Hôm nay,  
Việt Báo Online

Tưởng Nhớ Nguyễn Trung Trực

29/10/201700:00:00(Xem: 905)
Tưởng Nhớ Nguyễn Trung Trực
Xuân Niệm

 
Cuộc đời ông Nguyễn Trung Trực là một hình ảnh lịch sử tuyệt vời trong lịch sử Việt Nam: xuất thân từ áo vải nông dân, đứng lên dấy binh chống Pháp, và hy sinh.

Trong tuần này, là ngày Nguyễn Trung Trực bị quân Pháp xử tử.  Đó là ngày 27 tháng 10, năm 1868.

Sinh ra dưới thời Minh Mạng, thuở nhỏ ông có tên là Chơn. Từ năm Kỷ Mùi (1859) đổi là Lịch (Nguyễn Văn Lịch, nên còn được gọi là Năm Lịch), và cũng từ tên Chơn ấy cộng với tính tình ngay thật, nên ông được thầy dạy học đặt thêm tên hiệu là Trung Trực.

Wikipedia ghi rằng nguyên quán gốc Nguyễn Trung Trực ở xóm Lưới, thôn Vĩnh Hội, tổng Trung An, huyện Phù Cát, trấn Bình Định (ngày nay là thôn Vĩnh Hội, xã Cát Hải, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định). Ông nội là Nguyễn Văn Đạo, cha là Nguyễn Văn Phụng (hoặc Nguyễn Cao Thăng), mẹ là bà Lê Kim Hồng.

Sau khi hải quân Pháp nhiều lần bắn phá duyên hải Trung Bộ, gia đình ông phải phiêu bạt vào Nam, định cư ở xóm Nghề (một xóm trước đây chuyên nghề chài lưới), làng Bình Nhựt, tổng Cửu Cư Hạ, huyện Cửu An, Phủ Tân An (nay thuộc xã Thạnh Đức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An) và sinh sống bằng nghề chài lưới vùng hạ lưu sông Vàm Cỏ. Không rõ năm nào, lại dời lần nữa xuống làng Tân Thuận, tổng An Xuyên.(nay là xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau).

Ông là con trưởng trong một gia đình có tám người con. Lúc nhỏ, ông rất hiếu động, thích học võ nên khi lớn lên ông là người có thể lực khỏe mạnh, giỏi võ nghệ và là người có nhiều can đảm, mưu lược.

Tháng 2 năm 1859 Pháp nổ súng tấn công thành Gia Định. Vốn xuất thân là dân chài, nằm trong hệ thống lính đồn điền của kinh lược Nguyễn Tri Phương, nên ông sốt sắng theo và còn chiêu mộ được một số nông dân vào lính để gìn giữ Đại đồn Chí Hòa, dưới quyền chỉ huy của Trương Định.

Sau đó ông là quyền sung Quản binh đạo và chỉ huy đốt cháy tàu L'Espérance của Pháp, nên còn được gọi là Quản Chơn hay Quản Lịch. Trong sự nghiệp kháng thực dân Pháp của ông, có hai chiến công nổi bật, đã được danh sĩ Huỳnh Mẫn Đạt khen ngợi bằng hai câu thơ sau:

Hỏa hồng Nhật Tảo oanh thiên đia

Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỷ thần.

Thái Bạch dịch:

Sông Nhật Tảo lửa hồng rực cháy, tiếng vang trời đất,

Đồn Kiên Giang lưỡi kiếm tuốt ra, quỷ thần sợ khóc.

Sau khi Đại đồn Chí Hòa thất thủ ngày 25 tháng 2 năm 1861, Nguyễn Trung Trực về Tân An. Đến ngày 12 tháng 4 năm 1861, thành Định Tường thất thủ, quân Pháp kiểm soát vùng Mỹ Tho, thường cho những tàu chiến vừa chạy tuần tra vừa làm đồn nổi di động. Một trong số đó là chiếc tiểu hạm L'Espérance (Hy Vọng), án ngữ nơi vàm Nhựt Tảo (nay thuộc xã An Nhựt Tân, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An).

Vào khoảng sáng ngày 10 tháng 12 năm 1861, Nguyễn Trung Trực cùng quyền sung Phó Quản binh đạo Huỳnh Khắc Nhượng, Võ Văn Quang, quản toán Nguyễn Học, và hương thôn Hồ Quang Chiêu (Đại Nam thực lục chép là lương thân Hồ Quang)...tổ chức cuộc phục kích đốt cháy tàu chiến này.

Trận này quân của Nguyễn Trung Trực đã diệt 17 lính và 20 cộng sự người Việt, chỉ có tám người trốn thoát (2 lính Pháp và 6 lính Tagal, tức lính đánh thuê Philippines, cũng còn gọi là lính Ma Ní).

Lúc đó, viên sĩ quan chỉ huy tàu là trung úy hải quân Parfait không có mặt, nên sau khi hay tin dữ, Parfait đã dẫn quân tiếp viện đến đốt cháy nhiều nhà cửa trong làng Nhật Tảo để trả thù.

Theo sau chiến thắng vừa kể, nhiều cuộc tấn công quân Pháp trên sông, trên bộ đã liên tiếp diễn ra...

Sau lần đốt được tàu L’Espérance của Pháp, Nguyễn Trung Trực cùng nghĩa quân tiếp tục chiến đấu qua lại trên các địa bàn Gia Định, Biên Hòa. Khi Hòa ước Nhâm Tuất 1862 được ký, ba tỉnh miền Đông lọt vào tay thực dân Pháp, Nguyễn Trung Trực nhận chức Lãnh binh, đưa quân về hoạt động ở ba tỉnh miền Tây. Đầu năm 1867, ông được triều đình phong chức Hà Tiên thành thủ úy để trấn giữ đất Hà Tiên, nhưng ông chưa kịp đến nơi thì tòa thành này đã bị quân Pháp chiếm mất vào ngày 24 tháng 6 năm 1867. Không theo lệnh triều đình rút quân ra Bình Thuận, Nguyễn Trung Trực đem quân về lập mật khu ở Sân chim (tả ngạn sông Cái Lớn, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang). Từ nơi này, ông lại dẫn quân đến Hòn Chông (nay thuộc xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, lập thêm căn cứ kháng Pháp.

Ở Kiên Giang, sau khi nắm được tình hình của đối phương và tập trung xong lực lượng (trong số đó có cả hương chức, nhân dân Việt - Hoa - Khmer); vào 4 giờ sáng ngày 16 tháng 6 năm 1868, Nguyễn Trung Trực bất ngờ dẫn quân từ Tà Niên (nay là xã Vĩnh Hòa Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang) đánh úp đồn Kiên Giang (nay là khu vực UBND tỉnh Kiên Giang), do Trung úy Sauterne chỉ huy.

Kết thúc trận, nghĩa quân chiếm được đồn, tiêu diệt được 5 viên sĩ quan Pháp, 67 lính, thu trên 100 khẩu súng cùng nhiều đạn dược và làm chủ tình hình được 5 ngày liền...

Ngày 21 tháng 6 năm 1868, Pháp phản công, ông phải lui quân về Hòn Chông (Kiên Lương, Kiên Giang) rồi ra đảo Phú Quốc, lập chiến khu tại Cửa Cạn nhằm kình chống đối phương lâu dài.

Có huyền thoại nói răng để bảo toàn lực lượng nghĩa quân, nhân dân trên đảo và lòng hiếu với mẹ (Pháp đã bắt mẹ của ông để uy hiếp), Nguyễn Trung Trực tự ra nộp mình cho người Pháp và đã bị đưa về giam ở Sài Gòn.

Ngày 27 tháng 10 năm 1868, nhà cầm quyền Pháp đã đưa ông Trực về lại Rạch Giá và sai một người khmer trên Tưa (người dân thường gọi ông là Bòn Tưa) đưa ông ra hành hình tại chợ Rạch Giá, hưởng dương khoảng 30 tuổi.

Mạng Wikipedia ghi lời người dân kể rằng:

Vào buổi sáng ngày 27 tháng 10 năm 1868, nhân dân Tà Niên nơi nổi tiếng về nghề dệt chiếu, và nhiều nơi khác đổ xô ra chợ Rạch Giá, vì Pháp đem Nguyễn Trung Trực ra hành quyết. Ông Trực yêu cầu Pháp mở trói, không bịt mắt để ông nhìn đồng bào và quê hương trước phút "ra đi". Bô lão làng Tà Niên đến vĩnh biệt ông, đã trải xuống đất một chiếc chiếu hoa có chữ "thọ"(chữ Hán) màu đỏ tươi thật đẹp cho ông bước đứng giữa. Ông hiên ngang, dõng dạc trước pháp trường, nhìn bầu trời, nhìn đất nước và từ giã đồng bào…

Trước khi hy sinh, ông nói:

“Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam mới hết người Nam đánh Tây.”

18/09/2018(Xem: 122)
Giáo dục là đề tài đang được quan tâm. Do vậy, Giải Sách Hay 2018 trao cho 2 cuốn sách về dạy con.
17/09/2018(Xem: 195)
Môi trường là nan đề nhức nhối. Báo Người Đô Thị kể: “Nguồn nước cho cư dân Sài Gòn: Ô nhiễm cấp độ mới, xử lý an toàn nhưng vẫn... lo.”
16/09/2018(Xem: 261)
Giáo dục, giáo dục... Tới lúc cần nhìn lại, từ nhiều hướng. Bản tin SOHA kể: Giảng viên trường Sư phạm: Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại dựa vào mô hình quá cũ, đã bị vượt qua.
15/09/2018(Xem: 337)
Thịt chó, thịt chó, thịt chó... Bỏ thì bỏ, khó gì đâu... Vậy là, Hà Nội bây giờ mới ý thức rằng cần phải dẹp bỏ thực đơn thịt chó.
14/09/2018(Xem: 314)
Có những người uy quyền hơn công an... thí dụ như ở tỉnh Gia Lai, bà giữ xe trước cổng có quyền lực gọi là siêu tốc để làm giấy tờ...
13/09/2018(Xem: 355)
Hóa ra còn có chuyện chữ Mường... Các nhà nghiên cứu nghĩ ra chữ Mường, nhưng dân sắc tộc Mường đa số không biết chữ này. Thôi thì, phải học cả 2 thứ chữ: Việt và Mường?
12/09/2018(Xem: 250)
Thần lửa vẫn gây kinh hoàng… Có vẻ như vấn đề an toàn không được chú ý… Báo Tiền Phong kể: Hiện trường vụ cháy kinh hoàng tại quán bar trung tâm Đà Nẵng… Đến 9h30 sáng nay, lực lượng chức năng đã cơ bản khống chế được đám cháy xảy ra tại quán bar Leo tại số 15-17 (đường Lê Duẩn, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng). Thông tin ban đầu, vụ cháy không có thiệt hại về người, nhưng toàn bộ quán bar bị thiêu rụi.
11/09/2018(Xem: 257)
Tiền có sẵn trong kho Việt Nam cơ mà... Chỉ cần làm nhẹ thủ tục là tiền ra cả lô thôi... Bản tin VnEconomy ghi nhận: Giảm 5 ngày thông quan sẽ mang lại cho Việt Nam 10,65 tỷ USD...
10/09/2018(Xem: 262)
Kinh tế Việt Nam cần gỡ gút mắc nào? Nhiều thứ... như bình đẳng giới, tay nghề, hàng giả... Báo The Leader ghi ý kiến viên chức Oxfam: Nâng cao lợi thế doanh nghiệp thông qua bình đẳng giới...
09/09/2018(Xem: 651)
Có cách nào dạy ngoại ngữ cho học sinh nhanh chóng giỏi được không? Có cách nào cho học sinh học tiếng Anh mau chóng không? Tại sao cứ phải lo chuyện đánh vần tiếng Việt rồi làm cho bí hiểm, lớn lao? Có cách dạy tiếng Anh kiểu công nghệ 4.0 hay không?
08/09/2018(Xem: 353)
Có phải trong khi cướp ngày càng gay cấn như xi-nê, các cô Á Hậu và MC ngày càng ưa đóng vai nàng Kiều?
07/09/2018(Xem: 738)
Vậy là các cô này quậy quá chừng... Vì lên tới á hậu với MC, mà vẫn còn tham chi tới độ bán thân... Báo An Ninh Tiền Tệ kể: Phá đường dây bán dâm toàn á hậu, diễn viên giá chục nghìn USD mỗi giờ.
06/09/2018(Xem: 519)
Cõi này hiển nhiên là bất an... không chỉ cường quyền hà khắc, không chỉ thiên nhiên mưa lụt gay gắt, nhưng cũng vì lòng người không tử tế với nhau.
05/09/2018(Xem: 360)
Báo Người Lao Động kể: Các đối tượng khai nhận sản xuất hỗn hợp tạp chất cà phê nhuộm than pin để trộn vào hồ tiêu từ cuối năm 2015, đã xuất bán khoảng 15-20 xe, mỗi xe từ 15-20 tấn
04/09/2018(Xem: 285)
Trong mấy ngày, đủ thứ chuyện lo toan về xe cộ... Bản tin TTXVN kể: Theo Văn phòng Bộ Công an, trong 3 ngày nghỉ lễ Quốc khánh, toàn quốc xảy ra 83 vụ tai nạn giao thông, làm chết 46 người, bị thương 53 người.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin cho biết, Trang tạp chí danh tiếng Time đã được tỷ phú Marc Benioff, tổng giám đốc điều hành của công ty điện toán đám mây Salesforce, mua lại với giá 190 triệu USD từ tay chủ sở hữu hiện tại là Meredith.
Khoảng giữa tháng 09/2018, chính quyền ông Donald Trump thông báo sẽ áp thuế 10% lên 200 tỷ USD hàng hóa nhập từ Trung Quốc, phần lớn sản phẩm Apple đều thoát nạn.
Ngày 17/09/2018, Apple chính thức phát hành bản cập nhật phần mềm mới nhất của hãng bao gồm iOS 12, watchOS 5 và tvOS 12.
Khoảng giữa tháng 09/2018, sau những tin đồn và hình ảnh rò rỉ của chiếc Galaxy S10, ông DJ Koh, chủ tịch của Samsung Mobile, đã tiết lộ đến giới truyền thông những thay đổi công ty sẽ thực hiện trên chiếc Galaxy S thế hệ tiếp theo.
Khoảng giữa tháng 09/2018, sau cuộc di tản tập thể của hàng loạt nhà phát triển ứng dụng cho Windows Phone, nền tảng của Microsoft tiếp tục phải nói lời chia tay với Google
Khoảng giữa tháng 09/2018, sau khi đã thành công với những chiếc tên lửa tái sử dụng Falcon 9, SpaceX tiếp tục với tham vọng lớn tiếp theo là một chiếc tên lửa Big Falcon Rocket
Khoảng giữa tháng 09/2018, Uber cho biết đang phát triển tính năng thông báo tình trạng giao thông tích hợp trong ứng dụng Uber, giúp cho khách hàng và lái xe tham khảo được tình hình trên đường theo thời gian thực để có phương án di chuyển thích hợp. Tính năng mới tương tự với Google Maps, cũng cho biết được một đoạn đường cụ thể có đông xe, kẹt xe hay không.
Từ năm 2017, Samsung là đối tác duy nhất cung cấp màn hình OLED cho iPhone X và hiện nay là Xs và Xs Max của Apple. Tuy nhiên, sự độc quyền sắp kết thúc.
Khoảng giữa tháng 09/2018, theo một nghiên cứu mới về CRISPR và ung thư Glioblastoma của các nhà khoa học đến từ Đại học California, Mỹ, được đăng trên tạp chí Cancer Cell, Kỹ thuật chỉnh sửa gen CRISPR có thể được sử dụng để ngăn chặn sự tiến triển của ung thư.
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin cho biết, Apple hiện đang nghiên cứu nhiều phương thức nhằm tạo nên lớp vỏ kim loại chống trầy trên những thiết bị của hãng.
Bảo vệ môi trường là một trong những yếu tố được Apple quan tâm khi phát triển sản phẩm, và iPhone đã thể hiện rất rõ điều này thông qua việc sử dụng vật liệu tái chế. Ngoài ra, phần cứng của iPhone cũng được thiết kế để với độ bền cao nhất có thể và cũng dễ tái chế
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin cho biết, ChargePoint, nhà điều hành một trong những mạng lưới trạm sạc lớn nhất thế giới dành cho xe điện, đang hướng đến mục tiêu tăng 5 lần số lượng trạm sạc trên toàn cầu trong thập niên tiếp theo. Hiện ChargePoint có khoảng 53,000 trạm sạc, và con số tiếp theo sẽ là 2.5 triệu trạm vào năm 2025. Các công ty BMW, Daimler và Siemens hiện đang nắm giữ cổ phần của ChargePoint.
Khoảng giữa tháng 09/2018, nhà mạng AT&T của Mỹ công bố chiếc iPhone XR mới ra mắt của Apple vẫn chưa được FCC thông qua đơn ghi danh kiểm định. Theo công bố của AT&M: “iPhone XR chưa được cấp chứng nhận của Ủy ban Truyền thông Liên bang Hoa Kỳ. iPhone XR sẽ không được thương mại hóa cho đến khi được chính thức vượt qua vòng kiểm duyệt”
Khoảng giữa tháng 09/2018, một số nguồn tin đã đưa tin về việc Microsoft thêm tính năng cảnh báo người dùng khuyên họ nên sử dụng Microsoft Edge thay vì cài đặt trình duyệt khác trên bản build thử nghiệm mới nhất. Tính năng đã gặp phải vô số chỉ trích, khiến Microsoft phải loại bỏ nó ở bản cập nhật chính thức
Khoảng giữa tháng 09/2018, trang KoreaBizWire cho biết, theo công ty tư vấn Brand Finance của Anh thống kê, Samsung Electronics, nhà sản xuất smartphone và chip nhớ hàng đầu thế giới đã chiếm vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng 50 công ty Hàn Quốc có giá trị thương hiệu cao nhất (giá trị thương hiệu của công ty khoảng 88.8 nghìn tỷ Won). Con số tăng 57% so với năm 2017 và cũng là mức cao nhất trong lịch sử của Samsung.