Kathy Trần (Dân Chủ) thắng cử vẻ vang vào Hạ Viên Virginia lần thứ năm (giữa). Ghazala Hashmi, Tân Phó Thống Đốc Virginia (phải). Abigail Spanberger vừa thắng Thống Đốc Virginia (trái).
DÂN CHỦ THẮNG TẠI HAI QUẬN HẠT VIRGINIA 9 VÀ 18.
Kết quả cuộc bầu cử địa phương vào ngày 4/11 vừa qua tại Virginia cho thấy ông Nhẫn Huỳnh (Cộng Hòa, quận hạt 9) đã thất cử vào Viện Đại Biểu Virginia hay còn gọi là Hạ Viện Virginia (Virginia House of Delegates) trước đối thủ đương kim Đại Biểu Karrie Delaney (Dân Chủ, quận hạt 9) với tỉ lệ 31.6% / 68.4% của tổng số 30,772 phiếu.
Ông Nhẫn Huỳnh đã tranh cử cùng với bà Karrie Delaney lần đầu vào 2023 và cũng đã thất bại với tỉ lệ 38.6% / 61.1% của tổng số phiếu 23,280. Điều này cho thấy nhiều cử tri đã tham dự cuộc bầu cử 2025 so với hai năm trước. Nội bộ nước Mỹ hổn loạn hơn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày khiến người dân tích cực đi bầu đông hơn.
Nhan Huynh là tên chính thức trong mạng tranh cử. Ông ta, khoảng 50 tuổi, bỏ dở chương trình đại học tại Virginia Tech, gia nhập quân đội Hoa Kỳ vào 2001, bị thương trong khi được huấn luyện và buộc phải giải ngũ. Nhan kiếm sống bằng làm việc IT cho một số cơ quan chính quyền liên bang trong vùng DMV. Nhan một mình nuôi ba con nhỏ.
Quận hạt đại biểu 9 thiên về Dân Chủ. Trong cuộc bầu cử toàn quốc vào 2024, 60.8% cử tri bầu cho Kamala Harris và 35.7% bầu cho Trump, 63.1% bầu cho Tim Kaine so với 36.6% bầu cho Hùng Cao. Quận hạt đại biểu 9 Virginia bao gồm một phần của toàn bộ Franklin County, một phần Henry County, một phần Fairfax County và thành phố Martinsville. Về sắc tộc, Quận hạt 9 bao gồm 45.2% da trắng, 29.2% gốc Á, 10.5% đa chủng tộc, 7.6% gốc Phi châu, và 7.6% các sắc dân khác.
Cuộc tranh cử thầm lặng của Nhẫn Huỳnh diễn ra trong năm 2025, không mấy báo chí tường thuật về cuộc tranh cử này trái với cuộc bầu cử 2023. Ngay cả sau cuộc bầu cử, chỉ có một hai tờ báo tiếng Anh công bố kết quả nói chung với các ứng viên khác. Ông Nhẫn Huỳnh được cộng đồng người Việt biết đến nhiều vì là người giả dạng Trump, tham gia cuộc bạo loạn ngày 6/1/ 2021 và dựng cờ Vàng trên tiền sảnh của Điện Capitol. Sự thất bại của Nhân Huỳnh không làm ai ngạc nhiên vì Nhân là ứng cử viên không kinh nghiệm chính trường, không thành tích, tương đối vô danh đối với cử tri Mỹ.
Trong khi đó, đương kim Đại Biểu Kathy Trần (Dân Chủ, quận hạt 18), đã tái đắc cử vẻ vang lần thứ năm với số phiếu áp đảo 72.1% so với đối thủ 27.9%. Bà được nhiều hội đoàn ủng hộ bao gồm AFL-CIO CLC, Virginia Farm Bureau Federation, Virginia Education Association, và Moms Demand Action For Gun Sens in America.
Sinh ra tại Việt Nam, Kathy Trần và cha mẹ đã vượt biển tị nạn khi cô mới bảy tháng. Cô tốt nghiệp Đại học Duke và có bằng Thạc Sĩ Công Tác Xã Hội của Michigan University. Sau khi tốt nghiệp, cô làm việc cho tổ chức National Immigration Forum. Hiện nay, Kathy Trần giữ chức Chủ Tịch Nhóm Đa Số Cho Viện Đại Biểu Virginia.
Kể từ khi đắc cử vào năm 2017, Đại biểu Tiểu bang Kathy Tran đã là một người ủng hộ mạnh mẽ các cựu chiến binh, người nhập cư, nhà giáo dục và phụ nữ tại Virginia. Công tác lập pháp của Đại biểu Kathy Tran tại Virginia tập trung vào giáo dục, cơ hội kinh tế, tiếp cận chăm sóc sức khỏe và quyền công dân. Những nỗ lực lập pháp quan trọng bao gồm đồng bảo trợ các sửa đổi hiến pháp về quyền phá thai và kết hôn, ủng hộ dự luật cho phép thương lượng tập thể của công chức, và ủng hộ các dự luật tăng lương giáo viên và tăng lương tối thiểu. Bà đã bỏ phiếu ủng hộ việc tăng mức lương tối thiểu lên $15 một giờ vào năm 2017 và đồng bảo trợ cho dự luật tăng lương giáo viên lên mức trung bình toàn quốc.
Bà cũng là người ủng hộ mạnh mẽ việc đầu tư vào giáo dục mầm non và hỗ trợ các nhà giáo dục Virginia. Bà đã đề xuất luật pháp nhằm tận dụng quan hệ đối tác công-tư để cấp các khoản tài trợ cho các trường học từ mẫu giáo đến lớp 12 cho chương trình STEAM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học).
Trong chiến dịch tranh cử, đại biểu tiểu bang đã được một số nhóm hoạt động vì quyền phụ nữ ủng hộ, và bà đã thực hiện bằng cách đề xuất các đạo luật nhằm xóa bỏ thời hiệu khởi kiện đối với các tội nhẹ về tình dục và yêu cầu các nhà thầu của tiểu bang phải triển khai đào tạo về quấy rối tình dục.
Về việc bảo vệ môi trường, bà Kathy Trần được Chesapeake Bay Foundation trao tặng danh hiệu Nhà Lập Pháp Virginia Của Năm vì những nỗ lực bảo vệ Vịnh Chesapeake. Bà Tiên phong trong việc ban hành luật cấm bán và sử dụng chất trám vỉa hè có nồng độ polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) cao, đồng bảo trợ cho dự luật cho phép khai thác năng lượng từ các trang trại điện gió ngoài khơi, và ủng hộ dự luật yêu cầu các trường học địa phương báo cáo về chất lượng không khí trong trường.
Kathy Trần là người phụ nữ Mỹ gốc Á đầu tiên được bầu vào Hạ viện, và với tư cách là một người nhập cư, bà đã mở rộng các dịch vụ cho người nhập cư bằng cách bảo trợ cho luật pháp thành lập Văn phòng Hỗ trợ Người nhập cư.
DÂN CHỦ THẮNG TẠI NHIỀU QUẬN HẠT VIRGINIA KHÁC
Đảng Dân Chủ không những thắng ở quận hạt 9 và 18, mà còn thắng ở nhiều quận hạt khác của Virginia nâng số ghế trong Viện Đại Biểu từ 51 lên 64 trong tổng số 100 ghế. Đảng Dân Chủ thắng luôn ba vị trí hành pháp quan trọng nhất của tiểu bang là thống đốc, phó thống đốc, và tổng chưởng lý.
Báo Virginia Mercury vào tối ngày 4/11 đã phổ biến một bài báo với tựa đề lớn “Democrats sweep Virginia’s statewide races, reclaiming full control of executive branch,” (Đảng Dân chủ thắng áp đảo trong các cuộc đua toàn tiểu bang Virginia, giành lại toàn quyền kiểm soát nhánh hành pháp.)
Lần đầu tiên Virginia có một phụ nữ làm thống đốc đó là cựu Dân Biểu Liên Bang Abigail Spanberger dẫn đầu với 56.2% số phiếu so với con số của đối thủ là 43.8%. Cũng là lần đầu tiên trong lịch sử của Virginia, Ghazala Hashmi đã trở thành người gốc Ấn Độ và là người phụ nữ Hồi giáo đầu tiên giành chiến thắng trong cuộc đua phó thống đốc tiểu bang tại Hoa Kỳ với số phiếu 53.2% so với 46.6% của ứng viên Cộng Hòa.
Chi phí đắt đỏ, quyền phụ nữ bị giới hạn, việc sa thải nhân viên chính quyền liên bang, và thể chế Dân Chủ bị đe dọa, là những vấn đề nhức nhối đối với cử tri Virginia. Theo những cuộc thăm dò ý kiến của cử tri sau khi ra khỏi phòng phiếu, 6 trong 10 người cho biết việc cắt giảm nhân sự trong các cơ quan chính quyền ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình trạng tài chánh của gia đình.
Theo Office of Personnel and Management (OPM), có khoảng 147,000 nhân viên dân sự làm cho các cơ quan liên bang nằm trong tiểu bang Virginia như Department of War, Central Inteligence Agency, Federal Bureau of Investigation, Internal Revenue Service, và Drug Enforcement Agency. Theo Cục Kiểm Tra Dân Số (U.S. Census Bureau), trên 320,000 công chức liên bang bao gồm những nhân viên dân sự làm toàn thời gian cư ngụ trong Virginia.
Trước đây Đảng Cộng Hòa hầu như kiểm soát toàn bộ các vùng nông thôn. Trong vài năm gân đây, nhiều cử tri ở vùng này Mỹ đã tỏ ra thất vọng và quay qua chống đối Trump và Đảng Cộng Hòa vì chính sách thuế quan gây thiệt hại cho cả hai ngành nông nghiệp và công nghiệp.
Theo Politico, cử tri nông thôn không hài lòng với điều kiện kinh tế, bao gồm cách áp đặt thuế quan tùy tiện và thất thường của Trump đã ảnh hưởng đến nông dân trên khắp đất nước. Thấu hiểu mối lo âu của nông dân, Spanberger đã trình bày kế hoạch kinh tế của mình “Khi những mức thuế quan đó gây áp lực lên nông dân và nhà sản xuất Virginia, đó là một tác động rất lớn đến nền kinh tế của chúng ta.” Trong suốt chiến dịch tranh cử, bà đã chế giễu mức thuế quan này là một “mức tăng thuế khổng lồ đối với người dân Virginia” và cam kết sẽ dẫn đầu các phái đoàn thương mại để mở ra thị trường xuất khẩu cho ngành nông nghiệp trị giá $82 tỷ và ngành sản xuất trị giá $50 tỷ của tiểu bang.
Tuy rằng phần lớn chiến thắng của Spanberger trong cuộc bầu cử vào 4/11 vừa rồi nhờ vào lượng cử tri đông đảo ở các khu vực đô thị phía bắc và phía đông Virginia, bà đã nhận được sự ủng hộ trên khắp các quận trung tâm và phía tây của tiểu bang, nơi thuế quan của Trump đã ảnh hưởng đặc biệt nặng nề đến các ngành sản xuất và nông nghiệp.
DÂN CHỦ THẮNG TẠI NHIỀU TIỂU BANG KHÁC
Ngoài cuộc chiến thắng vào ngày 4/11 ở Virginia, Đảng Dân Chủ còn thắng trong cuộc bầu cử cấp tiểu bang ở nhiều khác trên toàn nước Mỹ như tại New Jersey, New York, California, Georgia, Pennsylvania, và Mississippi.
Trong nhiều cuộc đua địa phương trên khắp nước Mỹ, thắng lợi của Đảng Dân Chủ sẽ tái cấu trúc cộng đồng của họ, như việc dành lại cả ba ghế hội đồng thành phố tại Georgetown, South Carolina, đánh bại thành viên hội đồng thành phố cuối cùng của Đảng Cộng Hòa tại Orlando, Florida, và giành lại quyền kiểm soát các cuộc đua thị trưởng ở Connecticut.
Lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, Đảng Dân Chủ kiểm soát cơ quan lập pháp của Quận Onondaga, bao gồm Syracuse, New York. Đảng Dân Chủ đã chứng kiến một ghế hội đồng thành phố tại Charlotte, Bắc Carolina, lần đầu tiên chuyển đảng kể từ năm 1999.
BẦU CỬ GIỮA KỲ 2026
Những thắng lợi lớn nhỏ của Đảng Dân Chủ trong năm 2025 biểu hiệu sự làm việc hiệu quả của các dân cử Dân Chủ và sự bất mãn của cử tri đối với những chính sách của Trump và Đảng Cộng Hòa MAGA mặc dù tên của Trump không có trong lá phiếu trong những cuộc bầu cử năm nay. Điều này sẽ mang lại nhiều hi vọng cho Đảng Dân Chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm 2026. Theo truyền thống, đảng không nắm quyền thường có kết quả tốt trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Sách lược tranh cử của Abigail Spanberger, Mikie Sherrill, và Zohran Mamdami năm nay cho Đảng Dân Chủ một bài học thực tiễn cho cuộc bầu cử sắp tới. Đảng Dân Chủ nhắm lấy lại Hạ Viện để bảo vệ Hiến Pháp và nền dân chủ, chấm dứt tình trạng hỗn loạn ở Mỹ như hiện nay, tiêu diệt mưu toan xây dựng chế độ độc tài. Theo dự đoán Polymarket vào sáng ngày bầu cử 4/11, khả năng đảng Dân Chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ Viện Hoa Kỳ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 đã tăng vọt lên hơn 70%.
Một cuộc khảo sát của London School of Economics (LSE) tiên đoán rằng Đảng Cộng Hòa sẽ mất tổng cộng 28 ghế tại Hạ Viện và như vậy là mất luôn quyền kiểm soát cơ quan lập phát này trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Mô hình trưng cầu dân ý của LSE là một tin tốt cho Đảng Dân Chủ, đặc biệt là vì nó sẽ chấm dứt thế tam quyền của Đảng Cộng Hòa, với việc đảng này hiện đang nắm quyền kiểm soát Nhà Trắng và cả Hạ Viện lẫn Thượng Viện tại Quốc hội Hoa Kỳ.
Theo cuộc thăm dò dư luận của NBC News thực hiện vào cuối tháng 10, chỉ một năm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, đảng Dân Chủ đang dẫn trước đảng Cộng Hòa 8 điểm trong cuộc đua giành ghế Quốc hội, với tỷ lệ 50%-42%. Đây là cách biệt lớn nhất trong các cuộc thăm dò của NBC News kể từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2018.
Nếu kiểm soát được Hạ Viện, Đảng Dân Chủ có thể thành công trong việc kìm hãm những nỗ lực của Đảng Cộng Hòa nhằm hủy bỏ Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Hợp Túi Tiền (Affordable Care Act), cắt giảm những chương trình an sinh xã hội như SNAP, Food Stamps, mặt khác lại cho phép cắt giảm thuế nhiều hơn cho người giàu, và hạn chế các biện pháp tự do căn bản.
Nguyễn Quốc Khải
THAM KHẢO
* Stephen Fowler, “Democrats' 2025 election wins go beyond big races to places like Georgia, Pennsylvania.” NPR, November 5, 2025.
* Julia Manchester, “Democrats sweep in Virginia: 5 takeaways.” The Hill, November 4, 2025
* Markus Schmidt, “Democrats sweep Virginia’s statewide races, reclaiming full control of executive branch.” Virginia Mercury, November 4, 2025.
* Markus Schmidt, “Blue wave rebuilds the House: Democrats soar to at least 64 seats in Virginia.” Virginia Mercury, November 4, 2025.
* Samuel Benson, “Spanberger makes inroads with rural Republicans unhappy with Trump.” Politico, November 6, 2025.
* Nate Cohn, “Can Tuesdayʼs Success Carry Democrats to the Midterms?” New York Times, November 5, 2025.
* Charles Tien, Michael S. Lewis-Beck, “Forecasting suggests the Republicans will lose 28 seats and the House in the 2026 midterm elections.” London School of Economics, October 13, 2025.
Send comment
