Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhà Thơ Gỷang Anh Iên Thắng Giải Thơ Tân Hình Thức

18/02/200800:00:00(Xem: 6214)

Nhà thơ Gỷang Anh Iên.

Nhà thơ Gỷang Anh Iên đã thắng giải thơ tân hình thức kỳ 3 - năm 2008. Kết quả này được loan báo bởi nhà thơ Khế Iêm trên mạng Thơ Tân Hình Thức (http://thotanhinhthuc.org) tuần qua. Đây là một giải thưởng thi ca trên mạng của các nhà thơ trường phái Tân Hình Thức. Tuy lằn ranh thi ca phải rạch ròi theo thể thơ này, nhưng lằn ranh địa lý trong và ngoài nước đã bị vượt qua vì trong ba nhà thơ thắng giải trong ba năm qua, một nhà thơ đang cư ngụ ở Hà Lan, và hai ở trong nước.

 Nhà thơ Gỷang Anh Iên có tên thật là Bùi Đức Nguyên Vũ, sinh năm 1984. Anh còn có các bút danh khác như: Nguyên Đài, Lãm Yên.

Giải thơ Tân Hình Thức được chính các nhà thơ trường phái này giới thiệu: "…là hành trình đi tìm kiếm thơ, thay thế cái hay cũ bằng cái hay mới. Điều này cũng có nghĩa là đi tìm kiếm một thế hệ mới. Bởi một nền thơ không có thế hệ kế thừa thì chỉ là nền thơ đang thời suy tàn. Nhưng nếu lập lại và nằm mãi trong bóng rợp của cái hay cũ thì thế hệ đó vẫn chưa hiện hình. Giải thơ làm hiện hình một thế hệ mới, và phát hiện thế giới mới trong một thế giới đã rất cũ trong mỗi ngừơi chúng ta. Game điện tử hấp dẫn thế hệ trẻ hơn trò chơi ngôn ngữ và lý luận của thời quá khứ, vì vậy thơ cần những nhà thơ có tài năng và những bài thơ hay, bắt ngừơi đọc phải đọc. Giải thơ nhằm hồi phục nghệ thuật đã mất và tinh thần nhân bản của thơ trong một thế giới đầy tính cực đoan và bạo lực, hậu quả của những trào lưu tiền phong và ý thức hệ của thời hiện đại.

Giải thơ Tân hình thức dự trù xét trao cho một bài thơ hay trong mỗi chu kỳ hai tháng, với hiện kim tượng trưng là US 100.00 mỗi kỳ (kèm theo tuyển tập Thơ Không Vần). Tuy nhiên, tùy theo số lượng và chất lượng những bài thơ nhận được, nếu không có bài thơ đủ tiêu chuẩn, sẽ không có giải thơ. Bài thơ dự thi không phải là những bài gửi đăng trên diễn đàn Câu lạc bộ Thơ Tân hình thức.

Giải thơ Tân hình thức không phân biệt giới tính, tuổi tác, trong ngoài. Mọi ngừơi đều có quyền gửi bài dự thi…"

Trong phần Nhận Định, giải thích về lý do trao Giải Thơ 2008 cho thi sĩ Gỷang Anh Iên, Ban Giám Khảo đã trình bày trích như sau.

"Nhà thơ Gyảng Anh Iên đến với thơ tân hình thức lúc anh mới 20 tuổi, là người trẻ nhất vào năm 2004, và cũng là người nắm bắt tinh thần thơ tân hình thức đúng nhất. Một năm sau, anh ngưng lại, tưởng như một người bỏ cuộc. Điều đó cũng tự nhiên với diễn đàn này, vì hầu hết những người làm thơ tân hình thức, trước đó đều làm thơ vần hay thơ tự do, và khi không thể đi xa hơn bước khởi đầu thì họ quay về với dòng thơ chính của họ. Một số nấn ná, cùng một lúc làm cả thơ tự do lẫn thơ tân hình thức, đến một lúc nào rồi cũng bỏ cuộc, chẳng đi đến đâu, vì làm như thế không khác nào tự làm hỏng tay nghề của mình. Một số khác ngưng hẳn, chờ tìm cách vượt qua những bế tắc và trăn trở, qua năm tháng và tuổi tác, cũng không còn đủ thời gian và năng lực để tiếp tục trở lại. Cứ như thế, thể thơ tân hình thức vẫn cứ như một đỉnh núi chờ người chinh phục, tới cũng nhiều và bỏ đi cũng không ít. Trước khi tìm hiểu lý do tại sao, chúng ta trở về với thơ Gyảng Anh Iên.

Điểm rõ nét nơi thơ Gỷang Anh Iên là những mẫu chuyện đơn giản, ý tưởng tinh tế được diễn đạt bằng một ngôn ngữ bình dị thường ngày, nhịp điệu nhập thành rung động, nhẹ như một thoáng mây. Bài thơ "Hỏi" là câu chuyện về 2 người đàn bà ngồi đan lưới ngoài bãi biển, trên không có chiếc máy bay đang bay, hỏi nhau về cái gọi là định mệnh mà không biết một cơn sóng thần đang âm thầm lao tới. Hai người đàn bà bị mắc kẹt giữa hai tốc độ, của con người và của thiên nhiên. Suy nghĩ về định mệnh chưa xong thì định mệnh đã tới.

"Viết Cho Những Nỗi Buồn Viễn Cũ", "Ngoái Đầu Là  Đêm", "Gần Xa Và"… là những bài thơ hay, có thể đọc đi đọc lại.

Với trên 20 bài thơ của năm đầu tiên này, anh đã làm nên cái rất riêng của mình, nhưng cũng không thể cứ như thế mãi, nên anh đã ngưng lại. Mặc dù người đọc như tiếc cho anh vì vẫn muốn đọc tiếp. Hai năm sau anh trở lại, gửi thêm 8 bài cho giải thơ tân hình thức. Những bài thơ có chữ "Vô": "Vô Thanh", "Vô Lối", "Vô Sắc", "Vô Ngôn", "Vô Cảm" là những bài thơ hay. Bài thơ "Vô Sắc" như một bức tranh vẽ phác hoạt cảnh mờ nhạt của những người ăn mày trong không khí chập choạng của thành phố…

Sự trở lại của anh lần này làm bật lên tính thuần nhất của dòng thơ tân hình thức, xác nhận vị trí của mình, đồng thời xác định vai trò của những nhà thơ trẻ nhất ở Việt nam hiện nay, như Biển Bắc, Nguyễn Tất Độ, Thiền Đăng… Nhưng có lẽ đặc biệt hơn cả là đặt câu hỏi cho một khởi điểm khác, làm sao để không còn tình trạng bỏ cuộc như đã phân tích ở trên.

Dĩ nhiên một người bỏ vốn đầu tư và học hỏi  rất ít thì không thể đòi hỏi một kết quả khả quan. Đó là chưa kể tài năng, sự kiên trì, nhạy bén và may mắn…

Nhà  thơ  Nguyễn Thị  Khánh Minh từng đặt câu hỏi, "Về Tính Truyện thì với những bài thơ chỉ nói đến một hình ảnh, cảm xúc tức thời từ một sự việc nào đó, với ngôn ngữ của tân hình thức thì nó có là một bài thơ tân hình thức không, vì không mang tính truyện""

Đúng là lúc đầu, người làm thơ chỉ ghi lại "cảm xúc tức thời từ một sự việc nào đó với ngôn ngữ tân hình thức", còn tính truyện và nhịp điệu là hai yếu tố chính thì mới chỉ ở mức đơn sơ, thậm chí chưa đồng bộ. Một bài thơ hay là một bài thơ mọi yếu tố chính được nhà thơ điều hợp như một dàn nhạc hợp xướng, lôi cuốn người đọc. Chỉ với một yếu tố mất cân bằng là đủ làm bài thơ thất bại. Tình truyện đã có nhưng phải được chuyên chở bằng nhịp điệu thì mới thành thơ. Truyện Kiều chẳng hạn, câu truyện gian truân của Kiều được Nguyễn Du chuyên chở bằng nhịp điệu lục bát và ngôn ngữ óng chuốt. Với thơ tân hình thức, một câu truyện thường ngày được chuyên chở bằng ngôn ngữ đời thường, còn nhịp điệu, nghệ thuật ngôn từ và cú pháp tùy thuộc tài năng của người làm thơ. Thơ là một thể loại nghệ thuật nên trước tiên phải có nghệ thuật, những thứ khác đến sau. Một nghệ thuật lớn cấn một nội dung lớn, và ngược lại.

Bước kế tiếp dĩ nhiên là đẩy tính truyện và nhịp điệu tới một mức phức tạp hơn. Đó là chưa kể khả năng tiếp nhận yếu tố của những bộ môn khác như tuồng, kịch, cải lương, điện ảnh… Nhưng muốn tiếp thu các yếu tố của các bộ môn khác, phải tìm hiểu và học hỏi vấn đề một cách cặn kẽ. Làm sao chúng ta am hiểu có căn bản về tuồng, kịch, cải lương, điện ảnh… trong khi ngay chính những diễn viên, đạo diễn, soạn giả tuồng tích phải tiêu phí cả đời trong nghề của họ.   

Trong phạm vi của thơ  và  truyện, nhiều điều chúng ta cũng vẫn chưa thấu đáo, và thực hành đến nơi đến chốn, nói chi đến những bộ môn khác. Nhịp điệu, dĩ nhiên tùy thuộc diễn biến của tình tiết câu truyện và tài năng biến hóa của tác giả. Còn lại, đâu là những yếu tố của truyện kể" Trong chúng ta có người đã từng viết truyện. Nhưng chắc chắn, truyện kể trong truyện không phải truyện kể trong thơ vì khác biệt bởi cách diễn đạt. Đã đến lúc người làm thơ phải từ bỏ cái tôi chủ quan, để thể hiện tâm tình của mọi con người, mọi sự kiện chung quanh một cách khách quan, thì mới nói đến tính truyện được.

Chúng ta đang sống ở thế kỷ 21, ý nghĩa của sự trở lại không phải là trước kia chúng ta làm thơ vần điệu và tự do bây giờ chúng ta trở về làm lại thơ vần điệu hay tư do. Mà  tìm về những tác phẩm kể từ thời hiện đại trở về trước, như những phương tiện gợi ý để định nghĩa lại những yếu tố trong dòng thơ mới, tính truyện chẳng hạn.

Thơ  là  sự bắt chước, và bắt chước là một nghệ thuật lớn, theo Aristotle, trong tác phẩm "Thi Pháp" (Poetics) viết vào năm 350 trước Công nguyên. Điều này cũng không ngạc nhiên vì những tác phẩm lớn của Trung hoa đã được những người kể truyện chuyên nghịệp kể đi kể lại, từ đời này sang đời khác mới vẽ nên những cảnh đời, những biến cố, những tình huống, và nhân vật như thật… Làm sao đưa nhịp điệu tự nhiên vào thơ, tiếng sóng gió núi đồi, sinh vật, thực vật, bão tố, những sinh hoạt đường phố, chợ búa…" (hết trích)

Sau đây là một bài thơ điển hình của nhà thơ Gỷang Anh Iên.

VÔ LỐI

thì em cũng chỉ ăn như

thế thôi sau một giấc ngủ dài nghĩa

là một bữa cơm một bữa

ngủ là quá đủ cho một cuộc sống

đèm đẹp không nhiều thì giờ

mặc cả cho một bữa ước mơ lẫn

một bữa hi vọng để có

được hơn một bữa cơm và hơn một

bữa ngủ cho nên có lẽ

em sẽ thôi chỉ ăn như thế sau

một giấc ngủ dài để có

thêm thì giờ mặc cả cho một sống

đèm đẹp hơn là một bữa

cơm và một bữa ngủ mà em nghĩ

là quá đủ!

July 2007

Hiện thời, nhiều bài thơ khác và các thông tin đầy đủ đang đăng trên mạng Thơ Tân Hình Thức: http://thotanhinhthuc.org.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Nhờ làm nghề truyền thông mà tôi được nhiều cơ hội gặp mọi người, từ anh lính đến Đại tướng, từ người dân đến Tổng Thống, từ một người giáo dân đến Đức Hồng Y,... Đi đến đâu, tôi cũng được giúp đỡ một cách tận tình để được phỏng vấn.
Hoạt động chính trị nội bộ cộng đồng gốc Việt vốn không được truyền thông dòng chính để tâm, ngoại trừ dăm báo chí địa phương vẫn thường đưa tin về các ứng viên gốc Việt ra tranh cử hay thắng cử vào các chức vụ dân cử địa phương trong mỗi mùa bầu cử.
Vào ngày 16/10/2020, một nam giáo viên Pháp dạy lịch sử đã cho học trò cả lớp xem những bức hý họa châm biếm Nhà Tiên Tri Mohammad để chứng tỏ quyền tự do ngôn luận đã bị chặt đầu ở một địa điểm gần trường học của ông ở ngoại ô Paris.
Việt Nam có chu kỳ lịch sử năm trăm năm: 500 năm thịnh, 500 năm suy. Dân tộc ta đang ở cuối thời kỳ suy thoái năm trăm năm vừa qua (hậu Lê, Nguyễn, Tây thuộc, Cộng sản thuộc), đang tiến dần vào giai đoạn chuyển tiếp sang 500 năm hưng thịnh sẽ tới (Đại Việt 2000).
OECD dự đoán đến cuối năm 2021 GDP Trung Quốc tăng trưởng 10% trong khi GDP Hoa Kỳ chỉ trở lại bằng năm 2019 [1], trong lúc Âu Châu và Nhật Bản mất thêm nhiều năm nửa mới phục hồi. Như vậy nếu thương chiến tái khởi động hiệp 2 thì Trung Quốc vừa ở thế mạnh hơn trước lại càng dễ dàng chia rẽ các nước Tây Phương.
Nếu các cuộc thăm dò dư luận phản ảnh trung thực trên lá phiếu cử tri thì cựu Phó Tổng thống Dân chủ Joe Biden sẽ là Tổng thống Mỹ thứ 46 sau cuộc bầu cử ngày 3/11 (2020).
Kinh nghiệm của tôi với chế độ cộng sản tuy ngắn nhưng (chắc) đủ. Ngay sau khi họ chiếm được miền Nam, những sợi giây thun ở đây cũng đã lật đật thun nhỏ ngay lại. Những trang sách hay những cái bao ni lông cũng thế, cũng đang trắng tinh liền vội vã biến thành sắc mầu đen xỉn.
Bàn chuyện ma quỷ là một việc vô cùng nguy hiểm vì đây là một vấn đề rất nhạy cảm được thiên hạ liệt vào loại mê tín dị đoan. Tin ma hay không tin ma là quyền tự do của mỗi người. Xin đừng phán xét.
Tôi đến thăm nhà sách Tú Quỳnh từ sáng sớm thứ Bảy 18 tháng 10, 2020, cốt để nhìn lại một nơi chốn thân quen của người Việt tị nạn ở Quận Cam, trước khi nó đóng cửa vĩnh viễn. Cơn lốc đại dịch Covid 19 chưa qua mà hậu quả thảm hại đã giáng xuống khắp nơi từ nhân mạng tới tài chánh và bao nhiêu món ăn tinh thần cũng theo đó mà ra đi.
Nhân khi đọc bài Thành Tựu Niết bàn của Cư sỹ Nguyên giác Phan Tấn Hải, chúng tôi xin phép kết hợp với thuyết big bang của Stephen Hawking và tiến trình giác ngộ của Đức Phật, và sự sống và chết theo Phật giáo để luận bàn về Niết bàn, giải đáp thắc mắc đức Phật chết rồi đi về đâu? Đây chỉ là khởi niệm mới lạ, biết đâu tương lai sẽ có người chứng minh được.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.