Hôm nay,  

Michelle Obama, Từ Chối Để Là Chính Mình

4/26/202507:00:00(View: 2226)
Becoming_Michelle Obama
Bìa sách hồi ký "Becoming" xuất bản năm 2018 của cựu đệ nhất phu nhân Michelle Obama. 


Cho đến hôm nay, gần 100 ngày nước Mỹ bước lên cỗ máy thời gian đi ngược lại với thế giới, khi nhắc lại ngày lễ nhậm chức của tổng thống Donald Trump, chúng ta sẽ nhớ đến ai nhất? Có phải là những tỷ phú giàu nhất thế giới, nắm quyền sinh sát kinh tế toàn cầu trong tay? Hay là những vị lãnh đạo của chính quyền đương nhiệm? Hay là bà tân đệ nhất phu nhân bí ẩn với chiếc mũ rộng vành để dấu đi một nửa gương mặt với thế giới? Hay đó là bàn tay không đặt lên cuốn kinh thánh khi tuyên thệ? Hay đó là những nụ cười vô hồn và những cái bắt tay lạnh như thanh kiếm?

Vào một ngày cuối tuần của tháng 7/2019, bà Michelle Obama là khách mời của người dẫn chương trình nổi tiếng Gayle King trong CBS Morning tại lễ hội Essence Festival ở New Orleans. Cuộc nói chuyện của họ dài một giờ đồng hồ. Vị cựu đệ nhất phu nhân kể về buổi sáng cuối cùng trước khi rời khỏi White House.

“Đó là thời điểm tôi được giải thoát sau tám năm cạn kiệt sức lực.” Bà nhắc lại buổi lễ chuyển giao quyền lực năm đó.

Là người chứng kiến trực tiếp tất cả những gì diễn ra, bà đã thấy trước được tương lai của nước Mỹ. Khi Gayle King hỏi bà về những phẩm chất cần thiết để làm nên một tổng thống tốt, bà Michelle cho biết đó phải là người “trung thành, trung thực và đàng hoàng.” Hình như Michelle Obama là người đầu tiên dùng tính từ “đàng hoàng” khi nói về phẩm chất cốt lõi hàng đầu của một lãnh đạo quốc gia?

“Đó là một công việc không đơn giản, các bạn ạ,” bà Michelle nói với những người hiện diện ở Essence Festival. “Chúng ta cần làm rõ. Đây không phải là trò đùa. Đây cũng không phải là trò chơi. Vị lãnh đạo của thế giới tự do, chỉ bằng một dòng tweet, có thể bắt đầu một cuộc chiến tranh, có thể phá hủy nền kinh tế, có thể thay đổi tương lai của con em chúng ta.”

Tháng 1/2016, với cương vị là đệ nhất phu nhân tại nhiệm, bà Michelle buộc phải sánh bước với Tổng Thống Barrack Obama đứng trước toàn dân làm lễ chuyển giao quyền lực, là một trong số ít người da đen trong buổi lễ. Bà nói với Gayle King trong cuộc phỏng vấn, bà cảm thấy sự kiện này “hoàn toàn đối lập” so với ngày ông Obama tuyên thệ nhậm chức.

 “Trong lễ nhậm chức của Barack, chúng tôi chắc chắn đám đông quần chúng tham dự trông như gia đình nước Mỹ,” bà Michelle nói.

Từ khi rời chính trường, “khi bức màn buông danh vọng hết,” bà Michelle Obama hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Đổi lại, bà là tác giả của những cuốn sách best-seller, ghi lại hành trình cuộc sống với những kinh nghiệm, giá trị, sáng tạo phát triển bản thân mà bà góp nhặt từ tuổi thơ ở Chicago cho đến đệ nhất phu nhân Hoa Kỳ.

Tám năm làm bà chủ của Tòa Bạch Ốc đủ để bà Michelle Obama tích lũy một kho tư liệu đầy ắp những trò chơi của hai phe đỏ và xanh. Bà cũng là nạn nhân của hàng loạt lời phê bình, chỉ trích, miệt thị của đối thủ chính trị và những người bảo thủ, những cử tri da trắng thượng đẳng. Bà bị “soi xét” từ màu da cho đến trang phục, từ kiểu tóc cho đến dáng ngồi. Để trả lời cho những điều đó, ký giả Kate Betts chuyên về thời trang đã ra mắt ấn bản “Michelle Obama và sức mạnh của phong cách”, trong đó ghi rằng “bà Michelle nổi tiếng là một trong những người kiểu cách sống trong Tòa Bạch Ốc.”

Trong cuốn hồi ký xuất bản năm 2018 có tên “Becoming,” bà Michelle Obama đã viết rằng sẽ “không bao giờ tha thứ” cho Trump vì ông đã lan truyền thuyết âm mưu sai sự thật, về tư cách công dân Mỹ của Tổng Thống Obama, gây nguy hiểm cho sự an toàn của gia đình bà. Trump đã trả đũa bằng cách cáo buộc chính quyền Obama làm tê liệt quân đội Hoa Kỳ.

Trong xuyên suốt các cuộc vận động tranh cử 2024, khi “phải” nhắc đến bà Michelle Obama, Trump mô tả bà là “nasty – bẩn thỉu kinh tởm.” Trump cảnh báo bà đã “phạm sai lầm lớn” khi chỉ trích ông ta, là bà đã mở ra một con đường dẫn đến cuộc chiến với Trump.

Chắn chắn bà Michelle Obama chưa bao giờ đặt mình là một “nạn nhân” của Donald Trump. Bà hiểu rõ vị thế của mình, và đặc biệt bà hiểu Donald Trump chưa bao giờ xứng đáng trở thành đối thủ của bà. Tấn công cá nhân bà hay những đối thủ chính trị khác, chỉ là một phần trong những tầm ngắm khác mà con tàu nước Mỹ do chính quyền Trump lèo lái đang đâm thẳng vào. Bà Michelle nhìn thấy một tảng băng chìm khác, lớn hơn nhiều lần so với “sự khác biệt” mà bà đã nhìn thấy trong lễ chuyển giao quyền lực năm 2016. Trong bốn năm Trump 1.0, bốn năm dưới sự lãnh đạo của Tổng Thống Joe Biden và thời gian tranh cử, đủ để cựu đệ nhất phu nhân có những quyết định vượt ra khỏi khuôn khổ của chiếc hộp chính trị trong một thời điểm “Không Bình Thường” như hiện tại.

Bà đã không tham dự tang lễ của Tổng thống Jimmy Carter. Ngay sau đó, bà đưa tuyên bố chính thức sẽ không đến dự lễ nhậm chức lần thứ hai của Donald Trump. Bà cởi bỏ chiếc áo danh vọng, lau sạch lớp phấn son nhòe nhoẹt của chính trường, không lo lắng khi điều đó sẽ làm nhiều người ngạc nhiên, thậm chí tức giận.

Gần đúng 100 ngày “lên ngôi” của Donald Trump, Michelle Obama phá tan sự im lặng kể từ ngày 20/1/2025. Trong chương trình Podcast “IMO with Michelle Obama & Craig Robinson” mới nhất vào ngày 23/4, bà Michelle lên tiếng vì sao bà không đến lễ nhậm chức của Donald Trump.

“Tôi quyết định không tham dự lễ nhậm chức, và điều làm cho sự việc trở thành nặng nề, đó là nhiều người không nhận ra, lựa chọn thích hợp nhất với tôi từ đầu năm, lại bị chế giễu và chỉ trích, như thể mọi người không tin rằng tôi nói ‘Không’ là có lý do khác, nên người ta phải suy đoán là hôn nhân của tôi đang tan vỡ.

Nhưng thực tế là, khi tôi đang sống và ngay lúc này, tôi đang cố gắng làm chủ cuộc sống của mình, cố gắng thực hành có chủ đích để lựa chọn những gì đúng cho tôi. Tôi dùng tất cả sức lực của mình để không làm cái điều mà người ta cho là đúng, mà là làm điều tôi biết nó thật sự đúng cho chính tôi. Để làm như thế, là một quyết định rất khó khăn.”

Có những quyết định tưởng như nhỏ bé nhưng lại đòi hỏi tất cả sự can đảm mà con người có được. Nhất là khi quyết định đó của một nhân vật thuộc về công chúng, ảnh hưởng đến cái được cho là “di sản của triều đại” để lại, cả thế giới đang dõi theo và sẵn sàng phán xét. Giữa cuộc chuyển giao quyền lực được truyền trực tiếp đi khắp thế giới, từng cử chỉ, ánh mắt, nhất cử nhất động của những nhân vật tham dự đều có thể trở thành “headline” trên trang nhất của một tờ báo lớn, chưa kể một cái chớp mắt sẽ tràn ngập khắp mạng xã hội. Có lẽ vì thế Tổng Thống Joe Biden đã cười thật rạng rỡ, như đón người bạn quý lâu năm trở về nhà. Vợ chồng cựu Tổng Thống Bill Clinton điềm tĩnh cũng khó lọt khỏi ống kính. Gương mặt bản lĩnh cố gắng không để lộ cảm xúc của Phó Tổng Thống Kamala Harris…

Chỉ có bà Michelle Obama đã không cần phải như thế. Có thể hôm đó, trong ngôi nhà của mình, nhìn vào màn ảnh, bà được tự do bày tỏ sự tức giận, đau đớn, lo lắng cho tương lai của nước Mỹ. Hoặc, bà cũng có thể được tự do cười mỉa mai khi nhìn một nhân vật không hội đủ tiêu chuẩn để trở thành lãnh đạo một quốc gia, như chồng của bà đã từng.

Vị cựu đệ nhất phu nhân da đen đầu tiên của lịch sử Hoa Kỳ đã bước qua tất cả áp lực to lớn từng buộc bà phải sống cho vừa tầm mắt người khác, trong chính trường và trong xã hội. Giờ đây bà không còn phải sợ hãi vì quyền lực, vì điều gì để công chúng hài lòng. Giữa hàng trăm, hàng ngàn nỗi sợ hãi đang bao trùm khắp Tòa Bạch Ốc – nỗi sợ hãi mà Thượng Nghị Sĩ của Alaska, Lisa Murkowski, cuối cùng phải thốt lên trước toàn dân: “Tất cả chúng tôi đều sợ hãi” – thì cựu Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama đã thật sự bước qua nó. Bởi vì, như bà nói: “ ‘Không’ là một câu trọn vẹn. Nó rất quan trọng để cho phép ta quyết định những điều bảo vệ sự bình an trong ta.”

Mười năm, 20 năm, và nhiều hơn nữa, khi lịch sử kể lại buổi chuyển giao quyền lực hứa hẹn một triều đại hỗn loạn của nước Mỹ, thì người ta sẽ nhớ ngay đến một người đã không xuất hiện, đó là cựu Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama.

Ernest Hemingway đã viết trong “Ngư Ông Và Biển Cả” rằng: Bây giờ không phải lúc nghĩ về những gì bạn không có. Hãy nghĩ đến bạn có thể làm gì với điều bạn đang có trong tay.”

Đơn giản là, “làm điều tôi biết nó thật sự đúng cho chính tôi” như bà Michelle đã nói. Và còn lại, lịch sử sẽ trả lời.

Kalynh Ngô

Print
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page

Chủ quyền tại Biển Đông là một vấn đề tranh chấp lâu đời và phức tạp nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc. Đây sẽ còn là một thách thức trọng yếu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Hiện nay, dù tình hình Biển Đông vẫn âm ỉ căng thẳng nhưng chưa bùng phát thành xung đột nghiêm trọng, song tình trạng cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang ngày càng gia tăng...

Ngay chính cái tên “Tôi, Không Là Của Ai” đã là một tiếng kêu vừa thẳng thắn, vừa đau đớn. Tôi không là của ai trong cuộc đời này. Tôi không là con của cha tôi. Nhà văn, ký giả Amy Wallace từng lên tiếng, Virginia cũng từng bị chính cha mình ức hiếp khi cô 7 tuổi. Cô khước từ cái quyền sở hữu của những kẻ đã lạm dụng mình. Cô bị khước từ quyền được sống và được làm người, dù đó là những ngày hạnh phúc muộn màng của hơn 20 năm sau ngày cô thoát khỏi Jeffrey Epstein và Ghislaine Maxwell. Khi Virginia viết cuốn tự truyện này là lúc cô đã được hưởng 22 năm tự do. Tự do khỏi Epstein, Maxwell, đường dây mua bán tình dục trẻ em mà cô là một trong những nô lệ tình dục của Epstein. Hai mươi hai năm đó, cô tự thú, “không dễ dàng chút nào.” Không bao giờ có vết thương nào không để lại vết sẹo. Không bao giờ có sự hồi phục nào không để lại trầm tích.

Trump tắt CNN lúc ba giờ sáng. Không phải vì tức giận, mà vì ông vừa nảy ra ý tưởng điên rồ nhất đời mình. “Alexa, triệu tập Washington.” Câu lệnh vang lên trong bóng tối Phòng Bầu Dục như tiếng thần chú của một pháp sư già gọi linh hồn của quá khứ về để chứng minh rằng mình vẫn còn đúng. Thanksgiving năm nay, ông sẽ không ăn gà tây thật. Ông sẽ ăn ký ức. Phòng Bầu Dục rực ánh xanh lam – thứ ánh sáng lạnh của công nghệ và tự mãn. Trên bàn, con gà tây hologram vàng óng, chín hoàn hảo, không mùi, không khói, không có thịt thật. Một con gà tây ảo cho thời đại ai cũng sợ máu thật. Mọi thứ được lập trình để hoàn hảo: bàn tiệc dài, ly rượu đầy, bốn vị lập quốc hiện ra – George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, James Madison – được tái tạo bằng toàn bộ diễn văn, thư từ, và những câu họ chưa bao giờ nói. Bốn AI hoàn hảo.

Hội nghị khí hậu Liên Hiệp Quốc lần thứ ba mươi COP30 ở Belém, diễn ra trong bầu khí quyển nặng trĩu: trái đất nóng dần, còn các cường quốc vẫn cãi nhau về “mục tiêu” và “cam kết”. Biểu mức phát thải, phần trăm, hạn kỳ — tất cả lặp lại như những mùa họp cũ. Nhưng đằng sau lớp từ ngữ ấy, trật tự năng lượng của thế giới đã chuyển hướng. Cái trục quyền lực của thời đại đã dời khỏi phương Tây. Từ Tô Châu đến Quảng Đông, những nhà máy nối dài đã âm thầm định giá tương lai của mặt trời và gió. Trung Quốc không nói nhiều. Họ làm. Đến cuối năm 2024, Bắc Kinh vượt sớm mục tiêu 2030, đạt hơn một ngàn bốn trăm gigawatt gió và mặt trời — gấp bốn lần toàn Liên hiệp Âu châu. Tám phần mười chuỗi cung ứng quang điện nằm trong lãnh thổ của họ. Pin và xa điện xuất khẩu hàng chục tỉ Mỹ kim, kéo giá năng lượng sạch xuống một mức không còn cần trợ cấp.

Việc đình trệ gọi thầu dầu hỏa hai năm từ 1971 phải chờ qua 1973 rút cục đã giết chết chương trình tìm dầu của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và theo đó đã đốt cháy một cơ may lớn lao có nhiều triển vọng cứu vãn, duy trì và phát triển miền Nam. VNCH đã tìm được dầu hỏa ở Mỏ Bạch Hổ trong tháng Hai năm 1975. Thật nhiều dầu mà lại thật quá trễ.

“Tôi từ chức để có thể lên tiếng, ủng hộ các vụ kiện tụng và hợp tác với các cá nhân và tổ chức khác tận tâm bảo vệ pháp quyền và nền dân chủ Mỹ. Tôi cũng dự định sẽ bảo vệ những thẩm phán không thể công khai lên tiếng bảo vệ chính mình. Tôi không thể chắc chắn rằng mình sẽ tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, tôi nhớ lại những gì Thượng nghị sĩ Robert F. Kennedy đã nói vào năm 1966 về việc chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi: “Mỗi khi một người đứng lên vì một lý tưởng, hoặc hành động để cải thiện cuộc sống của người khác, hoặc chống lại sự bất công, người đó sẽ tạo ra một đợt sóng hy vọng nhỏ bé.” Khi những đợt sóng nhỏ bé này hội tụ đủ, lúc đó có thể trở thành một cơn sóng thần.

Khi lịch sử bị xem nhẹ, nó không ngủ yên mà trở lại, nghiêm khắc hơn. Và mỗi khi nước Mỹ bước vào thời kỳ chia rẽ sâu sắc, tiếng vọng ấy lại dội về – nhắc rằng ta từng đi qua những năm tháng hỗn loạn, và vẫn tìm được lối ra. Robert A. Strong, học giả tại Đại học Virginia, cho rằng để hiểu nước Mỹ hiện nay, ta nên nhìn lại giai đoạn giữa hai đời tổng thống Ulysses S. Grant và William McKinley – từ năm 1876 đến 1896. Hai mươi năm ấy là một bài học sống động về cách một nền dân chủ có thể trượt dài trong chia rẽ, rồi chậm chạp tự điều chỉnh để tồn tại.

Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (Indo-Pacific) đang nổi lên như trung tâm chiến lược của thế kỷ XXI, nơi giao thoa lợi ích của các cường quốc hàng đầu thế giới. Với 60% dân số toàn cầu, hơn một nửa GDP thế giới, và các tuyến hàng hải trọng yếu nhất hành tinh, khu vực này giữ vai trò quyết định trong ổn định an ninh, thương mại và năng lượng quốc tế...

Washington vừa bật sáng lại sau bốn mươi ngày tê liệt. Nhưng cái cảm giác “ổn rồi” chỉ là ảo giác. Đằng sau cái khoảnh khắc “chính phủ mở cửa trở lại” là câu chuyện nhiều tính toán, mà trung tâm của cuộc mặc cả chính là Obamacare – chương trình từng giúp hàng chục triệu người có bảo hiểm y tế – nay trở thành bệnh nhân bị đặt lên bàn mổ của chính quyền Trump, với con dao ngân sách trong tay Quốc hội.

Đã là người Việt Nam, nếu không trải qua, thì ít nhất cũng đã từng nghe hai chữ “nạn đói.” Cùng với lịch sử chiến tranh triền miên của dân tộc, hai chữ “nạn đói” như cơn ác mộng trong ký ức những người đã sống qua hai chế độ. Sử sách vẫn còn lưu truyền “Nạn đói năm Ất Dậu” với hình ảnh đau thương và những câu chuyện sống động. Có nhiều người cho rằng cũng vì những thăng trầm chính trị, kinh tế, mà người Việt tỵ nạn là một trong những dân tộc chịu thương chịu khó nhất để sinh tồn và vươn lên. Thế giới nhìn chung cho đến nay cũng chẳng phải là vẹn toàn. Dù các quốc gia bước sang thế kỷ 21 đã sản xuất đủ lương thực để nuôi sống tất cả mọi người, nạn đói vẫn tồn tại, bởi nhiều nguyên nhân. Có thể kể như chiến tranh, biến đổi khí hậu, thiên tai, bất bình đẳng, bất ổn kinh tế, và hệ thống lãnh đạo yếu kém.
First PagePrev Page1234567Next PageLast Page
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.