Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lê Đại Hành

03/09/201300:00:00(Xem: 6309)
(Lời tâm tình: "Sử Việt" chỉ khái quát các Nhân vật lịch sử, không đi sâu từng chi tiết của Nhân vật. Cuối mỗi bài viết, phần "Thiết nghĩ" nếu có chỉ là góp ý của tác giả, không ngoài mục đích làm sáng tỏ thêm về nội dung của đề tài đã biên soạn. "Sử Việt" đăng vào ngày thứ Ba 'Tuesday' mỗi tuần).

LÊ ĐẠI HÀNH HOÀNG ĐẾ: LÊ HOÀN (941 - 1005)

Lê Hoàn mồ côi từ bé, nhà nghèo, quê tỉnh Hà Nam, ông theo Nam Việt vương Đinh Liễn đi đánh dẹp khắp nơi. Đinh Bộ Lĩnh thấy Lê Hoàn có tài, nên cho chỉ huy 2.000 quân, sau khi thống nhất đất nước, được phong chức Thập Đạo tướng quân, Điện Tiền Đô chỉ huy sứ (chỉ huy cả cẩm vệ và quân đội).

Năm 980, nhà Tống thấy Đại Cồ Việt triều chính rối ren, cử binh xâm lược. Thái hậu Dương Vân Nga và tướng sĩ tôn Lê Hoàn lên ngôi. Lê Hoàn xưng Lê Đại Hành Hoàng đế. Tháng 3 năm 981 (Tân tỵ), vua Tống sai Hầu Nhân Bảo đem bộ binh đến Lạng Sơn, Lưu Trừng đem thủy quân đến Bạch Đằng giang, xâm lăng nước ta cả hai mặt thủy bộ. Lê Đại Hành bàn bạc việc ra binh phá giặc, Pháp Thuận thiền sư, dâng kế bằng 4 câu thơ "Vận Nước". Vạn Hạnh thiền sư nói: "Giặc từ xa đến, không thông thạo địa hình địa vật. Nếu quân ta quyết chiến, phục kích chận đánh giặc, thì 3 đến 7 ngày sẽ đuổi giặc ra khỏi nước".

Lê Đại Hành cho phục binh tại Chi Lăng (Lạng Sơn), giả thua, quân Tống đuổi theo đến chỗ hiểm, phục binh đổ ra tiêu diệt quá nửa quân Tống, giết được Hầu Nhân Bảo. Lưu Trừng lo sợ, rút quân về Tàu. Lê Đại Hành, sau khi thắng trận không muốn nhân dân tang tóc, nên sai sứ qua Tống trả lại hai tướng Tống bị bắt làm tù binh là: Triệu Phụng Huấn và Quách Quân Biện để cầu hòa, nhà Tống ưng thuận không gây chinh chiến nữa.

Lúc Lê Đại Hành lên ngôi, có sai Từ Mục làm sứ giả đem thông điệp qua Chiêm Thành. Vua Chiêm bắt sứ đem giam, nên khi phá Tống xong, Lê Đại Hành cử binh phạt Chiêm. Chiếm đất kinh đô của Chiêm, vua Chiêm xin thần phục, Lê Đại Hành rút quân về, hàng năm Chiêm Thành phải sang triều cống.

Lê Đại Hành là một vị vua rất giỏi về thao lược, mà việc trị quốc cũng khoan dung, anh minh. Vua quan tâm đến sức dân và chính sự trong nước, canh cải nghề nông, củng cố việc biên phòng, quy định pháp lệnh. Tập luyện quân ngũ... khéo léo việc bang giao, giữ thể diện cho quốc gia không bị nước lớn chèn ép, nước nhỏ tuân phục, dân giàu nước mạnh.

Năm 984, vua cho đúc tiền Thiên Phúc, để tiện trao đổi hàng hóa, dựng điện Bách Bảo Thiên tuế trong thành Hoa lư.

Năm 1005, Lê Đại Hành mất, thọ 64 tuổi, làm vua 24 năm.

*- Thiết nghĩ: Các nho gia thời xưa cho là có sai trái trong việc Lê Hoàn cướp ngôi nhà Đinh và lấy Hoàng hậu của tiền triều. Nhưng có người lại nghĩ rằng: Lê Hoàn đã bước ra nhận lãnh trách nhiệm với quốc dân và lịch sử, việc phải đến đã đến, đó là một nhu cầu của thời thế. Dương Thái hậu đã khoác hoàng bào cho Lê Hoàn, trước sự hoan hô nhiệt liệt của đông đảo triều thần và quân dân. Sau đó Lê Hoàn đã mang quân ra đọ tài, thử sức với quân xâm lược nhà Tống, lập nên một triều đại được Bắc phương kính nể, được quốc dân hoan nghênh. Chính việc chiến thắng hết sức vẻ vang này đã gỡ cho Lê Hoàn về cái tội cướp ngôi, lấy Hậu.

Việc Lê Hoàn cướp ngôi, lấy hậu của tiền triều. Nếu ông và Dương hậu là người đã âm mưu ám sát vua Đinh, chứ không phải Đỗ Thích là thủ phạm, thì rất đáng trách. Nếu không, thì ngày nay phải thấy rằng: Trên bình diện quốc gia, chính quyền không thể ở trong tay một người tuổi còn non nớt, chưa đủ khả năng lèo lái quốc gia. Mà ai có thể lèo lái quốc gia, thì cứ việc ra lãnh đạo việc nước, nếu đủ tài đủ sức. Vai trò nguyên thủ một quốc gia, chẳng là địa vị độc quyền của một dòng họ nào. Như vậy, cái án cướp ngôi, lấy Hậu, không đáng để quốc dân đương thời hay hậu thế thắc mắc, Dương hậu có mắt tinh đời, biết quyền biến trong lúc quốc gia bên trong nghiêng ngửa, bên ngoài giặc đang rình rập xâm lăng. Họ đã đưa nước nhà qua cơn nguy khốn, đáng khen!.

Cảm mộ: Lê Đại Hành

Lên ngôi giữa lúc cảnh đao binh
Phương Bắc rập rình gây chiến chinh
Đánh Tống, Tống thua, nao núng rút
Phạt Chiêm, Chiêm sợ, hãi hùng kinh
Trong ngoài chấn chỉnh dân no ấm
Trên dưới sửa sang nước thái bình
Lấp biển vá trời, công rạng rỡ
Nhân dân yên ổn, nước quang vinh

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi bài này đến với độc giả thì Tổng Bí thư đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng đã vắng mặt gần một tháng mà không có lời giải thích nào của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Lần gần nhất công chúng Việt Nam nhìn thấy ông Trọng là khi ông tiếp Tổng thống Putin thăm Hà Nội ngày 20/06/2024. Sau đó ông đã vắng mặt tại các buổi họp quan trọng...
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
Tôi quen Đinh Quang Anh Thái đã lâu, lâu tới cỡ không còn biết là mình đã gặp gỡ y vào cái thuở xa xưa nào nữa. Dù không mấy khi có dịp “giao lưu” (hay “tương tác”) nhưng tôi vẫn nghe thằng chả ra rả hàng ngày, về đủ thứ chuyện trên trời/biển – ròng rã suốt từ thế kỷ này, qua đến thế kỷ kia – và hoàn toàn chưa thấy có dấu hiệu gì là gã sẽ (hay sắp) tắt đài trong tương lai gần cả. Nghề của chàng mà. Tắt tiếng là (dám) treo niêu luôn, chớ đâu phải chuyện chơi. Chỉ có điều hơi bất ngờ là đương sự không chỉ nói nhiều mà viết cũng nhiều không kém. Hết xuất bản Ký 1, Ký 2, rồi tới Ký 3. Nay mai (không chừng) sẽ có Ký 4 và Ký 5 luôn nữa.
Đảng CSVN tiếp tục cãi chầy cãi cối về các quyền tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do báo chí, tự do lập hội và tự do biểu tình. Tất cả những quyền này đã được quy định trong Hiến pháp 2013, nhưng khi thi hành thì lại nại cớ “theo pháp luật quy định” với những điều kiện khe khắt để can thiệp thô bạo...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.