Hôm nay,  

Hỗn Và Loạn Trong Văn Hóa

24/04/201400:00:00(Xem: 5770)

Trong dịp giỗ Tổ vừa qua - 10 tháng 3 âm lịch (9 tháng 4/2014), ở xã Bình Đà quận Hà Đông đã làm lễ giỗ rất linh đình, khánh thành một tấm bia đá lớn trên đó có khắc ‘’bài văn giáng bút‘’ của nhà văn hóa Vũ Khiêu ca ngợi công đức của Quốc tổ Lạc Long Quân.

Trong bài văn bia dài, có những câu: Gò Tam Thai mộ thiêng Quốc Tổ

Đất Hiền Lương Quốc Mẫu về Trời

và: Cho hay Quốc Tổ tự buổi xưa lập ấp dựng làng

Đại Việt khởi nguyên tại Bình Đà - địa linh nhân kiệt.

Mạng Tễu của nhà nghiên cứu hán nôm Nguyễn Xuân Diện có ngay bài ra ngày 10/4, vạch rõ sai lầm kinh hoàng của bài văn bia. Sai lầm kinh hoàng vì xưa nay chưa có ai xác nhận là Quốc Tổ nước ta Lạc Long Quân sinh ra tại vùng Bình Đà và có mộ chôn ở vùng này. Cũng chưa có một tài liệu lịch sử nào xác nhận Bà Âu Cơ - Quốc Mẫu dân ta - đã ‘’về trời» từ vùng đất Hiền Lương - Bình Đà này.

Kinh hoàng hơn nữa là người đầu têu phạm sai lầm ấy lại là nhà văn hóa trứ danh bậc nhất của chế độ, Giáo sư, Viện sỹ Vũ Khiêu, từng là Viện trưởng Viện Xã hội học, phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Xã hội, giáo sư triết học Học viện Chính trị Quốc gia, Huân chương Độc lập hạng Nhất, năm 2000 được phong Anh hùng Lao động thời Đổi mới. Năm nay ông bước vào tuổi 98.

Kinh hoàng là do nhà văn hóa hàng đầu của chế độ này đã có 30 tác phẩm văn học - văn hóa và hơn 30 tác phẩm khác cùng sáng tạo với người khác, trong đó có những tác phẩm đồ sộ như Đẹp bàn về thẩm mỹ trong văn học,Anh hùng và Nghệ sỹ, Cao Bá Quát, Ngô Thì Nhậm, Nguyễn Trãi…

Kinh hoàng hơn nữa là lão trí thức Vũ Khiêu tự cho mình là tiên, là thánh khi ông coi việc ông viết ra bài văn bia là ‘’giáng bút‘’, vì xưa nay khi nói giáng bút là mọi người đều hiểu là do có thần hay tiên, thánh nhập vào mình để viết ra những áng văn thiêng liêng, rồi biến mất, gọi là thăng. Người trần tự nhận là tiên thánh khó có thể coi là nhà văn hóa lương thiện.

Trước đây chỉ có ông Tiến sỹ Hoàng Quang Thuận đạo văn của ông quản lý khu du lịch Yên Tử để viết nên tập thơ Thi vân Yên tử, cũng huênh hoang là do được Thần Phật nhập vào ông, coi là những bài thơ thiêng, có giá trị văn học tuyệt đỉnh để Bộ Ngoại giao tính chuyện gửi đi ứng cử giải Nobel Văn học.

Cũng trong dịp này trên mạng Tễu nêu lên chuyện vẫn nhà văn hóa Vũ Khiêu đã đứng ra viết bài giới thiệu bản in mới của Truyện Kiều do tác giả là kỹ sư Đỗ Minh Xuân ‘’khảo dịch‘’. Trong bản in gọi là «khảo dịch» này tác giả tùy tiện tự mình sửa rất nhiều câu chữ của nguyên bản Truyện Kiều như hiện được lưu hành rộng rãi, sửa đến hơn 900 trong hơn 3000 câu, nói là cho độc giả thời nay dễ hiểu cốt truyện, vì bản gốc có quá nhiều chữ gốc Hán và có quá nhiều ẩn dụ, điển tích.

Giáo sư Vũ Khiêu nhận định đây là một mẫu mực sáng tạo ‘’làm cho truyện Kiều trở nên hiện đại, phổ thông, đại chúng và trong sáng‘.

Xin nêu vài thí dụ: ‘’Sè sè nắm đất bên đường‘’ sửa là ‘’se se… ‘’; ‘’Trải qua một cuộc bể dâu‘’ sửa là « …mỗi cuộc… ‘’; ‘’Hồ Điệp Trang Sinh‘’ sửa là ‘’trong mộng, thực sinh‘’; ‘’Châu Trần còn có Châu Trần nào hơn‘’ sửa là ’’Lứa đôi còn có cần gì nhiều hơn»; ‘’đỉnh Giáp non Thần‘’ sửa là ‘’tiên nữ giáng trần‘’; ‘’Nàng Ban ả Tạ cũng đâu thế này‘’ sửa là ‘’Xưa nay hiếm thấy sai đâu thế này‘’; ‘’Hợp Phố‘’ sửa là ‘’chủ cũ‘’; ‘’lỏng buông tay khấu‘’ sửa là «lỏng buông cương ngựa‘’…

Đã có ngay 60 phản hồi trên mạng Tễu nhận xét cả tác gỉ Đỗ Minh Xuân và nhà văn hóa Vũ Khiêu đã hỗn láo với cụ Nguyễn Du, lao vào một cuộc phiêu lưu lẩm cẩm, phi văn hóa, hạ thấp, thông tục hóa một tác phẩm quý giá, vì chính những điển tích dù cho là của Trung Hoa vẫn là một phần giá trị của tác phẩm văn học, đã có chú thích, chú giải, và có cả từ điển về Truyện Kiều rồi.

Rất mong nhà văn hóa cao tuổi Vũ Khiêu hãy tỉnh lại. Tùy tiện đưa cái nôi Quốc Tổ từ vùng Việt Trì - Phú Thọ về vùng Bình Đà - Hà Đông là một việc làm hỗn xược với tiền nhân, với lịch sử, là việc làm phi văn học, cũng là việc làm phi pháp rất đáng trách của một người có học vấn, am hiểu về các di tích lịch sử được xếp hạng, không thể tùy hứng được.

Đúng là đang có tình thế hỗn và loạn về chính trị lan rộng sang văn học và văn hóa. Khi các nhóm lãnh đạo chỉ lo cho lợi ích riêng tư của phe nhóm mình, bỏ mặc cho nhân dân theo kiểu sống chết mặc bay, sau ta là trận Hồng Thủy cũng được, thì mọi hiện tượng kỳ quái vượt qua mọi tưởng tưởng đều có thể xảy ra. Thái độ của Bộ Văn hóa,Thể thao và Du lịch và tỉnh bơ về sự kiện xảy ra ở Bình Đà, cũng như việc Bộ Giáo dục và Đào tạo làm ngơ về chuyện sửa văn Truyện Kiều hàng 900 chỗ cũng là chuyện không lấy gì làm lạ trong thời hỗn và loạn này.

Bùi Tín, VOA’s Blog

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hoa Kỳ đã bước sang tuần thứ ba của chiến tranh Iran. Mười ba binh sĩ Mỹ đã tử trận. Hàng ngàn thường dân Iran, bao gồm cả trẻ em, đã bỏ mạng. Các cuộc không kích liên tục diễn ra trên bầu trời Trung Đông, bất kể đó là trường học hay bệnh viện.
Ngay lối vào khu vực triển lãm tranh theo chủ nghĩa hiện thực lãng mạn ở bảo tàng Chrysler Museum of Art, Norfolk, Virginia, là bức tranh Washington Crossing the Delaware (ca. 1856–1871) của họa sĩ người Mỹ, George Caleb Bingham (1822–1979). Bức tranh này mô tả một thời khắc lịch sử của nước Mỹ trong thời lập quốc, nổi tiếng trong American Revolutionary War – Cuộc Cách Mạng Mỹ. Được vẽ vào năm 1871, tác phẩm Washington Crossing the Delaware tả cảnh George Washington cùng các binh sĩ của ông vượt qua sông Delaware vào năm 1776 (theo lịch sử là đêm 25-26/12/1776). Họa sĩ Bingham vẽ bức tranh này năm 1856, tức nhiều thập niên sau khi Cách Mạng Mỹ kết thúc, trong thời kỳ người Mỹ đang nghiền ngẫm về bản sắc quốc gia sau thời kỳ nội chiến. Trong suốt nhiều năm, bức tranh này nằm trong tình trạng dang dở, và phải đến tận mười tám năm sau kể từ khi bắt đầu thực hiện, nó mới thực sự được hoàn thiện.
Hai chính trị gia tham dự buổi bàn thảo lịch sử. Một theo bảo thủ. Một theo cấp tiến. Chính trị gia bảo thủ: Liên Hiệp Quốc hôm nay đông như lễ đăng quang của một hoàng đế mới. Tôi có mặt vì muốn nghe lời thật – từ một người đang làm tổng thống, và một kẻ từng dạy các ông vua cách không bị giết. Tôi tin: quyền lực là bản năng, đạo đức là trang sức. Chính trị gia cấp tiến: Tôi đến vì tò mò: thế kỷ 21 có còn chỗ cho triết lý của thế kỷ 16? Hay chỉ còn những bản sao mệt mỏi của lòng tham? Tôi mang sổ tay, anh ta mang cờ quốc gia.
Chế độ Cộng Sản Việt Nam vừa cho tiến hành cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 15 tháng Ba năm 2026. Xét về hình thức, họ vẫn tiếp tục duy trì một nghi thức chính trị quen thuộc đã tồn tại nhiều thập niên. Tuy nhiên, nếu đặt sự kiện này dưới góc nhìn pháp lý và so sánh với các chuẩn mực bầu cử tự do được công nhận rộng rãi trong luật quốc tế, thì nhiều vấn đề hạn chế lại tiếp tục bộc lộ. Những vấn đề đó không chỉ liên quan đến cách thức tổ chức bầu cử, mà còn liên quan đến bản chất pháp lý của quyền bầu cử, quyền ứng cử và nguyên tắc đại diện trong một cơ quan lập pháp. Theo các tiêu chuẩn quốc tế về bầu cử dân chủ, đặc biệt được ghi nhận trong International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) – Công ước mà Việt Nam đã phê chuẩn – rằng mọi công dân phải có quyền tham gia vào việc quản lý đất nước thông qua các đại diện được bầu ra bằng các cuộc bầu cử định kỳ, tự do, công bằng và bằng bỏ phiếu kín.
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.