Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến: Ids Và Cảnh Cá Chậu Chim Lồng

26/09/200900:00:00(Xem: 3198)
Sổ Tay Thường Dân Tưởng Năng Tiến: IDS Và Cảnh Cá Chậu Chim Lồng
“Tôi khinh miệt những cái mồm oang oang rao giảng và “khích lệ” sự phản biện, nhưng lại lăm lăm trong tay miếng băng keo và… cái còng số 8.” (Võ Đắc Danh)
Cách đây chưa lâu, có bữa, ông Vũ Cao Quận ghé tai tôi nói nhỏ:
“Không có tự do dân chủ thì thân phận dân tộc ta chẳng khác lũ chim cảnh được chuyển từ cái lồng sắt đen sì của chế độ thuộc địa sang cái lồng sơn son thiếp vàng lòe loẹt của chủ nghĩa xã hội. Ngạn ngữ có câu ‘cái lồng đẹp không nuôi sống được con chim!’ Chẳng lẽ cả dân tộc đi xuyên suốt một chặng đường máu lửa để chỉ đổi được từ cái lồng này sang một cái lồng khác hay sao"” (“Một nền dân chủ nhọc nhằn.” Gửi lại trước khi về cõi. Tiếng Quê Hương: Hoa Kỳ 2006, 125).
Nghe giọng ông anh nghiêm và buồn thấy rõ nên tôi không kiếm chuyện cà khịa, như thường lệ, chỉ trộm nghĩ rằng cách ví von này nghe tuy có vẻ hay nhưng hơi bị … trật. Sự khác biệt giữa “cái lồng sắt đen sì của chế độ thuộc địa sang cái lồng sơn son thiếp vàng lòe loẹt của chủ nghĩa xã hội” không chỉ vụ ở màu sắc mà vấn để quan trọng là chiều kích của nó kìa, theo như nhận xét của rất nhiều người.
Ngày 25 tháng 4 năm 2005, khi đọc tham luận đọc trước Đại hội Nhà văn Việt Nam (lần thứ VII) nhà thơ Trần Mạnh Hảo đã khẳng định như sau:
“Mà thằng Tây gian ác cũng lạ… Nó cóc có Ban Tư tưởng, cóc có A25, cóc có hàng chục cơ quan, hàng trăm người thò tay, thò chân vào nắn nắn từng con chữ như chế độ độc lập, tự do bây giờ. Trong thời Tây, nô lệ muôn vàn, gian ác muôn vàn, không hiểu các bố nhà văn ta hồi ấy tự do sáng tác ở đâu ra mà sinh ra không biết bao nhiêu là kiệt tác truyền tới hôm nay…”
Trong một bài tham luận khác, đọc tại thành phố Hải Phòng (vào cùng thời điểm, 25 tháng 11 năm 2005) nhà văn Bùi Ngọc Tấn cũng đã phát biểu những điều tương tự:
“Nếu nhà nước bảo hộ là thực dân Pháp hồi đó cũng ngặt nghèo như ông Phan Khắc Hải, như sự không kiểm duyệt mà hoá ra siêu kiểm duyệt hôm nay thì làm sao chúng ta và con cháu chúng ta được đọc Số đỏ, một kiệt tác làm vinh dự cho văn học Việt Nam. Thật may! Thực dân Pháp và triều đình Huế đã không làm như vậy!”
Gần hơn, trong một cuộc phỏng vấn dành cho BBC, hôm 12 tháng 9 năm 2008, nhà văn Võ Thị Hảo cũng than phiền y như thế:
“Trước đây Việt Nam đánh đuổi Pháp đi và lên án đủ điều. Nhưng chính hồi đó chính Pháp cho rằng việc thành lập nhà xuất bản hay báo chí tư nhân là đương nhiên… Chỉ riêng sự việc đó thôi cũng có thể cho thấy dân chủ ở Việt Nam tới mức nào.”
Nếu giới hạn vấn đề vào “chỉ riêng sự việc đó thôi” thì e rằng cả ba nhân vật dẫn thượng đều chưa đủ “tư cách” để có thể xác quyết là quyền tự do ngôn luận trong xã hội (ưu việt) của ta thua xa thời phong kiến, hay chế độ thuộc địa. Họ chỉ nghe hơi nồi chõ rồi nói thế (cho đã miệng) chứ cả đám thì chưa từng làm báo (dưới trào thực dân) một ngày nào hết trơn hết  trọi, đúng không"

Do đó, để cho vấn đề được khách quan hơn, cần phải tìm thêm vài nhân chứng nữa có thẩm quyền hơn (chút xíu). Ngó quanh ngó quất, tôi vớ ngay được nhà báo Nguyễn Văn Trấn.
Ông có thời nổi tiếng là “anh hùng (hay hung thần) Chợ Đệm, ”một trong những chiến sĩ quyết tử của Sài Gòn và Chợ Lớn năm xưa. Tiếng nói của nhân vật này, tất nhiên, có trọng lượng hơn:
“Điều rất khó hiểu là trong chế độ xã hội thuộc địa cũ trước đây của xứ Nam Kỳ (Cochinchine) người cộng sản đã dựa vào luật tự do báo chí mà ra báo… chỉ cần có tờ khai báo (simple declaration) thôi. Còn ngày nay, trong chế độ xã hội chủ nghĩa – chế độ tự do – mà những người kháng chiến cũ lại không có quyền ra báo, làm báo được, mặc dù Hiếp pháp đã qui định các quyền tự do của công dân trong đó có quyền tự do báo chí.“ (Nguyễn Văn Trấn. Thư gửi Mẹ và Quốc hội. California: Văn Nghệ 1995, 392).
Chèng ơi, sao mà nghe dễ ợt vậy cà" Phải thiệt vậy không, cha nội"  Sự thiệt được khẳng định bởi một nhân vật khác, còn thế giá hơn nữa, kẻ đã nhất định giữ trọn tình cảm đối với “cách mạng” cho đến… hơi thở cuối cùng –  ông Hoàng Xuân Hãn:
“Khi Phan Anh trao đổi với ông về việc một nhóm trí thức ở Hà Nội dự định lập ra tờ báo Thanh Nghị, Hoàng Xuân Hãn nói:‘Bây giờ trăm mắt đổ xô vào hành động của thanh niên trí thức ta: quốc dân, chính quyền thực dân Pháp và cả quan sát nhân Nhật. Tuy trong thực tế mình không có quyền chính trị, nhưng hãy tự coi mình như con dân một nước độc lập. Đối với mọi việc đáng suy nghĩ, thì cứ nêu lên mà bàn với tư tuởng mới, thực tế. Chắc toà kiểm duyệt cũng không cấm viết, mà độc giả cũng sẽ quen dần với những suy nghĩ đứng đắn và trách nhiệm.” [Hoàng Xuân Hãn với Nội các Trần Trọng Kim,” Tạp chí Xưa & Nay số 328 tháng 3 năm 2009 (trang 18 -19)].
Quí vị thành viên của Viện Nghiên cứu Phát triển (Institute Of Development Studies) ngày nay chắc cũng không dám mong mỏi, hay đòi hỏi gì hơn lớp trí thức Việt Nam hồi đầu thế kỷ XX – khi đất nước này còn ở trong tình trạng một cổ mà bị (tới) hai ba tròng lận:
“Tuy trong thực tế mình không có quyền chính trị, nhưng hãy tự coi mình như con dân một nước độc lập. Đối với mọi việc đáng suy nghĩ, thì cứ nêu lên mà bàn với tư tuởng mới, thực tế. Chắc toà kiểm duyệt cũng không cấm viết, mà độc giả cũng sẽ quen dần với những suy nghĩ đứng đắn và trách nhiệm.”
Nội dung Quyết định 97, nhằm bịt mồm bịt miệng người dân, có hiệu lực từ ngày 15 tháng 9 năm 2009, và hệ quả trước mắt là sự tự giải thể (cùng ngày) của IDS khiến tôi lại (trộm) nghĩ thêm rằng: nếu cả dân tộc đi xuyên suốt một chặng đường máu lửa để …  đổi được từ cái lồng này sang một cái lồng khác (cũng) cùng một cỡ thì đỡ mệt biết chừng nào!
Tưởng Năng Tiến

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hoạt động chính trị nội bộ cộng đồng gốc Việt vốn không được truyền thông dòng chính để tâm, ngoại trừ dăm báo chí địa phương vẫn thường đưa tin về các ứng viên gốc Việt ra tranh cử hay thắng cử vào các chức vụ dân cử địa phương trong mỗi mùa bầu cử.
Vào ngày 16/10/2020, một nam giáo viên Pháp dạy lịch sử đã cho học trò cả lớp xem những bức hý họa châm biếm Nhà Tiên Tri Mohammad để chứng tỏ quyền tự do ngôn luận đã bị chặt đầu ở một địa điểm gần trường học của ông ở ngoại ô Paris.
Việt Nam có chu kỳ lịch sử năm trăm năm: 500 năm thịnh, 500 năm suy. Dân tộc ta đang ở cuối thời kỳ suy thoái năm trăm năm vừa qua (hậu Lê, Nguyễn, Tây thuộc, Cộng sản thuộc), đang tiến dần vào giai đoạn chuyển tiếp sang 500 năm hưng thịnh sẽ tới (Đại Việt 2000).
OECD dự đoán đến cuối năm 2021 GDP Trung Quốc tăng trưởng 10% trong khi GDP Hoa Kỳ chỉ trở lại bằng năm 2019 [1], trong lúc Âu Châu và Nhật Bản mất thêm nhiều năm nửa mới phục hồi. Như vậy nếu thương chiến tái khởi động hiệp 2 thì Trung Quốc vừa ở thế mạnh hơn trước lại càng dễ dàng chia rẽ các nước Tây Phương.
Nếu các cuộc thăm dò dư luận phản ảnh trung thực trên lá phiếu cử tri thì cựu Phó Tổng thống Dân chủ Joe Biden sẽ là Tổng thống Mỹ thứ 46 sau cuộc bầu cử ngày 3/11 (2020).
Kinh nghiệm của tôi với chế độ cộng sản tuy ngắn nhưng (chắc) đủ. Ngay sau khi họ chiếm được miền Nam, những sợi giây thun ở đây cũng đã lật đật thun nhỏ ngay lại. Những trang sách hay những cái bao ni lông cũng thế, cũng đang trắng tinh liền vội vã biến thành sắc mầu đen xỉn.
Bàn chuyện ma quỷ là một việc vô cùng nguy hiểm vì đây là một vấn đề rất nhạy cảm được thiên hạ liệt vào loại mê tín dị đoan. Tin ma hay không tin ma là quyền tự do của mỗi người. Xin đừng phán xét.
Tôi đến thăm nhà sách Tú Quỳnh từ sáng sớm thứ Bảy 18 tháng 10, 2020, cốt để nhìn lại một nơi chốn thân quen của người Việt tị nạn ở Quận Cam, trước khi nó đóng cửa vĩnh viễn. Cơn lốc đại dịch Covid 19 chưa qua mà hậu quả thảm hại đã giáng xuống khắp nơi từ nhân mạng tới tài chánh và bao nhiêu món ăn tinh thần cũng theo đó mà ra đi.
Nhân khi đọc bài Thành Tựu Niết bàn của Cư sỹ Nguyên giác Phan Tấn Hải, chúng tôi xin phép kết hợp với thuyết big bang của Stephen Hawking và tiến trình giác ngộ của Đức Phật, và sự sống và chết theo Phật giáo để luận bàn về Niết bàn, giải đáp thắc mắc đức Phật chết rồi đi về đâu? Đây chỉ là khởi niệm mới lạ, biết đâu tương lai sẽ có người chứng minh được.
Phiên toà xử người dân Đồng Tâm cùng cái án tử hình, chung thân dành cho con cháu cụ Kình đã phủ xuống tâm trạng u ám cho tất cả chúng ta. Nhưng sự việc không dừng ở đó, công an đã bắt giam nhà báo Phạm Đoan Trang, đồng tác giả của ấn bản “Báo Cáo Đồng Tâm”.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.