Hôm nay,  

Nước Mỹ và thế giới đã qua dịch Covid-19 chưa?

26/11/202211:14:00(Xem: 3610)
Thông tin - Đời sống

BuiVanPhu_2022_1123_NuocMyVaTheGioi_H03
15 nghìn khán giả đi xem sô ca nhạc của Michael Bublé ở Sacramento tháng 10/2022 (Ảnh: Bùi Văn Phú).


Năm nay hình như mùa đông đến sớm trên đất Mỹ, vì còn một tháng nữa mới sang mùa mà tuyết đã đổ ngập đường ở tiểu bang New York, ở Texas và California trời đang trở lạnh. Trước cái lạnh ngoài trời và những buổi tiệc gia đình cùng liên hoan cuối năm sắp có, giới chức y tế vùng Vịnh San Francisco lại khuyến cáo cư dân nên cẩn thận để tránh lây nhiễm Covid, cảm cúm hay các bệnh hô hấp bằng cách thường xuyên rửa tay, đeo khẩu trang và giữ giãn cách xã hội mỗi khi có thể.

 

Nhưng dường như chỉ ít người làm theo. Khó quan sát việc rửa tay vì đó là vệ sinh cá nhân, còn đeo khẩu trang và giãn cách xã hội thì hãy nhìn vào sân vận động với các trận đấu bóng bầu dục, môn thể thao được ưa chuộng ở Mỹ, đang diễn ra. Cuối tuần qua có trận “Big Game” truyền thống lần thứ 125, giữa đội Bears của Đại học Berkeley và đội Cardinals của Đại học Stanford tranh đua giữ cúp là cái búa rìu – The Axe – với hơn 50 nghìn khán giả ngập kín sân vận động mà không mấy người đeo khẩu trang. Tuần lễ trước trận đấu sinh viên tập họp biểu dương ủng hộ cho đội nhà. Kèn trống vang vang sân trường bù lại cho hai năm vắng bóng. Kết quả với chiến thắng 27-20 cho đội Berkeley.

 

Đang là mùa thi đấu bóng bầu dục, các sân vận động ở nhiều thành phố lớn với vài chục nghìn khán giả mà không mấy ai còn quan tâm đến phòng ngừa bệnh dịch lây lan. Sống thản nhiên, vô tư vui chơi thôi. Chứ lo lắng quá làm tổn hại tinh thần. Ở San Jose đã có họp mặt thân hữu, cộng đồng cho khuây khoả sau những ngày phải xa nhau. Các sô ca nhạc Việt cũng đã trở lại. Ca nhạc Mỹ với Michael Bublé ở Sacramento có 15 nghìn khán giả. Đại nhạc hội Bluegrass ba ngày ở công viên Golden Gate, San Francisco thu hút mấy vạn người yêu thích loại nhạc này.

 

Sau gần ba năm đối phó với Covid với nhiều giới hạn và thay đổi trong cách sống, đến nay đời sống quanh ta đã có bình thường lại chưa? Theo tôi quan sát thì có những điều như đã bình thường trở lại và có những cái sẽ không bao giờ trở lại bình thường. Nơi tôi dạy học, các lớp đã chuyển qua online từ giữa khoá học mùa xuân 2020 và cho đến đầu niên học này cũng mới có khoảng một phần ba các lớp buộc sinh viên phải trở lại trường, hầu hết là các môn khoa học thực nghiệm. Để được vào lớp sinh viên phải chứng minh đã chích ngừa Covid đầy đủ và điều này cũng áp dụng cho nhân viên hành chánh và giảng viên. Thỉnh thoảng viện trưởng ra thông báo cho biết có ai đó, không nêu danh tính, bị Covid khi vào trường vì đó là theo thoả thuận với nghiệp đoàn giáo chức để bảo vệ sức khoẻ chung.

 

Một số luật về Covid cho đến nay vẫn còn hiệu lực. Một cư dân California đang đi làm mà bị nhiễm Covid sẽ được phép nghỉ 10 ngày có lương. Sô hài Saturday Night Live mấy tuần trước đem chuyện này ra diễu vui, cho rằng “Covid is postive thing” – Covid là điều tốt – vì chỉ bị nhẹ, nhưng nếu xét nghiệm nổi lên hai gạch đỏ là có cả tuần nghỉ việc để đi chơi.

 

Covid có triệu chứng giống như cảm cúm. Hai năm qua, trong người tôi đã có lúc mệt, ê mình, nhưng xét nghiệm tại nhà chỉ một vạch. Xức dầu cù-là, tắm nước nóng, ăn tô phở với nhiều hành xanh, nghỉ ngơi một hai hôm là khoẻ lại. Nhưng nhiều người trong gia đình cũng mệt, xét nghiệm lại thấy hai vạch. Vì thế tôi cũng không rõ mình có là một trong số hơn một trăm triệu dân Mỹ đã được Cô Vi thương ghé hay không.

 

Nghĩ lại những giai đoạn đầu sống với Covid mà chúng ta chưa hết bàng hoàng vì khi đó không có thuốc tiêm ngừa hay xét nghiệm đại trà. Sống qua thời đại dịch, nhiều lúc tôi đã lái xe chạy lòng vòng để quan sát và ghi nhận ảnh hưởng thực tế của Covid đến cuộc sống quanh mình. Đi trên đường phố ở Berkeley, Oakland, San Francisco, hay Sacramento, San Jose mà rợn người vì vắng lặng giống Sài Gòn vào những ngày chiến tranh với lệnh giới nghiêm. Covid đã biến những trung tâm đô thị, một thời sầm uất, nhộn nhịp người qua lại thành những thành phố ma, hoang vắng đến lạnh người. Grand Centruy Mall, Vietnam Town, Lion Plaza ở San Jose đã trải qua những tháng ngày hàng quán đóng cửa, chỉ có người đi mua thức ăn mang về.

 

Với Covid chúng ta nghe nói đến một bình thường mới sau đại dịch. Các khu mua sắm đã mở cửa lại nhưng không đông, vì khách hàng giờ đây có thể dễ dàng mua hàng trực tuyến, gửi đến nhà qua UPS hay đường bưu điện. Không thích, đóng gói trả lại mà không tốn lệ phí. Vài tuần trước tôi có việc phải qua San Francisco. Năm giờ chiều của ngày thứ Ba mà Phố Market và những con đường quanh trạm BART Montgomery vắng vẻ. Khu vực này là trung tâm tài chính của miền tây Hoa Kỳ, trước thời Covid nhộn nhịp người qua lại từ sáng cho tới chiều tối. Bây giờ thưa người vì làm việc từ nhà đã trở thành bình thường mới. Nhân viên ít có ai muốn trở lại văn phòng.

 

Gần ba năm qua với đại dịch, thế giới có hơn 600 triệu người bị nhiễm, 6 triệu 600 nghìn người chết. Nước Mỹ văn minh tiến bộ mà có 100 triệu ca nhiễm và số tử vong cao nhất thế giới với hơn một triệu người, dù hai tổng thống Cộng hoà và Dân chủ đã có những chính sách phòng chống bệnh khác nhau. Ấn Độ, Pháp, Đức, Brazil, Nam Hàn, Ý, Anh, Nhật, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha rồi đến Việt Nam là những quốc gia có nhiều ca nhiễm và tử vong sau Hoa Kỳ. Riêng tiểu bang California có 11 triệu ca nhiễm với 100 nghìn tử vong, cao nhất nước.

 

Cách phòng chống Covid ở Mỹ mỗi nơi mỗi khác. Vùng Vịnh San Francisco vẫn chưa thoát khỏi nỗi lo Covid, so với Miami, Florida đã mở toang từ lâu. Có phải cũng là vì khuynh hướng Dân chủ, Cộng hoà tại địa phương. Bên Pháp, Ý, Thuỵ Sĩ nơi tôi đi du lịch hè vừa qua thì mọi thứ đã bình thường trở lại. Điện Versailles, bảo tàng Louvre, bảo tàng Vatican, các thành phố Venice, Milan, Rome, Florence, Paris đông khách du lịch như xưa. Quán ăn, cà phê lề đường ít còn chỗ trống. Khách trên metro đứng chen chân nhau, không ai mang khẩu trang, ngoài chúng tôi, và dĩ nhiên chẳng có giãn cách xã hội.

 

Mấy hôm nay xem World Cup đang diễn ra ở Qatar qua các trận USA-Wales và Pháp-Úc, khi truyền hình quay cảnh khán giả cũng không thấy ai đeo khẩu trang. Ở Châu Á, các nước Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Indonesia đã mở cửa chào đón du khách trở lại. Chỉ còn Trung Quốc là khởi điểm của Covid thì đến nay vẫn đóng kín để kiểm soát. Số liệu mà Worldometers.info ghi nhận ở đất nước với 1 tỉ 300 triệu dân mà chỉ có 290 nghìn ca nhiễm và 5231 người chết. Liệu có tin được không? Việt Nam cũng đã mở cửa. Sau khi kiểm soát tốt bệnh dịch trong năm đầu rồi bị toang vào năm ngoái, với hơn 11 triệu ca nhiễm và 43 nghìn tử vong, cao thứ 13 trên thế giới. Câu chuyện phòng chống Covid của đất nước cộng sản này có nhiều tai tiếng do bởi tham nhũng từ những “chuyến bay giải cứu” đến những bộ xét nghiệm dổm gây biết bao di hại cho dân.

 

Ở Mỹ, các chính sách về Covid của Tổng thống Donald Trump đã khiến dân không tín nhiệm ông thêm bốn năm nữa. Còn ở Trung Quốc hay Việt Nam, dân có bị cấm ra khỏi nhà, có bị đem đi nhốt cách ly hay bị chết vì những bộ xét nghiệm dổm thì các lãnh tụ cộng sản vẫn bình chân như vại.

Covid ào ạt tấn công vào Việt Nam, phố phường đóng cửa, kẽm gai giăng khắp lối ngõ không cho người dân ra vào.

 

Từ San Jose nhìn về quê hương thời đại dịch, nhạc sĩ Trần Hải Sâm đã viết lên ca khúc “Một ngày trên quê hương tôi” với giọng hát Trần Thu Hà:

 

https://www.youtube.com/results?search_query=m%E1%BB%99t+ng%C3%A0y+tr%C3%AAn+qu%C3%AA+h%C6%B0%C6%A1ng+t%C3%B4i

 

Một ngày trên quê hương tôi

Những con đường bỗng lẻ loi cúi mặt

Một ngày trên quê hương tôi

Nơi góc phố quán cài then đóng chặt

Căn gác nhỏ đông người sao thấy vắng một lời rao

 

Một ngày trên quê hương tôi

Nghe tiếng khóc báo người thân tắt thở

Ra đi giữa im lìm

Không hương khói chẳng một vòng hoa

Lặng lẽ hoá ra tro, lặng lẽ hoá ra tro…

 

Nghe buồn và thấm nỗi đau. Như nhiều người trong chúng ta đã trải qua, ở Mỹ cũng như ở quê nhà và trên toàn thế giới. Dấu ấn không quên của một thời Covid.

 

Covid đã qua chưa? Giới chức y tế của Mỹ cũng như của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chưa tuyên bố đại dịch đã qua đi, mà còn đang chờ xem mùa đông trước mặt con siêu vi sẽ có những biến chủng nào và ảnh hưởng đến sức khoẻ con người ra sao. Tiến sĩ Anthony Fauci, chuyên gia dịch tễ và là cố vấn về Covid cho Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Joe Biden, trước khi chính thức nghỉ hưu vừa lên tiếng nhắc nhở dân Mỹ hãy tiêm mũi tăng cường phòng Covid. Nhưng không biết có nhiều người sẽ làm theo đề nghị của ông hay không. Theo USAFACTS.org thì đến cuối tháng 8 vừa qua đã có 79% người dân được tiêm ngừa Covid ít nhất một mũi, 68% tiêm hai mũi và chỉ có 33% đã tiêm mũi tăng cường.

 

Riêng tôi đã tiêm mũi thứ tư. Phòng bệnh hơn chữa bệnh.

 

-- Bùi Văn Phú 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Hiểu rõ về bảo hiểm, quyền lợi và cách sử dụng dịch vụ y tế là điều cần thiết để mỗi người có thể chủ động hơn trong hành trình chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Vừa được hay tin nhà văn Doãn Quốc Sỹ đã ra đi trong sự tĩnh lặng của một tâm hồn lớn. Tâm hồn tồn trữ sự bình an của thiền thực dụng qua sự sinh hoạt hằng ngày như là “vô công dụng hạnh.”

Trong buổi điều trần tại Thượng Viện vào ngày 9 tháng 9 năm 2025 về vấn nạn tham nhũng trong khoa học (corruption of science), một nhóm nhân chứng đã trình bày một nghiên cứu chưa được công bố và đưa ra một lời tuyên bố hùng hồn. Họ cho rằng đây chính là bằng chứng quan trọng cho thấy vắc-xin làm tăng cơ nguy mắc các bệnh mãn tính ở trẻ em. Nghiên cứu này thậm chí còn sắp xuất hiện trong một bộ phim được quảng bá rầm rộ mang tên “An Inconvenient Study” (dự kiến phát hành vào đầu tháng 10 năm 2025).

Tại Detroit, thành phố từng là biểu tượng của ngành công nghiệp xe hơi Mỹ, một cuộc khủng hoảng thầm lặng đang diễn ra trong các trường học: hàng ngàn học sinh, từ những đứa trẻ mẫu giáo đến học sinh khối K12, thường xuyên nghỉ học. “Nghỉ học thường xuyên” (chronic absenteeism) tức là nghỉ học ít nhất 10% số ngày học trong năm (tương đương 18 ngày đối với năm học 180 ngày). Hiện tượng này đã gia tăng mạnh mẽ trong thời kỳ đại dịch COVID-19 và vẫn đang là một vấn đề nhức nhối.

Có một câu hỏi thường trực trong tâm trí người tiêu dùng là: “Nên chọn rau củ quả tươi hay đông lạnh?” Trái với quan niệm phổ biến cho rằng đồ đông lạnh chưa ít chất dinh dưỡng hơn đồ tươi, các nghiên cứu khoa học và nhiều chuyên gia lại cho thấy một bức tranh khác, phức tạp và thú vị hơn nhiều. Một nghiên cứu đã so sánh giá trị dinh dưỡng của nhiều loại thực phẩm như bắp, cà rốt, bông cải xanh (broccoli), rau cải bó xôi (spinach), các loại đậu, đậu xanh, dâu tây (strawberries) và dâu xanh (blueberries) ở hai dạng đồ tươi và đồ đông lạnh. Kết quả cho thấy lượng vitamin trong rau củ quả đông lạnh “tương đương hoặc thậm chí cao hơn” so với rau củ quả tươi. Các nghiên cứu khác cũng xác nhận rằng sự khác biệt lớn về hàm lượng dinh dưỡng giữa hai loại thực phẩm này chỉ xảy ra khi rau củ quả tươi bị mất dưỡng chất sau vài ngày để trong tủ lạnh.

Đi bộ là một trong những hình thức vận động đơn giản và phổ biến nhất để giữ sức khỏe. Thế nhưng, chỉ cần thử bước lùi vài bước, lợi ích thậm chí còn nhiều hơn. Đi bộ kiểu ngược về phía sau, đi lùi, hay còn gọi là “retro walking,” đang ngày càng thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và thể thao. Không chỉ giúp cải thiện thăng bằng, phương pháp này còn kích thích những nhóm bắp thịt ít được sử dụng và thậm chí còn có tác dụng tích cực đến não bộ.

Sự sống trên Trái Đất tuy phức tạp nhưng lại được hình thành từ một số ít thành phần cơ bản. Chẳng hạn, DNA và RNA của chúng ta chỉ được cấu tạo thành từ năm nucleobase, trong khi khoảng 90.000 loại protein khác nhau trong cơ thể đều được tạo nên từ 20 loại axit amin. Mẫu vật mà tàu vũ trụ OSIRIS-REx đem về trái đất từ tiểu hành tinh Bennu cho thấy sự hiện diện của cả 5 loại nucleobase – adenine, guanine, cytosine, thymine và uracil, cùng với các chất khoáng chưa từng thấy trước đây trong đá ngoài vũ trụ. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Nature Astronomy, còn cho thấy Bennu chứa nhiều loại muối khác nhau, vốn được cho là có vai trò quan trọng trong giai đoạn sơ khai của sự sống.

Dopamine, thường được mệnh danh là “hormone hạnh phúc,” từ lâu đã được xem như nguồn cơn của những cảm xúc vui vẻ, phấn khởi sau những lần mua sắm thỏa thích hay thưởng thức một tô phở ngon lành. Sự quan tâm đối với dopamine được thể hiện rõ ràng qua hàng ngàn clip trên TikTok, mọi người chia sẻ cách điều chỉnh dopamine, từ việc tìm cách tăng cường hoặc hạn chế dopamine hàng ngày, cho đến các khái niệm như “cao trào dopamine” (dopamine rushes), “thiếu hụt dopamine” (dopamine withdrawals), “cai dopamine” (dopamine fasts), hay “tái thiết lập dopamine” (dopamine resets).

Trong cuộc sống tất bật hàng ngày để mưu sinh, có người luôn thấy mình không có đủ thời gian để nghỉ ngơi và giải trí. Thậm chí có người làm ‘đầu tắt mặt tối’ cả đời mà vẫn không thấy đủ. Họ muốn có thêm thì giờ để làm những việc mình thích. Nhưng khổ nỗi, mỗi ngày chỉ có 24 giờ, mỗi năm chỉ có 12 tháng, và những người sống hơn 100 tuổi thì chẳng có mấy ai? Tuy nhiên, làm việc nhiều quá sẽ dễ đưa tới căng thẳng về thể chất và tinh thần để rồi kéo theo nhiều hệ quả tiêu cực, mà trong đó có việc sút giảm năng suất lao động và bệnh hoạn. Những nghiên cứu của y học ngày nay đã cho chúng ta thấy điều đó và khuyên con người nên có thì giờ cho sự nghỉ ngơi và giải trí.

Với lượng thông tin khổng lồ trong tầm tay, ngày nay chúng ta thường có xu hướng đọc lướt để tiếp nhận nội dung nhanh chóng. Nhưng các chuyên gia nghĩ gì về thói quen đọc này—và liệu bạn có nên thay đổi cách đọc của mình?
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.