Hôm nay,  

Những Con Cua... Ngoài Giỏ?

29/08/200700:00:00(Xem: 9146)

Có người hay "ví von" rằng Cộng Đồng người Việt hải ngoại nói chung, ở Quận Cam nói riêng, giống như những con cua bị nhốt chung trong một cái giỏ. Nếu có con nào muốn ngoi lên, leo lên miệng giỏ, sẽ lập tức bị mấy mươi cái càng hè nhau lôi xuống. Rút cục, mọi con cua chỉ còn nước ngo ngoe, hì hục trong cái giỏ chật chội đó cho tới...chết. Nếu như đây chỉ là câu chuyện tiếu lâm để cười chơi một chút cho...xả hơi, thì cũng chẳng hề gì. Nhưng nếu coi đây là một nhận xét nghiêm chỉnh về Cộng đồng người Việt hải ngoại, mà dường như có một số người nghĩ vậy, thì đây chỉ là một nhận xét từ một góc nhìn hết sức nhỏ hẹp, hết sức phiến diện, và vì vậy, nó chỉ đúng chút xíu thôi.

Trên thực tế, chỉ dám nói riêng ở Quận Cam là nơi tôi sinh sống, quả thực có những "cái giỏ" và những "con cua" như vậy. Những con cua nầy không những chỉ trì kéo mấy con muốn ngoi lên miệng giỏ, mà có khi còn thò càng sang kẹp mấy con ở giỏ bên kia đau đến...thấu trời. Con nào may mắn thoát được ra khỏi cái giỏ nầy bèn mau mắn chạy đi tìm một cái giỏ mới khác để...xưng vương. Cách đây chừng một hai năm, nếu bạn hỏi bất cứ một người Việt nào bạn gặp trên phố Bolsa rằng, "Ông/Ba` có tham gia sinh hoạt cộng đồng không""

Nhiều phần bạn sẽ nhận được câu trả lời, đại loại, "Ông muốn nói Cộng đồng nào" Cộng đồng ông hay cộng đồng bà" Cộng đồng cô hay cộng đồng cậu" Làm sao biết đâu là đâu mà sinh với hoạt"". Nghe đâu bên Houston, Texas cũng đã một thời có tình trạng...phân tranh như vậy. Mà đâu phải chỉ có Cộng đồng. Nghe nói mấy Hội Ái hữu, Hội Đồng hương...  cũng lâm vào cảnh đó nữa. Lạy trời! Mong rằng đó chỉ là chuyện ở trong...quá khứ. Cái đúng "chút xíu" tôi muốn nói chỉ có vậy thôi. Bởi vì, nếu muốn, bạn có thể đếm, trên đầu ngón tay, những cái giỏ, và những con cua như vậy. Nhưng tôi đố bạn đếm được có bao nhiêu "con cua" không bao giờ muốn, hoặc thích, chui vào bất cứ một cái giỏ lớn, giỏ nhỏ nào hết. Tôi dám cam đoan không ai đếm nỗi đâu. Nhiều vô số kể. Và đó mới thật sự là "Cộng Đồng" theo đúng nghĩa của nó.

Tôi muốn nói tới những "con cua" ở ngoài giỏ, những Người Việt Thầm Lặng.

Họ, những con người thầm lặng ấy, HO cũng như không HO, chỉ muốn sống cuộc sống bình thường, âm thầm, lặng lẽ, chăm chỉ làm ăn, nuôi con cái thành tài. Họ không thích ồn ào, tranh đua danh lợi hão; không thích tên tuổi được đăng trên báo, được nghe trên đài phát thanh, truyền hình...Nhưng không phải vì vậy mà họ thờ ơ với cuộc sống, với sinh hoạt trong cộng đồng, với quê hương, dân tộc. Bình thường, không ai có thể lợi dụng được họ cho những mục đích mà họ xét ra không chính đáng. Chúng ta từng chứng kiến những cuộc biểu tình chỉ qui tụ vài ba chục người, thậm chí chỉ vài người, nhưng đừng vội cho rằng người Việt tị nạn không còn quan tâm tới thời cuộc, chỉ biết lo kiếm tiền, lo lợi ích riêng mà quên nghĩ lớn. Nghĩ vậy là lầm to. Những người CS cầm quyền trong nước cũng đã từng lầm to như vậy. Cho nên họ luôn tuyên truyền rằng số người chống cộng ở hải ngoại chỉ có một nhúm nhỏ thôi. Chúng chỉ nhận ra lỗi lầm sau mấy cuộc "thử lửa" có thể gọi là long trời lỡ đất trong những năm qua, và nay đành phải thay đổi chính sách đối với cộng đồng chúng ta.

Cuộc thử lửa đầu tiên ở Quận Cam phải kể tới vụ Trần Trường và cờ máu trong tiệm HiTech của y trên phố Bolsa. Đó là một cuộc biểu tình dài nhất, 52 ngày đêm, qui tụ số lượng người đông nhất, vào lúc cao điểm (đêm Hát Cho Quê Hương VN 22-2-1999) đã lên tới 40 ngàn người theo như tường thuật của Đài Truyền Hình số 9 của Mỹ. Đừng tưởng rằng một ông Hồ Anh Tuấn, hay ai đó, có khả năng qui tụ một đám đông kinh hồn như vậy. Hoàn toàn không phải. Người Việt Thầm Lặng đã tự nhất tề đứng dậy, không phải vì một Trần Trường vô danh tiểu tốt, mà vì họ dứt khoát không chấp nhận sự hiện diện của một biểu tượng độc tài sắt máu giữa thủ đô tị nạn của họ.

Cuộc thử lửa kết thúc thắng lợi. Họ, những con người thầm lặng ấy, ai về nhà nấy, tiếp tục cuộc sống bình thường, tiếp tục lo làm ăn, tiếp tục...thầm lặng. Những gì xảy ra sau đó, họ không lý tới nữa. Ai ôm mấy trăm ngàn đô la do họ đóng góp, đi làm những chuyện gì, để cho những người có trách nhiệm tự lo giải quyết. Giống như người phật tử đi lễ chùa, lạy Phật,  bỏ tiền vào hộp "công đức", là xong bổn phận. Vị nào dùng tiền đó vào chuyện bất chính, mang tội ráng chịu.

Cũng như vậy, không một ai có thể huy động hai ba ngàn người tập họp tại Dana Point trong 2 ngày 22 và 23-6-2007 để "dàn chào" Nguyễn Minh Triết. Ông Triết chắc muốn "thử lửa" Cộng đồng người Việt Quận Cam thêm một lần nữa, và ông ta đã nhận được câu trả lời đích đáng. Nghe nói ông TT Nguyễn Tấn Dũng sắp thăm Hoa Kỳ cuối tháng 9 nầy. Không biết ông có muốn thử lửa nữa hay không. Cùng là người "gốc Việt" với nhau, tôi thành thật khuyên ông chớ nên nghe lời xúi dại của cái đám nằm vùng ăn hại, mà chuốt nhục vào thân. Bọn họ toàn là những tên cận thị nặng, chỉ nhìn thấy có mấy "con cua" ngo ngoe trong giỏ, đâu thấy được hàng vạn con ngoài giỏ, bình thường không muốn chọc ghẹo ai, nhưng khi cần, và bị khiêu khích, sẵn sàng giương càng đứng dậy. Có điên mới thử sờ vào mấy cái càng bén ngót đó!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.