Hôm nay,  

Lãng đãng vào thu

9/27/202220:25:00(View: 3310)

Tùy bút

autumn leave

Hè năm nay Canada nóng hơn mọi năm, ai cũng than thở rần rần. Hễ đi đâu về là tôi chạy xuống ngay basement vì Central Air nhà tôi tỏa khắp nhà và dưới basement lúc nào cũng mát lạnh. Tôi kể cho bà chị bên Texas bữa đó 32 độ C, bà chị cười chọc quê:

- Úi dào, mới có tí nóng mà đã kêu trời, tính ra khoảng 90 độ F chớ mấy, bên đây đang nóng... 3 số nè, tức là trên 100 độ F đó, ở đó mà réo mà kêu!

Tôi liền bốp chát:


- "Cười người hôm trước hôm sau người cười” nghen chị. Không lâu đâu, vài tháng nữa thôi, khi Texas cuối năm gió lạnh thì đừng có mà gọi phone rên rỉ vì đối với dân Cà Na Điên thì cái lạnh ấy chỉ là... mát giời!


Bởi ta nói, ở đâu quen đó là vậy. Khi các con còn nhỏ, gia đình tôi thường bay qua Texas vào dịp nghỉ hè. Ui chao là nóng, hầu như chúng tôi chỉ dám ra đường khi chiều buông mà vẫn thấy nóng, còn nếu cần đi ra ngoài buổi trưa thì phải xịt nước bên ngoài xe cho bớt nóng, rồi một lát sau mở cửa kiếng chút xíu, chạy ào vào xe mở máy lạnh. Sau vài năm như thế, con gái tôi tuyên bố không muốn qua Texas mùa hè nữa, tôi nói:


- Thì cũng giống như Canada có mùa Đông tái tê thì Texas có mùa Hè nắng cháy, ráng chịu con ơi!


Nó trả lời :


- Thà con đi dưới trời tuyết lạnh, mặc đồ ấm áp, vẫn tuyệt vời hơn đi dưới trời Texas chảy cả mỡ màng thịt da.


Ủa, mà hình như tôi đang... lạc đề ? Đang nói về “lãng đãng vào Thu” cơ mà ? Thì đây, mấy ngày nóng cũng đã qua đi, như một câu tiếng Anh rất là chính xác “The bad news: nothing lasts forever, and the good news: nothing lasts forever”. Thời tiết bỗng đột ngột đổi thay, có vài hạt mưa nhẹ, bầu trời âm u gió thổi, đâu đó trong thành phố có những cây bắt đầu xuất hiện vài chiếc lá chớm vàng mặc dù các cây khác còn xanh tươi, và mặc dù theo lịch chính thống thì mùa thu năm nay bắt đầu vào ngày 23 tháng 9, nên tôi mới gọi là “lãng đãng”, coi như ông trời bonus cho Canada mùa “vọng Thu” để những tâm hồn nhạy cảm nức nở, bâng khuâng!


Ai đó đã nói “Hàng năm tôi chờ Mùa Thu tới để buồn”, và tôi xin bổ sung thêm “và để... làm thơ, để tương tư”!


Canada có đủ bốn mùa rõ rệt, nhưng hình như chỉ có Mùa Thu làm cho người ta buồn, có lẽ vì không gian trầm lắng, gió lạnh hiu hiu, lá vàng rồi lá úa, cho chúng ta cảm giác thời gian vô tình trôi qua, gần hết một năm, và liên tưởng đến “mùa thu của cuộc đời”.


Hồi còn ở quê nhà, mùa Thu không khác biệt lắm với các mùa khác, chỉ là chút lành lạnh của buổi sáng sớm đầu Thu đến trường cũng làm tôi xao xuyến:


Người đã cho tôi tình êm ái
Lãng mạn sân trường lúc vào Thu
Bồng bềnh mây trôi ngoài cửa lớp
Thấp thoáng hàng cây trong sương mù


Nhỏ bạn thân nói trí tưởng tượng của tôi phong phú quá, Sài Gòn hai mùa mưa nắng, lấy đâu ra sương mù, có phải Đà Lạt đâu chớ! Tôi cãi:


- Nhạc sĩ Lam Phương còn: “Trời vào Thu Việt Nam buồn lắm em ơi, mây tím đang giăng cao vời, mà tình yêu chưa lên ngôi!”! Bà thấy mây tím bao giờ chưa, chứ tui từ hồi cha sanh mẹ đẻ đến giờ chỉ biết có mấy trắng mây đen và mây xám thôi hà.

 

- Ối, tui bó tay với mấy nhạc sĩ thi sĩ mộng mơ, có ông nhạc sĩ còn viết “Hạ Trắng” nữa kìa, trắng chỗ nào mà trắng?


Tôi bồi thêm:


- Còn nữa nè, “Thu Vàng” của Cung Tiến mới chính là tưởng tượng tuyệt chiêu, nhưng bây giờ hát ở hải ngoại cũng phù hợp chứ nhỉ!


Bởi vậy, đã lỡ tưởng tượng rồi thì hà cớ gì mà tôi không... thả ga, tiếp tục:


Đã bao Thu qua rồi người nhỉ
Lá úa bao lần rơi lối xưa
Nơi đây Thu sang tôi bỗng nhớ
Có một Mùa Thu trong giấc mơ


Trở lại chuyện cuối hè đầu thu Canada, mấy hôm nay mưa ướt lạnh, tôi phải ra vườn sau thu hoạch hai cây plum sai trái trĩu cành. Thú thật, khi hái đầy mấy rổ plum, tôi vui sướng hớn hở bưng vào nhà, ăn trái nào trái nấy giòn giòn và ngọt lịm, rồi tôi nhìn ra ngoài vườn, hai cây plum chỉ còn một màu  lá xanh rờn, tôi thấy  buồn làm sao. Từ nay ra vườn hết được ngắm những trái plum màu tím ngọt ngào xen kẽ trong đám lá xanh xanh, hết được tưới nước trên những chùm plum căng mọng lấp lánh. Nhìn tôi thẫn thờ thở dài, chồng tôi ngạc nhiên:


- Năm trước cây ít trái em cũng buồn, năm nay cây nhiều trái, hái xong còn cho cả bạn bè xung quanh, em cũng buồn là sao, anh chẳng hiểu nổi.


Tôi đang thả hồn theo đám mây xám trên bầu trời, không muốn giải thích dài dòng đôi co, mà cũng buột miệng:

- Em còn hổng hiểu em nữa là! Anh làm ơn đừng khơi dậy nỗi lòng sáng nắng chiều mưa của em, được không ?


Mà thời tiết Canada cũng khác gì tôi, thất thường lắm đấy, ngay giữa hè cũng có thể chuyển qua... man mát  khi vào chiều, ngay giữa Thu cũng có khi nắng vàng rực, và ngay giữa mùa Xuân thì tuyết có rơi cũng chẳng làm ai kinh ngạc. Nên tôi trân trọng từng phút giây của bất cứ mùa nào, vì chỉ vài ngày nữa thôi, qua tuần tới và sau đó, lá sẽ vàng cả đất trời, dù không có “con nai vàng ngơ ngác”, lá cũng sẽ khô, sẽ xào xạc bay theo gió, để lại nỗi vấn vương cho con người khi những cơn gió lạnh đầu Đông lại trở về, theo quy luật muôn đời của tạo hóa.


Dẫu biết vậy, dù mới tuần trước còn nóng nực, đi lễ nhà thờ phải mang theo cây quạt tay, mà sáng nay tôi đang ngồi bên cửa sổ nhìn vài chiếc lá vàng trên cành cây trước sân, trời không nắng cũng không mưa, chờ gió heo may, cũng không tránh khỏi cảm xúc bâng quơ theo câu hát “Mùa Thu Không Trở Lại” của Phạm Trọng Cầu: Buồn này ai có mua?


Nghe có vẻ hơi “sến” và yếu đuối nhỉ, nhưng tôi buồn thật đấy, cũng bởi vì trời... lãng đãng vào Thu, biết trách ai bây giờ: 


“Hôm nay trời nhẹ lên cao
Tôi buồn tôi hiểu vì sao tôi buồn”


Thi sĩ Xuân Diệu ở bên kia thế giới đừng trách tôi nhe, cái thuở “chẳng hiểu vì sao tôi buồn” của tuổi mới lớn trái tim chợt vui chợt buồn đã xa lắm rồi!


-- Kim Loan

(Edmonton, chờ gió heo may 2022)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Dịch thơ, nói theo Bùi Giáng, là “điều khảm kha nhất” và đó phải là thơ hay bởi, trừ những ngoại lệ đặc biệt, chẳng dịch giả nào phí thì giờ với thơ dở. [1] Sự “khảm kha”, như thế, phải thuộc về cái nghệ thuật chuyển đạt, sao cho giữ được hồn cốt làm nên cái hay của bài thơ trong một ngôn ngữ khác.
Phòng triển lãm "For Me and You" ở Gallery One trưng bày các tác phẩm nghệ thuật đa ngành của Ann Phong và Gloria Gem Sánchez trình bày sự giống nhau về ý tưởng của hai họa sĩ Ann Phong và Sanchez khi cả hai đều sử dụng vật liệu hỗn hợp tạo dựng tác phẩm để phản ánh sự suy nghĩ về cách sống, cách quản lý môi trường của chúng ta đồng thời thu hút sự chú ý đến tác động chung của chúng ta đối với hệ sinh thái mà chúng ta đang sinh sống và truyền lại cho các thế hệ tương lai. Triển lãm "For Me And You" tại: Irvine Fine Art Center: 14321 Yale Ave, Irvine, CA 92604. Khai mạc vào thứ Bảy 16 tháng 11, 2024. Từ 2-4 giờ chiều. Cuộc triển lãm kéo dài từ 16 tháng 11, 2024 đến 25 tháng 1, 2025. Ngày giờ mở cửa: Thứ Hai-Thứ Năm 10am-9pm. Thứ Sáu-Thứ Bảy: 10am-5pm. Đóng cửa Chủ Nhật.
Trong thế hệ ca nhạc sĩ trẻ của nền âm nhạc Sài Gòn trước 1975, cặp uyên ương Lê Uyên - Phương có một chỗ đứng đặc biệt, độc nhất. Sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ Phương kéo dài từ đầu thập niên 1970s ở Miền Nam sang đến tận Hoa Kỳ sau 1975, cho đến khi ông mất vào năm 1999. Nhiều ca khúc Lê Uyên Phương cho đến nay vẫn chưa được chính thức phổ biến, phát hành. Để tưởng nhớ 25 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa, ca sĩ Lê Uyên sẽ tổ chức đêm nhạc chủ đề “Lê Uyên Phương 25 Năm Cuộc Đời– Tình Yêu – Âm Nhạc” tại Saigon Grand Center thành phố Fountain Valley vào ngày 7 tháng 12 2024.
Cộng đồng người Việt tị nạn ở Mỹ và trên toàn thế giới đang tiến tới một cột mốc quan trọng: 50 năm ly hương kể từ sau biến cố Tháng Tư Đen 1975. Nhiều tác phẩm trong các lĩnh vực văn học nghệ thuật được thực hiện có liên quan đến sự kiện này. Tại đại hội điện ảnh Viet Film Fest 2024 vừa được tổ chức vào đầu tháng 10, bộ phim đoạt giải Trống Đồng dành cho phim dài xuất sắc nhất là New Wave của nữ đạo diễn Elizabeth Ai. Bộ phim tài liệu này ghi nhận lại một hiện tượng âm nhạc quan trọng của thế hệ người Việt trong thập niên 1980s: dòng nhạc new wave. Thế nhưng bộ phim không chỉ dừng lại ở khía cạnh âm nhạc, mà đào sâu hơn vào mâu thuẫn trong những gia đình Việt Nam trong những ngày đầu định cư ở Mỹ.
Thời gian là thứ được người ta ví như vó câu, vụt một cái là biến mất, chẳng bao giờ trở lại, có muốn níu cũng vô ích. Họa sĩ Phan Nguyên không dại chi mà níu, anh ghi lại rồi mặc cho nó sổng ra chạy đi. Tôi muốn nói tới anh, một người đã âm thầm lưu giữ những mảnh vụn thời gian của giới văn học nghệ thuật bằng cách ghi lại trong “Mượn Dấu Thời Gian”, tên tiếng Pháp là “Emprunt Empreinte”. Anh tâm tình: “Là một “sân chơi” rất riêng của Phan Nguyên từ khá lâu với giới văn nghệ sĩ, thân hữu gần xa, trong và ngoài nước, không phân biệt tuổi tác, sắc tộc, tôn giáo, chính kiến gì cả, miễn là họ đã có những tác phẩm hay, đẹp để lại cho đời và cho thế hệ mai sau, miễn là họ đã đóng góp cái phần tinh túy nhất của con người, của chính mình cho văn học nghệ thuật Việt Nam hay thế giới nói chung”.
Để ta cùng vượt thời gian, không gian. Một trăm năm nữa, nếu có cơ duyên hội ngộ, vẫn chuyện trò tự nhiên, vui vẻ, như từng gặp gỡ tự bao giờ. Vui vẻ, vì cả đời chỉ thích viết văn, làm thơ. Viết văn, trừ trường hợp bất khả kháng, tôi vẫn cố gắng viết vui, cho bạn đọc đỡ nản. Nay tự nhiên lâm cảnh ngặt nghèo, phải đem chuyện vật lý, khoa học, Vũ trụ càn khôn, vừa nhàm chán vừa khó hiểu, ra trình làng… nên càng phải cố viết vui, viết giễu. Để may ra vớt vát được phần nào.
Trong lãnh vực sáng tác từ ngôn ngữ cho đến tác phẩm trực quan, các chuyên gia và các tác giả đang quan tâm đến khả năng sáng tạo của AI, sự hiện diện và tác dụng của trí thông minh nhân tạo sẽ làm thay đổi quan niệm và phương pháp, kỹ thuật và nghệ thuật truyền thống. Các chuyên gia về máy học dự đoán rằng AI sẽ "viết" một cuốn sách bán chạy nhất của tờ New York Times vào năm 2049 (Grace và cộng sự, 2018; Hall, 2018). Lãnh vực sáng tạo tính toán đã được xác định là biên giới tiếp theo trong nghiên cứu AI (Colton & Wiggins, 2012) và có ý nghĩa hấp dẫn đối với ngành công nghiệp văn học. Các thuật toán có khả năng tạo ra ngôn ngữ tự nhiên (Gatt & Krahmer, 2018) Các nghiên cứu về sáng tạo tính toán tập trung vào việc xác định các yếu tố cốt lõi của các hình thức sáng tạo (như văn học, nghệ thuật thị giác và âm nhạc) theo góc nhìn thuật toán, với mục đích sao chép hoặc kích thích sự sáng tạo của con người (Turner, 2014; Besold và cộng sự, 2015; Veale và cộng sự, 2019).
1)Tưởng niệm MC Phạm Phú Nam 2)Nhớ về cuộc di cư 1954. 3)Chiếu Phim Sài gòn trước 75 4)Chào đón minh tinh Kiều Chinh đến San Jose. Chiều ngày thứ bẩy 27 tháng 7 năm 2024 vừa qua chúng tôi đã có dịp nhân danh Viet Museum kịp thời trả những món nợ cho lịch sử. Số là anh chị em chúng tôi vẫn còn nhớ về chuyến di cư 1 triệu người từ Bắc vào Nam 70 năm xưa.
Anh Cao Huy Thuần vừa qua đời lúc 23giờ 26 ngày 7-7-1924 tại Paris. Được tin anh qua đời tôi không khỏi ngậm ngùi, nhớ lại những kỷ niệm cùng anh suốt gần 60 năm, từ Việt Nam đến Paris. Anh sinh tại Huế, học Đại Học Luật Khoa Sài Gòn (1955-1960) và dạy đại học Huế (1962-1964). Năm 1964 anh sang Pháp du học. Năm 1969 anh bảo vệ Luận án Tiến sĩ Quốc Gia tại Đại Học Paris, và giảng dạy tại Viện Đại Học Picardie cho đến khi về hưu.
Khi lần đầu tiên gặp một họa sĩ, tôi thường có khuynh hướng tìm vài nét tương đồng để liên tưởng đến một họa sĩ nổi tiếng nào đó thuộc những thế hệ trước. Với Nguyễn Trọng Khôi, tôi cũng làm như vậy nhưng trừ vài nét chung chung như được đào tạo ở trường ốc hay năng khiếu, tôi không tìm được gì đậc biệt. Nguyễn Trọng Khôi (NTK) không giống một họa sĩ nào khác.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.