The Late Show đêm 19/9, Stephen Colbert mời chủ biên của The New Yorker lên chương trình, tiết lộ trang bìa của tạp chí số mới nhất, đó là bàn tay nhỏ bé của Tổng thống Trump bấm trên thanh điều khiển từ xa (remote control) gồm toàn những nút Mute, Silence, Pause, Stop, Dismiss… (Ảnh: Việt Báo)
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney.
Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Stephen Colbert mở đầu chương trình The Late Show của ông bằng một thông điệp thẳng thắn hơn bao giờ hết: “Tối nay, tất cả chúng ta đều là Jimmy Kimmel!” Ông lên án quyết định của đài truyền hình là “một sự kiểm duyệt trắng trợn,” cảnh báo rằng “với một nhà độc tài, bạn không thể nhượng bộ dù chỉ một tấc.” Colbert chỉ trích ABC là “vô cùng ngây thơ” nếu nghĩ rằng việc dừng chương trình sẽ làm thỏa lòng những lời chỉ trích viện dẫn “tự do ngôn luận.”
Ông cũng công kích các cơ quan quản lý liên bang đã ủng hộ quyết định này: “Điều chúng ta đang chứng kiến bây giờ là chính phủ hành động theo chỉ đạo của tổng thống Hoa Kỳ để gây áp lực, thao túng, bịt miệng và thậm chí đóng cửa các cơ quan truyền thông, thành trì của tự do báo chí.”
Độc đáo và “bom tấn” hơn, trong The Late Show đêm 19/9, Stephen Colbert mời chủ biên của The New Yorker lên chương trình, tiết lộ trang bìa của tạp chí số mới nhất, đó là bàn tay nhỏ bé của Tổng thống Trump bấm trên thanh điều khiển từ xa (remote control) gồm toàn những nút Mute, Silence, Pause, Stop, Dismiss…
Cú đánh trả của người đoạt giải Emmy 2025 không cần những ngôn từ thù hận, không cần nhục mạ hay hạ thấp đối thủ. Đó là cú phản đòn của nghệ thuật và văn hóa hàn lâm.
David Letterman, cựu dẫn chương trình The Late Show và là người thầy của Kimmel, đã không hề nao núng lên tiếng: “Bạn không thể sa thải ai đó chỉ vì bạn sợ hãi hoặc cố gắng nịnh nọt làm hài lòng một chính quyền độc tài tại Phòng Bầu Dục. Mọi chuyện không diễn ra như vậy.” Ông gọi hành động của ABC là bằng chứng của “truyền thông bị quản lý – một sự ngớ ngẩn và lố bịch,” đồng thời cảnh báo rằng châm biếm và bình luận tự do đang gặp nguy hiểm.
Sự ủng hộ cũng đến từ chính trường. Cựu Tổng thống Barack Obama đã chỉ trích gay gắt quyết định của ABC, coi đó là một phần của xu hướng cưỡng ép chính trị lớn hơn. “Sau nhiều năm phàn nàn văn hóa bị từ bỏ, chính quyền hiện tại đã nâng nó lên một tầng khác, nguy hiểm hơn bằng cách đe dọa quản lý đối với các công ty truyền thông, trừ khi họ bịt miệng hoặc sa thải các phóng viên và bình luận viên mà họ không thích,” ông Obama nói. Ông kêu gọi các kênh truyền hình dừng thỏa hiệp: “Đây chính xác là cưỡng bách của chính phủ mà Tu Chính Án Thứ Nhất được thiết kế để ngăn chặn, và các công ty truyền thông cần phải bắt đầu đứng lên thay vì đầu hàng.”
Nữ minh tinh Hollywood Cynthia Nixon xuất hiện trong một video ngắn đăng tải trên trang cá nhân của bà, yêu cầu người Mỹ quay lưng với Disney bằng cách hủy đăng ký Disney+ và Hulu.
“Tôi vừa hủy đăng ký Disney+ và Hulu... Họ hỏi tôi vì sao? Tôi trả lời “vì tôi tin vào Tu Chính Án Thứ Nhất. Hãy phục hồi chương trình của Jimmy Kimmel ngay!” Cynthia Nixon nói.
Tài tử Hollywood Jason Bateman trả lời trong chương trình Jason Bateman của NBC: “Thật đáng lo ngại... bạn không thể đứng nhìn và để những chuyện như thế này tiếp diễn, chẳng hạn như việc cắt chương trình của Jimmy vì quyền tự do ngôn luận.”
Cựu Đệ Nhất Phu Nhân Hillary Clinton xuất hiện trong chương trình phỏng vấn của Forbes Breaking News hôm 20/9, gọi những gì xảy ra với Jimmy Kimmel là “hành động trực tiếp của chính phủ” đe dọa các nhà tuyển dụng và doanh nghiệp nhằm bịt miệng người lên tiếng. Bà nhấn mạnh đây là một nỗ lực “loại bỏ một đối thủ, dù đó là một nghệ sĩ hài.”
“Đó là ví dụ điển hình nhất của việc dùng quyền lực để dập tắt tiếng nói,” bà Clinton nói.
Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Ted Cruz đảng Cộng hòa, người đứng đầu cơ quan giám sát Ủy ban Truyền thông Liên bang, một đồng minh trung thành của Tổng thống Trump, bất ngờ lên tiếng chỉ trích những lời đe dọa của Chủ tịch FCC Brendan Carr vì phát sóng chương trình “Jimmy Kimmel Live.”
Ted Cruz nói những lời đe dọa phạt tiền hoặc rút giấy phép của các đài truyền hình vì nội dung chương trình của họ là rất nguy hiểm.
“Tôi phải nói rằng câu đó y hệt như trong phim 'Goodfellas'," thượng nghị sĩ bảo thủ của Texas gợi đến bộ phim gangster của Martin Scorsese. “Giống hệt như một tên mafia bước vào quán bar và nói, 'Quán bar của anh đẹp đấy. Nếu có chuyện gì xảy ra thì tiếc quá'”
Những tiếng nói đồng thanh này phản ánh một sự đồng thuận hiếm hoi giữa truyền thông, chính trị và giải trí. Quyết định dừng ngay lập tức một chương trình hài châm biếm đã leo thang thành một cuộc xung đột văn hóa mang tính quyết định — một cuộc xung đột đã biến việc tắt đèn sân khấu của Jimmy Kimmel thành một phép thử rộng hơn đối với cam kết của nước Mỹ về bất đồng chính kiến và tự do ngôn luận.
Sau khi áp lực Disney, Nexstar dừng ngay lập tức chương trình của Jimmy Kimmel, Brendan Carr nói: “Tôi không nghĩ đây là lần cuối cùng.” Ông đề nghị FCC - một cơ quan do Quốc Hội giám sát, hoạt động độc lập với tổng thống - có thể nhắm mục tiêu vào các chương trình khác, bao gồm cả “The View” của ABC.
Tư tưởng cho rằng quan điểm hay suy nghĩ trái ngược với đường lối của chính phủ có thể dẫn đến hình phạt chính là giấc mơ của những kẻ độc tài. Tổng thống 47 của Hoa Kỳ đang thực hiện được ước mơ đó. Ngày 18/9, trên Không Lực Một, tiếng nói của Trump lọt vào máy ghi âm của ký giả CNN, nói rằng họ “không được phép” chỉ trích ông.
“... Họ có một kênh truyền hình và có các chương trình đêm khuya, hãy nhìn lại tất cả những gì họ làm, tất cả những gì họ làm là công kích Trump... Họ được cấp giấy phép nhưng họ không được phép làm điều đó.”
Hôm sau, Thứ Sáu, trong Phòng Bầu Dục, trước báo giới, Trump đã minh định rất rõ ràng, việc đưa tin chỉ trích ông trên truyền hình là “bất hợp pháp” và bác bỏ những lời chỉ trích rằng chính quyền của ông đang có những hành động làm suy yếu quyền tự do ngôn luận. Trả lời câu hỏi của Jonathan Karl: “Tổng thống đã nói rằng ông đã khôi phục quyền tự do ngôn luận ở Mỹ. Quyền tự do ngôn luận đó có bao gồm cả những người chỉ trích gay gắt ông không?”
“Tôi đã trở nên miễn nhiễm với nó... Đó là lý do tại sao kênh của ông (ABC) trả cho tôi $16 triệu đô la... Đó là lý do tại sao CBS cũng trả cho tôi rất nhiều tiền. Và đó là lý do tại sao tôi kiện tờ New York Times,” Trump trả lời.
“Thẩm phán vừa quăng vụ kiện đó ra cửa sổ,” Karl đáp lại.
“Tôi đang thắng... và việc ông đứng đó, tỏ ra ngây thơ và hỏi tôi một câu hỏi như vậy... Lý do tôi thắng vụ kiện đó là vì ông đã không trung thực. Ông không phải là một người giỏi. Ông là một phóng viên tồi. Ông biết điều đó và tôi biết điều đó,” Trump phản kháng.
Rõ ràng chính quyền Tổng thống Trump đã biến câu chuyện Jimmy Kimmel không còn là chuyện một nghệ sĩ hài đã nói điều “không nên nói.” Chính quyền Trump và đồng minh muốn kiểm soát người dân về lời nói, hành vi, thậm chí cả những hỉ nộ ái ố trước công chúng. Chúng ta không được phép chỉ trích các đồng minh của tổng thống. Chúng ta thậm chí không có quyền im lặng, mà phải công khai bày tỏ cảm xúc theo yêu cầu của chính quyền, nếu không sẽ trở thành “người đi ngược hướng gió.” Điều đó có thể đe dọa đến sinh kế, vị trí của họ. Những lá phiếu “YEA” từ cả lưỡng đảng cho nghị quyết vinh danh Charlie Kirk là một minh chứng.
Đây là con đường dẫn đến chủ nghĩa độc tài chuyên chế, và nó sẽ không bao giờ kết thúc bằng việc hủy bỏ một chương trình truyền hình hài châm biếm. Cho đến một ngày, nếu những nghệ sĩ hài châm biếm dù không còn là người cuối cùng chúng ta nhìn thấy trước khi tắt truyền hình, thì sự thật là họ đã tạo nên một niềm tin với khán giả, bắt nguồn từ sự trung thật và không khuất phục. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ đã bắt đầu – làn sóng tẩy chay từ chính công chúng, nghệ sĩ, ký giả, lại vô tình đang tạo ra một chương trình mới – “Tất Cả Chúng Ta Là Jimmy Kimmel.”
Các kênh truyền hình tự bịt miệng bằng rủi ro của chính họ.
Kalynh Ngô
Send comment
