Hôm nay,  

Banff, bao giờ hết tương tư

09/09/202221:05:00(Xem: 3687)



IMG_3173

“Banff là một thị xã tại Alberta, Canada, là trung tâm của vườn quốc gia thuộc di sản thế giới. Với diện tích 4,88 km2, dân số 7584 người, và độ cao 1463m, Banff cách Calgary, một thành phố lớn của Alberta  126 km và cách 58 km phía đông Lake Louise. Banff nổi tiếng là địa điểm nghỉ mát và một trong những nơi du lịch phổ biến nhất của Canada, với môi trường xung quanh núi và suối nước nóng. Banff cũng là điểm đến cho các môn thể thao ngoài trời và đi bộ đường dài, đi xe đạp, trượt tuyết, cưỡi ngựa ...”

 

Đó là vài hàng sơ lược về Banff tóm gọn từ Google, còn phố núi Banff của riêng tôi thì đặc biệt hơn nhiều, bởi nó gợi cho tôi những câu hát trữ tình từ Thành Phố Buồn của Lam Phương và Còn Chút Gì Để Nhớ của Phạm Duy phổ thơ Vũ Hữu Định. Thật vậy, phố núi bé nhỏ, có downtown nằm trên con đường chính Banff Ave, bao quanh bởi núi đồi chập chùng, du khách đi loanh quanh khắp các con ngõ không bao giờ bị lạc đường bởi vì “đi dăm phút đã về chốn cũ”.

Bé nhỏ là thế, mà nơi đây có đến ba ngôi nhà thờ, trong đó là một nhà thờ Catholic. Phố bé, nhà thờ xinh xinh, bên dốc quanh co, đố ai không thầm thì câu hát “ngày chúa nhật ngày của riêng mình?”

 

Tôi thích đi lễ nơi đây vì vị Cha xứ thân thiện, vui tính . Hôm ấy, đầu giờ lễ, Cha giới thiệu với mọi người, thành viên “one and only” của ca đoàn, vừa đánh piano vừa solo các bài hát lễ. Cô ấy mới nhận việc làm tại Banff National Park và đến gặp Cha, ngỏ ý tình nguyện giúp cho các Thánh Lễ và hôm ấy là buổi lễ đầu tiên của cô. Tiếng đàn và hát Nhập Lễ của cô rất ngọt ngào, thánh thót như chim hoạ mi. Sau hai Bài Đọc, cả giáo đường im ắng chờ tiếng đàn cô ấy và lời xướng Alleluia, nhưng cô vẫn ngồi im, tỉnh bơ. Cha bèn quay qua cô:

 

– Con có hát không, hay là để Cha hát?

 

Cô mới sực tỉnh, có lẽ chưa chuẩn bị, nên bối rối đáp lời:

 

– Vâng, mời Cha!

 

Cha thấy cô hơi đỏ mặt, bèn pha trò:

 

– No problem! Giọng hát của Cha nổi tiếng là hay mà.

 

Mọi người xôn xao cười khúc khích! Mà giọng của Cha quả là hay, hay thật. Chuyện vui vẻ ngay giữa giờ lễ nghiêm trang, có lẽ hiếm xảy ra trong các Thánh Lễ của cộng đồng người Việt Nam. Chẳng biết cái nào đúng sai, nên hay không nên, nhưng tôi chỉ cảm nhận buổi lễ rất ấm cúng, thân tình và… thoải mái.

 

Từ thành phố Edmonton của tôi, lái xe đến Banff khoảng 4.5 tiếng, nên gia đình tôi đến đây như... đi chợ. Mùa hè hay mùa đông, đến với Banff để quên đi những mệt nhọc của bận rộn thường ngày, thả hồn với thiên nhiên núi đồi. Trời hè nóng nực, người ta enjoy qua Lake Louise cách đó nửa tiếng lái xe, ngắm mặt hồ xanh lơ, mát dịu, rồi hiking trên những rẻo núi đồi cao ngất, mồ hôi rã rời nhưng khỏe khoắn, buổi chiều trở về hotel tắm rửa, đi dạo, ăn uống, đêm khuya vào bars tìm chút men cay lâng lâng tuyệt vời.

 

Mùa đông, cứ tưởng cái lạnh của Canada chẳng ai dám ra đường, nhưng đến Banff mới thấy cả một khung trời rộn rã. Nhân mùa nghỉ Đông, nhất là dịp Noel và đầu năm mới, người ta đổ về đây nườm nượp, nghỉ ngơi, trượt tuyết, thưởng thức các món ăn, sum họp gia đình bè bạn. Đến Banff mùa đông bạn nhớ phải book hotel trước vài tháng, nếu không muốn ở hotels xa xôi cả giờ lái xe.

 

Buổi sáng tôi thường làm biếng, thức dậy muộn, ngắm qua cửa sổ hotel phố núi Banff trong sương tuyết mịt mờ, nhưng cũng có vài lần tôi theo người nhà đến nơi trượt tuyết. Từ sáng sớm, mặt trời chưa lấp ló, người ta đã nối đuôi xếp hàng chờ những chuyến xe bus đưa vào vùng ski, những người tự lái xe đến cũng tấp nấp, thiệt vui, tôi tự hỏi chẳng ai biết lạnh lẽo là gì ư!

 

Phố núi Banff mùa đông, đẹp như một bức tranh, như những hình trên tấm thiệp Giáng Sinh chúng ta thường thấy. Tuyết phủ trắng cây cối, núi đồi, nóc nhà thờ và những con đường chập chùng tuyết rơi . Ban đêm lấp lánh những ánh đèn màu từ các cửa tiệm, cảm giác cô đơn thú vị khi đi giữa phố núi, áo khoác ấm, khăn quàng cổ, bao tay, nhâm nhi ly cafe nóng, hứng những bông tuyết rơi trên mặt, vào ly cafe, bám trên áo trên tóc, mà cứ ngỡ như ở khu Hòa Bình Đà Lạt năm nào với ly sữa đậu nành nóng ấp ủ đôi bàn tay. Riêng nhỏ bạn tôi nói, đến Banff vào đêm Noel có cảm giác như đang lạc vào... cõi khác chớ hổng phải gian trần. Không biết nó có... nặng lời quá không, mà thôi, mỗi người có một cảm nhận riêng . Nếu bạn nào đọc đến đây liền phấn khích đặt ngay vé đi Banff, rồi đến nơi “thấy dzậy mà hổng phải dzậy” thì ráng chịu nhe, đừng trách tôi không cảnh báo trước, bởi một khi người ta đã “yêu” thì tâng bốc “người yêu” đến tận mây xanh là chuyện bình thường!

 

Thành phố nào vừa xa đã nhớ?

Đây phố Banff, hay phố ngày xưa?

Xa lộ tôi về đầy tuyết gió

Để lại sau lưng, trời mộng mơ …

 

Tôi chưa đến Banff vào mùa Xuân và mùa Thu, nhưng cũng có thể hình dung được những vườn hoa lung linh trong nắng rực rỡ, và những thảm lá vàng lãng mạn bao la cả đất trời. Các bạn nào có tâm hồn mộng mơ, đa cảm đa sầu, nên đến Banff để tìm vần thơ, rồi đưa trí tưởng tượng bay bổng vào không gian, dù mùa nào cũng có những cảm xúc đặc biệt, khó có thể tìm thấy ở những nơi khác . Cũng giống như ở trên tôi vừa nói, đây là chỉ phần quảng cáo miễn phí cho Banff yêu dấu của tôi nên tôi hổng... chịu trách nhiệm nếu bạn đến nơi đây rồi ... tương tư, quên cả lối về.

Cám ơn phố núi Banff, cho tôi nối dài nỗi nhớ, tiếp tục mối tương tư dù xa cách quê hương vời vợi, vẫn thấy được “thành phố buồn” và “còn chút gì để nhớ để quên” của biết bao kỷ niệm thuở thanh xuân trong tâm tưởng ...

 

Phố núi Banff, phố đến nghỉ ngơi

Ngày mai lại phải xa nhau rồi

Tôi về với dòng đời tất bật

Người nhớ tôi không, Phố Núi ơi!!!

 

KimLoan

(Edmonton, August 2022)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tôi không trừu tượng hóa thế giới hiện thực này. Khi vẽ, tôi chỉ cụ thể hóa những trừu tượng luôn có sẵn trong tôi. “Trừu tượng” đối với tôi không phải sự biến dạng hiện thực. Nó vốn tồn tại từ trước, trong những tầng hỗn độn mù mờ bên trong con người. Thứ đó không tên gọi, không hình dáng, như một khối đá chưa được đẽo gọt, một đám mây cuộn không thể nắm bắt. Khi vẽ, tôi chỉ làm công việc duy nhất: kéo nó ra ngoài, trao cho nó một hình thái bằng màu, bằng nét, bằng bố cục.
Mùa Thu ở Seattle hiện tại và mùa Thu ở làng Cau, tỉnh Thái Bình mấy mươi năm về trước cùng bềnh bồng trôi trong trái tim của một người di tản, như những con tằm qua bao bàn tay của người phụ nữ lao động thành tấm áo tơ đẹp như gấm trên nước Trung Hoa… mà người dệt lụa không bao giờ được mặc, và người mặc áo tơ tằm đó cũng không bao giờ biết được công lao và tài hoa của người làm nên sản phẩm quý đó.
Mỗi lần đến thăm, Cụ đều vui vẻ, minh mẫn, kể chuyện xưa, nụ cười hiền hậu và giọng nói ấm áp. Cụ thường bảo: “Nhà giáo là nghề, nhà văn là nghiệp.” Cái nghiệp dĩ văn chương ấy, với Cụ, là hành trình tu tập – văn là thiền, chữ là tâm. Văn chương Cụ Doãn là cõi thần thoại của chính cuộc đời này: nơi cô bé bán diêm, chú lính chì, hay người tù trong lao lý đều tỏa sáng bằng ánh sáng của lòng người tỉnh thức. Trong Khu Rừng Lau, Cụ từng viết: “Cách giữ nước hiệu nghiệm là phải phát triển ngay khu rừng văn hóa…”. Một lời nhắn gửi vượt thời gian – giữa đạo pháp và dân tộc.
Nhà văn Doãn Quốc Sỹ sinh ngày 17/2/1923 tại Hà Đông, ngoại ô Hà Nội. Thời trẻ, ông theo Việt Minh chống Pháp, nhưng sau khi nhận ra bộ mặt thật của cộng sản, ông đã bỏ về thành. Ông từng học luật và muốn thi làm thẩm phán. Năm 1946, ông kết hôn với cô Hồ Thị Thảo, con gái của nhà thơ trào phúng Tú Mỡ - Hồ Trọng Hiếu. Đưa gia đình di cư vào nam sau Hiệp định Geneve năm 1954, ông tiếp tục nghề dạy học và sinh hoạt văn học nghệ thuật suốt thời Việt Nam Cộng hòa cho đến tháng 4/1975. Ông đã dạy nhiều trường trung học, từ trường Nguyễn Khuyến ở Nam Định, đến Chu Văn An, Hồ Ngọc Cẩn ở Sài Gòn. Ông cũng là giáo sư của Trường Quốc gia Sư phạm, Đại học Văn Khoa và Đại học Vạn Hạnh.
Thế giới sẽ tuyệt vời hơn, nếu những cuộc chiến tranh bỗng nhiên biến mất, để rồi những bất đồng giữa người với người sẽ giảm nhiệt để chỉ còn là những cuộc phản kháng không làm hại ai. Lúc đó, bạn hãy hình dung, cõi này sẽ không cần tới súng đạn hay phi cơ, tàu chiến. Lúc đó, vũ khí phản kháng chỉ còn là thơ, tượng, hình vẽ... Người ta sẽ kể chuyện tiếu lâm, sẽ vẽ tranh hí họa... để chọc quê nhau, giễu cợt nhau. Lúc đó, những tờ giấy trắng và những bức tường sẽ là vũ khí tiềm năng, khi chúng ta viết chữ lên giấy và vẽ lên các bức tường. Đó là những bức tường biết nói. Các họa sĩ đã biến khu phố lịch sử Bo-Kaap của Cape Town thành một cuộc triển lãm nghệ thuật công cộng nhằm thể hiện tình đoàn kết với người Palestine ở Gaza. Dự án mang tên "Tranh tường cho Gaza" (Murals for Gaza) được khởi động vào tháng 12 năm 2023 bởi cư dân địa phương Obeidullah Gierdien.
Từ nhỏ, mẹ tôi đã đọc cho tôi nghe truyện Trương Chi và Mỵ Nương nên tôi biết Trương Chi thổi sáo rất hay. Lớn lên, khi học trung học đệ nhất cấp, tôi nghe được ca khúc “Trương Chi” của nhạc sĩ Văn Cao, tronng bài đó, có câu “Anh Trương Chi, tiếng hát vọng ngàn xưa còn rung…” tôi mới biết Trương Chi không thổi sáo mà hát trên sông. Vậy thì tiếng sáo hoặc tiếng ca đã làm Mỵ Nương say đắm? Văn Cao nổi bật với hai ca khúc “Thiên Thai” và “Trương Chi.” Cả hai đều được viết trong dạng truyện với kịch tính. “Trương Chi” là ca khúc có hình thức vừa, nghĩa là có chiều dài giữa ca khúc bình thường và trường ca. Tại sao có kịch tính?
Phạm Duy là một trong số nhạc sĩ đặt lời thành công từ bình dân đến cao kỳ cho ca khúc do ông sáng tác, do ông dịch hoặc viết lời cho nhạc ngoại quốc. Trình độ nghệ thuật ngôn ngữ và khả năng nhạy cảm với ngôn từ của ông có khi còn cao hơn những người làm thơ chỉ để làm thơ. Phạm Duy là người sáng tác lời hay, có ý nghĩa và quan trọng là thể hiện được cảm xúc trong giai điệu và tinh thần của ca khúc. “Nghìn Trùng Xa cách,” một ca khúc tôi cho là hoàn tất về nhạc lẫn ca từ. Có thể xác nhận, đây là một bài thơ tình đầy đủ cảm xúc và trí tuệ, được xây dựng trên ba đoạn, theo cách văn học, gọi là ba mảnh. Không theo cấu trúc của ca khúc, ví dụ như A,B,A’ mà theo tâm sự ký ức và ý nghĩ, ba mảnh rời tạo nên tổng thể.
Phế tích của ảo ảnh, nhan đề một tập thơ của nhà thơ Trịnh Y Thư, do Nhà xuất bản Văn Học Press ấn hành năm 2017 tại Hoa Kỳ. Một nhan đề chất chứa không biết mấy lớp không gian và thời gian, không biết mấy thức của cảm xúc; nó như một sợi chỉ mà khi kéo ra chỉ thấy vô tận. Điều gì làm hoang mang và quyến rũ tôi đến vậy? Chữ “Phế tích” tác giả dùng cho “Ảo ảnh” khiến cảm xúc cuốn theo chiều hút của vực thẳm, trong đó nỗi hoài niệm treo lơ lửng trên dốc thời gian, lịch sử và thân phận, như một thách thức...
Chiều thứ Bảy 23 tháng 8 sắp tới đây, chúng ta sẽ được xem màn trình diễn Hợp Xướng "Chinh Phụ Ngâm" lần đầu tiên ở Hoa Kỳ. Nhà hát Rose Center Theater chuyên dùng cho các buổi hoà nhạc hay nhạc kịch ở Quận Cam sẽ là nơi vở hợp xướng trang trọng này được diễn ra. Cùng với màn hợp xướng, Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng sẽ giới thiệu Chương Trình Ca Vũ Nhạc Kỷ Niệm 50 năm viễn xứ "Cánh cò xa xứ" tại đây. Rất phấn khởi với tin tức này, tôi lại có cơ duyên quen biết và tiếp xúc với Nhạc Sĩ Vũ Đình Ân, tôi tìm gặp ông để tìm hiểu thêm về vở hợp xướng "Chinh Phụ Ngâm".
TÔI LÀ AI? Dường như mãi mãi là một câu hỏi cho cuộc sống của con người tại thế. Và câu trả lời của nó, hẳn nhiên, không thể và không chỉ là một cụm từ, cho dù có thể sâu xa đến đâu. Phùng Thanh Hà, một phụ nữ tôi quen biết, tuy cùng ở một thành phố nhưng phải đánh một vòng đến Thuỵ Sĩ, qua một người bạn (đạo diễn Síu Phạm), tôi mới gặp được cô ấy. Tôi kể điều này để muốn nói rằng, tương ngộ là tuỳ duyên, không chỉ trong các mối quan hệ mà còn là những vấn đề liên quan, những cơ sự sắc tướng hoặc vô sắc tướng nơi mỗi cá nhân.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.