Hôm nay,  

Tin Mới Y Học: Bệnh Viêm Gan C Mãn Tính

17/06/200600:00:00(Xem: 3199)

Viêm gan C mãn tính hay kinh niên (chronic) là do nhiễm siêu vi trùng C lâu hơn 6 tháng. Siêu vi trùng viêm gan C là một loại siêu vi RNA (ribonucleic acid) đột biến rất nhanh và dễ xâm lấn hệ thống miễn dịch bệnh nhân. Viêm gan C mãn tính gây nguy cơ xơ gan (20%) khoảng 20-25 năm, sau khi bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C. Phân nửa ung thư gan ở Mỹ là do viêm gan C. Sớm truy tầm viêm gan C giúp điều trị kịp thơì, ngăn chặn diễn biến viêm gan C. Viêm gan C cấp tính khó định bệnh là bởi bệnh nhân ít phát hiện triệu chứng.

Theo Cơ Quan Phòng Ngừa Bệnh Tật Mỹ thì những nguy cơ nhiễm viêm gan C là do: chích gân ma túy (60-80% dùng ma tuý hơn 5 năm), dùng yếu tố đông máu (clotting factor concentrate) trước năm 1987, lọc thận lâu năm, men hay phân hóa tố ALT tiếp tục tăng cao (tuy nhiên 30% bệnh nhân viêm gan C không nhất thiết bị phân hóa tố ALT lên cao, bệnh nhân với ALT bình thường vẫn có thể diễn biến làm hư gan), truyền máu hay ghép cơ quan trước tháng 7 năm 1992, những người làm việc y tế, trẻ em sơ sinh có mẹ bị nhiễm siêu vi trùng C (5-6%, trẻ em có mẹ bị viêm gan C nên thử nghiệm truy tầm nhiễm viêm gan C, 1 tuổi sau khai sinh), lang chạ lung tung, dùng ma túy cocaine, nhiễm HIV (bệnh nhân nhiễm HIV có nguy cơ nhiễm siêu vi trùng viêm gan C cao), từ những người tình bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C (1.5%), sống trong những vùng bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C cao, những cựu chiến Mỹ tại Việt Nam, da dính máu, xâm mình hay xỏ tai, uống rượu hoặc bị bệnh viêm gan không rõ nguyên nhân từ đâu.

Truy tầm viêm gan C khởi đầu dùng thử nghiệm EIA (enzyme immunoassay), đặc biệt cho những ai bị nhiều nguy cơ nhiễm siêu vi trùng viêm gan C, bệnh nhân có phân hóa tố (men) gan bất bình thường, hay những ai muốn thử nghiệm truy tầm siêu vi trùng viêm gan C. Nếu IEA dương tính thì sẽ thử tiếp theo HCV RNA, một thử nghiệm căn cứ theo phản ứng polymerase chain reaction (phân hóa tố hay men liên kết các nucleotides với nhau thành chuỗi polynucleotides) hay kỹ thuật sao chép TMA (transcription mediated amplification). Thử nghiệm HCV RNA là muốn truy tìm siêu vi trùng viêm gan C trong máu trước khi chuyển bệnh cho bác sĩ chuyên khoa.

Cần thử nghiệm HCV RNA lại 3 tháng sau để xác định bệnh viêm gan C. Thử nghiêm HCV RNA có thể là phản ứng định tính (qualitative) hay thí nghiệm định lượng (quantitative). Sau khi thử nghiệm HCV RNA xong thì phải xác định loại gien (genotype) nào. Tất cả có 6 loại gien HCV từ 1 tới 6. Thử nghiệm loại gien HVC là để giúp tiên đoán điều trị tiến diễn ra sao và xác định thơì gian điều trị khi tổng hợp nhiều thứ thuốc khác nhau. Bệnh nhân bị gien viêm gan C, 2 và 3, điều trị có kết quả tốt hơn bệnh nhân bị loại gien 1. Thời gian điều trị sẽ ngắn hơn. Tất nhiên là cần tham khảo bác sĩ chuyên môn khi trị viêm gan C.

Có trường hợp bệnh nhân bị nhiều loại gien viêm gan C khác nhau. Cũng có thể là so phản ứng chồng chéo miễn dịch khác nhau.

Điều trị viêm gan C ngày nay tổng hợp thuốc chích peginterferon vơí thuốc uống ribavirin. Khi biết là bệnh nhân bị viêm gan C thì phải chích ngừa viêm gan A và B cho bệnh nhân. Thử nghiệm máu bao gồm: đếm máu kể cả phân loại tiểu cầu (platelets), đo mức ALT, đo chất mật bilirubin, bạch đản albumin, và INR (international normalized ratio).

Bệnh nhân cần làm siêu âm gan và có thể phải làm sinh thiết gan. Nhiều chuyên viên cho rằng cần làm sinh thiết cho tất cả mọi trường hợp viêm gan C, nhưng theo Hội Nghiên Cứu Bệnh Gan Hoa Kỳ (AASLD, Association for the Study of Liver Diseases) thì chỉ làm sinh thiết khi nào cần hướng dẫn cách điều trị hay muốn tiên lượng viêm gan C. Thường thì chích Peginterferon dưới da mỗi tuần một lần và uống Ribavirin mỗi ngày một lần. Các bác sĩ càng ngày càng dùng tổng hợp thuốc điều trị viêm gan C hơn là dùng thuốc riêng rẽ. Lượng thuốc thay đổi tùy theo trường hợp bệnh nhân bị viêm gan C loại gien 2, 3, hoăc gien loại 1. điều trị tổng hợp kết quả hữu hiệu 42-46% cho bệnh nhân viêm gan C loại gien 1, và 76-80% cho bệnh nhân viêm gan C loại gien 2 hoặc 3.

Tổng hợp điều trị thuốc gây những công phạt như: da nổi ngứa, rụng tóc, phản ứng thuốc nơi chích, triệu chứng giống bị cúm như mệt mỏi, nhức đầu, nóng sốt, mất cân lượng, đau bắp thịt, đau khớp xương, hay bị suy giáp trạng. Những công phạt khác liên hệ bộ máy tiêu hóa như ói mửa, ăn mất ngon, tiêu chảy, đau bụng, ăn không tiêu. Công phạt liên hệ máu như bạch cầu xuống thấp, thiếu máu, tiểu cầu xuống thấp. Công phạt tâm thần như khó ngủ, ưu trầm hay buồn rầu, kích thích.

Tóm lại, bác sĩ cần lưu ý sớm định bệnh viêm gan C kinh niên. định bệnh viêm gan C sớm giúp điều trị kịp thời, đôi khi có thể giúp bệnh nhân khỏi bệnh. Kết quả điều trị tùy thuộc chọn lựa bệnh nhân theo độ hư gan, loại gien siêu vi trùng viêm gan C, và tùy sở thích phương pháp điều trị của mỗi bệnh nhân. (Family Practice Recertification, 28: 41, 2006).

Kết quả những nghiên cứu mơí về Viêm Gan C:

1) Bệnh nhân mập, bị viêm gan C, điều trị tổng hợp, có kết quả tốt hơn. (Hepatology, June 2006).

2) Thử nghiệm giai đoạn 3 thuốc mới Albuferon (albumin interferon alfa-2b) trị viêm gan C (AFX news, June 6, 2006).

3) Rút thuốc Infergen (Interferon Alfacon-1) trị viêm gan C ra khỏi thị trường Âu Châu., EMEA, 2006.

4) Benetic sẽ trình bày thuốc mơí RNA Interference (RNAi) điều trị viêm gan C tại buổi họp thứ 9, Hội American Society of Gene Therapy, Baltimore, Maryland, 2006.

5) Inovio cũng sẽ trình bày tại Hội Nghị American Society of Gene Therapy, June 2006, Baltimore, Maryland, kỹ thuật Electroporation sản xuất thuốc chủng DNA trị viêm gan C.

6) Các khoa học gia tại Pháp, Mỹ và Ý báo cáo kết quả nghiên cứu dùng  kỹ thuật mới Trak-C đo lường kháng nguyên siêu vi trùng viêm gan C trong huyết thanh. (Therapeutics Daily, June 2006).

Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; điện thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]; Y Dược Ngày Nay: www.yduocngaynay.com      

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Mua thuốc bậy bạ không nguồn gốc là một trò xui rủi. Từ Xanax đến cocaine, thuốc hoặc thuốc giả được mua ở những nơi không phải cơ sở y tế có thể chứa liều lượng fentanyl nguy hiểm cho tính mạng. Các bác sĩ đã chứng kiến sự gia tăng sử dụng fentanyl không cố ý từ những người mua các loại thuốc theo toa thuộc nhóm opioid và các loại thuốc khác có chứa hoặc pha, trộn fentanyl. Người ta nhận thấy Fentanyl đã được đưa vào nguồn cung cấp thuốc heroin ở Massachusetts. Vào năm 2016, Giáo sư Kavita Babu và các đồng nghiệp phát hiện ra rằng những bệnh nhân đến khoa cấp cứu với báo cáo sử dụng quá liều heroin thường có fentanyl trong kết quả xét nghiệm mẫu thuốc của họ.
Hàng năm, trên khắp thế giới sẽ có hàng triệu người quyết tâm không động tới các loại đồ uống có cồn trong một tháng – truyền thống này bắt đầu từ Tháng Giêng Khô Ráo (Dry January) và sau này mở rộng thành nhiều nỗ lực tương tự, chẳng hạn như Tháng Mười Tỉnh Táo (Sober October). Cho dù đó là cả một chiến dịch đông đảo người tham gia, hay chỉ đơn giản là nỗ lực của một cá nhân để bớt ‘say xỉn’ lại, số lượng người tham gia ‘tháng kiêng rượu’ có vẻ như ngày càng nhiều.
Thường thì ai cũng sẽ nghĩ rằng tế bào sống tốt hơn tế bào chết. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng: các tế bào thường hy sinh bản thân để giữ cho chúng ta khỏe mạnh. Chúng là những ‘anh hùng thầm lặng’ chẳng màng sinh-tử để bảo vệ chúng ta. Mặc dù cái chết có vẻ thụ động – là một kết thúc đáng tiếc xảy ra theo kiểu “muốn tránh cũng không được” – nhưng cái chết của các tế bào thường có chủ đích và mang tính chiến lược. Tại sao tế bào chết và chết như thế nào là chuyện khá phức tạp và có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể của chúng ta.
Một người đàn ông 29 tuổi mắc HIV/AIDS giai đoạn cuối, đã qua đời 18 ngày sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đậu khỉ. Trường hợp này nhấn mạnh tính dễ bị tổn thương của hệ thống miễn dịch bị suy giảm trước mối đe dọa mới nổi này, nhắc nhở về nguy cơ gia tăng đậu khỉ đối với một số nhóm dân cư. Riêng tại TPHCM, từ đầu năm đến nay, 20 ca mắc bệnh đậu khỉ được ghi nhận, trong đó có 18 bệnh nhân dương tính với HIV.
Trong những tuần gần đây, tin tức về việc vận động viên thể dục dụng cụ Mary Lou Retton phải vào bệnh viện vì một loại viêm phổi (pneumonia) hiếm gặp đã khiến nhiều người quan tâm và tò mò về căn bệnh này.
Vào mùa cảm cúm, nhiều người sẽ ‘khư khư’ một vũ khí phòng thủ quen thuộc: Vitamin C – dạng viên, dạng bột và tất cả các dạng phổ biến khác. Chất dinh dưỡng này là một trong nhiều loại supplements, từ vitamin A đến kẽm, thường được sử dụng bởi những người muốn tăng cường hệ thống miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Nhưng vitamin C cũng có thể là một trong những chất dinh dưỡng bị lạm dụng nhiều nhất.
Cách đây không lâu, ngôi sao nhạc pop 29 tuổi Justin Bieber đã phải hủy chuyến lưu diễn quốc tế sau khi một phần khuôn mặt của anh bị liệt do biến chứng của bệnh giời leo (shingles), bệnh lo một loại siêu vi gây ra và được cho là chỉ ảnh hưởng đến người cao niên. Tuy nhiên, thực tế là bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh giời leo và có một số bằng chứng cho thấy số trường hợp mắc bệnh ngày càng gia tăng ở người dưới 50 tuổi.
Tập đoàn Nhân sâm Hàn Quốc tại Hoa Kì (KGCUS), nơi sản xuất thương hiệu nhân sâm số một thế giới CheongKwanJang, tự hào giới thiệu thức uống thảo dược có ga HSW kết hợp hồng sâm 6 năm tuổi, tới các khách hàng quan tâm đến sức khỏe tại WaBa Grill, một trong những chuỗi nhà hàng hàng đầu chuyên phục vụ món cơm lành mạnh
Thỉnh thoảng chúng ta mới thấy một thứ thuốc mới làm chấn động không những giới y tế mà còn làm chấn động thị trường kinh tế thế giới. Thí dụ trước đây là thuốc phục vụ trong những nhu cầu căn bản và mạnh mẻ nhất của con người, Viagra, thuốc giúp chữa chứng rối loạn cương cứng (ED) của nam giới, do Pfizer phát triển, đã có tác động kinh tế đáng kể đến ngành dược phẩm kể từ khi được FDA phê duyệt vào năm 1998. Viagra là loại thuốc mang lại lợi nhuận cao cho Pfizer, doanh thu toàn cầu khoảng 1,6 tỷ USD trong năm 2016 mặc dù đã có thuốc generic rẻ tiền hơn nhiều.
Ung thư khởi phát khi các tế bào tích tụ những tổn hại đủ để thay đổi hành vi bình thường của chúng. Khả năng tích tụ tổn hại tăng theo độ tuổi vì các biện pháp bảo vệ trong mã di truyền, nhằm đảm bảo các tế bào hoạt động vì lợi ích tối ưu của cơ thể, sẽ suy yếu theo thời gian. Vậy thì tại sao những đứa trẻ chưa có đủ thời gian để các tế bào tích tụ tổn hại lại có thể mắc bệnh ung thư? Nếu nhìn qua lăng kính tiến hóa, ung thư phát triển từ sự ‘bất hợp tác’ của tế bào, vốn ban đầu các tế bào sẽ cùng kết hợp với nhau và hoạt động như một cơ quan. Ở trẻ em, các tế bào vẫn đang học cách hợp tác. Ung thư ở trẻ em khởi phát khi xuất hiện các tế bào ‘nổi loạn’ không chịu hợp tác và cứ phát triển bất chấp, gây tổn hại cho cơ thể.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.