Ảnh: Lãnh tụ Khối Thiểu Số Hạ viện Hakeem Jeffries (Dân Chủ, New York) cùng các lãnh đạo và dân biểu Dân Chủ tập hợp trên bậc thềm Quốc hội tại Washington ngày 30/9/2025, kêu gọi Cộng Hòa thương lượng ngân sách để tránh việc chính phủ liên bang đóng cửa lúc nửa đêm. (Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images).
- Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa Sang Ngày Thứ Hai: Tranh Chấp Bảo Hiểm Y Tế, Trump Dọa Sa Thải Và Cắt Tài Trợ Hạ Tầng.
- Virginia: Hùng Cao Chính Thức Giữ Chức Thứ Trưởng Hải Quân Trong Chính Quyền Trump.
- PEN America Báo Động Làn Sóng Cấm Sách Gia Tăng Tại Trường Học Hoa Kỳ.
- Giáo Hoàng Leo XIV Lên Tiếng: “Đối Xử Vô Nhân Đạo Với Di Dân Ở Mỹ Không Thể Gọi Là Bảo Vệ Sự Sống”và Khẳng Định Sứ Mệnh Gìn Giữ Di Sản Khí Hậu Của Đức Giáo Hoàng Francis - Thư ký báo chí Bạch Ốc Karoline Leavitt phản bác.
- Israel Ra Lệnh Người Palestine Rời Gaza City, Trump – Netanyahu Đưa Ra Kế Hoạch Ngưng Bắn.
- Bondi Và Hegseth Ra Mắt Lực Lượng Liên Bang Ở Memphis Trong Chiến Dịch Chống Tội Phạm.
- Trump Đóng Băng 18 Tỉ Mỹ Kim Dành Cho Hạ Tầng New York Giữa Khủng Hoảng Ngân Sách.
- Các Công Viên Quốc Gia Vẫn Mở Cửa dù Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa, .
- Cựu Tướng Cảnh Báo Thông Điệp “Nguy Hiểm” Trong Bài Diễn Văn Của Trump Trước Quân Đội. Yêu Sách Thương Mại Khổng Lồ Của Trump Gặp Trở Ngại Ở Á Châu Và Âu Châu.
- Trợ Cấp 20 Tỉ Cho Argentina Khiến Nông Dân Đậu Nành Mỹ Trở Thành Nạn Nhân.
- Trump Ký Sắc Lệnh Cam Kết Bảo Vệ Qatar Sau Khi Israel Không Kích.
- Nepal Tôn Vinh Nữ Thần Sống Mới: Bé Gái 2 Tuổi Được Chọn Làm Kumari.
- Hai Máy Bay Delta Va Chạm Tại Phi Trường LaGuardia, New York
*
Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa Sang Ngày Thứ Hai: Tranh Chấp Bảo Hiểm Y Tế, Trump Dọa Sa Thải Và Cắt Tài Trợ Hạ Tầng
Tình trạng chính phủ liên bang ngưng hoạt động đã bước sang ngày thứ hai mà chưa có giải pháp. Thượng viện Hoa Kỳ hôm Thứ Tư đình phiên họp sau khi biểu quyết thất bại trong nỗ lực tái mở cửa, do phía Dân Chủ giữ lập trường phải gia hạn các khoản trợ cấp bảo hiểm y tế, vốn bị Tổng thống Donald Trump và Cộng Hòa phản đối, theo AP.
Tranh chấp xoay quanh các tín dụng thuế trong chương trình Affordable Care Act, vốn giúp phí bảo hiểm y tế giảm đáng kể kể từ đại dịch COVID-19. Nếu không được Quốc hội gia hạn, chúng sẽ hết hiệu lực vào cuối năm, khiến chi phí của người tham gia tăng gấp đôi. Dân Chủ cũng yêu cầu hủy bỏ việc cắt giảm Medicaid ban hành mùa hè vừa qua và cam kết từ Bạch Ốc không rút lại ngân sách đã được Quốc hội thông qua. Cộng Hòa cho rằng vấn đề y tế còn thời gian để thương thảo, trong khi ưu tiên hiện nay là ngân quỹ tạm để duy trì chính phủ thêm bảy tuần. Phiếu bầu mới dự kiến diễn ra Thứ Sáu sau kỳ nghỉ lễ Yom Kippur.
Tổng thống Trump tuyên bố biến cuộc đóng cửa thành dịp tái định hình guồng máy liên bang và cảnh báo sa thải hàng loạt nhân viên. Phát ngôn viên Bạch Ốc Karoline Leavitt nói việc sa thải “đang kề cận.” Văn phòng Quản lý và Ngân sách đã đình lại khoảng 18 tỉ Mỹ kim cho các dự án hạ tầng lớn ở New York và hầm Hudson – thuộc địa phương của hai lãnh đạo Dân Chủ tại Hạ viện và Thượng viện.
Bạch Ốc đồng thời nhắm đến các tiểu bang Dân Chủ trong đợt cắt đầu tiên, ảnh hưởng đến hàng tỉ Mỹ kim tài trợ năng lượng và hạ tầng ở New York, California và nhiều nơi khác. Giám đốc ngân sách Russ Vought cho biết chính quyền hủy gần 8 tỉ Mỹ kim cho các chương trình năng lượng mà ông gọi là “nghị trình khí hậu của phe tả.” Các khoản cắt sẽ tác động đến 16 tiểu bang, tất cả đều bỏ phiếu cho cựu Phó tổng thống Kamala Harris trong cuộc bầu cử năm ngoái.
Trump ca ngợi Vought – một trong những tác giả chính của Project 2025 – có khả năng “cắt gọn ngân sách đến mức không cách nào khác làm được.” Vought thông báo với các dân biểu Cộng Hòa rằng đợt cho thôi việc có thể bắt đầu trong vài ngày tới, tiếp nối kế hoạch tiết giảm khởi động từ đầu năm. Lãnh đạo Dân Chủ Hakeem Jeffries nhận định: “Sự tàn nhẫn chính là mục tiêu.”
Hậu quả kinh tế dự báo ngày càng nghiêm trọng. Khoảng 750.000 nhân viên liên bang bị ảnh hưởng mỗi ngày, tương đương 400 triệu Mỹ kim tiền lương thất thoát. Văn phòng Ngân sách Quốc hội cảnh báo hệ quả sẽ lan sang khu vực tư nhân, làm giảm tổng sản lượng quốc gia, và chỉ hồi phục khi guồng máy hoạt động trở lại.
Chính quyền Trump đang sử dụng nguồn chi đặc biệt trong đạo luật “One Big Beautiful Bill” để bảo đảm Bộ Quốc phòng và An ninh Nội địa vẫn được chi trả, qua đó duy trì các chương trình trục xuất và siết di trú, trong khi nhiều cơ quan khác phải làm việc không lương.
Cơ quan Kiểm toán Chính phủ nhiều lần cảnh báo việc rút lại ngân sách đã chuẩn thuận là trái luật, song Tối cao Pháp viện tuần trước cho phép Bạch Ốc giữ lại gần 5 tỉ Mỹ kim viện trợ đối ngoại, củng cố quyền kiểm soát của chính quyền trong lúc Quốc hội tiếp tục bế tắc.
Virginia: Hung Cao Chính Thức Giữ Chức Thứ Trưởng Hải Quân Trong Chính Quyền Trump
Hôm Thứ Tư 1/10, Thượng viện Hoa Kỳ đã chuẩn thuận đề cử của Tổng thống Donald Trump, chính thức đưa Hung Cao – cựu sĩ quan gốc Việt – vào chức Thứ trưởng Hải quân. Kết quả bỏ phiếu là 52 thuận, 45 chống.
Hung Cao, sinh trưởng tại Virginia sau khi gia đình tị nạn từ Việt Nam sang Hoa Kỳ, từng phục vụ trong Hải quân suốt 25 năm, chủ yếu trong lực lượng đặc biệt. Trump, khi loan báo đề cử trên Truth Social hồi tháng Hai, đã nhấn mạnh quá trình phục vụ trong chiến đấu và tại Ngũ Giác Đài của Cao, gọi ông là “hiện thân của Giấc mơ Mỹ” và tin tưởng ông “sẽ hoàn tất nhiệm vụ”.
Cả hai thượng nghị sĩ đại diện Virginia, Tim Kaine và Mark Warner, đều bỏ phiếu chống chuẩn thuận. Trước đó, Cao từng ra tranh cử ghế Thượng viện Hoa Kỳ năm 2024 với sự hậu thuẫn của Trump, nhưng thất bại trước Kaine với cách biệt 16%.
PEN America Báo Động Làn Sóng Cấm Sách Gia Tăng Tại Trường Học Hoa Kỳ
Tổ chức bảo vệ tự do ngôn luận PEN America vừa công bố danh sách sách bị cấm nhiều nhất trong niên học 2024–2025 và cảnh báo tình trạng kiểm duyệt đã trở thành “bình thường hóa đáng lo ngại” tại các trường công lập, theo NPR.
PEN ghi nhận 6.870 trường hợp cấm sách trong năm học vừa qua. Con số này thấp hơn mức kỷ lục 10.046 của năm trước, nhưng vẫn gấp đôi so với giai đoạn 2021–2023, khi trung bình chưa đến 3.000 cuốn mỗi năm. Florida (2.304), Texas (1.781) và Tennessee (1.622) là ba tiểu bang dẫn đầu về số sách bị loại bỏ.
Tác phẩm bị cấm nhiều nhất năm qua là A Clockwork Orange (Anthony Burgess, 1962), kế đến là Sold (Patricia McCormick, 2006) và Breathless (Jennifer Niven). Các tác giả bị thách thức nhiều nhất gồm Stephen King (206 lần), Ellen Hopkins (167) và Sarah J. Maas (162). Những tên tuổi khác thường xuyên bị nhắm tới là Jodi Picoult, Yusei Matsui và Elana K. Arnold.
PEN nhấn mạnh: “Chưa bao giờ trong đời một người Mỹ nào còn sống chứng kiến cảnh hàng loạt sách bị loại bỏ có hệ thống khỏi thư viện trường học như hiện nay. Chưa bao giờ nhiều tiểu bang lại thông qua luật và quy định để dễ dàng hóa việc cấm sách đến thế.”
Ngoài các quyết định ở cấp địa phương và tiểu bang, chính quyền Trump cũng dùng sắc lệnh mới để loại bỏ gần 600 tựa sách khỏi hệ thống trường học của Bộ Quốc phòng, với lý do không phù hợp các chỉ thị liên quan đến đa dạng, chủng tộc và “cực đoan ý thức hệ giới.” Trong khi đó, Bộ Giáo dục hồi tháng Giêng ra thông cáo gọi “cấm sách” là “trò hư cấu,” đồng thời hủy bỏ mọi hướng dẫn liên bang trước đây về khả năng vi phạm luật dân quyền.
PEN America lưu ý thêm rằng các sách có nhân vật hoặc nội dung liên quan đến LGBTQ+ thường bị quy chụp là “khiêu dâm,” kể cả những sách thiếu nhi như And Tango Makes Three (kể chuyện đôi chim cánh cụt trống nuôi con non ở Sở thú Central Park) và The Purim Superhero (truyện về một bé trai Do Thái có hai người cha).
Giáo Hoàng Leo XIV Lên Tiếng: “Đối Xử Vô Nhân Đạo Với Di Dân Ở Mỹ Không Thể Gọi Là Bảo Vệ Sự Sống”và Khẳng Định Sứ Mệnh Gìn Giữ Di Sản Khí Hậu Của Đức Giáo Hoàng Francis - Thư ký báo chí Bạch Ốc Karoline Leavitt phản bác
Giáo hoàng Leo XIV lần đầu lên tiếng trực tiếp về chính trị Hoa Kỳ, cho rằng những ai tự nhận “bảo vệ sự sống” nhưng lại ủng hộ án tử hình hay đồng tình với cách đối xử vô nhân đạo với di dân tại Mỹ thì khó có thể thật sự là “pro-life.”
Phát ngôn của vị Giáo hoàng người Mỹ, sinh tại Chicago, được xem như lời nhắc nhở rằng các chính trị gia Công giáo cần được đánh giá toàn diện trên mọi chính sách, không chỉ riêng vấn đề phá thai.
Tại Bạch Ốc hôm thứ Tư, Thư ký báo chí Karoline Leavitt, một tín hữu Công giáo thường mang thánh giá và cầu nguyện cùng ê-kíp trước các buổi họp báo, đã phản bác lời Ngài. Bà nói không có chuyện di dân bị đối xử vô nhân đạo dưới thời chính quyền Trump, rồi quay sang công kích cựu Tổng thống Joe Biden: “Chính quyền trước mới là nơi có nhiều sự đối xử vô nhân đạo, nơi di dân bị buôn bán, hãm hiếp, đánh đập, thậm chí bị giết.” Leavitt còn lập luận rằng chính một số di dân “bất hợp pháp” cũng gây ra cảnh đối xử tàn nhẫn.
Đây không phải lần đầu vị giáo hoàng người Mỹ lên tiếng. Hồi tháng Hai, khi còn là Hồng y Robert Francis Prevost, ngài từng công khai chỉ trích Phó tổng thống JD Vance sau khi Vance đề cao một hệ thống “thứ bậc Kinh Thánh” để sắp hạng tình thương. Prevost viết trên tờ National Catholic Reporter: “JD Vance sai rồi: Chúa Giêsu không bao giờ đòi ta xếp hạng tình yêu đối với tha nhân.”
Cùng thời điểm Ngài đã lên tiếng chỉ trích những ai “chế giễu người nhắc tới hiện tượng nóng lên toàn cầu,” khẳng định tiếp nối di sản môi sinh của Giáo hoàng Francis và biến nó thành sứ mệnh riêng. Trong buổi lễ kỷ niệm 10 năm Tông huấn Laudato Si’ với khoảng 1.000 đại diện các tổ chức môi trường và bản địa gần Roma, Ngài kêu gọi gây sức ép buộc chính phủ đặt tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn và hy vọng hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc sắp tới “sẽ lắng nghe tiếng kêu của Đất và của người nghèo.” Lời phát biểu được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tại LHQ gọi biến đổi khí hậu là một “trò lừa.”
Israel Ra Lệnh Người Palestine Rời Gaza City, Trump – Netanyahu Đưa Ra Kế Hoạch Ngưng Bắn
Bộ trưởng Quốc phòng Israel ngày Thứ Tư ra lệnh toàn bộ dân Palestine còn lại phải rời Gaza City, cảnh cáo đây là “cơ hội cuối cùng” và những ai ở lại sẽ bị coi là hỗ trợ quân sự, phải hứng chịu toàn bộ sức mạnh từ chiến dịch mới.
Ít nhất 21 người Palestine thiệt mạng trong ngày, giữa lúc Hamas đang cân nhắc kế hoạch ngưng bắn 20 điểm do Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công bố. Kế hoạch yêu cầu Hamas thả con tin, buông quyền lực và giải giới, đổi lại sẽ có thả tù nhân Palestine, chấm dứt giao tranh, bảo đảm viện trợ và tái thiết Gaza dưới sự quản trị quốc tế, nhưng không đề cập đến lộ trình lập quốc Palestine. Hamas cho biết cần tham khảo thêm với các tổ chức khác trước khi trả lời chính thức.
Khoảng 400.000 dân đã chạy khỏi Gaza City trong tháng qua, song hàng trăm ngàn người khác vẫn kẹt lại vì nghèo đói hay kiệt sức. Các đoàn người trên đường tháo chạy cho hay bị pháo kích dữ dội, “chỉ còn mang theo linh hồn.”
Trong ngày, nhiều cuộc không kích Israel đã đánh trúng trường học, bồn nước, bệnh viện và khu dân cư, làm thêm hàng chục người chết và bị thương, kể cả phóng viên Yahya Barzaq đang tác nghiệp cho đài TRT. Ủy ban Bảo vệ Ký giả cho hay hơn 189 ký giả đã thiệt mạng tại Gaza từ đầu chiến tranh. Bộ Y tế Gaza nói số tử vong hiện vượt 66.000 người, gần 170.000 bị thương, với phụ nữ và trẻ em chiếm khoảng một nửa.
Về mặt ngoại giao, Ai Cập và Qatar – hai nước trung gian – cho rằng văn bản kế hoạch của Trump cần thêm điều chỉnh. Ngược lại, chính quyền Palestine tại Bờ Tây cùng nhiều nước Ả Rập và Hồi giáo, trong đó có Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Indonesia, Saudi Arabia và UAE, đã hoan nghênh.
Trong khi đó, Israel phong tỏa đường biển, chặn đoàn thuyền “Global Sumud Flotilla” gồm khoảng 50 tàu khởi hành từ Barcelona chở tượng trưng hàng cứu trợ cho Gaza. Hồng Thập Tự Quốc tế tuyên bố phải đình chỉ hoạt động ở Gaza City vì giao tranh quá ác liệt, di chuyển nhân viên xuống phía nam.
Thứ Năm là Yom Kippur – ngày lễ sám hối lớn của Do Thái giáo – toàn Israel sẽ đóng cửa sinh hoạt công cộng từ tối Thứ Tư.
Bondi Và Hegseth Ra Mắt Lực Lượng Liên Bang Ở Memphis Trong Chiến Dịch Chống Tội Phạm
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi và Phó Tham mưu trưởng Bạch Ốc Stephen Miller hôm Thứ Tư đã xuất hiện tại Memphis, Tennessee để khích lệ lực lượng liên bang vừa được tung vào thành phố theo kế hoạch chống tội phạm của Tổng thống Donald Trump.
Miller tuyên bố đây là một “chiến dịch tổng lực của toàn chính phủ,” hứa hẹn khiến Memphis “an toàn hơn bao giờ hết” và trở nên “giàu có nhờ đầu tư sẽ đổ vào.” Hegseth nhấn mạnh chính quyền sẽ “hậu thuẫn tuyệt đối” để lực lượng “làm việc và trở về an toàn.” Bondi cho biết chỉ trong hai ngày đầu, lực lượng đã bắt giữ hơn 50 người, với hơn 200 nhân viên được thẩm quyền liên bang, bao gồm cả di trú và phòng chống ma túy.
Dân biểu Steve Cohen (Dân Chủ, Memphis) chỉ trích chính quyền Trump dùng “ngôn ngữ chiến tranh,” nhắc rằng “người dân Memphis không phải kẻ thù, họ là công dân Hoa Kỳ.” Giới phản đối xem đây là cuộc chiếm đóng liên bang tại một thành phố đa số da đen, đòi hỏi giải pháp kinh tế – xã hội thay vì áp đảo quân sự.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng cho hay Vệ binh Quốc gia Oregon cũng đã nhận lệnh sẵn sàng hỗ trợ cơ quan di trú liên bang, dù Bộ trưởng Tư pháp tiểu bang đang tìm cách ngăn chặn. Tại Chicago, hàng trăm vụ bắt giữ di dân tiếp diễn, tập trung ở khu lao động gốc Latino và da đen, gây lo ngại địa phương về khả năng chính quyền sẽ đưa cả quân đội tới.
Trump Đóng Băng 18 Tỉ Mỹ Kim Dành Cho Hạ Tầng New York Giữa Khủng Hoảng Ngân Sách
Chính quyền Trump vừa chặn 18 tỉ Mỹ kim ngân khoản hạ tầng dành cho New York City, quê nhà của Lãnh tụ Thiểu số Thượng viện Chuck Schumer và Lãnh tụ Thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries, hai nhân vật Dân Chủ then chốt trong tranh cãi ngân sách với Bạch Ốc.
Russell Vought, Giám đốc Văn phòng Ngân sách, cho biết số tiền này bị giữ lại “để bảo đảm không chi tiêu dựa trên những nguyên tắc DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) .” Bộ Giao thông nói thêm việc duyệt xét sẽ kéo dài do ảnh hưởng của tình trạng chính phủ đóng cửa, với khoản 300 triệu Mỹ kim cho dự án đường xe điện ngầm Second Avenue bị ngưng ngay lập tức.
Khoản cắt nhắm vào hai công trình lớn: đường hầm xe lửa dưới sông Hudson nối New York với New Jersey, và tuyến xe điện ngầm Second Avenue. Đây đều là ưu tiên của Schumer, từng được chính quyền Biden hậu thuẫn.
Schumer và Jeffries bác bỏ cáo buộc rằng Dân Chủ gây ra tình trạng đóng cửa. Schumer viết trên X: “Cộng Hòa vừa phủ quyết dự luật của chúng tôi để tránh đóng cửa chính phủ và giải quyết nhu cầu y tế của người dân.” Thống đốc Kathy Hochul cũng quy trách nhiệm cho Trump và lãnh đạo Cộng Hòa, đồng thời gọi lý do DEI chỉ là cái cớ “chiến tranh văn hóa.”
Đây không phải lần đầu Trump đe dọa ngân sách hạ tầng New York. Trong nhiệm kỳ trước, ông từng chống lại kinh phí cho đường hầm Hudson. Gần đây, ông còn nói sẽ cắt mọi ngân khoản liên bang nếu cử tri bầu nghị sĩ tiểu bang Zohran Mamdani, thành viên Dân Chủ Xã hội Mỹ, làm thị trưởng. Mamdani hiện dẫn đầu cuộc đua, đối đầu với Andrew Cuomo (độc lập) và Curtis Sliwa (Cộng Hòa), sau khi Thị trưởng Eric Adams rút lui cuối tuần qua.
Các Công Viên Quốc Gia Vẫn Mở Cửa Giới Hạn dù Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa
Dù chính phủ liên bang chính thức ngưng hoạt động từ tối thứ Ba, hầu hết các công viên quốc gia tại Hoa Kỳ vẫn mở cửa cho du khách.
Kế hoạch của Cơ quan Công viên Quốc gia cho biết đường sá, lối mòn, đài quan sát và các đài tưởng niệm ngoài trời sẽ tiếp tục cho khách vào, còn các trạm thu phí và khu cắm trại có thể dùng nguồn thu để duy trì dịch vụ căn bản. Tuy nhiên, đa số nhân viên sẽ bị cho nghỉ việc – khoảng 64% trong tổng số 14.500 người – và du khách sẽ không có dịch vụ thông tin, hướng dẫn, thu dọn rác hay bảo trì đường sá. Những khu vực vốn đóng cửa ngoài giờ sẽ vẫn không mở.
Các nhà bảo tồn cảnh báo tình trạng này dễ dẫn đến rác thải, phá hoại và mất an toàn, từng xảy ra trong lần chính phủ đóng cửa dưới nhiệm kỳ đầu của Trump. Một báo cáo sau đó của Văn phòng Kiểm toán Chính phủ còn kết luận việc dùng phí vào cổng để vận hành công viên là trái luật.
Tại Colorado, Thống đốc Jared Polis ủng hộ duy trì mở cửa vì công viên Rocky Mountain là điểm hút khách lớn, đặc biệt vào mùa thu lá vàng, và là nguồn lợi kinh tế quan trọng cho cộng đồng nông thôn. Ông cho biết sẵn sàng dùng ngân sách tiểu bang để giữ công viên hoạt động. Trong khi đó, Arizona và Utah từng hỗ trợ kinh phí trong các lần trước, nhưng Thống đốc Arizona Katie Hobbs nói lần này tiểu bang sẽ không bỏ tiền cho mục đích đó.
Cựu Trung Tướng Cảnh Báo Thông Điệp “Nguy Hiểm” Trong Bài Diễn Văn Của Trump Trước Quân Đội
Trung tướng hồi hưu Mark Hertling lên tiếng Tổng thống Donald Trump đã gài một “thông điệp hiểm độc” trong bài nói chuyện với 800 tướng lãnh và sĩ quan cao cấp tại Quantico, khi ông nhấn mạnh nước Mỹ đang bị “xâm lăng từ bên trong.”
Trump kêu gọi dùng các thành phố Mỹ “nguy hiểm” như San Francisco, Chicago, New York và Los Angeles làm “bãi tập” cho quân đội. Hertling cảnh báo đây không chỉ là lời hô hào, mà ngầm ra lệnh quân đội chuẩn bị đóng vai trò cảnh sát – điều trái Hiến pháp và luật pháp, chỉ từng xảy ra trong bối cảnh nội chiến.
Trong buổi họp do Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth triệu tập, Trump tuyên bố “bảo vệ đất nước là ưu tiên số một,” đồng thời viện dẫn việc triển khai Vệ binh Quốc gia ở Washington D.C. như một thành công. Tuy nhiên, một thẩm phán liên bang trước đó đã phán quyết việc điều Vệ binh đến Los Angeles hồi tháng Sáu là bất hợp pháp, coi đó như tạo ra “một lực lượng cảnh sát quốc gia đặt dưới quyền tổng thống.”
Hertling nhắc lại suốt sự nghiệp ông từng nhiều lần phản đối những mệnh lệnh “bất hợp pháp hoặc phi đạo đức,” nhưng lo ngại rằng dưới hệ thống chỉ huy dân sự hiện nay tại Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài, những cảnh báo như thế có thể không còn được lắng nghe.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bạch Ốc Anna Kelly bảo vệ lập trường của Trump, nói ông “đúng đắn khi triển khai quân đội để bảo vệ công dân trước các mối đe dọa từ trong nước,” và khẳng định cử tri đã trao cho ông “một ủy nhiệm mạnh mẽ để chấm dứt khủng hoảng tội phạm bạo lực.”
Yêu Sách Thương Mại Khổng Lồ Của Trump Gặp Trở Ngại Ở Á Châu Và Âu Châu
Những yêu sách thương mại khổng lồ của Tổng thống Donald Trump đang vấp phải sự chống đối từ các nước Nam Hàn, Nhật Bản và Liên Âu.
Tại Hán Thành, Tổng thống Nam Hàn Lee Jae-myung khẳng định nước ông không thể trả “tiền thưởng ký kết” 350 tỉ Mỹ kim – số tiền tương đương 18% GDP và 80% dự trữ ngoại tệ quốc gia. Ông cảnh báo nếu rút số tiền này để nộp cho Hoa Kỳ, kinh tế Nam Hàn sẽ rơi vào cảnh tương tự khủng hoảng 1997. Cố vấn An ninh Wi Sung-lac nói thẳng: “Chúng tôi không có khả năng trả 350 tỉ bằng tiền mặt.”
Nhật Bản cũng chùn bước trước cam kết 550 tỉ Mỹ kim. Nghị sĩ Sanae Takaichi, ứng viên hàng đầu kế vị Thủ tướng Shigeru Ishiba, tuyên bố Tokyo có thể phải thương lượng lại vì “không hợp lợi ích Nhật.” Trưởng đoàn thương thuyết Ryosei Akazawa cho biết Nhật chỉ có thể giải ngân qua các tổ chức tài chính quốc doanh, chậm chạp và phức tạp, thay vì trả ngay tiền mặt như Trump muốn.
Tại Âu châu, Liên Âu còn bị đòi cao hơn: 1.350 tỉ Mỹ kim đến năm 2028, gồm 750 tỉ mua năng lượng Mỹ và 600 tỉ đầu tư. Các chuyên gia năng lượng đánh giá con số này “hoàn toàn phi thực tế.”
Anne Krueger, cựu lãnh đạo Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và Ngân Hàng Thế Giới, gọi những yêu sách này là nghịch lý: đầu tư thêm vào Mỹ chỉ làm thâm hụt lớn hơn. Bà nói thuế quan sẽ khiến sản xuất giảm, và kết luận “Kỷ Nguyên Mỹ có thể kết thúc ở 2025.”
Giáo sư Victor Cha (Georgetown) nhận định trật tự quốc tế đang rơi vào hỗn loạn, không do Trung Cộng hay Nga áp đặt, mà vì sự khó đoán của Hoa Kỳ. Ông cho rằng “America First” biến đồng minh thành gánh nặng, chỉ còn tính toán đổi chác. Seoul và Tokyo đang trì hoãn, chờ Tối Cao Pháp Viện Mỹ phán quyết thuế quan vi hiến.
Trong khi đó, Trung Cộng chọn cách kéo dài đàm phán, đã xoay hướng thương mại sang Âu châu, Đông Nam Á và Nam bán cầu. Bắc Kinh tin càng để lâu, Trump càng sốt ruột vì lạm phát, thị trường bất ổn và áp lực trong nước. Có tin Tập Cận Bình còn tin có thể buộc Trump giảm viện trợ Đài Loan để đổi lấy một thỏa thuận.
Trợ Cấp 20 Tỉ Cho Argentina Khiến Nông Dân Đậu Nành Mỹ Trở Thành Nạn Nhân
Một loạt tin nhắn lộ ra từ điện thoại Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho thấy kế hoạch Bạch Ốc bơm 20 tỉ Mỹ kim cứu Argentina đã phản tác dụng: Buenos Aires liền bỏ thuế xuất cảng đậu nành, rồi bán nhanh hàng loạt chuyến hàng cho Trung Cộng, khiến giá đậu nành Mỹ rớt và sức ép thương mại của Hoa Kỳ suy yếu, theo Yahoo News.
Trong tấm ảnh chụp Bessent đọc tin nhắn của Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins, bà cảnh báo: “Chúng ta vừa cứu Argentina, họ liền gỡ thuế, bán đậu nành cho Trung Cộng, đúng lúc lẽ ra ta mới là người bán. Giá đậu nành rớt thêm, Trung Cộng lại có thêm đòn bẩy.”
Số tiền 20 tỉ Mỹ kim dưới dạng hoán đổi ngoại tệ được sắp đặt sau nhiều tháng trao đổi giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Argentina Javier Milei, nhằm giúp Milei giữ ghế trước bầu cử giữa kỳ. Nhưng chỉ ít ngày sau, Reuters đưa tin Trung Cộng đặt mua ít nhất 10 chuyến tàu đậu nành từ Argentina.
Hiệp hội Đậu nành Hoa Kỳ (ASA) phản ứng giận dữ. Chủ tịch Caleb Ragland nói: “Nông dân đọc tin không phải về một hiệp ước thương mại với Trung Cộng, mà về việc chính phủ Mỹ rót 20 tỉ cứu Argentina để họ bán 20 chuyến đậu nành cho Trung Cộng trong hai ngày.” Năm 2024, đậu nành chiếm 20% giá trị nông sản Mỹ, tương đương 46,8 tỉ Mỹ kim.
Theo dữ kiện của USDA, Trung Cộng – từng mua gần 1/4 lượng đậu nành Mỹ – chưa đặt thêm đơn nào từ tháng Năm, trong khi Brazil chiếm tới 71% thị phần Trung Cộng. Các chuyên gia nhắc lại ký ức thương chiến 2018–2019, khi nông dân Mỹ mất 27 tỉ xuất cảng và dù được bù 28 tỉ tiền trợ cấp, thị phần với Trung Cộng vẫn không hồi phục.
Trump tuần trước nói sẽ dùng thuế quan để cấp thêm tiền trợ giúp nông dân, nhưng giới nông gia thẳng thắn: họ cần thị trường chứ không cần cứu trợ. Todd Main, Giám đốc phát triển thị trường của Hiệp hội Đậu nành Illinois, nói: “Chúng ta có thể trồng bất cứ thứ gì. Điều chúng ta cần là quan hệ thương mại ổn định. Chúng ta cần thị trường, chứ không phải cần trợ cấp.”
Trump Ký Sắc Lệnh Cam Kết Bảo Vệ Qatar Sau Khi Israel Không Kích
Tổng thống Donald Trump vừa ký sắc lệnh cam kết Hoa Kỳ sẽ dùng mọi biện pháp, kể cả quân sự, để bảo vệ Qatar sau vụ Israel oanh kích làm sáu người chết, trong đó có một thành viên an ninh Qatar.
Sắc lệnh nhấn mạnh “bảo đảm an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Qatar trước mọi cuộc tấn công,” coi bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào nhằm vào quốc gia này là mối đe dọa an ninh Hoa Kỳ. Bạch Ốc cho biết trong chuyến thăm Washington, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã gọi điện xin lỗi Doha theo sự sắp xếp của Trump. Qatar gọi đây là “bước quan trọng” thắt chặt quan hệ quốc phòng với Hoa Kỳ.
Tuy vậy, phạm vi cam kết vẫn gây nghi ngờ, vì các hiệp ước phòng thủ thường cần Thượng viện phê chuẩn. Giới quan sát nhắc lại rằng ngay cả các cam kết an ninh truyền thống như Điều 5 của khối NATO – coi tấn công vào một thành viên là tấn công vào toàn khối – cũng từng bị đặt dấu hỏi trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, khi ông nhiều lần ám chỉ có thể bỏ qua nghĩa vụ bảo vệ đồng minh.
Sự kiện diễn ra trong lúc các nước vùng Vịnh lo ngại an ninh, đặc biệt sau khi Saudi Arabia ký hiệp ước phòng thủ chung với Pakistan. Câu hỏi đặt ra: liệu các quốc gia vùng Vịnh có tìm kiếm thêm các bảo đảm tương tự từ Hoa Kỳ, vốn từ lâu được xem là trụ cột an ninh của khu vực?
Nepal Tôn Vinh Nữ Thần Sống Mới: Bé Gái 2 Tuổi Được Chọn Làm Kumari
Một bé gái mới 2 tuổi 8 tháng, Aryatara Shakya, đã được chọn làm Kumari – “nữ thần đồng trinh” – tại thủ đô Kathmandu, trong dịp lễ Dashain, lễ hội dài nhất và quan trọng nhất của Nepal. Gia đình đã bồng bé từ ngôi nhà nhỏ trong hẻm ra đền Kumari Ghar, nơi em sẽ sống trong nhiều năm tới.
Kumari được tuyển chọn từ dòng Shakya của cộng đồng Newar, dựa trên những tiêu chuẩn khắt khe: làn da và đôi mắt không tì vết, hàm răng đều, không sợ bóng tối. Các em mặc y phục đỏ, búi tóc cao, và trán vẽ “con mắt thứ ba.” Nữ thần sống được cả Hindu lẫn Phật tử Nepal tôn thờ, và chỉ trở lại làm người phàm khi bước vào tuổi dậy thì.
Hôm thứ Ba, hàng ngàn tín đồ xếp hàng chạm trán xuống chân bé gái như một nghi thức sùng kính, trao dâng hoa và tiền lễ. Ngày hôm sau, Kumari mới sẽ ban phước cho tổng thống cùng nhiều lãnh đạo. Cha em, Ananta Shakya, kể lại: “Hôm qua còn là con gái tôi, hôm nay đã là nữ thần.”
Kumari tiền nhiệm, Trishna Shakya, nay 11 tuổi, được đưa ra khỏi đền bằng kiệu, chấm dứt tám năm sống trong cung điện thiêng. Với gia đình Shakya, việc có con được chọn làm Kumari là niềm vinh dự lớn, đem lại vị thế đặc biệt trong xã hội.
Các nữ thần sống có cuộc đời ẩn dật, chỉ ra ngoài vài lần mỗi năm trong lễ hội. Sau khi hết nhiệm kỳ, họ thường khó hòa nhập với sinh hoạt bình thường; thậm chí có truyền thuyết cho rằng ai lấy một cựu Kumari sẽ đoản mệnh, khiến nhiều người chọn sống độc thân. Những năm gần đây, truyền thống được điều chỉnh: Kumari được phép học với thầy riêng, có tivi trong cung điện, và khi “nghỉ hưu” sẽ nhận lương hưu khoảng 110 Mỹ kim mỗi tháng.
Hai Máy Bay Delta Va Chạm Tại Phi Trường LaGuardia, New York
Hai chuyến bay của Delta Air Lines, do hãng phụ Endeavor Air điều hành, đã đụng nhẹ trên đường lăn tại phi trường LaGuardia, New York, tối Thứ Tư. Vụ va chạm “tốc độ thấp” xảy ra giữa chuyến 5047 đến từ Charlotte, North Carolina, và chuyến 5155 chuẩn bị khởi hành đi Roanoke, Virginia.
Một tiếp viên bị thương ở đầu gối, được cấp cứu tại chỗ rồi chuyển vào bệnh viện. Chuyến 5155 có 32 người, còn 5047 chở 61 người. Ghi âm liên lạc với kiểm soát không lưu cho thấy cánh phải của 5155 đã quẹt vào mũi và kính buồng lái của 5047.
Delta ra thông cáo xin lỗi khách hàng và cho biết sẽ hợp tác với nhà chức trách. Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA) đã mở cuộc điều tra. Nhà chức trách cho hay hoạt động phi trường không bị gián đoạn.
Gửi ý kiến của bạn
