Dốc Mê: Khủng Hoảng Tài Chánh

10/10/200800:00:00(Xem: 9297)

 

Nguyễn Xuân Nghĩa

Vì sao Hoa Kỳ tuột dốc vào chốn mê sảng"Khi thị trường chứng khoán trôi vào vùng mê sảng như trong 10 ngày qua (bảy ngày kinh doanh dài như một thế kỷ), mọi tính toán đều có thể trật vuột. Nhưng, từ đáy vực mà nhìn lên, may ra ra  sẽ thấy ra một sự tình khác.Trong thời chiến - Hoa Kỳ vẫn còn hai chiến trường ngùn ngụt lửa tại Iraq và Afghanistan - hiện tượng tiền rẻ khiến mọi người tinh toán rủi ro theo lối cực kỳ rủi ro. Tiền rẻ nhờ lãi suất hạ và nhờ đầu tư từ khác xứ khác chảy vào như nước (hai tỷ một ngày kinh doanh) khiến ai cũng nghĩ đến cách kiếm lời cao hơn. Vì vậy, mọi người đều dần dần trút tiền vào các dự án có rủi ro cao hơn. Trong loại dự án rủi ro, có loại tín dụng thứ cấp subprime của những người thiếu tiêu chuẩn đi vay. Thời thịnh đạt, loại tín dụng rủi ro ấy vẫn là khí cụ đầu tư kiếm ra lời nên được lồng vào  trong các kén nợ đem bán để lấy tiền mua tiếp và bán tiếp. Khối nợ thứ cấp ấy trị giả khoảng 540-550 tỷ Mỹ kim. So với tổng sản lượng khoảng 14 ngàn tỷ thì cũng không nhiều, dưới 4% của GDP. Có mức rủi ro thấp hơn sub-prime một chút, nhưng vẫn rủi ro, là loại nợ gọi là Alt-A, với số dư nợ hiện nay khoảng hơn 700 tỷ. Tổng cộng, sau giai đoạn hồ hởi sảng và trái bóng gia cư rồi tín dụng cùng bể mà có bị mất sạch cả hai khối nợ bất trắc ấy, Hoa Kỳ chỉ mất chừng 1.300 tỷ Mỹ kim là tối đa. Bằng 9,2% tổng sản lượng toàn quốc trong cả năm.Đầu năm 2000, trái bóng cổ phiếu cao kỹ (hi-tech, niêm yết trên thị trường Nasdaq) cũng đã bề, kéo theo nạn sụt giá chứng khoán và gây ra suy trầm kinh tế cho năm sau. Vụ bể bóng ấy khiến thị trường chứng khoán đã mất tám ngàn tỷ đô la trên có vài tháng (tương đương với khoảng 80% GDP, và tính theo ngày nay thì ở khoảng 11.200 tỷ đô la). Trong có vài tháng!Nhưng thời đó, kể cả sau vụ khủng bố 9-11 rồi chiến dịch Afghanistan, vụ Enron, v.v... có ai nói đến "Tổng khủng hoảng" không" Lần này, giới chính trị đã nói đến Tổng khủng hoảng từ năm.... 2004, từ cuộc bầu cử trước. Rồi trong suốt 18 tháng vừa qua của cuộc bầu cử này. Kết cuộc, vì sợ mất 550 tỷ tín dụng subprime hay 700 tỷ cấp cứu tài chánh (tạm gọi là "kế hoạch Paulson), người ta mất khoảng 600 tỷ mỗi ngày trong bảy ngày kinh doanh của thị trường chứng khoán!Trong khi ấy, số nợ subprime thực sự bị mất vẫn chưa lên tới 60 tỷ và loại nợ kế tiếp về rủi ro là Alt-A cũng chỉ mất chừng 40 tỷ. Nếu có kể thêm những khoản nợ khó đòi và có thể cũng sẽ mất của loại thứ cấp và Alt-A thì cũng chỉ có khoảng 130 tỷ Mỹ kim, chưa bằng 1% của tổng sản lượng GDP! Vì vậy, sự hốt hoảng đã gây khủng hoảng và có nói gì vào lúc này thì cũng chỉ là nói trong hư vô. "Có người rủ nhân loại đi thăm địa ngục, mà không ai trả lời!" Chỉ vì mọi người đều nghĩ rằng mình đang trôi vào đó, nên tất nhiên sẽ trôi vào đó.Bây giờ, ta mới nhìn ngược lên để tìm hiểu vì sao và làm sao có thể ngoi lên khỏi bờ vực.Khi thị trường gia cư, hay cả chứng khoán, mà bị bể sau một giai đoạn hồ hởi sảng, thì kinh tế có thể bị suy trầm, trung bình khoảng một năm, dài lắm là hai năm (như vụ suy trầm sau thời Jimmy Carter, từ tháng Giêng đến tháng Bảy 1980 rồi từ tháng  Bảy 1981 tới tháng 11 năm 1982, tổng cộng là hai năm). Những tế bào ung thối hay thừa thãi của một cơ thể bị nhiễm độc sẽ được gột sạch trong giai đoạn điều chỉnh - giai đoạn uống thuốc xổ để trục độc. Lần này có khác.Các khoản nợ gia cư đều là tờ giấy có ngôi nhà lù lù nơi đó làm vật đảm bảo nên có vẻ an toàn hơn cổ phiếu, là tờ giấy ảo. Nhà tài trợ gia cư còn có thể bán khoàn nợ ấy đi để lấy tiền tài trợ tiếp và được chính quyền khuyến khích như vậy hầu giúp dân nghèo có cơ hội mua nhà. Mỗi vòng quay của giấy nợ lại sinh ra lời và đẻ ra nợ mới, để đạt thêm mối lời mới - với rủi ro hơn. Từ thị trường tài trợ gia cư, các kén nợ ấy trở thành chứng phiếu cho thị trường đầu tư tài chánh, cho các ngân hàng đầu tư, các quỹ đầu tư đối xung (hedge funds) của Hoa Kỳ vả cả thế giới. Trung Quốc cũng châm vào hai công ty Fannie Mae và Freddie Mac khoảng 400 tỷ trong trò chơi kiếm lời đó. Điều ít ai nghĩ ra trong cơn hồ hởi sảng là mức lời sẽ thụ hẹp dần khi có quá nhiều người tham gia trò chơi đuổi bắt bong bóng, trong khi mức độ hiểm tai, rủi ro, thì gia tăng gấp bội. Mà các "trọng tài" đứng ngoài tính điểm, là các công ty lượng giá trái phiếu (thẩm định giá trị của giấy nợ so với rủi ro) như S&P, Moody's hay Fitch, cũng hồ hởi không kém những kẻ trong cuộc. Và chính quyền thì còn tệ hơn vậy vì yếu tố chính trị "phải đạo". Ai dám nói thẳng là đừng lấy rủi ro vay mượn quá sức hoàn trái của mình" Ngoại lệ duy nhất là... Thống đốc Sarah Palin trong cuộc tranh luận với Nghị sĩ Joe Biden. Nhưng khi ấy đã trễ, và chẳng còn ai muốn nghe nữa. Vì mọi người đều hốt hoảng và tìm cách đổ lỗi cho ai khác, nào là tài phiệt Wall Street, nào là chính khách gian manh ăn tiền của bọn bất lương bất cẩn để ngó qua chỗ khác, v.v...Kết cuộc thì trái phiếu gia cư, vốn là loại an toàn vì còn có ngôi nhà ở nơi đó làm vật đảm bảo, đã hết an toàn. Tín dụng thứ cấp sụp đổ đã kéo theo mọi loại nợ khác và gây ra ách tắc tín dụng khiến nhiều cơ sở tài chánh sụp đổ hàng loạt. Khủng hoảng gia cư đẩy lên khủng hoảng thứ cấp, gây ra khủng khoảng tài chánh và bóp nghẹt sinh hoạt kinh tế ở bên dưới! Sau Bear Sterns tới Lehman Brothers, Merrill Lynsh và Washington Mutual, v.v... Tội ác của Wall Street đã thành tội nghiệp cho cả nền kinh tế.Kế hoạch cấp cứu của Tổng trưởng Paulson (cứ nói 700 tỷ cho gọn) có hy vọng tháo gỡ ách tắc tín dụng bằng cách bơm thêm thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và cả nền kinh tế. Nhưng ách tắc chính trị trong mùa bầu cử và khủng hoảng lãnh đạo vào cuối trào của Bush đã hoàn tất nhiệm vụ mê sảng còn lại: làm mất niềm tin vào kế hoạch cấp cứu trước khi kế hoạch này đi vào thực tế. Việc cấp cứu không thể hoàn thành một sớm một chiều, nhưng không còn ai nghĩ đến điều ấy nữa. Trước khi tiền bạc được tung ra để mua lại  các khoản nợ bất trắc và bơm thêm thanh khoản cho kinh tế thì sự hốt hoảng đã gieo thêm tai họa và kéo theo sự sụp dổ dây chuyển của những ngành nghề không liên hệ gì tới đầu cơ hay đầu tư tài chánh. Chúng ta đang chứng kiến một cuộc chạy đua giữa lính cứu hoả và đám cháy, với nhiều người lo sợ đến độ quăng lửa trên nóc nhà của chính mình.  Hoa Kỳ, hay đội lính cứu hỏa của quốc gia, Ngân khố và Ngân hàng Trung ương có đủ khí cụ và cả tiền bạc, hay nước chữa lửa. Nhưng, hoảng loạn càng lan thì sẽ càng tốn nước. Và kinh tế sẽ càng bị suy trầm lâu hơn, nặng hơn. Khối lượng nước chữa lửa cần thiết cũng không là miễn phí, cứ in giấy bạc là xong, nó sẽ gây di hại cho sinh hoạt kinh tế của những năm tới vì đè nặng trên gánh quốc trái và nâng cao lãi suất trái phiếu.Trong vụ Tổng khủng hoảng 1929-1933, tổng sản lượng Mỹ mất toi 50% trong có ba năm, với tỷ lệ thất nghiệp kéo dài đằng đẵng trên đỉnh cao 25%, và số nhà bị tịch biên chiếm phân nửa tổng số các ngôi nhà được tài trợ. Chúng ta chưa đi tới tình trạng kinh hãi ấy. Nhưng các chính khách thì chỉ nói đến viễn ảnh u ám này. Và Nghị sĩ Barack Oabma là người thắng lớn trong cơn hốt hoảng! Điều mà ít ai thấy ra: ông càng dẫn trước đối thủ McCain thì thị trường chứng khoán càng rớt mạnh. Phải chăng thị trường đã bàng hoàng tiêu hoá một kết luận bi thảm khác. Rằng Obama sẽ đắc cử! Bi thảm vì phương thuốc kinh tế của ông - tăng chi cho các dự án bao cấp nên sẽ phải tăng thuế, và kinh tế sa sút sẽ đẩy mạnh khuynh hướng bảo hộ mậu dịch, như trong thời Franklin Roosevelt - sẽ kéo dài nạn suy trầm và đẩy kinh tế xuống suy thoái!Người ta hay nói đến cuộc tranh cử tổng thống năm nay là tốn kém nhất.  Ít ai ngờ là tốn kém như vậy, khi đẩy dân Mỹ vào dốc mê, trước sự bần thần của cả thế giới.<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hôm đầu tháng Hai DL vừa qua, một chiếc khinh khí cầu kích thước bằng 3 chiếc xe buýt bay vào không phận Mỹ và đã đặt chính quyền Biden cũng như hệ thống phòng ngự Bắc Mỹ vào tình trạng báo động. Chỉ vài tiếng đồng hồ sau người ta biết đích xác đó là khinh khí cầu do thám của Trung quốc, và ngay tức khắc, thông tin này tràn ngập TV, báo chí, mạng xã hội...
Đầu năm mới Qúy Mão không ai muốn nghe chuyện xui, nhưng dân gian và báo chí của đảng CSVN lại chỉ nói đến những nguy cơ tiềm ẩn đang đe dọa sự sống còn của chế độ...
✱ HĐ Tham Mưu Trưởng LQ/JCS: Tổng thống Kennedy và Johnson đều không tin tưởng vào các cố vấn quân sự của họ, vì cho rằng các tướng lĩnh và đô đốc thiếu sự tinh tế về mặt chính trị - Giới quân sự bất bình vì "coi lực lượng quân sự là công cụ để thương lượng về mặt ngoại giao". ✱ McNamara: Một khi bổ sung quân số sẽ tăng thêm chi phí về nhân sự, về chính trị và kinh tế do cuộc chiến gây ra, làm suy giảm khả năng của quốc gia một khi cuộc chiến kéo dài. ✱ JCS: McNamara chủ trương tìm kiếm một giải pháp hòa đàm về cuộc chiến - thúc giục Hà Nội đi đến bàn đàm phán hòa bình...
Cái thời bao cấp (thổ tả) ấy, may quá, đã xa như dĩ vãng. Sau khi Đảng dũng cảm nhìn vào sự thực, quyết tâm đổi mới toàn diện, và cương quyết bẻ lái con tầu tổ quốc (theo hướng kinh tế thị trường) thì bộ mặt của xã hội đã hoàn toàn thay đổi ...
Hiệp định về chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 tại Paris, gồm có 9 chương và 23 điều khoản. Nội dung mà Chính phủ Hoa Kỳ, Chính phủ VNDCCH, Chính phủ VNCH và Chính phủ CMLTMNVN đồng thuận không phải là thoả hiệp giữa hai phe thắng và thua, mà nhằm quy định việc ngưng mọi cuộc giao tranh, Hoa Kỳ rút quân trong vòng 60 ngày ra khỏi Việt Nam, QĐNDVN được ở lại miền Nam; bù lại, Hà Nội trao trả các tù binh Hoa Kỳ, VNCH và MTGPMN cùng hoạt động trên lãnh thổ của mình...
Tại sao rất ít người Việt đọc sách Việt? Tôi muốn nói đến sách văn chương, sách triết học, sách khoa học. Đây là ba nguồn kiến thức, tư tưởng lớn của nhân loại. Nếu lấy ra hết ba loại hiểu biết này, con người chỉ là đàn bò nhai lại và tranh cãi. Nếu một người không có hiểu biết nào từ ba nguồn cung cấp trên, người đó không thể khác hơn con bò. Tuy nhiên, việc này không bao giờ xảy ra.
Hôm thứ Sáu 13/1/2023 vừa qua, Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden tiếp Thủ tướng Kishida Fumio của Nhật Bản tại phòng Bầu Dục Tòa Bạch Ốc. Chương trình nghị sự của hai nguyên thủ quốc gia hẳn phải đề cập đến hiểm họa an ninh từ Trung quốc, mà cả hai quốc gia trong thời gian những năm gần đây đều đặt lên trọng tâm hàng đầu
Làm sao để giữ vững tư tưởng trong Quân đội và Công an là vấn đề sống còn năm 2023 của đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN). Lý do vì năm con Mèo (Quý Mão) có Hội nghị Trung ương giữa nhiệm kỳ Khóa đảng XIII, dự trù vào khoảng tháng Sáu, để bỏ phiếu tín nhiệm các cấp Lãnh đạo từ Trung ương xuống địa phương. Cuộc bỏ phiếu này sẽ là cơ hội cho các cấp tranh đua, chạy chức, chiếm quyền lãnh đạo. Và kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ đặt nền tảng cho Đại hội đảng khóa XIV để bầu lên Tổng Bí thư và Bộ Chính trị mới nhiệm kỳ 2026-2031...
Chứ chả lẽ cái chết thảm thiết của bà Cát Hanh Long và của hàng bao nhiêu triệu lương dân khác nữa (ở khắp ba miền đất nước, từ hơn nửa thế kỷ nay) thì đất/trời có thể dung tha được hay sao?
✱ Lê Đức Thọ: Bây giờ về phần thỏa thuận chúng tôi đã đồng ý, chúng ta sẽ tiến hành như thế nào? ✱ Kissinger: Để tránh nhầm lẫn, chúng tôi sẽ đánh máy lại từ tiếng Anh của chúng tôi và ông có một bản sao của bản văn. Chúng tôi sẽ nỗ lực tận tâm nhất để đảm bảo rằng mọi thứ chúng ta đã đồng ý đều được hợp nhất. ✱ TT Thiệu: Nếu chúng tôi không thể ký thỏa hiệp này trước cuộc bầu cử, thời liệu Hoa Kỳ có cần phải công bố cho người dân biết rằng họ vẫn có ý định ký kết thỏa hiệp này không? ✱ TT Nixon: Tôi phải có câu trả lời của ông (TT Thiệu) trước 1200 giờ Washington, ngày 21 tháng 1 năm 1973...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.