Trung sĩ Demi Palecek (giữa), thuộc Vệ binh Quốc gia Illinois. Ảnh chụp lại từ bản tin.
Chicago — Hai thành viên Vệ binh Quốc gia Illinois cho biết họ sẽ không tuân theo lệnh điều động của chính quyền liên bang đến Chicago trong khuôn khổ chiến dịch cưỡng chế di trú của Tổng thống Donald Trump, một hành động hiếm hoi thể hiện sự phản đối công khai từ trong hàng ngũ quân đội.
“Thật đau lòng khi bị buộc phải quay lưng lại với cộng đồng và hàng xóm của mình,” Trung sĩ Demi Palecek, một nữ quân nhân gốc La-tinh kiêm ứng cử viên vào cơ quan lập pháp tiểu bang Illinois, nói với CBS News. “Cảm giác như điều này là bất hợp pháp. Đây không phải là lý do chúng tôi khoác lên bộ quân phục.”
Cô Palecek và Đại úy Dylan Blaha — người đang tranh cử vào Hạ viện liên bang cùng đơn vị bầu cử — cho biết nhiều binh sĩ trong lực lượng đang lo ngại sau khi Bạch Ốc ra lệnh liên bang hóa 500 quân nhân, trong đó có các thành viên Vệ binh Quốc gia Illinois và Texas, để bảo vệ các cơ sở di trú và nhân viên liên bang tại khu vực Chicago.
“Tôi tình nguyện để bảo vệ người dân Mỹ và Hiến pháp,” Blaha nói. “Nhưng khi người nắm quyền đang dần phá vỡ những quyền cơ bản như tự do ngôn luận, tự do báo chí hay quyền được xét xử công bằng, thật khó để tiếp tục làm người lính.”
Theo luật liên bang, việc từ chối thi hành lệnh điều động có thể dẫn đến truy tố hình sự hoặc bị tước quân tịch. Bộ Quốc phòng từ chối bình luận về sự việc này.
Palecek khẳng định nếu được lệnh triển khai về Chicago, cô sẽ không chấp hành. “Chắc chắn là tôi sẽ nói không,” cô nói. “Tôi sẽ không đi chống lại cộng đồng, gia đình và văn hóa của mình. Đây là lúc phải đứng về phía đúng của lịch sử.”
Blaha so sánh tình hình hiện nay với nước Đức thập niên 1930–1940: “Nếu người ta không đứng lên chống lại cơ quan mật vụ Gestapo, thì chẳng khác nào đồng lõa.”
Một thẩm phán liên bang đã tạm thời đình chỉ việc triển khai Vệ binh Quốc gia tại Chicago cho đến khi có phán quyết cuối cùng hoặc Tối cao Pháp viện ra quyết định.
Hai quân nhân này cáo buộc chính quyền Trump “vũ khí hóa” quân đội để trấn áp dân thường dưới danh nghĩa an ninh công cộng. “Họ đang biến binh sĩ thành quân cờ,” Palecek nói. Blaha đồng tình: “Chúng tôi được huấn luyện để chiến đấu bảo vệ đất nước, không phải hỗ trợ cơ quan di trú đàn áp cộng đồng.”
Cả hai cũng cho biết nhiều binh sĩ hiện được huy động tại Illinois đang phục vụ với lệnh ngắn hạn 29 ngày — quá ít để được hưởng phúc lợi đầy đủ. “Họ thậm chí chưa được trả lương vì chính phủ đóng cửa,” Blaha nói. “Nhiều người không muốn ở đó, họ cũng sợ.”
Khoảng 200 người mang thẻ xanh đang phục vụ trong Vệ binh Quốc gia Illinois, trong đó 160 thuộc lực lượng Lục quân và 30 thuộc Không quân. Palecek nói nhiều người trong số họ đang “hoảng loạn” vì lo sợ mất quy chế thường trú hoặc con đường nhập tịch. “Họ phải chọn giữa việc bảo vệ cộng đồng hay đánh mất tất cả,” cô nói.
Cô cho biết đã nộp đơn xin chương trình Parole in Place để bảo vệ thân nhân khỏi bị trục xuất, nhưng hồ sơ bị đình lại nhiều tháng. “Ai cũng nói người di dân nên làm đúng luật,” Palecek nói, “nhưng họ đang làm đúng, chỉ là hệ thống không cho họ tiến thêm bước nào.”
Đại úy Dylan Blaha, thuộc Vệ binh Quốc gia Illinois.Cả hai cho biết họ đã bị trả đũa sau khi lên tiếng. Blaha nói Bộ Quốc phòng đã đình chỉ giấy phép an ninh của anh sau khi đăng một video kêu gọi binh sĩ “không thi hành lệnh phi pháp.” Còn Palecek nói cô nhận được nhiều lời đe dọa đến tính mạng kể từ khi phản đối việc triển khai quân.
Dù vậy, họ khẳng định sẽ không im lặng. “Chúng tôi được huấn luyện để đứng lên vì người dân,” Blaha nói. Palecek thêm: “Hôm nay là Chicago. Ngày mai có thể là nơi khác.”
Cả hai cảnh báo rằng việc đưa quân đội liên bang vào các thành phố trong nước là một tiền lệ nguy hiểm. “Đây là sự bình thường hóa chậm rãi của việc sử dụng quân đội trong nội địa,” Blaha nói. “Nếu ông ấy tuyên bố thiết quân luật đủ lâu, người ta sẽ bắt đầu nghĩ rằng điều đó là bình thường.”
Theo cuộc thăm dò của CBS News tháng 9, đa số người Mỹ phản đối việc triển khai Vệ binh Quốc gia đến các thành phố trong nước, dù vẫn có khoảng 42% ủng hộ. Dữ liệu từ FBI và cảnh sát Chicago cho thấy tội phạm bạo lực tại thành phố này giảm mạnh trong năm 2025 so với năm trước.
Khi được hỏi nước Mỹ sẽ ra sao nếu Vệ binh Quốc gia được liên bang hóa trên toàn quốc, Blaha trả lời: “Không an toàn.” Palecek nói: “Kinh tởm.”
“Họ đang nhắm vào những cộng đồng đã góp công xây dựng đất nước này,” cô nói. “Bị buộc phải chống lại văn hóa, cộng đồng và hàng xóm của mình — đó là điều tàn nhẫn nhất.”
Gửi ý kiến của bạn
