Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Tản Mạn Về Kinh Tế

06/12/200800:00:00(Xem: 6287)

Tản mạn về Kinh tế
Nguyễn Xuân Nghĩa

Gian thương và Chính khách đều muốn lừa ta...

Năm 2008 mở đầu với giá dầu thô chấp chới 100 đồng một thùng, kỷ lục lịch sử so với thời giá trước đó. Tới ngày 11 tháng Bảy, dầu thô vọt lên 147 đồng một thùng, kỷ lục tuyệt đối cổ kim. Khi ấy, nếu dự đoán là dầu thô sẽ tuột giá từ mùa Thu thì sẽ bị mang tiếng là dự báo sảng! Người viết đã táo bạo dự báo sảng, khi xăng dầu tại Mỹ mấp mé bốn đô la một ga lông và các chính khách hỳ hục cứu nguy thùng xăng của dân và thùng phiếu của họ bằng cách đòi đánh thuế trên doanh nghiệp xăng dầu.
Bây giờ, họ câm như thóc!
Năm 2008 cũng mở đầu với chuyện thóc cao gạo kém.
Nguy cơ lạm phát toàn cầu là đề tài thời sự, một phần vì dầu khí tăng giá. Phần kia là vì nông sản. "Gạo châu củi quế" vì vậy là vấn đề đáng ngại và đây đó đã có nhiều vụ biểu tình xuống đường vì thực phẩm tăng giá. Khi ấy, nếu có nói rằng nông phẩm sẽ xuống giá thì cũng bị mang tiếng là dự báo sảng. Thế rồi, ngũ cốc tuột giá mất 50% kể từ đỉnh cao đáng sợ vào mùa Xuân, và dầu thô nay đã mấp mé 40 đồng một thùng!
Cũng vậy, so với các ngoại tệ khác, Mỹ kim đã sụt giá đều từ hai năm trước và tin tức về khủng hoảng tài chánh tại Mỹ được loan truyền từ tháng Bảy năm ngoái, lên tới cực điểm là tháng Chín vừa qua. Lúc đó, nếu có dự báo là đô la sẽ lên giá thì ít ai tin. Nhưng đô la vẫn lên giá và khủng hoảng tài chánh càng lan rộng, tiền Mỹ càng tăng, dù lãi suất tại Mỹ đã được hạ liên tục!...
Dăm ba thí dụ nói trên cho thấy năm 2008 đang kết thúc là một năm... chẳng giống ai. Những bất ngờ ấy của thị trường khiến ta phải khiêm nhường tự nhủ, rằng thế giới có nhiều điều khó hiểu. Nếu hiểu ra thì các đại gia về đầu tư tài chánh tại Mỹ đã chẳng phá sản! Và chúng ta không bị chính trường xỏ mũi bằng luận điệu tào lao.
Từ kinh nghiệm đó, ta ngó qua năm tới....
Trước hết, ai ơi xin đừng vội chê bát cơm!
Giá lương thực có giảm thì cũng chỉ là một điều chỉnh ngắn hạn, đừng vội coi nghề nông là rẻ và tiếp tục lấn đất của dân để đi xây nhà.
Đầu tiên, nông sản và lương thực có giảm giá thì cũng vì một số lý do hiểu được. Trước hết, năm 2008 là năm được mùa trên thế giới. Theo cơ quan Lương nông Quốc tế FAO, sản lượng ngũ cốc năm 2008 tăng lên mức kỷ lục là 2,2 tỷ tấn, so với 2007 thì thêm được 5,7%, đặc biệt là lúa mì tăng mạnh nhất, với sản lượng 677 triệu tấn. Sản lượng gia tăng là nhờ thời tiết - thiên tài đảng ta xê ra chỗ khác - và nhờ thị trường khi nông gia thấy nông sản lên giá thì tăng gia sản xuất.
Lý do thứ hai, khi sản phẩm lên giá thì ai ai cũng muốn kiếm chút cháo... bồ dục. Thị trường thương phẩm - mua bán nguyên nhiên vật liệu và nông sản - là nơi được các nhà đầu tư chiếu cố và nhảy vào đầu cơ (thuần về kinh tế, đầu cơ là đầu tư với kỳ vọng sinh lời cao mà chịu rùi ro lớn). Đùng một cái, năng lượng sụt giá và khủng hoảng tài chánh bùng nổ khiến giới đầu tư vào thị trường thương phẩm phải bán tháo để kiếm lời nơi khác.


Phản ứng đó càng khiến lương thực sụt giá nhanh, tương tự như năng lượng.
Khủng hoảng tài chánh và kinh tế u ám cũng làm cho mọi người đều tần tiện hơn, hết ăn thịt độn cơm mình đành ăn cơm ít thịt. Trung bình, muốn có một ký thịt thì phải hy sinh chừng tám ký ngũ cốc để nuôi gia súc. Khi chân trời chỉ toàn màu xám thì thực đơn nên tạm thay đổi, và điều ấy cũng ảnh hưởng đến số cầu về nông sản cho gia súc, làm giá lương thực giảm thêm....
Kinh tế học gọi chung hiện tượng đó là hàng càng đắt thì càng ít người ham nên số cầu mới giảm. Chính trị học gọi đó là sự can thiệp sáng suốt của chính khách láu cá.
Nhưng, những lý do nhất thời làm cho lương thực giảm giá thì cũng chỉ là nhất thời.
Khi thấy giá hạ, nhà sản xuất không dại gì đẩy thêm hàng ra thị trường mà bị lỗ. Khi thấy giá nông sản hết tăng mà lại giảm phân nửa, nông gia bèn nghĩ đến sang năm, là chuyện của tháng sau: giảm bớt số cung để khỏi bị lỗ. Nhiều người sẽ vì vậy thu vén diện tích canh tác cho mùa tới. Sản lượng 2009-2010 do đó sẽ không tăng mà giảm.
Và càng giảm khi ách tắc tín dụng vẫn còn kéo dài vì khủng hoảng tài chánh. Nhiều quốc gia đã bắt đầu thấm mệt vì hiện tượng ấy và từ Nam bán cầu lên Bắc bán cầu, nếu ách tắc tín dụng kéo dài, nông gia sẽ còn cắt sản lượng nữa.
Đã thế, nếu xét cho kỹ, chuyện được mùa năm nay lại chỉ tập trung vào các nước kỹ nghệ hoá Âu-Mỹ-Úc hơn là các nước tân hưng đang phát triển. Cho nên, qua năm sau, qua mùa lúa tới, nhu cầu lương thực vẫn không thay đổi nhiều mà số cung lại giảm. Giá nông sàn vì vậy sẽ lại tăng.
Nhìn về dài, nhân loại quả là đã bước qua một giai đoạn phát triển khá ngoạn mục khiến người ta - nhất là tại Á Châu - chú trọng về phẩm hơn lượng trong bữa ăn, và số cầu về ngũ cốc hay lương thực vẫn tiếp tục tăng, và tăng nhanh hơn đà gia tăng dân số. Trong khi ấy, cũng nhờ phát triển và kỹ nghệ hoá, người ta thu hẹp dần diện tích khả canh, đất nông nghiệp trở thành đất chuyên dùng nhiều hơn. Đây là ta chưa nói tới biệt tài phá hoại môi sinh của các nước đang phát triển, khiến đất càng dễ bạc màu trên một diện tích thu hẹp hơn: sẽ không đủ cung cấp lương thực cho một dân số đông hơn và ăn sang hơn.
Mà nói đến môi sinh, các nước giàu có và sợ chết vì ô nhiễm sẽ phát huy sáng tạo sảng bằng kỹ thuật chế hạt thành cồn để chạy xe cho sạch. Tại vậy mà Hoa Kỳ dự báo là qua năm tới nước Mỹ sẽ dùng 30% sản lượng nông phẩm cho việc cất chế thành cồn thay xăng. Đây là sáng tạo của các chính khách Hoa Kỳ để mua chuộc nông gia, làm dân nghèo xứ khác càng thêm đói.
Một vòng tản mạn như vậy có thể giúp ta nhìn xa hơn một bản tin trên báo để thấy ra một chuỗi tương quan nhân quả khiến cho sản phẩm này sẽ lên giá, hoặc món hàng kia sẽ hạ...  Nếu biết được vậy, ta sẽ không bị gian thương móc túi, hay chính khách mị dân xỏ mũi.
Với gian thương, ta còn có quyền chọn lựa mặt hàng hay cửa hàng, chứ với các chính khách thì khó hơn, vì họ là.... nhà nước. Do ta dại dột bầu lên!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
Thứ Bảy, ngày 11/09/2021, nước Mỹ tưởng niệm 20 năm vụ tấn công khủng bố thảm khốc nhắm vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, bộ Quốc Phòng Mỹ ở gần Washington và ở Shanksville tại Pennsylvania. Gần 3.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương. Hai mươi năm đã trôi qua, vẫn còn hơn 1.000 người chết đã không thể nhận dạng. Chấn thương tinh thần vẫn còn đó. Mối họa khủng bố vẫn đeo dai dẳng. Lễ tưởng niệm 20 năm vụ khủng bố gây chấn động thế giới diễn ra như thế nào, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ triệt thoái toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan sau đúng 20 năm tham chiến ? Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn với nhà báo Phạm Trần từ Washington.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.