía sau đền để viếng thảo am của Sư Buccho.  Đây là một cái chòi nhỏ dưạ vào thành một tảng đá thật to.  Ta cảm thấy như đang có sự hiện diện của ngài.  Ta cảm hứng viết ngay bài thơ này dán lên cột gỗ:

Ngay cả chim gỏ

Không đụng đến

Thảo lư nhỏ bé này

Trong đám cỏ cây muà hè

Cởi con ngựa một người bạn cho mượn, khi người nông phu dẫn con ngựa hỏi ta viết cho ông ta một bài thơ làm tôi ngạc nhiên thích thú:

Xoay ngang đầu con ngựa đi

Băng qua cánh đồng

Để ta được nghe

Tiếng chim cu gáy

... Ta đi xem cây liễu mà nhà thơ Saigyo ca tụng trong thơ ông là: “ Tỏa bóng rợp khắp con suối thuỷ tinh”. Ta tìm thấy cây liễu gần làng Ashino trên bờ  ruộng luá. Vị lảnh chuá vùng này nhắc tới cây liễu nhiều lần mà ta không biết nó mọc ở nơi nào.  Giờ, lần đầu tiên trong đời, ta có dịp ngồi nghỉ chân dưới bóng rợp của nó:

Khi đám thợ nữ đã cấy

xong một khoảnh vuông ruộng nước

Ta bước ra khỏi

Cái bóng rợp của cây liễu

...Thể loại thơ Haiku rất ngắn, gọn. Không vần, câu thơ ngắn, chữ lại ít.  Đọc thơ Haiku ta có cảm tưởng là một đoạn văn xuôi được ngắt ra  đoạn nhỏ , nữa chừng.  Chỉ khi đọc hết bài thơ ta mới cản nhận được toàn ý của người làm thơ.  Thơ đọc lên nghe  không mấy du dương vì không vần điệu. Hình như người làm thơ viết ngay ra bằng trực giác, bằng cảm tính của mình ngay lúc đó trước đối tượng nào đó mà không bị gò ép theo khuôn thước như của thơ Đường.  Đọc một số bài thơ trên của Basho, ta thấy thể hiện khá đầy đủ những đặc trưng của thơ Haiku như kể trên.  Những ai sính làm thơ tìm thấy một lối thoát cho mình ở lối thơ Hiaku khi viết lên một bài thơ mà không bị gò bó bởi luật lệ, lắm khi làm giới hạn nguồn cảm hứng của mình.   Nếu bạn thấy đây là một lối thoát cho thi hứng của mình thì xin hãy mạnh tay phóng bút.  Nàng Thơ đang dang tay mở rộng chào đón ta.

 

17/07/2018(Xem: 693)
Năm 1968, Chiến tranh Viêt Nam-Vietnam War-như môt địa chấn, cuốn hút nước Mỹ vào những biến động, làm sụp đổ quyền lực: Kinh tế, Chính trị, Xã hội của nước Mỹ.
17/07/2018(Xem: 698)
Biết nhục không phải là điều đáng sợ, trái lại, khi nói về dân tộc mình, không hiểu sao tôi cứ rùng mình ghê sợ trước một thái độ hơn hớn tự đắc.
17/07/2018(Xem: 898)
70 năm trước, nhạc sĩ Hùng Lân, quê ở Hà Nội viết bài ca Cô Gái Việt. Hôm nay, bài ca này xứng đáng để tặng cho cô gái Việt, Như Quỳnh, quê Nha Trang.
17/07/2018(Xem: 767)
Trong thời kỳ chếm đóng nước Pháp, lực lượng Nazi của Đức Quốc Xã chiếm lấy hàng trăm ngàn tranh, tượng, thảm và những danh tác nghệ thuật cổ khác. Hàng chục ngàn tác phẩm các loại đó đến nay vẫn chưa phát hiện được. Năm 1996, hội đồng liên bang của Thụy sĩ thành lập Ủy Ban các Chuyên Gia Độc Lập và ra lệnh ủy ban này điều tra hành động của xứ Thụy Sĩ trong Thế Chiến Thứ Nhì.
17/07/2018(Xem: 285)
Vườn Lộc Uyển Balanai là một Trong Bốn Thánh Tích Quan Trọng Của Phật Giáo. Vườn Lộc Uyển cịn được gọi là Vườn Nai hay Vườn Lộc Giả. Ngài Huyền Trang (trích dẩn trong Tiền Sanh Truyện) giải thích nguồn gốc của Vườn Lộc Uyển. Ơng viết rằng Vườn Lộc Uyển là một khu rừng của vua Benares trong Tiền Sanh hiến cúng khu rừng nơi lồi nai đi lang thang mà khơng bị quấy rầy.
17/07/2018(Xem: 250)
Một buổi sáng mùa Xuân tôi đến Thành Xá Vệ. Tuy là mặt trời mới vương lên nhưng Thành Xá Vệ đã có đông người đến hành hương. Từ cổng thành tôi thấy có nhiều nhốm Phật tử và sư sải từ phương xa đến chiêm bái. Có nhốm chục người, có nhốm cả trăm người khiến cho Xá Vệ Thành nhộn nhịp. Thành Xá Vệ là một địa điểm hành hương quan trộng của Phật Giáo vì vậy thành Xá Vệ luôn luôn nhộn nhịp bất kể ngày hay đêm.
16/07/2018(Xem: 1876)
Vài tháng trước khi Việt Báo thông báo sẽ tổ chức show Khánh Ly-Trầm Tử Thiêng tôi đã lo lắng là không biết người xem sẽ hiểu cái hay của nhạc Trầm tử Thiêng ở mức độ nào.
16/07/2018(Xem: 326)
đã cùng nhau đóng thùng thực phẩm để phân phối cho cư dân có nhu cầu cần thực phẩm. Sau 2 giờ làm việc, hơn 45,600 lbs thực phẩm đã được đóng thùng và sẽ được phân phối phục vụ hơn 1,500 gia đình.
16/07/2018(Xem: 2729)
Ô. Trump có thể là ứng cử viên sáng giá cho Giải Nobel Hòa Bình Thế Giới. Theo tôi chẳng có ai thua hay thắng trong cuộc họp thượng đỉnh này cả. Tôi ca ngợi cả hai ông Trump và Putin…chỉ vì một nền hòa bình cho thế giới.
16/07/2018(Xem: 558)
Có thể nói Luật Đặc Khu và cuộc trấn áp ngày 17/6 đã biến những người dân VN bình thường trở thành những nhà hoạt động. Và đó là khởi đầu một “cuộc chiến” mới
16/07/2018(Xem: 1408)
nhan đề “Không Đặc Khu Cho Ngoại Bang” để hỗ trợ các cuộc biểu tình bùng nổ để phản đối CSVN soạn dự luật thiết lập 3 đặc khu để cho tư bản quốc tế thuê đất 99 năm
16/07/2018(Xem: 748)
Ni sư Thích Nữ Giới Hương, trụ trì Chùa Hương Sen, cho biết trong tương lai sẽ xây một thư viện cho chùa, và sẽ đặt tên là Thư Viện Mật Nghiêm để sẽ là nơi các nhà nghiên cứu tới tìm tài liệu về Phật học.
16/07/2018(Xem: 691)
Với tâm nguyện muốn hình bóng Phật pháp tăng và ngôi Tam Bảo tòng lâm trang nghiêm thanh nhã được hiện diện tại vùng bán sa mạc Perris
16/07/2018(Xem: 408)
nhìn lại toàn bộ lịch sử của dân tộc Việt và văn hóa Việt bằng một cách trung thực, toàn diện, sống động và khích lệ thiết thực hầu làm căn bản cho Nền Giáo Dục Việt Nam thời hậu cộng sản
15/07/2018(Xem: 1446)
Với cú đoạt cúp vàng kỳ này thì huấn luyện viên Deschamps (Pháp) là nhân vật thứ 3 trong lịch sử đạt được thành tích lẫy lừng là trong vai trò cầu thủ và sau đó 20 năm trong vai trò là huấn luyện viên, ông Deschamps đã thắng giải World Cup.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Virgin Orbit, công ty con của tập đoàn Virgin Group, đã hợp tác với sân bay Cornwall, Newquay tại Tây Nam nước Anh để thiết lập một sân bay không gian
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, không chỉ sản xuất các dòng xe siêu sang hay động cơ máy bay, Roll Royce còn đang muốn làm cả xe bay với khả năng cất cánh thẳng đứng EVTOL, nhờ vào đôi cánh với khả năng xoay 90 độ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Citroën, hãng sản xuất xe hơi hàng đầu tại Pháp, đã ra mắt một sản phẩm kính mắt mới có tên là SEETROËN. Đây là một giải pháp dành cho những người thường có cảm giác say xe hay bồng bềnh mỗi khi ngồi xe hơi, đặc biệt là khi vừa đọc sách hay vừa xem điện thoại mỗi khi di chuyển lòng vòng trong xe hơi.
Khoảng giữa tháng 07/2018, trang Telegraph đưa tin, Liên Minh Châu Âu EU chuẩn bị đưa ra án phạt nặng dành cho Google để trừng phạt công ty vì lạm dụng sự độc quyền của Android nhằm củng cố đế chế tìm kiếm, mang lại doanh thu chênh lệch hơn 20 tỷ USD.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một cây bút ở kênh Channel 4 ở Anh đã xin vào làm quản trị viên cho Facebook. Anh được hướng dẫn không xóa các fanpage hoặc group Facebook trong đa số các trường hợp, kể cả khi các group bàn luận về những vấn đề tiêu cực hay có ảnh hưởng tiêu cực tới bên ngoài.
Hồi đầu năm 2018, Honda tuyên bố hợp tác với Panasonic để phát triển pin Mobile Power Packs cho các sản phẩm chạy điện, đặc biệt là xe hai bánh. Đến tháng 07/2018, hãng đã chính thức đưa pin tới Indonesia để thử nghiệm.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, IBM đang hợp tác với startup về công nghệ tài chính Stronghold để ra mắt một đồng tiền mã hóa được neo bám vào đồng USD.
Khoảng giữa tháng 07/2018, cuộc chiến pháp lý giữa IBM và Groupon sau vụ kiện năm 2016 vì 4 bằng sáng chế vẫn đang tiếp diễn.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Microsoft và Walmart đang hợp tác chiến lược nhằm lật đổ đối thủ Amazon trong cả lĩnh vực công nghệ và bán lẻ
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, Hiệp hội Blockchain Hàn Quốc đã phê duyệt 12 sàn giao dịch tiền mã hóa đáp ứng đủ các biện pháp an ninh và hệ thống quản lý nội bộ.
Khoảng giữa tháng 07/2018, Tòa án Tư pháp Liên bang Đức FCJ đã ra phán quyết ủng hộ đôi vợ chống cố gắng truy cập tin nhắn Facebook của cô con gái đã mất hơn 5 năm.
Khoảng giữa tháng 07/2018, công ty phân tích ứng dụng Sensor Tower công khai báo cáo mới nhất, cho thấy App Store của Apple tiếp tục bỏ xa đối thủ Google Play Store về mặt lợi nhuận.
Khoảng giữa tháng 07/2018, một số nguồn tin cho biết, công nghệ True Tone trên những chiếc MacBook Pro sẽ hoạt động trên một số màn hình cắm ngoài. Theo đó, Apple đã công bố tài liệu tham khảo và trong đó có đề cập đến các loại màn hình sẽ hỗ trợ công nghệ True Tone, bao gồm: Thunderbolt Display của Apple, UltraFine 5K và UltraFine 4K của LG.
Khoảng giữa tháng 07/2018, khi doanh số của iPhone X đang có xu hướng chậm lại trước thời điểm Apple ra mắt các sản phẩm iPhone mới trong năm 2018, công ty lại tiếp tục phải đón nhận một tin không vui khác. Theo trang DigiTimes, nhiều đối tác cung ứng của Apple hiện đang tồn kho rất nhiều linh kiện sản xuất iPhone X.
Một trong những xu hướng nổi lên trong thời gian qua tại Thung lũng Silicon đó là tự phát triển chip của riêng mình, để không còn phải phụ thuộc vào các bên cung cấp thứ ba như Intel hay Qualcomm. Apple là một trong những công ty đầu tiên khởi xướng xu hướng, công ty đã bắt tay nghiên cứu chip của riêng mình từ năm 2018. Google cũng đã có những động thái ban đầu và Facebook cũng tương tự.