Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Những Ngày Ở Hàm Tân Với Bác Lý Trường Trân (1924 –2013)

01/03/201300:00:00(Xem: 4237)
Đoàn Thanh Liêm
(Bài viết để tưởng nhớ một bậc Huynh trưởng vừa mới ra đi.)

Vào tiết Trung thu năm 1992, Thầy Đạt – Hòa Thượng Thích Huệ Đăng và tôi là hai bạn tù chính trị cùng với cỡ 30 tù hình sự khác được chở từ trại giam Chí Hòa đến trại Z30D tại khu Rừng Lá Hàm Tân, gần với thị xã Phan Thiết. Chúng tôi được phân bố tới Phân trại K2 tọa lạc tại khu Căn cứ 6 Pháo Binh thời trước 1975.

Hồi đó tại K2 có đến cả ngàn tù nhân, trong đó có chừng 40 người là tù chính trị được phân bố trong nhiều đội lao động khác nhau. Sau một thời gian ổn định sinh họat nơi môi trường mới lạ này, tôi đã lần hồi liên lạc được với các bạn tù chính trị đã ở đây từ nhiều năm tháng trước.

Hai người cao tuổi nhất là Giáo sư Nguyễn Quốc Sủng án chung thân và Dân biểu Lý Trường Trân án 15 năm. Bác Sủng thì quá yếu, thường được cho ở nhà để phụ lo dọn dẹp vệ sinh quanh phòng. Còn bác Trân lúc đó cỡ gần 70 tuổi, được bố trí chăm sóc các mảnh vườn hoa xung quanh trại. Vào những ngày nghỉ lễ, tôi thường tìm cách đến thăm hỏi chuyện trò với các bác. Vào cuối năm 1993, thì do bị đau bệnh nhiều, nên bác Sủng được cho đi chữa bệnh ở Saigon. Và vào đầu năm 1994, thì bác Trân và một số chừng 15 người tù nhân lớn tuổi chúng tôi cỡ ngòai 60 được chuyển tới một khu riêng biệt do cán bộ y tế là bác sĩ Nguyễn Trọng Cống trông coi. Tại đây, chúng tôi không còn phải đi làm việc vất vả mỗi ngày như hồi còn ở trong các đội lao động trước đây nữa.

Thành ra, kể từ tháng 4 năm 1994 tôi được ở chung phòng với bác Trân đến 18 tháng cho đến khi bác được trả tự do vào tháng 10 năm 1995.

Trước 1975, bác Lý Trường Trân là một Dân biểu Hạ Nghị Viện, do đó mà phải đi tù “cải tạo” mất đến 7 năm. Nhưng sau khi được thả về nhà ít lâu, thì vào cuối thập niên 1980 bác Trân bị bắt lại lần nữa và bị xử án tới 15 năm. Trong vụ án chính trị này, lại có cả Bác sĩ Trần Thắng Thức cũng là cựu Dân biểu mà bị tù lần nữa như bác Trân vậy.

Bác Trân người trầm tĩnh, ít nói nhưng có đời sống nội tâm thật sâu sắc. Về sinh họat tôn giáo, bác là một Phật tử thuần thành và trong nhà có cả một người con trai xuất gia đi tu từ hồi còn trẻ tuổi nữa. Với tinh thần cởi mở thông thóang, bác có mối giao tiếp khá thuận thảo với các tu sĩ, chức sắc thuộc các Tôn giáo bạn như Công giáo, Cao Đài, Tin Lành ở địa phương miền Trung.

Về sinh họat chính trị tại Quốc Hội, bác Trân cùng với Luật sư Trần Văn Tuyên là hai trong số những nhân vật sáng giá nhất trong Khối Dân tộc Xã hội - khác hẳn với Khối Dân biểu thân cận với Chính quyền của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu.

Tại nhà tù Hàm Tân, các trại viên dù là tù chính trị hay tù hình sự, thì ai nấy đều tỏ vẻ kính trọng đối với ông lão tuy cao tuổi mà sức khỏe vẫn còn dẻo dai tráng kiện này. Mà cả đến những cán bộ cai tù, thì cũng không một ai mà lại có thái độ coi thường hay bất nhã đối với người tù luôn giữ được sự mực thước phải chăng như bác Trân.

Dĩ nhiên là trong sự giao tiếp chuyện trò giữa những bạn tù chính trị với nhau, thì chúng tôi luôn có sự cảnh giác đề phòng chuyện theo dõi nhòm ngó thường xuyên của cán bộ – thông qua những người tù được bố trí là tai mắt cho Ban Giám thị của trại mà các trại viên gọi đó là những “antennes”. Vì thế mà chúng tôi cũng tìm cách kiềm chế chuyện phát ngôn quá bộc trực, nhất là trước những vấn đề chính trị thời sự được coi là “nhạy cảm”.Trong chỗ riêng tư, bác Trân có lần kể cho tôi nghe về nhân vật Lương Vĩnh Thuật là một chức sắc rất có uy tín của Đạo Cao Đài ở miền Trung. Bác cũng nói về việc Việt minh Cộng sản tàn sát đến cả ngàn tín đồ Cao Đài ở miệt Quảng Ngãi Bình Định vào giữa thập niên 1940. Ông cũng kể về chuyện hận thù ân óan giữa người cộng sản đối với các đảng viên như Việt Quốc, Đại Việt và cho rằng đó là điều thật bất hạnh cho dân tộc mình, vì cái vết thương tàn bạo hiểm ác đó giữa người đồng bào ruột thịt với nhau thì thật là khó mà có thể dễ dàng mau chóng hàn gắn lại được.

Là người đã từng làm việc lâu năm trong lãnh vực phát triển nông nghiệp, bác Trân truyền đạt cho chúng tôi cái kinh nghiệm trồng rau đậu để cải thiện bữa ăn cho các tù nhân trong trại. Bác chỉ dẫn cách thức tăng thêm hiệu quả của phân bón bằng việc đem trộn lẫn những thứ rác mục, lá cây, phân trâu bò và đem ủ nhiều ngày trong các ụ nhỏ được che kín ở góc vườn – nhờ vậy mà có được một số lượng phân hữu cơ với mùn tơi, xốp dễ dàng cho lớp cây non hấp thụ. Nhờ làm công việc ngòai trời tương đối nhẹ nhàng với kỹ thuật thích hợp, nên người tù cao tuổi như chúng tôi hồi đó ai nấy đều có được niềm vui với kết quả là sức khỏe thể chất ổn định và sự bình tĩnh trầm lặng trong tâm hồn.

Nay thì bác Lý Trường Trân đã ra đi trong sự luyến tiếc của bao nhiêu thân nhân và bằng hữu. Chắc chắn là ở phía bên kia thế giới, Bác đã gặp lại những chiến hữu thân thiết của mình, điển hình như Luật sư Trần Văn Tuyên, Giáo sư Nguyễn Quốc Sủng, Hòa Thượng Thích Huệ Đăng (Thầy Đạt), Nhà thơ Vương Đức Lệ, v.v…

Xin vĩnh biệt người Huynh trưởng của các bạn tù nhân chính trị ở Hàm Tân vào những năm đầu thập niên 1990.

Xin cầu chúc Bác luôn thanh thản an nhiên nơi Cõi Vĩnh Hằng./

Costa Mesa California, Tháng Hai 2013
Đoàn Thanh Liêm

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Garth Brooks đã mở cuộc họp qua mạng để giải thích với người hâm mộ về lý do tại sao anh tham gia chương trình nhậm chức trước ngày trình diễn. Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden đã đích thân gọi mời anh. Garth bảo đây là lúc phục vụ quốc gia, nó không có nghĩa là một thái độ chính trị mà là một thái độ của đoàn kết, hàn gắn. Và Garth đã chọn quốc gia lên trên hết mọi chuyện. Sự nghiệp, uy tín, tiền bạc... của mình.
Quyền tự do hiến định là các quyền căn bản của người dân được hiến pháp quy định mà nhà nước pháp quyền có nhiệm vụ phải tôn trọng và bảo vệ. Hiện nay, tại hầu hết các quốc gia dân chủ phương Tây, các quyền này đều được quy định với nội dung giống nhau.
Vào ngày 23 tháng 11 năm 2020, từ trang Facebook của luật sư Jenny Đỗ, tôi tình cờ đọc được lời kêu gọi ủng hộ cho một người bị thương nặng sau khi bị đâm nhiều nhát trong lúc làm việc thiện nguyện tại nhà thờ Grace Baptist Church (San Jose, California). Người vừa gặp chuyện không may một ngày trước đó là Nguyên Phạm, người bạn trẻ với nụ cười hiền lành và ánh mắt sáng ngời.
Thông qua những thời đại đầy thử thách, nước Mỹ đẫ trở nên dày dạn trong ứng xử với mọi thử thách. Hôm nay chúng ta đón mừng thắng lợi, không phải thắng lợi của một ứng cử viên mà là thắng lợi của một Chính nghĩa- Chính nghĩa Dân chủ. Nguyện vọng của người dân đã được lắng nghe. Ý nguyện cua nguòi dân đã được quan tâm. Người Mỹ chúng ta hoc được bài học Dân chủ thật quí giá vào thời điểm này.
Có lẽ cũng không thể quên những đóng góp tích cực từ một số cơ quan truyền thông Việt ngữ, các ký giả chuyên hay không chuyên nghiệp, những dịch giả, các chuyên viên đủ ngành nghề trong cộng đồng gốc Việt, đặc biệt là một giới trẻ năng động và tài ba, cũng đã tham gia tích cực vào việc cung cấp thông tin nhanh chóng và xác thực, dù trong tư cách nghề nghiệp hay chỉ là công dân tự phát.
Sau khi Biển và Chim Bói Cá được dịch giả Tây Hà chuyển sang Pháp ngữ (La Mer et le Matin-Pêcheur) trong một cuộc phỏng vấn dành cho RFA, vào hôm 15 tháng 4 năm 2012, Bùi Ngọc Tấn đã có đôi lời tâm sự về tác phẩm của mình: “Tôi chỉ có thể tóm tắt lại như thế này, đây là sử thi, quyển tiểu thuyết sử thi thời sự tan rã. Tan rã trong hệ tư tưởng, tan rã trong quan hệ sản xuất, nghĩa là tan rã trong ý thức hệ, tan rã trong quan hệ giữa người với người.”
Rât ngỡ ngàng và xót xa khi tôi nghe tin Kiêm Thêm đã ra đi giữa mùa đại dịch. Mấy tuần trước, Thêm còn rủ tôi về nhà Thêm ở Monterey Hills uống bia và ngắm khu vườn nhỏ Thêm đã chí thú vun trồng trong những ngày sống cách ly ở nhà. Tuy từ nơi tôi ở, xuống nhà Kiêm Thêm chỉ cách khoảng 6 giờ lái xe trên đường cao tốc; nhưng con đường xa lộ bây giờ thành dài vô tận trong mùa dịch bệnh đang phải cách ly.
Người Việt ở nước ngoài đi biểu tình thì may mắn là không ai bị trọng thương hoặc tử thương gì sất. Tuy thế, những lời lẽ nẩy lửa – hay cay độc – mà họ dùng để mạt sát nhau (trong lúc tranh cãi để bênh vực quan điểm chính trị của mình) thì có thể làm cho tha nhân bị tổn thương cho đến khi nhắm mắt!
Ngày 6 tháng 1 năm 2021 một cuộc nổi dậy đã xảy ra tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn khi hàng trăm người bạo loạn tràn vào Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ khiến cho 5 người chết. Trong khi nhiều người tại Thủ Đô Washington, bề ngoài đi biểu tình chống lại điều mà họ thấy sai lầm rằng cuộc bầu cử bị đánh cắp, sự có mặt của họ -- và các hành động của họ -- phản ảnh một loạt mục tiêu lớn hơn mà các dân quân người Mỹ đang hy vọng đạt được để có thêm hành động cực đoan hơn. Nhiều bài viết bởi các học giả chuyên về phong trào cực đoan bạo động, thượng đẳng da trắng và dân quân giải thích con đường đi xuống mà những người bạo loạn và nổi dậy này tìm cách chiếm lấy nước Mỹ. Báo The Conversation U.S. đã biên soạn các trích đoạn của 5 trong số những bài viết đó, tìm cách giải thích sự rạn nứt đã lan rộng trong xã hội Mỹ. “Những người theo QAnon, Proud Boys và các nhóm cực hữu và cực hữu và dân tộc da trắng kết nối lỏng lẻo khác tập họp tại Washington tưởng rằng họ đang sống trong ý tưởng rất ư kỳ quặc
Với bối cảnh này, Tổng thống Biden thừa nhận ông sẽ phải đối phó với một nước Mỹ phân hóa trầm trọng hơn bao giờ hết, cộng thêm với nạn dịch Thế kỷ và một nền Kinh tế suy thoái với 6.7% người Mỹ thất nghiệp. Con số này tương đương với khoảng 40 triệu người cần được trợ giúp khẩn cấp. Tổng thống Biden nói với nhân dân Mỹ rằng ông biết rất rõ phải làm gì trong cương vị Tổng thống để hàn gắn vết thương chia rẽ do các khuynh hướng bạo lực và cường quyền gây ra, nhanh chóng ngăn chặn dịch Covid 19 và phục hồi kinh tế.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Hôm thứ Hai (25/01/2021), thượng viện Mỹ đã phê chuẩn bà Janet Yellen là người phụ nữ đầu tiên lãnh đạo Bộ Tài chính.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo nguy cơ "Chiến tranh Lạnh mới" nếu lãnh đạo thế giới không gác lại đối đầu khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới.
Một đám cháy đã bùng phát tại Viện Huyết thanh ở bang Maharashtra, Ấn Độ, nơi đang sản xuất hàng triệu liều vaccine Covid-19.
Tiến sĩ Anthony Fauci, cố vấn y tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden, đã lên tiếng cảm ơn WHO vì dẫn dắt nỗ lực ứng phó Covid-19, trái ngược với chỉ trích thời ông Trump.
Loạt sắc lệnh được ký nhanh chóng ngay trong ngày làm việc đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng nhằm thực hiện những lời hứa tranh cử của ông.