Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Tản Mạn Về Kinh Tế

06/12/200800:00:00(Xem: 6483)

Tản mạn về Kinh tế
Nguyễn Xuân Nghĩa

Gian thương và Chính khách đều muốn lừa ta...

Năm 2008 mở đầu với giá dầu thô chấp chới 100 đồng một thùng, kỷ lục lịch sử so với thời giá trước đó. Tới ngày 11 tháng Bảy, dầu thô vọt lên 147 đồng một thùng, kỷ lục tuyệt đối cổ kim. Khi ấy, nếu dự đoán là dầu thô sẽ tuột giá từ mùa Thu thì sẽ bị mang tiếng là dự báo sảng! Người viết đã táo bạo dự báo sảng, khi xăng dầu tại Mỹ mấp mé bốn đô la một ga lông và các chính khách hỳ hục cứu nguy thùng xăng của dân và thùng phiếu của họ bằng cách đòi đánh thuế trên doanh nghiệp xăng dầu.
Bây giờ, họ câm như thóc!
Năm 2008 cũng mở đầu với chuyện thóc cao gạo kém.
Nguy cơ lạm phát toàn cầu là đề tài thời sự, một phần vì dầu khí tăng giá. Phần kia là vì nông sản. "Gạo châu củi quế" vì vậy là vấn đề đáng ngại và đây đó đã có nhiều vụ biểu tình xuống đường vì thực phẩm tăng giá. Khi ấy, nếu có nói rằng nông phẩm sẽ xuống giá thì cũng bị mang tiếng là dự báo sảng. Thế rồi, ngũ cốc tuột giá mất 50% kể từ đỉnh cao đáng sợ vào mùa Xuân, và dầu thô nay đã mấp mé 40 đồng một thùng!
Cũng vậy, so với các ngoại tệ khác, Mỹ kim đã sụt giá đều từ hai năm trước và tin tức về khủng hoảng tài chánh tại Mỹ được loan truyền từ tháng Bảy năm ngoái, lên tới cực điểm là tháng Chín vừa qua. Lúc đó, nếu có dự báo là đô la sẽ lên giá thì ít ai tin. Nhưng đô la vẫn lên giá và khủng hoảng tài chánh càng lan rộng, tiền Mỹ càng tăng, dù lãi suất tại Mỹ đã được hạ liên tục!...
Dăm ba thí dụ nói trên cho thấy năm 2008 đang kết thúc là một năm... chẳng giống ai. Những bất ngờ ấy của thị trường khiến ta phải khiêm nhường tự nhủ, rằng thế giới có nhiều điều khó hiểu. Nếu hiểu ra thì các đại gia về đầu tư tài chánh tại Mỹ đã chẳng phá sản! Và chúng ta không bị chính trường xỏ mũi bằng luận điệu tào lao.
Từ kinh nghiệm đó, ta ngó qua năm tới....
Trước hết, ai ơi xin đừng vội chê bát cơm!
Giá lương thực có giảm thì cũng chỉ là một điều chỉnh ngắn hạn, đừng vội coi nghề nông là rẻ và tiếp tục lấn đất của dân để đi xây nhà.
Đầu tiên, nông sản và lương thực có giảm giá thì cũng vì một số lý do hiểu được. Trước hết, năm 2008 là năm được mùa trên thế giới. Theo cơ quan Lương nông Quốc tế FAO, sản lượng ngũ cốc năm 2008 tăng lên mức kỷ lục là 2,2 tỷ tấn, so với 2007 thì thêm được 5,7%, đặc biệt là lúa mì tăng mạnh nhất, với sản lượng 677 triệu tấn. Sản lượng gia tăng là nhờ thời tiết - thiên tài đảng ta xê ra chỗ khác - và nhờ thị trường khi nông gia thấy nông sản lên giá thì tăng gia sản xuất.
Lý do thứ hai, khi sản phẩm lên giá thì ai ai cũng muốn kiếm chút cháo... bồ dục. Thị trường thương phẩm - mua bán nguyên nhiên vật liệu và nông sản - là nơi được các nhà đầu tư chiếu cố và nhảy vào đầu cơ (thuần về kinh tế, đầu cơ là đầu tư với kỳ vọng sinh lời cao mà chịu rùi ro lớn). Đùng một cái, năng lượng sụt giá và khủng hoảng tài chánh bùng nổ khiến giới đầu tư vào thị trường thương phẩm phải bán tháo để kiếm lời nơi khác.


Phản ứng đó càng khiến lương thực sụt giá nhanh, tương tự như năng lượng.
Khủng hoảng tài chánh và kinh tế u ám cũng làm cho mọi người đều tần tiện hơn, hết ăn thịt độn cơm mình đành ăn cơm ít thịt. Trung bình, muốn có một ký thịt thì phải hy sinh chừng tám ký ngũ cốc để nuôi gia súc. Khi chân trời chỉ toàn màu xám thì thực đơn nên tạm thay đổi, và điều ấy cũng ảnh hưởng đến số cầu về nông sản cho gia súc, làm giá lương thực giảm thêm....
Kinh tế học gọi chung hiện tượng đó là hàng càng đắt thì càng ít người ham nên số cầu mới giảm. Chính trị học gọi đó là sự can thiệp sáng suốt của chính khách láu cá.
Nhưng, những lý do nhất thời làm cho lương thực giảm giá thì cũng chỉ là nhất thời.
Khi thấy giá hạ, nhà sản xuất không dại gì đẩy thêm hàng ra thị trường mà bị lỗ. Khi thấy giá nông sản hết tăng mà lại giảm phân nửa, nông gia bèn nghĩ đến sang năm, là chuyện của tháng sau: giảm bớt số cung để khỏi bị lỗ. Nhiều người sẽ vì vậy thu vén diện tích canh tác cho mùa tới. Sản lượng 2009-2010 do đó sẽ không tăng mà giảm.
Và càng giảm khi ách tắc tín dụng vẫn còn kéo dài vì khủng hoảng tài chánh. Nhiều quốc gia đã bắt đầu thấm mệt vì hiện tượng ấy và từ Nam bán cầu lên Bắc bán cầu, nếu ách tắc tín dụng kéo dài, nông gia sẽ còn cắt sản lượng nữa.
Đã thế, nếu xét cho kỹ, chuyện được mùa năm nay lại chỉ tập trung vào các nước kỹ nghệ hoá Âu-Mỹ-Úc hơn là các nước tân hưng đang phát triển. Cho nên, qua năm sau, qua mùa lúa tới, nhu cầu lương thực vẫn không thay đổi nhiều mà số cung lại giảm. Giá nông sàn vì vậy sẽ lại tăng.
Nhìn về dài, nhân loại quả là đã bước qua một giai đoạn phát triển khá ngoạn mục khiến người ta - nhất là tại Á Châu - chú trọng về phẩm hơn lượng trong bữa ăn, và số cầu về ngũ cốc hay lương thực vẫn tiếp tục tăng, và tăng nhanh hơn đà gia tăng dân số. Trong khi ấy, cũng nhờ phát triển và kỹ nghệ hoá, người ta thu hẹp dần diện tích khả canh, đất nông nghiệp trở thành đất chuyên dùng nhiều hơn. Đây là ta chưa nói tới biệt tài phá hoại môi sinh của các nước đang phát triển, khiến đất càng dễ bạc màu trên một diện tích thu hẹp hơn: sẽ không đủ cung cấp lương thực cho một dân số đông hơn và ăn sang hơn.
Mà nói đến môi sinh, các nước giàu có và sợ chết vì ô nhiễm sẽ phát huy sáng tạo sảng bằng kỹ thuật chế hạt thành cồn để chạy xe cho sạch. Tại vậy mà Hoa Kỳ dự báo là qua năm tới nước Mỹ sẽ dùng 30% sản lượng nông phẩm cho việc cất chế thành cồn thay xăng. Đây là sáng tạo của các chính khách Hoa Kỳ để mua chuộc nông gia, làm dân nghèo xứ khác càng thêm đói.
Một vòng tản mạn như vậy có thể giúp ta nhìn xa hơn một bản tin trên báo để thấy ra một chuỗi tương quan nhân quả khiến cho sản phẩm này sẽ lên giá, hoặc món hàng kia sẽ hạ...  Nếu biết được vậy, ta sẽ không bị gian thương móc túi, hay chính khách mị dân xỏ mũi.
Với gian thương, ta còn có quyền chọn lựa mặt hàng hay cửa hàng, chứ với các chính khách thì khó hơn, vì họ là.... nhà nước. Do ta dại dột bầu lên!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Một phong trào biểu tình chống chế độ và chống Xi, do dân chúng và phần đông giới trẻ, sinh viên các Đại học, phát động hôm 24/11/22, nhiều người cho là lớn nhứt từ 33 năm nay. Dân chúng các thành phố lớn, sinh viên từ nhiều Đại học xuống đường tố cáo biện pháp ác ôn « Zéro Covid » của Xi chống dịch Vũ Hán là giết người, trong lúc thế giới cũng chống dịch nhưng không ai làm như vậy...
Coi như là hết thuốc! Bây giờ thì tôi hiểu thế nào là một nhà tù lớn. Tuy không có chấn song nhưng kẻ ở bên trong cũng hoàn toàn bị cắt đứt mọi liên lạc với thế giới bên ngoài...
Đến hôm nay thứ sáu 2 tháng 12 giải túc cầu thế giới năm 2022 đã đi được nửa đoạn đường. Cũng như bất kỳ một cuộc tranh đua thể thao nào phải có kẻ thắng người thua. Kẻ thắng thì vui mừng hớn hở vì đã đem lại vinh quang cho xứ sở và dân tộc mình. Kẻ thua thì viện lý do nầy hay lý do khác vì mình đã bị xử ép để tránh sự chỉ trích của những người hâm mộ. Nhưng đó là những sự kiện thường tình lúc nào cũng xẩy ra.
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.