Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trang Sử Việt: Phan Phát Sanh

02/12/201600:01:00(Xem: 3866)
PHAN PHÁT SANH
(1893 - 1916)
 
    Phan Phát Sanh, con ông Phan Núi làm cảnh sát viên Chợ Lớn. Năm 1911, được Kỳ Ngoại Hầu Cường Để cấp cho một giấy chứng chỉ, từ đó ông tự nhận là con cháu nhà Nguyễn, rồi được hai người yêu nước là Nguyễn Hữu Trí và Nguyễn Văn Hiệp tôn làm minh chủ. 
 
     Ông lập cơ sở đầu tiên ở Cần Vọt (Cao Miên), chế tạo lựu đạn, trái phá, in truyền đơn, tuyên cáo “Phản Pháp phục Nam”, sau đấy về nước lập căn cứ ở núi Thất Sơn (Châu Đốc, tỉnh An Giang), tự xưng là Phan Xích Long Hoàng đế, tổ chức kín đáo, đông đảo người theo với màu sắc tôn giáo, kêu gọi chống Tây cứu nước. 
      
     Đêm 23-3, rạng ngày 24-3-1913, quân khởi nghĩa đặt 8 trái bom tại các nơi như phủ Toàn quyền, Tòa án... và chia nhau đi rải truyền đơn ở Sài Gòn, Chợ Lớn, chưa tới giờ bom nổ thì Pháp đã phát hiện. 
     Ngày 28-3-1913, hàng trăm người mặc áo trắng, đội khăn trắng biểu tình ở Chợ Lớn nhưng bị quân Pháp đàn áp, vì ông đã bị pháp bắt ở Phan Thiết trước đấy 2 ngày nên bị lộ. Sự bạo động bị thất bại, có đến 1440 người bị Pháp bắt, 111 người trốn thoát được. Phan Phát Sanh và 5 chiến hữu của ông bị bắt là: Nguyễn Hữu Trí, Nguyễn Thọ, Nguyễn Màng, Trương Phước và Nguyễn Văn Hiệp, bị giam ở Khám lớn, Sài Gòn. 
 
     Đêm 16-2-1916, với khẩu hiệu “Đại ca”, khoảng 300 người mặc áo cộc đen, quần trắng, tay đính bùa, người đi đầu mang cờ hiệu Phan Xích Long, dự tính phá Khám Lớn cứu tù nhân chính trị, đốt kho đạn và đồng bào sẽ tràn vào chiếm thành phố. Nhưng Pháp biết được nên huy động quân Pháp đông đảo để sẵn sàng đối phó.
 
    Cuộc khởi nghĩa thất bại, kết quả 19 người bị chết trong đêm, 38 người bị bắt và xử án tử hình. Phan Phát Sanh bị xử bắn tại Đồng Tập vào ngày 20-2-1916, hưởng dương 23 tuổi.  
 
Cảm niệm: Phan Phát Sanh
  
                Phan Phát Sanh, mong mỏi đánh Tây!
     Gian nguy cứu nước, chẳng lung lay
     Vẫy vùng diệt giặc, vang trời đất
     Chí khí can trường, lưu luyến thay!
 
Nguyễn Lộc Yên  


.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hiến pháp có một giá trị tự tại, nghĩa là, không cần quy chiếu hay trưng dẫn các luật khác để tạo ra giá trị chấp hành...
Lâu nay ta thường nghe nói thanh niên là rường cột của Quốc gia, nhưng tuổi trẻ Việt Nam thời Cộng sản đã xuống cấp trên mọi phương diện từ thể chất đến tinh thần và từ gia đình ra xã hội. Vậy đâu là nguyên nhân?
Rõ ràng toàn là những đòi hỏi quá đáng và … quá quắt. Ngay đến bác Hồ mà còn không bảo vệ được cả vợ lẫn con, bác Tôn cũng chỉ có mỗi một việc làm là… sửa xe đạp cho nó qua ngày đoạn tháng thì bác Quang biết làm sao hơn và làm gì khác được?
✱ VOA: Trên cương vị tổng thống, ông Trump đôi khi chia sẻ thông tin, bất kể mức độ nhạy cảm của nó. Ông ngẫu hứng cung cấp thông tin bảo mật cấp độ cao cho bộ trưởng ngoại giao Nga ✱ VOA: Những tài liệu này cần được bảo mật là việc rất nghiêm trọng- đặc biệt là đối với Mar-a-Lago, những khách nước ngoài ở đó - tạo ra một mối đe dọa đến an ninh quốc gia ✱ VOA: John Kelly khởi động một nỗ lực để cố gắng hạn chế những người có quyền tiếp cận ông Trump tại Mar-a-Lago, nhưng nỗ lực này thất bại khi Trump từ chối hợp tác...
Hôm thứ Sáu 23-9 trên tạp chí Project-Syndicate, nhà báo Laurence Tubiana cho rằng không có gì là hay, là tốt một khi châu Âu theo đuổi chính sách đa phương hóa theo tiêu chuẩn hai mặt (double standard) trong cuộc chiến Ukraine, vì cộng đồng Âu còn nhiều vấn đề ưu tiên giải quyết...
Đại Hội Đồng Liên Hiêp Quốc lần thứ 77 đã khai mạc tại New York hôm 20-9-2022, trong bối cảnh thế giới đối mặt với hàng loạt khủng hoảng, đang bị chia rẽ vì nhiều vấn đề: Cuộc chiến Ukraine, khủng hoảng khí hậu, mất an ninh lương thực, khủng hoảng năng lượng, và nạn dịch Covid-19 vẫn chưa chấm dứt...
Truyện dài chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam đã được thi hành từ Trung ương xuống địa phương, nhưng tham nhũng cứ trơ ra là vì sao? Thắc mắc này không phải đến thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mới có mà từ khuya lắm rồi, ít nhất cũng từ khóa đảng VII thời ông Đỗ Mười làm Tổng Bí thư (28 tháng 6 năm 1991 - 26 tháng 12 năm 1997). Nhưng tại sao tình trạng này cứ kéo dài mãi và không có dấu hiệu suy giảm mà còn biến chứng, lan nhanh mặc dù nhà nước đã tung ra nhiều biện pháp phòng ngừa và chữa trị...
Tôi đã trót có dăm ba lời về nón cối, mũ cối, và dép râu nên (lỡ trớn) cũng xin được thưa luôn, đôi câu, về cái nón tai bèo...
Bạn ơi, -Kẻ trí tuệ ít lỗi lầm và khi phạm lỗi thì nhận biết và tu sửa. Kẻ ngu si không biết lỗi lầm và khi nhận biết thì biện minh mà không hề tu sửa. -Kẻ trí tuệ trước mọi sự việc đều tìm hiểu và phân tích lợi-hại. Còn kẻ ngu si chỉ nhìn thấy lợi mà không thấy hại. -Kẻ trí tuệ biết đo lường thời thế. Còn kẻ ngu si thì làm bừa, khi thất bại lại đổ lỗi cho Trời. Tức khí nhảy ra đâm chém dễ. Nhẫn nhục chờ thời khó, “Khảng khái cần vương dị. Thung dung tựu nghĩa nan.” (Lý Trần Quán Tiến Sĩ đời Lê Trung Hưng)
Theo VOA Tiếng Việt hôm 9-9-2022 bà Aler Grubbs, giám đốc Quốc gia USAID Mỹ tại Việt Nam và ông Nguyễn Kim Sơn, Bộ trưởng GD&ĐT-VN đã ký kết bản ghi nhớ nâng cao chất lượng giáo dục Đại học và thúc đẩy xây dựng một nền Đại Học Tự Trị tại Việt Nam...
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.