Hôm nay,  

Nói Thêm Về Bệnh Khi Mãn Kinh

1/6/200100:00:00(View: 7246)
Số phụ nữ tới tuổi hết kinh nguyệt càng ngày càng nhiều tại Hoa Kỳ. Hiện giờ ước lượng khoảng 35 triệu phụ nữ tới thời kỳ mãn kinh. Và gần 30 phần trăm phụ nữ phải dùng kích thích tố trị liệu (hormone replacement therapy).

Lúc phụ nữ tắt kinh là lúc cơ thể thiếu thốn kích thích tố. Và cũng là lúc có nhiều thay đổi về sinh lý và tâm lý. Thiếu kích thích tố estrogen chẳng hạn, có thể sinh ra bệnh làm nở mạch máu, khó ngủ, tâm tính thay đổi, ưu trầm (depression), và làm teo bô phận đường tiểu và âm hộ. Cũng có thể sinh ra bệnh loãng xương, cơ nguy bệnh tim mạch, và đầu óc dễ quên lãng.

Định bệnh như thế nào"
Định bệnh cho phụ nữ trong thời kỳ mãn kinh sẽ tuỳ theo triệu chứng khi tới phòng mạch khám bệnh. Hoạt động buồng trứng sẽ suy giảm trước khi tắt kinh. Sẽ có nhiều triệu chứng như:
. mặt nóng phầng. Nguyên nhân chính là do hệ thống não hypothalamic bị ảnh hưởng và kích thích tố estrogen bị thuyên giảm. Kích thích tố gonadotropin-releasing hormone (GnRH) kích thích tiết phân hóa tố luteinizing hormone (LH). Chính LH làm nở mạch máu, và làm mặt nóng phầng.
. Thỉnh thoảng tim đập rộn ràng.
. Người thấy bứt rứt.
. Tính tình thay đổi. Đôi khi tự nhiên thấy như muốn khóc.
. Đêm khó ngủ, có lúc ra mồ hôi đêm.
. Kinh nguyệt bất thường: đôi khi ngắn lại, đường kinh ra ít, đôi khi kéo dài, kinh ra nhiều.
. Tình dục kém đi.
. Âm hộ bị khô.
. Mệt mỏi.
. Buồn bã. Lúc nào cũng cảm thấy như bị đau, như có bệnh.
. Không tập trung tư tưởng được. Đầu óc lẩn thẩn. Không định hướng được.
. Trí óc thiếu minh mẫn.
. Đái xón, nhất là lúc cười, lúc hắt xì.
. Da ngứa ngáy.
. Đau nhức mình mẩy, đau khớp xương, đau bắp thịt, đau gân.
. Ngực vú thấy đau.
. Nhức đầu thất thường, lúc nhiều, lúc ít.
. Bao tử khó chịu, khó tiêu, xình bụng, ói.

Vài lời khuyên trong những trường hợp đặc biệt:

1. Nếu tính tình thay đổi, ưu trầm (depression) khi mất kinh:
Giai đoạn đầu tiên phải uống kích thích tố estrogen.


Nếu không thuyên giảm sẽ phải chữa bằng tâm lý trị liệu (psychotherapy) hay uống thuốc chữa bệnh đỡ bị ưu trầm.

2. Nếu cân lượng lên. Mập dễ gây nên bệnh cao máu, cao mỡ trong máu, kích thích tố insulin giảm hiệu lực, dễ gây bệnh tiểu đường. Bệnh nhân cần:
giảm ăn uống. Chỉ nên ăn khoảng 1000-1200 calories mỗi ngày.
Giảm đồ ăn dầu mỡ.
Đi bộ lẹ tập thể dục, khoảng 30 phút mỗi ngày.

3. Dùng kích thích tố trị liệu và phòng ngừa bệnh tim mạch:
Tránh ăn mặn. Ăn nhiều đồ ăn có chất xơ, ăn nhiều rau và trái cây. Tránh ăn đồ dầu mỡ như đã nói ở trên. Đôi khi phải uống thuốc để hạ cholesterol trong máu.
Tự cân mỗi ngày xem có bị mập không" Tất nhiên là phải tập thể dục như đã nói ở trên.
Không hút thuốc lá.
Nếu huyết áp lên tới gần 140/90 phải gặp bác sĩ gia đình ngay.
Nên theo rõi thử máu coi mức cholesterol xấu có lên cao hay không"
Bác sĩ gia đình sẽ quyết định trong trường hợp có bệnh tim mạch: cần uống thuốc, uống aspirine hay thuốc giảm cholesterol.

4. Và sau hết, bệnh loãng xương (osteosporosis) dễ làm gẫy xương. Mỗi năm, khoảng một triệu rưỡi dân sống tại Mỹ bị gẫy xương vì bệnh loãng xương. Trong số đó, 80 phần trăm là phụ nữ khi hết đường kinh. Như vậy phụ nữ cần phải:

Tập thể dục.
Uống chất vôi Calcium và sinh tố D mỗi ngày.
Uống một số thuốc chữa bệnh loãng xương: Alendronate, Risodronate, Raloxifene, Calcitonin.
Tất nhiên cần uống kích thích tố estrogen.
Nhưng đứng hàng đầu vẫn là tập thể dục. Vì tập thể dục sẽ giúp cho cơ thể thoải mái, không lên cân, giảm mập, hạ huyết áp. Không những tập thể dục giảm cơ nguy bệnh tim mạch mà còn giảm cơ nguy bệnh loãng xương.

(Ghi chú: bài này viết mục đích giúp nâng cao kiến thức, không dùng để tự trị liệu. Nếu bạn có thắc mắc về tình trạng sức khỏe hay thuốc men, xin hỏi bác sĩ gia đình).

Bác sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; Điện thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page78910111213Next PageLast Page

Các phòng khám ‘lang băm’ hô hào có bán các liệu pháp tế bào gốc (stem cell therapies) mọc lên nhan nhản khắp mọi nơi. Trên thế giới, có hàng ngàn phòng khám, cơ sở tuyên bố có thể chữa được bách bệnh, từ bệnh tự kỷ cho đến bại não. Những nơi có nhiều ‘phòng khám trị liệu tế bào gốc’ nhất là ở Hoa Kỳ, Mexico, Ấn Độ và Trung Quốc. Rất nhiều người đang đi khắp mọi nơi để tiếp cận những phương pháp điều trị này, dẫn đến một hiện tượng được gọi là du lịch tế bào gốc (stem cell tourism).

Cứ bốn năm ngàn bé trai ra đời là có một bé bị một chứng bệnh di truyền làm chúng bại liệt, yếu dần và tử vong sớm. Ngày 22 tháng 6, 2023 Cơ quan quản trị thực phẩm và thuốc của Hoa Kỳ FDA chuẩn thuận một trị liệu dùng gen (di thể) mới nhất, với giá cao chưa từng thấy là trên 3 triệu đô la cho mỗi liều thuốc (may mắn là chỉ cần một liều duy nhất). Trước hết chúng ta bàn về bệnh này. Tên của bệnh là “loạn dưỡng cơ Duchenne” dịch từ danh từ khoa học quốc tế: tiếng Anh là Duchenne Muscular Dystrophy (DMD). Duchenne là tên của một bác sĩ chuyên khoa thần kinh tiên phong thế kỷ thứ 18 công bố về bịnh này (sau vài người khác) và bs đầu tiên làm sinh thiết (biopsy) các cơ bắp trong những đứa trẻ bị liệt trong bịnh này.

Một loại thuốc hứa hẹn mới sẽ là phương pháp đầu tiên trên thế giới giúp người lớn có thể mọc lại răng một cách tự nhiên, hoặc giúp trẻ em mắc chứng “anodontia” bẩm sinh có thể mọc răng như bình thường. Nghiên cứu mới do các khoa học gia tại Trường Kyoto và Trường Fukui thực hiện, dẫn đầu bởi Katsu Takahashi. Ông cho biết: “(Phương pháp) làm mọc răng mới là giấc mơ của mọi nha sĩ. Tôi đã nghiên cứu nó từ khi còn là sinh viên. Tôi tin rằng mình có thể làm được điều đó.”

Hiện nay, có khoảng 10% người dân Hoa Kỳ mắc bệnh ù tai (tinnitus) dạng nặng. Chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi trong tai luôn có tiếng ù ù và o o dù không có bất kỳ tác động nào từ môi trường bên ngoài. Tuy nhiên, giờ đây, những người bị ù tai sẽ có thêm niềm hy vọng, bởi sắp có một phương pháp điều trị kết hợp sử dụng âm thanh và kích thích điện từ.

Trong thời đại khoa học kỹ thuật ngày càng tiến bộ nhanh hơn sự ứng đối của con người như hiện nay không ít người quan ngại về nguy cơ các sản phẩm trí thông minh nhân tạo có thể thoát khỏi tầm kiểm soát của con người. Điều trớ trêu là sự tiến bộ vượt bậc của khoa học kỹ thuật cũng từ con người mà ra. Hay nói cách khác, chính con người là tác nhân của các sản phẩm khoa học kỹ thuật tân tiến đó lại lo ngại tạo vật của mình. Tuy nhiên, thực tế còn có một nghịch lý khác, đó là cho đến ngày nay, con người thông qua sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật vẫn chưa biết rõ, hay nói chính xác hơn là vẫn chưa chứng minh được bằng phương thức khoa học khách quan ai là tác nhân thực sự của các sản phẩm khoa học kỹ thuật tân tiến đó: tâm trí hay não bộ hay cả hai?

Là cơ quan lớn nhất của cơ thể, da luôn cần được giữ cho khỏe mạnh và sạch sẽ. Thêm vào đó, một làn da khỏe đẹp luôn hấp dẫn trong mắt mọi người và là điều mà bất kỳ ai cũng muốn sở hữu. Ngành chăm sóc da (skincare) đã bùng nổ, đạt giá trị 133.9 tỷ MK vào năm 2018, và dự kiến sẽ đạt mức 200.25 tỷ MK vào năm 2026. Danh sách các sản phẩm chăm sóc da thì ngày càng dài ra với vô số thành phần gây tranh cãi. Thật khó để tìm ra những gì làn da của chúng ta thật sự cần. Trong bài này, các chuyên gia sẽ giải thích cách làn da bảo vệ chúng ta, cách giữ gìn da dẻ và những thói quen tốt đối với làn da của quý vị.

Bờ Tây Hoa Kỳ đang ở trong một tuần lễ nhiệt độ tăng cao, và các nhà dự báo thời tiết hôm đầu tuần đã cảnh báo nhiệt độ vào cuối tuần này sẽ lên quá cao tại một số khu vực đông dân cư nhất ở Arizona, đồng thời cảnh báo cư dân ở các vùng của Nevada và New Mexico nên ở trong nhà tránh nhiệt.

Bước tiến lớn tiếp theo trong điều trị ung thư có thể là vắc xin. Sau nhiều thập niên miệt mài làm việc, các khoa học gia cho biết nghiên cứu đã đạt đến một bước ngoặt quan trọng, dự đoán sẽ có thêm nhiều loại vắc xin trong 5 năm tới. Tuy nhiên, đây không phải là những loại vắc xin truyền thống giúp ngăn ngừa bệnh tật, mà là những mũi tiêm để giúp thu nhỏ khối u và ngăn chặn ung thư tái phát. Các phương pháp điều trị thử nghiệm này nhắm mục tiêu vào những loại ung thư như ung thư vú và ung thư phổi, nhưng cũng đã có một số thành tựu đối với ung thư tế bào hắc tố (melanoma) và ung thư tụy tạng được thử nghiệm trong năm nay.

Đa xơ cứng, (Multiple Sclerosis, MS), là một bệnh thần kinh thường bắt đầu ở độ tuổi từ 20 đến 40. Bệnh này phổ biến ở phụ nữ hơn ở nam giới. Bệnh đa xơ cứng xảy ra do hệ thống miễn dịch rối loạn tấn công nhầm vào não và tủy sống. Mặc dù có những điều trị mới và hiệu quả hơn, hầu hết những người bị chứng bệnh này vẫn ngày càng bệnh nặng hơn theo thời gian.

Quý vị có thường bị đau lưng mỗi khi bị cúm, cảm lạnh, hay khi bị COVID? Đau lưng là triệu chứng khá phổ biến ở nhiều loại bệnh. Nó không phải là một triệu chứng kiểu hên xui, mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa hệ thống miễn dịch và não, được gọi là “khớp thần kinh miễn dịch” (neuroimmune synapse). Khi ta bị bệnh, kết quả của ‘cuộc trò chuyện’ giữa hệ thống miễn dịch và não bộ khá là thú vị, bởi vì sự chú ý sẽ được tập trung đặc biệt ở vùng lưng dưới. Đây là một trong những vùng nhạy cảm nhất của cơ thể trước các mối đe dọa đối với miễn dịch thần kinh (neuroimmune).
First PagePrev Page78910111213Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.