Trump họp báo công bố giao Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi giám sát việc tiếp quản
Sở Cảnh Sát Đô Thị D.C., tuyên bố tình trạng khẩn cấp an ninh công cộng
và sẵn sàng điều quân đội vào thủ đô.
Sở Cảnh Sát Đô Thị D.C., tuyên bố tình trạng khẩn cấp an ninh công cộng
và sẵn sàng điều quân đội vào thủ đô.
- Trump Họp Báo Về Tội Phạm Ở Thủ Đô, Tuyên Bố Kiểm Soát Cảnh Sát Và Triển Khai Vệ Binh Quốc Gia.
- Hoa Kỳ Tìm Cách Tổ Chức Cuộc Gặp Giữa Trump, Putin Và Zelensky.
- Thẩm Phán Liên Bang Bác Yêu Cầu Công Bố Biên Bản Đại Bồi Thẩm Đoàn Trong Các Vụ Epstein Và Maxwell.
- Dân Chủ Chuẩn Bị “Ăn Miếng Trả Miếng” Trong Cuộc Chiến Vẽ Lại Khu Vực Bầu Cử.
- Nguy Cơ Tăng Thuế Giữa Hoa Kỳ Và Trung Quốc
- Úc Sẽ Công Nhận Nhà Nước Palestine Tại Liên Hiệp Quốc.
- Israel Cảnh Báo Khamenei Sau Khi Iran Công Bố Danh Sách Mục Tiêu Tấn Công.
- Thăm Dò Gallup: Người Mỹ Ngày Càng Nhìn Nhận Tích Cực Về Di Dân.
- Nasa Lập Kế Hoạch Đặt Lò Phản Ứng Hạt Nhân Trên Mặt Trăng.
- Trump Yêu Cầu Các Trường Đại Học Chứng Minh Không Xét Đến Chủng Tộc Trong Tuyển Sinh.
- Israel Không Kích Giết Phóng Viên Al Jazeera Anas al-Sharif Ở Gaza, Số Nhà Báo Thiệt Mạng Tiếp Tục Tăng
*
Trump Họp Báo Về Tội Phạm Ở Thủ Đô, Tuyên Bố Kiểm Soát Cảnh Sát Và Triển Khai Vệ Binh Quốc Gia
Tổng Thống Donald Trump sáng thứ Hai tổ chức họp báo tại Bạch Ốc, công bố kế hoạch trấn áp tội phạm ở Washington, D.C., tuyên bố sẽ trực tiếp kiểm soát Sở Cảnh Sát Đô Thị và triển khai Vệ binh Quốc gia Đặc khu. Ông cũng cho biết Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi sẽ giám sát quá trình tiếp quản này và sẵn sàng điều quân đội vào thủ đô “nếu cần.”
Trump nói sẽ huy động vài trăm binh sĩ Vệ binh Quốc gia và giao cho lực lượng này phối hợp cùng các cơ quan liên bang đã có mặt tại D.C. kể từ đêm Chủ Nhật, khi khoảng 450 nhân viên từ nhiều cơ quan khác nhau được triển khai trên khắp thành phố. Ông gọi hôm nay là “NGÀY GIẢI PHÓNG Ở D.C., CHÚNG TA ĐANG GIÀNH LẠI THỦ ĐÔ!!!” và tuyên bố: “Washington, D.C. sẽ được GIẢI PHÓNG hôm nay! Tội phạm, hung bạo, nhơ bẩn và cặn bã sẽ BIẾN MẤT… Tôi đã nhanh chóng giải quyết vấn đề Biên giới (0 di dân bất hợp pháp trong 3 tháng qua!), D.C. là bước tiếp theo!!!”
Đợt tăng cường này bắt nguồn từ vụ hành hung Edward Coristine, 19 tuổi, cựu nhân viên Bộ Hiệu Quả Chính Phủ, trong một vụ cướp xe bất thành. Trump đã chia sẻ hình ảnh nạn nhân ngay sau đó và cảnh báo: “Nếu D.C. không nhanh chóng chấn chỉnh, chúng tôi sẽ buộc phải tiếp quản liên bang.”
Theo Đạo Luật Quyền Tự Trị (Home Rule Act), tổng thống có thể nắm quyền kiểm soát Sở Cảnh Sát Đô Thị D.C. trong 48 giờ nếu “xác định rằng có những điều kiện đặc biệt mang tính khẩn cấp đòi hỏi sử dụng lực lượng cảnh sát vì mục đích liên bang.” Việc tiếp quản có thể được gia hạn nếu có sự chấp thuận của các dân biểu phụ trách giám sát công việc của D.C., và bất kỳ yêu cầu nào kéo dài trên 30 ngày phải được ban hành thành luật. Hiện chưa rõ thời gian kiểm soát lần này sẽ kéo dài bao lâu.
Dù Trump liên tục mô tả thủ đô “hoàn toàn mất kiểm soát,” dữ liệu cảnh sát cho thấy tội phạm bạo lực tại D.C. đã giảm liên tục 18 tháng qua. Từ đầu năm đến nay, cướp giảm 28% và tổng số vụ bạo lực giảm 26%; Bộ Tư pháp xác nhận tội phạm bạo lực năm ngoái ở mức thấp nhất hơn 30 năm. Thị trưởng Muriel Bowser phản bác mô tả của Trump, nói “chúng tôi không chứng kiến làn sóng tội phạm,” đồng thời cho biết thành phố vẫn phối hợp với lực lượng liên bang và thừa nhận Vệ binh Quốc gia D.C. thuộc quyền tổng thống.
Việc triển khai này nối tiếp các lần sử dụng Vệ binh Quốc gia trong nhiệm kỳ của Trump, như gần 5.000 binh sĩ được điều tới Los Angeles hồi mùa hè để hỗ trợ trấn áp biểu tình phản đối truy quét di dân, hay huy động Vệ binh và cảnh sát liên bang giải tán biểu tình ôn hòa trong phong trào Black Lives Matter năm 2020.
Hoa Kỳ Tìm Cách Tổ Chức Cuộc Gặp Giữa Trump, Putin Và Zelensky
Phó Tổng Thống JD Vance hôm Chủ Nhật cho biết Hoa Kỳ đang xúc tiến kế hoạch tổ chức một cuộc gặp có sự tham dự của Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky, khi Putin chuẩn bị hội đàm với Trump tại Alaska vào thứ Sáu này.
Trên chương trình “Sunday Morning Futures” của Fox News, Vance nói chưa nên để Putin và Zelensky gặp riêng trước cuộc hội đàm Trump–Putin. Ông để ngỏ khả năng ba nhà lãnh đạo cùng ngồi lại, và Bạch Ốc đang thu xếp “để ba người có thể bàn về việc chấm dứt cuộc chiến này.”
Vance nhắc lại rằng trước đây Putin từng tuyên bố “không bao giờ” gặp Zelensky, nhưng nay đã đổi ý.
Cùng ngày, trên mạng xã hội, Zelensky tố cáo Nga “cố tình kéo dài giao tranh, từ chối ngừng giết chóc dù hạn chót đã được công bố, và tìm cách mặc cả để giành lợi thế cho những đợt tấn công sau này.” Ông nhấn mạnh: “Ukraine sẵn sàng hợp tác tối đa với mọi đối tác vì một nền hòa bình thực sự. Các vấn đề liên quan đến Ukraine phải có sự tham dự của Ukraine.”
Theo kế hoạch hiện nay, Trump sẽ gặp Putin tại Alaska mà không có phía Ukraine, trừ khi có thay đổi vào phút chót. Trump từng gợi ý “trao đổi lãnh thổ” như một phần của thỏa thuận hòa bình, song Kyiv bác bỏ việc nhượng đất cho Nga nếu không có bảo đảm an ninh và viện trợ vũ khí.
Tổng Thư Ký NATO Mark Rutte, trả lời đài ABC, cho rằng cuộc gặp Trump–Putin sẽ cho thấy Putin có thực tâm tìm kiếm hòa bình hay không. Thủ Tướng Đức Friedrich Merz nói sẽ gọi cho Trump để bàn về chiến tranh Ukraine, đồng thời cảnh báo việc thương lượng các nhượng bộ lãnh thổ mà “bỏ qua người châu Âu và người Ukraine” là không thể chấp nhận.
Đại Sứ Hoa Kỳ tại NATO Matthew Whitaker nói trên CNN rằng vẫn có khả năng Zelensky tham dự cuộc gặp ở Alaska: “Quyết định thuộc về Tổng Thống Trump… Nếu thấy mời Zelensky là hợp lý, ông sẽ làm. Còn thời gian để quyết định.”
Trong cùng buổi phỏng vấn, Vance tuyên bố Hoa Kỳ “chấm dứt” việc tài trợ cho Ukraine trong cuộc kháng cự Nga xâm lược. Là người từ lâu phản đối viện trợ vũ khí cho Kyiv, Vance nói chính quyền Trump sẽ để Ukraine tự mua vũ khí từ các công ty Hoa Kỳ: “Người dân Mỹ đã chán việc tiếp tục gửi tiền thuế vào cuộc xung đột này. Nếu châu Âu muốn bỏ tiền ra mua vũ khí của chúng ta cho Ukraine, thì chúng tôi đồng ý, nhưng sẽ không chi trả nữa.”
Tháng Bảy vừa qua, chính quyền Trump và NATO đã đạt thỏa thuận cung cấp hệ thống phòng không Patriot, hỏa tiễn và đạn dược cho Ukraine, do các đồng minh NATO mua từ Hoa Kỳ để giúp Ukraine tự vệ trước các cuộc tấn công của Nga.
Thẩm Phán Liên Bang Bác Yêu Cầu Công Bố Biên Bản Đại Bồi Thẩm Đoàn Trong Vụ Epstein Và Maxwell
Một thẩm phán liên bang hôm thứ Hai đã từ chối yêu cầu của chính phủ về việc giải mật biên bản đại bồi thẩm đoàn trong cuộc điều tra Ghislaine Maxwell — người tình đồng phạm lâu năm của Jeffrey Epstein, hiện đang thụ án 20 năm tù vì giúp Epstein lạm dụng và xâm hại tình dục trẻ vị thành niên.
Phán quyết được đưa ra khi Tổng Thống Donald Trump tìm cách xoa dịu những lời chỉ trích và các thuyết âm mưu từ nhóm người ủng hộ ông bằng việc thúc đẩy công bố hồ sơ này. Thẩm phán Paul A. Engelmayer, người giám sát vụ án Maxwell, cho biết việc giải mật sẽ chỉ được cho phép trong “trường hợp đặc biệt,” và nếu áp dụng một cách “tùy tiện hoặc bừa bãi” sẽ làm suy giảm niềm tin của những người được triệu tập ra điều trần trước các đại bồi thẩm đoàn trong tương lai.
Luật sư của Maxwell phản đối yêu cầu này, lập luận rằng khác với Epstein, bà vẫn còn sống, còn quyền kháng cáo và các quyền tố tụng. Họ cho rằng Maxwell bị biến thành “vật tế thần” sau khi Epstein chết vào tháng 8/2019 khi đang chờ xét xử — cái chết được kết luận là tự sát. Maxwell bị bắt năm 2020, bị kết án vào cuối năm 2021 và bản án đã được tòa phúc thẩm giữ nguyên; bà hiện đang xin Tối Cao Pháp Viện xem xét hồ sơ.
Trước đó, một thẩm phán liên bang ở Florida cũng bác yêu cầu tương tự trong cuộc điều tra Epstein. Bộ Tư Pháp cho rằng công bố các tài liệu này sẽ củng cố tuyên bố của họ rằng cuộc điều tra đã được tiến hành triệt để, đặc biệt khi sự quan tâm của công chúng tăng cao sau khi cơ quan này thông báo kết thúc rà soát vụ án vào tháng trước.
Việc tòa từ chối giải mật lập tức gây phản ứng mạnh từ giới truyền thông bảo thủ và nhiều người ủng hộ Trump, những người tin rằng tài liệu có thể hé lộ các mối quan hệ và tình tiết chưa từng được công bố. Trên các diễn đàn và mạng xã hội, nhiều ý kiến cáo buộc Bộ Tư Pháp “giữ kín thông tin” và “bảo vệ những nhân vật quyền lực” từng giao du với Epstein. Một số nhà bình luận cho rằng việc từ chối công bố sẽ càng khoét sâu nghi ngờ, trong khi những người khác cảnh báo rằng phá vỡ nguyên tắc bảo mật của đại bồi thẩm đoàn có thể tạo tiền lệ nguy hiểm cho các vụ án hình sự tương lai.
Dân Chủ Chuẩn Bị “Ăn Miếng Trả Miếng” Trong Cuộc Chiến Vẽ Lại Khu Vực Bầu Cử
Giữa lúc cuộc tranh cãi về việc vẽ lại bản đồ bầu cử tại Texas đang căng thẳng, nhiều lãnh đạo Dân Chủ hôm Chủ Nhật tuyên bố sẵn sàng áp dụng chiến lược tương tự ở các tiểu bang do họ kiểm soát, coi đó là biện pháp cuối cùng để đối phó với kế hoạch của Cộng Hòa.
Tại Texas, Cộng Hòa đang thúc đẩy một kế hoạch vẽ lại khu vực bầu cử giữa thập niên – hiếm gặp trong chính trường – nhằm giành thêm năm ghế Hạ Viện liên bang. Để trì hoãn bỏ phiếu, một số nghị sĩ Dân Chủ đã rời khỏi tiểu bang, khiến Cộng Hòa đe dọa bắt giữ hoặc bãi nhiệm.
Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders, độc lập nhưng họp chung với Dân Chủ, nói trên CNN rằng đảng dân chủ không thể “ngồi yên để họ thắng một cuộc bầu cử mà họ không đáng thắng.” Sanders, vốn lâu nay phản đối việc phân chia khu vực bầu cử mang tính đảng phái, cho rằng kế hoạch tại Texas là “bóp méo hệ thống” để duy trì quyền lực. “Tôi cho rằng điều đó thật đáng buồn, nhưng đó là việc họ phải làm.”
Eric Holder, cựu tổng trưởng tư pháp và chủ tịch Ủy Ban Tái Phân Chia Khu Vực Bầu Cử Quốc Gia của Dân Chủ, trên NBC cũng gọi việc phân chia thiên lệch là “mối đe dọa cho nền dân chủ,” nhưng ủng hộ các kế hoạch đối phó của đảng mình, miễn là “có giới hạn và tạm thời.” Ông cho rằng đề nghị của Thống Đốc California Gavin Newsom – bỏ bản đồ do ủy ban độc lập vẽ để thay bằng bản đồ có lợi cho Dân Chủ – là “hợp lý.”
Thống Đốc Texas Greg Abbott cho rằng những lời đe dọa từ các thống đốc Dân Chủ là “yếu ớt” và nói Dân Chủ đã từng vẽ bản đồ thiên vị trước đây. “Họ mang súng đến đấu súng nhưng không có đạn, vì đã bắn hết trong thập niên qua,” Abbott nói trên Fox News Sunday.
Cũng trên Fox, Thống Đốc New York Kathy Hochul, người vừa tiếp đón nhóm nghị sĩ Texas tại Albany, tuyên bố “thời thế này phải lấy lửa trị lửa” và chỉ trích “sự giả dối của Cộng Hòa.” Hochul cho biết sẵn sàng giải tán ủy ban độc lập của tiểu bang để tự vẽ lại bản đồ bầu cử, bà nói: “Khi Donald Trump bảo Texas tìm đủ năm ghế Hạ Viện cho ông ta thì chẳng thấy ai phẫn nộ. Giờ chúng tôi làm ở New York thì họ kêu ca.”
Thống Đốc Illinois J.B. Pritzker, cũng thuộc Dân Chủ, lên tiếng bênh vực bản đồ của tiểu bang mình được vẽ lại năm 2021 nhằm tăng số ghế cho Dân Chủ. Trả lời NBC, Pritzker cho biết quy trình đã tuân theo luật và có điều trần công khai: “Việc này được thực hiện sau khi có kết quả thống kê dân số mười năm, và đó là cách làm điều chỉnh sau thống kê dân số.”
Holder nhấn mạnh các thống đốc Dân Chủ như Newsom và Hochul không áp dụng cách thức mà họ hiện đang phản đối ở Texas: “Khi Barack Obama hay Joe Biden làm tổng thống, có khi nào họ gọi cho thống đốc và yêu cầu vẽ lại bản đồ để kiếm thêm ghế không? Không bao giờ.”
Nguy Cơ Tăng Thuế Giữa Hoa Kỳ Và Trung Quốc
Thỏa thuận đình chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ hết hiệu lực vào thứ Ba nếu đôi bên không gia hạn hoặc đạt được một thỏa thuận vào phút chót. Điều này có thể khiến Tổng Thống Donald Trump tái áp mức thuế cao đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc và Bắc Kinh đáp trả với các biện pháp tương tự.
Giới chức kinh tế hai bên đã đạt thỏa thuận tạm thời hồi tháng 7 tại Thụy Điển, giảm thuế của Hoa Kỳ xuống 30% và của Trung Quốc xuống 10%, kèm theo cam kết nối lại xuất khẩu nam châm đất hiếm. Tuy nhiên, Trump vẫn chưa công bố quyết định gia hạn, đồng thời kêu gọi Trung Quốc tăng gấp bốn lần lượng mua đậu nành Mỹ để giảm thâm hụt thương mại.
Nếu không có thỏa thuận mới, Văn Phòng Đại Diện Thương Mại Hoa Kỳ cảnh báo thuế có thể tăng lên 80%, dù Bộ Trưởng Ngân Khố Scott Bessent cho rằng còn một số chi tiết kỹ thuật cần giải quyết. Các cuộc đàm phán hiện mở rộng sang vấn đề năng lực sản xuất dư thừa của Trung Quốc, việc Bắc Kinh mua dầu từ Nga và Iran, cũng như kiểm soát xuất khẩu vi mạch dùng cho trí tuệ nhân tạo.
Một thỏa thuận tài chính bất thường đang được thương lượng, theo đó Nvidia và AMD sẽ trả 15% doanh thu từ việc bán chip A.I. cho Trung Quốc cho chính phủ Mỹ. Trong khi đó, Trump tiếp tục dùng thuế quan làm công cụ ngoại giao, mới đây tăng gấp đôi thuế hàng nhập khẩu từ Ấn Độ lên 50% vì New Delhi không giảm mua dầu Nga.
Trump nói sẵn sàng gặp Chủ Tịch Tập Cận Bình nếu đôi bên đạt được thỏa thuận thương mại, nhưng sẽ không gặp nếu không có kết quả. Phó Tổng Thống JD Vance cho biết việc áp thuế liên quan đến dầu Nga với Trung Quốc vẫn “đang được cân nhắc.”
Úc Sẽ Công Nhận Nhà Nước Palestine Tại Liên Hiệp Quốc
Úc sẽ chính thức công nhận nhà nước Palestine trong kỳ họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào tháng 9, nối tiếp các tuyên bố tương tự từ Pháp, Anh và Canada, nhằm gia tăng sức ép quốc tế buộc Israel chấm dứt chiến tranh ở Gaza bằng thương lượng.
Thủ Tướng Anthony Albanese cho biết quyết định này là “một phần của nỗ lực phối hợp toàn cầu thúc đẩy giải pháp hai quốc gia,” dựa trên các cam kết “cụ thể và quan trọng” từ lãnh đạo Chính Quyền Palestine Mahmoud Abbas về việc giải giới, tổ chức tổng tuyển cử và loại Hamas khỏi bộ máy của một nhà nước Palestine tương lai. “Tình hình ở Gaza đã vượt xa những lo ngại tồi tệ nhất của thế giới,” Albanese nói trong cuộc họp báo truyền hình.
Tuyên bố được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu bảo vệ kế hoạch tấn công mới ở Gaza và lên án các nước công nhận Palestine là “đáng xấu hổ,” khẳng định điều đó sẽ không thay đổi lập trường của Israel.
Tháng trước, Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron bất ngờ tuyên bố công nhận Palestine, trở thành cường quốc phương Tây đầu tiên làm vậy, trong bối cảnh khủng hoảng nhân đạo và nạn chết đói ở Gaza gây lo ngại toàn cầu. Quyết định này nhanh chóng được Anh và Canada hưởng ứng.
Tại Úc, đầu tháng này, khoảng 100.000 người đã tập trung trên cầu Sydney Harbour kêu gọi chấm dứt chiến tranh và chỉ trích hành động của Israel. Ngoại Trưởng Penny Wong cho biết lý do cấp bách là “nếu thế giới không hành động, có nguy cơ sẽ không còn Palestine để công nhận.” Bà nói đã thông báo cho Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio như một cử chỉ ngoại giao; ông Rubio trước đó gọi tuyên bố của Macron là “liều lĩnh” và “chỉ phục vụ tuyên truyền của Hamas.”
Albanese cho biết ông đã thảo luận với Macron, Thủ Tướng Anh Keir Starmer, cũng như các lãnh đạo Nhật Bản và New Zealand. Ngoại Trưởng New Zealand Winston Peters cho biết nước này cũng đang cân nhắc công nhận Palestine.
Albanese thừa nhận vấn đề nhà nước Palestine từng nhiều lần thất bại, nhưng cho rằng đây là “khoảnh khắc cơ hội” mà cộng đồng quốc tế phải nắm lấy.
Israel Cảnh Báo Khamenei Sau Khi Iran Công Bố Danh Sách Mục Tiêu Tấn Công
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Israel Katz hôm nay lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ đe dọa mới từ Tehran — theo đó một danh sách các quan chức Israel cấp cao đã bị liệt vào mục tiêu ám sát. Katz viết trên mạng X rằng lãnh đạo Iran, Ayatollah Ali Khamenei, nên “ngẩng lên nhìn trời” khi rời nơi ẩn náu, đề cập đến khả năng không kích đáp trả.
Lần này không phải là lần đầu ông Katz cảnh báo cá nhân lãnh tụ Iran: ông từng ám chỉ Khamenei có thể “gặp kết cục như Saddam Hussein” nếu tiếp tục xúc phạm Israel. Ông cũng tuyên bố trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 rằng Israel đã có ý định loại bỏ Khamenei — nếu ông này không lẩn trốn sâu bên dưới mặt đất.
Trước đó trong tháng, Katz cũng cảnh báo nếu Iran tiếp tục nã tên lửa, “Tehran sẽ cháy”, và tuyên bố Israel có thể tấn công trở lại “với lực lượng mạnh hơn” nếu bị đe dọa, khẳng định quân đội có khả năng vươn đến các thành phố như Tehran, Tabriz hay Isfahan.
Căng thẳng bắt nguồn từ chiến dịch không kích vào Iran hồi tháng 6, khi Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân và chỉ huy quân sự của Tehran. Israel cũng khẳng định sẽ duy trì ưu thế trên không để ngăn chặn mọi mối đe dọa trong tương lai.
Thăm Dò Gallup: Người Mỹ Ngày Càng Nhìn Nhận Tích Cực Về Di Dân
Một khảo sát mới của Gallup trong tháng Bảy cho thấy 79% dân số ở Hoa Kỳ hiện coi di dân là “điều tốt” cho đất nước – tăng mạnh so với 64% vào cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất kể từ khi Gallup bắt đầu theo dõi xu hướng này gần 25 năm trước. Chỉ 20% cho rằng di dân là điều xấu, giảm đáng kể so với 32% năm ngoái.
Sự thay đổi này diễn ra chỉ vài tháng sau khi Tổng Thống Donald Trump trở lại Bạch Ốc, đánh dấu một bước ngoặt so với nhiệm kỳ trước của Joe Biden, khi quan điểm tiêu cực về di dân tăng cao. Gallup nhận định đây là sự đảo chiều rõ rệt trong dư luận, có thể gây trở ngại cho kế hoạch trục xuất quy mô lớn và các chính sách hạn chế di dân mà chính quyền Trump đang theo đuổi.
Điểm đáng chú ý là ngay cả trong hàng ngũ Cộng Hòa, vốn trước đây có tỷ lệ phản đối di dân cao, quan điểm tích cực đã tăng mạnh – từ 39% năm ngoái lên gần 2/3 năm nay. Ở nhóm độc lập, tỷ lệ này tăng từ khoảng 2/3 lên 80%. Đảng Dân Chủ tiếp tục duy trì mức ủng hộ đa số đối với di dân.
Về chính sách, tỷ lệ người Mỹ muốn giảm số di dân vào nước này giảm từ 55% xuống 30%. Trong số Cộng Hòa, tỷ lệ này giảm từ mức kỷ lục 88% xuống 48%, với gần 4/10 muốn giữ nguyên mức hiện tại và khoảng 1/10 muốn tăng.
Khảo sát cũng ghi nhận mức ủng hộ cao đối với lộ trình cấp quốc tịch: 85% ủng hộ cho di dân vào Mỹ bất hợp pháp khi còn nhỏ được nhập tịch nếu đáp ứng điều kiện, và gần tương tự cho tất cả di dân bất hợp pháp khác. Đáng chú ý, 6/10 Cộng Hòa nay ủng hộ phương án này, tăng từ 46% năm ngoái.
Ngược lại, ủng hộ việc trục xuất toàn bộ di dân bất hợp pháp giảm nhẹ, từ khoảng 50% năm ngoái xuống còn khoảng 40% hiện nay. Gallup cho rằng sự chuyển biến này phản ánh tâm lý cử tri Cộng Hòa đã bớt gay gắt với di dân hơn sau khi Trump áp dụng các biện pháp thực thi nghiêm ngặt, đồng thời cho thấy dư luận Mỹ nhìn nhận lợi ích kinh tế – xã hội của di dân rõ rệt hơn so với trước đây.
Nasa Lập Kế Hoạch Đặt Lò Phản Ứng Hạt Nhân Trên Mặt Trăng
Chính quyền Trump đang thúc đẩy kế hoạch đưa một lò phản ứng hạt nhân lên Mặt Trăng để cung cấp năng lượng cho một căn cứ có người ở đặt trên bề mặt Mặt Trăng, với mục tiêu nhắm vào năm 2030. Quyết định này nằm trong nỗ lực giữ vị trí dẫn đầu trong cuộc đua không gian, khi Trung Quốc và Nga cũng dự tính triển khai năng lượng hạt nhân trên Mặt Trăng vào cuối thập kỷ này.
Quyền Giám đốc NASA Sean Duffy cho biết năng lượng hạt nhân là cần thiết vì Mặt Trăng có chu kỳ đêm kéo dài khoảng hai tuần, khiến điện mặt trời không đủ duy trì hoạt động của căn cứ. Lò phản ứng dự kiến có công suất tối thiểu 100 kW, đủ cấp điện cho khoảng 70–80 hộ gia đình trên Trái Đất, và phải vận hành ở nhiệt độ cao hơn so với lò trên Trái Đất do không có khí quyển hoặc nguồn nước làm mát.
Nguyên lý vận hành tương tự như lò phản ứng hạt nhân thương mại: phản ứng hạt nhân được kiểm soát trong nhiên liệu uranium tạo ra nhiệt, sau đó chuyển thành điện năng. Điểm khác biệt là trên Mặt Trăng, nhiệt thừa phải được tỏa trực tiếp ra không gian bằng các bộ tản nhiệt lớn.
Các chuyên gia cho rằng khó khăn chính là chi phí cao, ước khoảng 3 tỉ USD trong 5 năm, và việc bảo đảm an toàn khi phóng cũng như khi kết thúc. Nguy cơ phát tán phóng xạ trên Mặt Trăng được đánh giá là rất thấp do không có gió hay nước để lan truyền, nhưng nếu đưa lò về Trái Đất thì quá trình tái nhập khí quyển phải tuyệt đối an toàn để tránh lặp lại sự cố vệ tinh hạt nhân Liên Xô Kosmos 954 năm 1978.
Duffy nói rằng nếu Trung Quốc hoặc Nga tới được vị trí chiến lược trước, họ có thể tuyên bố khu vực cấm tiếp cận, gây trở ngại lớn cho Hoa Kỳ trong việc thiết lập hiện diện. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học cảnh báo khung thời gian 5 năm là rất khó thực hiện và kêu gọi cần có quy trình thẩm định liên ngành về an toàn hạt nhân trước và sau khi phóng.
Kế hoạch này được triển khai trong bối cảnh ngân sách NASA dự kiến bị cắt giảm khoảng 24% trong năm tài khóa 2026, dù Quốc hội đang xem xét giữ nguyên mức hiện tại. Đồng thời, đạo luật One Big Beautiful Bill của Trump bổ sung gần 10 tỉ USD cho NASA đến năm 2032, bao gồm cả các chương trình Mặt Trăng và Sao Hỏa. Một phần đáng kể khoản này có thể được dùng cho dự án lò phản ứng.
Một số chuyên gia nhấn mạnh rằng việc quay lại Mặt Trăng với lò hạt nhân không chỉ là cuộc đua về tốc độ, mà cần đặt trọng tâm vào mục tiêu khoa học và khuyến khích hợp tác quốc tế với các nước đồng minh.
Trump Yêu Cầu Các Trường Đại Học Chứng Minh Không Xét Đến Chủng Tộc Trong Tuyển Sinh
Tổng Thống Donald Trump ký chính sách mới buộc các trường đại học cung cấp dữ liệu để chứng minh họ không sử dụng yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh, sau phán quyết của Tối Cao Pháp Viện năm 2023 cấm áp dụng “affirmative action.” Trump cáo buộc nhiều trường vẫn dùng bài luận cá nhân và các “chỉ dấu ngầm” để xét đến chủng tộc, điều mà phe bảo thủ coi là phân biệt đối xử trái luật.
Chính sách mới yêu cầu Bộ Giáo Dục, do Linda McMahon lãnh đạo, thu thập dữ liệu về chủng tộc và giới tính của thí sinh nộp đơn, trúng tuyển và ghi danh. Các trường không nộp đầy đủ, đúng hạn có thể bị xử lý theo Đạo Luật Giáo Dục Đại Học 1965, vốn quy định điều kiện nhận hỗ trợ tài chính liên bang.
Một số chuyên gia cho rằng tác động thực tế của lệnh này sẽ hạn chế vì luật liên bang hiện cấm hỏi chủng tộc trong hồ sơ tuyển sinh; sinh viên chỉ có thể tự khai sau khi nhập học và có quyền từ chối trả lời, khiến dữ liệu không phản ánh đầy đủ cơ cấu chủng tộc.
Dữ liệu năm đầu sau phán quyết Tối Cao Pháp Viện cho thấy tác động khác nhau giữa các trường: MIT và Amherst College giảm mạnh tỷ lệ sinh viên da đen, trong khi Yale, Princeton và University of Virginia gần như không đổi. Nhiều trường thêm bài luận để ứng viên có thể nói về ảnh hưởng của chủng tộc trong đời sống, phù hợp với lời mở trong phán quyết của Chánh án John Roberts.
Trước đây, một số bang đã cấm “affirmative action” và áp dụng nhiều biện pháp khác để duy trì sự đa dạng trong sinh viên, như ưu tiên học sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn hoặc đảm bảo nhận học sinh xuất sắc nhất từ mọi trường trung học. Tuy nhiên, hiệu quả về đa dạng chủng tộc không đồng đều. Ở các trường có tỷ lệ cạnh tranh cao như UC Berkeley, UCLA hay University of Michigan, số sinh viên da đen vẫn thấp hơn nhiều so với trước khi lệnh cấm được áp dụng, dù một số nhóm khác như sinh viên gốc Hispanic có tăng lên nhưng chưa tương xứng với tỷ lệ tốt nghiệp trung học trong bang.
Israel Không Kích Giết Phóng Viên Al Jazeera Anas al-Sharif Ở Gaza, Số Nhà Báo Thiệt Mạng Tiếp Tục Tăng
Quân đội Israel hôm Chủ Nhật thừa nhận đã không kích ở Gaza, giết chết phóng viên Al Jazeera Anas al-Sharif cùng nhiều đồng nghiệp, trong đó có Mohamed Qreiqeh, khi họ trú ngoài khuôn viên Bệnh viện Shifa. Vụ tấn công cũng làm bốn nhà báo khác và hai người thiệt mạng, đồng thời phá hỏng lối vào khoa cấp cứu của bệnh viện.
Israel cáo buộc al-Sharif là chỉ huy một nhóm Hamas — điều mà Al Jazeera và chính al-Sharif trước đây bác bỏ, gọi là vô căn cứ. Đây là lần đầu tiên trong suốt 22 tháng chiến tranh, quân đội Israel nhanh chóng thừa nhận trách nhiệm sau khi giết một nhà báo. Al Jazeera gọi đây là “một vụ ám sát có chủ đích” và tố cáo giới chức Israel đã kích động thù ghét.
Liên Hiệp Quốc và Văn phòng Cao ủy Nhân quyền lên án vụ tấn công là “vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế.” Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) cho biết ít nhất 186 nhà báo đã thiệt mạng ở Gaza; Viện Watson của Đại học Brown đánh giá đây là “cuộc xung đột tồi tệ nhất với giới báo chí” trong lịch sử hiện đại.
Al-Sharif, 28 tuổi, nổi tiếng với các bản tin về tình trạng đói kém ở Gaza và từng bật khóc trên sóng trực tiếp khi chứng kiến một phụ nữ ngất xỉu vì đói. Trong thư tuyệt mệnh đăng sau khi anh chết, al-Sharif viết: “Tôi chưa từng do dự một ngày nào trong việc truyền đạt sự thật nguyên thủy, không bóp méo, không xuyên tạc.”
Hàng trăm người, trong đó có nhiều nhà báo, đã dự tang lễ al-Sharif, Qreiqeh và các đồng nghiệp. Các tổ chức báo chí và nghiệp đoàn nhà báo Palestine kêu gọi cộng đồng quốc tế bảo vệ phóng viên tại các vùng chiến sự.
Send comment
