Từng tỉnh đang theo số phận các tổng công ty

17/12/201512:48:00(Xem: 4899)
Từng tỉnh đang theo số phận các tổng công ty

Vũ Thạch
.

Lời cảnh báo của chuyên gia quốc tế về hướng đi của nền kinh tế Việt Nam đã có từ lâu, nhưng mãi đến đầu tháng 12/2015, người ta mới thấy thể hiện cụ thể của những cảnh báo ấy qua các bản tin vay nợ và vỡ nợ dồn dập.

Khởi đi từ tin nợ công của nhà nước đã vượt ngưỡng an toàn 65% GDP, cùng với khoản nợ tính riêng của toàn khối doanh nghiệp nhà nước vượt ngưỡng 40% GDP. Tức tổng nợ quốc gia đã qua mặt luôn GDP. Nhưng tin làm dân chúng kinh ngạc nhất - vì xưa nay chưa từng được nghe - là lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu và thành phố Cà Mau tuyên bố đã cạn hết ngân sách vận hành. Sau đó thành phố Hải Phòng và tỉnh Đắk Lắk công bố hết tiền trả lương nhân viên hệ thống nhà thương; tỉnh Gia Lai hết tiền trả lương giáo viên, ... Danh sách vỡ nợ, bao gồm cả các tỉnh giàu lẫn nghèo, chắc chắn sẽ còn bùng nổ hơn nữa nếu không có lệnh của Ban Tuyên giáo cấm báo đài đăng thêm loại tin này. Cùng lúc đó, vừa có tin chính phủ Singapore bắt giữ một tàu chở dầu của Việt Nam để xiết nợ. Tài sản tại nước ngoài của các doanh nghiệp nhà nước ngập nợ cũng đang bị toà án của nhiều nước đe dọa cho đông lạnh chờ phân xử.

Các tin tức dồn dập đó làm nhiều giới lo âu nhưng chưa đến độ làm người ta phẫn nộ ... cho đến khi dân chúng đọc các bản tin:

- Lãnh đạo Đắk Lắk vẫn cho nhiều đợt cán bộ hết nhiệm kỳ đi nghỉ dưỡng ở Hàn Quốc.

- Lãnh đạo Sơn La tiếp tục cho xây khu tượng đài hàng chục nghìn tỉ sau khi tạm hoãn để làm nguội phản đối.

- Lãnh đạo Khánh Hoà tiếp tục xây khu vực trụ sở hành chính cũng ở cấp ngàn tỉ bất chấp lệnh cấm từ trung ương.

- Lãnh đạo Bình Phước cử đoàn cán bộ "sắp về hưu" đi học kinh nghiệm làm xổ số ở Canada.

- Lãnh đạo Cà Mau cũng cử đoàn tương tự sang Dubai, một nước không có và không cần xổ số.

- Lãnh đạo Quảng Nam cử đoàn cán bộ "sắp về hưu" và "đã về hưu" sang học kinh nghiệm tại Nam Phi nhưng không cho biết về lãnh vực gì.

- Đó là chưa kể những chuyện lạ lùng như các tỉnh không giáp bờ biển nhưng đòi gởi đoàn cán bộ sang Hà Lan học cách chống ngập nước biển và sử dụng năng lượng thủy triều...
.

Để đối phó với làn sóng tức bực trong công luận và có xác suất sẽ dâng cao trong những ngày tới, lãnh đạo đảng và nhà nước lập tức áp dụng các bài bản đã dùng trong giai đoạn các tổng công ty và tập đoàn kinh tế bắt đầu phá sản:

- Bước đầu tiên, nhà nước chận đứng ngay các tin "xấu". Các thành ủy, tỉnh ủy và báo đài nay được lệnh không được tuyên bố hay loan tải các tin vỡ nợ nữa. Có báo còn được lệnh đăng bài ngược hẳn lại các tin trước, rằng Cà Mau vẫn khỏe, Bạc Liêu vẫn chạy đều tới độ "hầu hết các chỉ tiêu thu ngân sách đều đạt và vượt chỉ tiêu giao", rồi đổ tội cho cậu kế toán tính nhầm - không khác gì báo đài trong những tuần đầu khi có tin Vinashin, Vinalines vỡ nợ.

- Bước kế tiếp, nhà nước lên tiếng trấn an sẽ không dùng ngân sách trung ương vào việc cứu các địa phương vỡ nợ. Ông Võ Thành Hưng, vụ trưởng vụ ngân sách bộ Tài Chính long trọng tuyên bố như vậy trên báo đài - không khác gì thông báo của văn phòng chính phủ đối với các tập đoàn kinh tế vỡ nợ trước đây.

- Nhưng chỉ vài ngày sau, Bộ Tài Chính, qua trung gian Sở Tài Chính tỉnh Cà Mau, bơm 10 tỉ đồng vào cấp cứu thành phố Cà Mau. Các tỉnh thành đang hấp hối khác cũng được truyền máu như vậy vì lãnh đạo đảng không dám để cơn sóng hoảng loạn nổi lên.

Khá rõ biện pháp vừa bịt tin tức lại vừa đổ tiền vào cấp cứu sẽ được áp dụng đều khắp cho tới ngày diễn ra Đại hội đảng XII vào tháng 1/2016. Nhưng lãnh đạo đảng cũng dư biết chính sách đối phó tạm bợ này chỉ có thể kéo dài vài tháng. Sau đó nhà nước sẽ phải đi vào giai đoạn 2, đó là thú nhận thực tế và áp dụng các biện pháp kế tiếp của cùng tiến trình:

- Để làm "biến mất" các khoản nợ nần trên giấy tờ, nhiều địa phương vỡ nợ sẽ bị sát nhập vào các tỉnh thành còn gượng được - y như kế sách sát nhập Jetstar vào Vietnam Airlines, hoặc đập nhỏ Vinalines rồi giấu bên dưới một số công ty quốc doanh khác.

- Mọi nơi, đặc biệt các vùng đã vỡ nợ, sẽ cắt giảm hoặc ngưng hẳn việc trả lương cho nhiều thành phần, dựa theo thứ tự "ít tạo tác động chính trị nhất". Nếu suy từ kinh nghiệm các nước cựu XHCH thì đầu tiên sẽ là khối cán bộ lớn tuổi đã nghỉ hưu; rồi đến những thành phần chỉ mang chức năng phụ trợ như khối dư luận viên, trật tự, dân phòng, cán bộ Mặt trận tổ quốc; rồi đến các công nhân viên thuộc các ngành giáo dục, y tế, hành chánh; và sau cùng là cắt giảm nhân sự lẫn khí tài của các đơn vị quân đội.

Riêng công an các loại, cũng suy từ kinh nghiệm các nước cựu độc tài, sẽ được giữ cho tới cùng và có thể còn gia tăng quân số. Lương chính thức của công an tuy èo uột nhưng bù lại, trung ương sẽ cố tình thả lỏng hơn nữa cho công an mọi loại, mọi cấp tự đi "kiếm ăn" thêm.

- Và cũng quan trọng không kém là việc truy tố nhiều "dê tế thần" để trút lên họ mọi tội lỗi và sự phẫn nộ của những thành phần bị cắt lương - như đã làm với hội đồng quản trị Vinashin, Vinalines ... Cùng lúc, một vài quan chức cao cấp ở hàng bí thư tỉnh thành sẽ phải ra công khai "nhận trách nhiệm chính trị" như Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã làm sau thất bại của những "quả đấm thép", rồi ai lại về ngồi ghế nấy.

Các biện pháp vá víu cho giai đoạn 2 nêu trên có thể mua thêm thời gian được một số tháng nhưng không thể cứu vãn tình hình. Lý do đơn giản là vì đợt sóng phá sản đầu tiên của hệ thống tập đoàn kinh tế và tổng công ty đã không những cuốn sạch ngân sách dự phòng mà còn để lại một núi nợ khổng lồ rồi. Cùng lúc đó, mặt thu nhập từ việc bán tài nguyên, khoán sản cũng suy giảm nặng nề vì giá dầu thô, than đá và kim loại đều đang rơi xuống mức cực thấp trên thị trường thế giới hiện nay.
.

Thực tế đó buộc giới lãnh đạo đảng phải tính tới những lối thoát dài hạn. Nhưng liệu còn đường thoát hiểm nào không hay đã quá trễ?

- Vay thêm nợ chăng? Giới lãnh đạo Hà Nội sẵn sàng mượn nợ và "để con cháu đời sau sẽ trả", nhưng điểm uy tín (credit ratings) của nhà nước Việt Nam đã xuống quá thấp - không chỉ vì hiện trạng kinh tế mà còn vì quá trình phung phí tiền nợ quá lộ liễu trong nhiều năm qua - nên khó có hệ thống nhà băng tư nhân hay ngân hàng phát triển quốc tế nào muốn cho vay. Loại trái phiếu quốc gia cũng khó có ai mua vì chắc chắn sẽ bị xếp vào loại lãi cao nhưng dễ bị quịt (junk bonds). Và ngay cả nếu vay được thì các khoản nợ mới chỉ đủ để trả tiền lãi đáo hạn của các món nợ cũ, như chính chủ tịch nước Trương Tấn Sang thú nhận vào đầu tháng 12/2015.

- Tăng thêm thuế chăng? Biện pháp này đã bắt đầu từ hơn một năm qua với hàng trăm, hàng ngàn loại thuế, phí, "đóng góp tình nguyện bắt buộc", ... đang được các cấp đẻ ra hàng ngày từ trung ương đến tỉnh thành, cơ quan, trường học, bệnh viện, đến tận các tổ dân phố. Đây là loại đối sách lợi bất cập hại vì phần lớn các thu góp tùy tiện này rơi vào túi riêng hoặc phung phí tại địa phương chứ không giúp ngân sách trung ương. Ngược lại, hàng ngàn thứ thuế, phí địa phương mới càng làm gia tăng số doanh nghiệp phải đóng cửa năm 2015 - tăng hơn 20% so với 2014 - nên càng làm thất thu các loại thuế đóng về trung ương. Nhưng quan trọng hơn cả là sự bất mãn đang dâng cao trong lòng người dân trước hàng trăm thứ thuế, phí mới. - Tung mọi thứ tài sản quốc gia ra bán chăng? Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã lên tiếng công khai ngỏ ý bán luôn các công ty quốc doanh cho ngoại quốc nếu có người mua. Đây là lằn ranh cuối cùng của chế độ kinh tế XHCN, vốn luôn dựa vào khu vực quốc doanh làm bảo hiểm chính trị. Nhưng có vẻ như lời rao của ông rơi vào khoảng không vì không có DNNN nào mà không đang mang nợ nặng nề; và chẳng ai dám tin vào sổ sách hay khả năng của các công ty này. Cùng lúc đó, các bộ và những công ty thuộc bộ cũng đã gạ bán những công trình lớn, từ đường cao tốc đến các khu du lịch, khu dinh thự xây dở dang và đang bỏ hoang. Các món hàng này cũng ế ẩm vì giới đầu tư quốc tế nay không còn mơ hồ gì về môi trường đầu tư Việt Nam. Nhưng nguy hiểm nhất là các quan chức cấp tỉnh cũng đang gạ bán đất đai, hoặc cho thuê dài hạn - từ 50 năm trở lên - trên khắp đất nước mà kẻ thuê hoặc mua toàn là chủ nhân Trung Quốc đứng phía sau. Một lần nữa, lợi bất cập hại: tiền vào túi địa phương nhưng sự oán hận của dân nhắm vào lãnh đạo trung ương.
.

- Dụ người Việt hải ngoại gởi thêm tiền về chăng? Giới lãnh đạo đảng đang làm đủ cách, kể cả cái mồi "bàn thảo việc cho phép người hải ngoại về ứng cử", nhưng họ biết cũng chỉ để nhằm giảm bớt xác suất hải ngoại giảm gởi tiền về chứ không dám hy vọng tăng thêm.

- Lối thoát còn lại sau cùng là in thêm tiền? Hiển nhiên, thế hệ lãnh đạo hiện nay không còn những suy nghĩ ngây ngô về kinh tế như thời TBT Lê Duẫn - với hệ thống kinh tế tập trung và bọc kín trong khối cộng sản. Hơn thế nữa, họ cũng đủ biết việc in tiền chỉ tạm cứu vãn tình hình vài tháng nhưng sẽ khởi động cơn xoáy lạm phát khi người dân tiên đoán nhà nước sẽ tiếp tục in tiền thêm nữa.

Tóm lại, các con đường nêu trên đều là ngõ cụt. Giới chuyên gia cao cấp đã đầu hàng. Họ không thể thuyết phục giới lãnh đạo chính trị chọn con đường thoát hiểm thực sự như Myanmar. Trong khi đó, toàn bộ giới quan chức thượng tầng đã chuyển hẳn sang tâm thức "ăn nhanh rồi chạy", cạo vét được bao nhiêu chuyển ngay ra nước ngoài, nơi có con cái họ đang chờ nhận.
.

Trong tình cảnh này, người dân Việt có thể làm gì?

- Trước hết, để bảo vệ vốn liếng của mình, mỗi người cần rút tiền ra khỏi ngân hàng và chuyển qua các dạng trữ kim như USD hay vàng, hoặc mua các loại hàng hóa không hư thối và dễ bán lại. Lý do rút tiền không chỉ để đề phòng nhà nước bất ngờ không cho rút tiền ngân hàng nữa như từng xảy ra trong quá khứ, mà còn vì viễn cảnh lạm phát nặng tức đồng tiền mất dần giá trị trong những ngày tháng tới.

- Riêng đối với khối bà con tại hải ngoại, chưa bao giờ tổng số tiền của người Việt gởi về lại quan trọng đối với sự tồn vong của chế độ như hiện nay. Đây là lúc các ban chấp hành cộng đồng, các vị trí khởi động việc bàn thảo làm sao biến khối kiều hối thành phương tiện tạo đổi thay hữu hiệu tại Việt Nam. Dù mỗi gia đình chỉ giảm số tiền gởi về một chút mỗi khi có vụ vi phạm nhân quyền trầm trọng tại Việt Nam thì cũng đã tạo được áp lực rất đáng kể, cụ thể như vụ luật sư nhân quyền Nguyễn Văn Đài vừa bị nhà cầm quyền bắt giữ.

- Cũng trong chiều hướng đó, hiệp ước TPP đang là cái phao cấp cứu rất giá trị cho giới lãnh đạo đảng. Người Việt trong nước và tại nước ngoài đều có thể góp phần vận động chính phủ các nước thành viên TPP gia tăng áp lực lên nhà cầm quyền CSVN mỗi khi họ cố tình vi phạm các điều kiện đã ký kết, cụ thể như vụ côn an hành hung chị Đỗ Thị Minh Hạnh và anh Trương Minh Đức chỉ vì họ đến giúp đỡ công nhân hiểu về quyền lợi của mình.


.
.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Lời báo động muộn màng này cũng đã giúp tôi hiểu ra lý do mà sư Minh Trí – sau khi xuất gia, từ bỏ mọi hoạt động chính trị, đã hết lòng tận tụy chăm lo cho những lớp học Việt Ngữ, ở Kampuchea, cho đến… hơi thở cuối!
Trong bài viết sau đây, Henry Kissinger đã cảnh báo về một cuộc thế chiến mới có thể xảy ra và phương cách tốt nhất là tìm cách tạo cho Nga một cơ hội đàm phán trong danh dự. Ý kiến của Kissinger còn nhiều điểm chưa thuyết phục, cần được thảo luận sâu xa hơn...
Trong hơn ba năm - chính xác là 1,016 ngày - Trung Quốc đã đóng cửa với cả thế giới. Hầu hết sinh viên nước ngoài rời khỏi đất nước khi bắt đầu đại dịch. Khách du lịch đã ngừng đến tham quan. Các nhà khoa học Trung Quốc đã ngừng tham dự các hội nghị nước ngoài. Các giám đốc điều hành người nước ngoài bị cấm quay trở lại công việc kinh doanh của họ ở Trung Quốc. Vì vậy, khi Trung Quốc mở cửa biên giới vào ngày 8 tháng 1, từ bỏ những tàn tích cuối cùng của chính sách “không covid”, việc đổi mới tiếp xúc thương mại, trí tuệ và văn hóa sẽ có những hậu quả to lớn, mà phần nhiều là lành tính.
“Đến hẹn lại lên” là chuyện thông lệ, không có gì đặc biệt, nhưng lãnh đạo mà cũng chỉ biết làm đến thế thì dân lo. Chuyện này xẩy ra ở Việt Nam vào mỗi dịp cuối năm khi các cơ quan đảng và chính phủ tổng kết tình hình năm cũ để đặt kế hoạch cho năm mới. Ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư đảng, người có quyền lực cao nhất nước, cũng đã làm như thế. Nhưng liệu những điều ông Trọng nói có phản ảnh tình hình thực tế của đất nước, hay ông đã nói tốt để đồng hóa mặt xấu?
Người ta có thể thông cảm và thông hiểu thái độ nhẫn nhục của những người phụ nữ bị đè nén xuống tận đáy xã hội. Họ có cha già, mẹ yếu, con thơ phải chăm lo nên làm to chuyện e cũng chả đi đến đâu mà nhỡ “vỡ nồi cơm” thì khốn khổ cả nhà. Còn cả một tập đoàn lãnh đạo chỉ vì quyền lợi của bản thân và gia đình mà bán rẻ danh dự của cả một dân tộc thì thực là chuyện hoàn toàn không dễ hiểu...
Hai năm đã trôi qua kể từ cuộc bạo loạn ở Washington ngày 6 tháng 1, 2021, Donald Trump ngày càng cô đơn, ngày càng bị cô lập - giống như vở kịch King Lear của Shakespeare trong lâu đài của ông ở Florida. Sự giống nhau giữa họ gây ấn tượng với bất kỳ ai đọc bức chân dung dài về lễ Giáng sinh của cựu tổng thống trên Tạp chí New York. Đúng là Donald Trump chưa mất trí hoàn toàn, giống như Lear. Nhưng những điểm tương tự giữa họ không thể không nhìn ra: hai người đàn ông lớn tuổi, trước đây được bao bọc trong quyền lực, giờ không thể hiểu nỗi họ không còn là mặt trời xoay quanh các sự kiện thế giới.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.