Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Trung Đông: Nguồn Gốc Xung Đột Và Triển Vọng Đình Chiến (Phần Bổ Sung)

19/05/202111:26:00(Xem: 860)
Trung Dong
Bản đồ địa hình của Israel và Palestine. (nguồn: www.bbc.com)



Nguồn gốc xung đột

Trọng tâm của cuộc xung đột Trung Đông là yêu sách về chủ quyền lãnh thổ nằm giữa Jordan và Địa Trung Hải của cả hai phía Israel và Palestine. 

Israel chiếm đến 78% lãnh thổ và còn lấn chiếm thêm 22% sau cuộc chiến năm 1967. Sau đó, chính quyền cho tái định cư dân chúng trong một chương trình chỉnh trang lãnh thổ quy mô. Palestine mong muốn thành lập một nhà nước riêng trên cùng lãnh thổ.

Ba điểm chính gây tranh cãi giữa hai bên  là: 

1) phân định biên giới tương lai giữa Israel và Palestine. Liên quan đến vấn đề này là quyền kiểm soát thuỷ lộ dùng làm tài nguyên và các khu định cư cho người Do Thái trong lãnh thổ bị chiếm đóng; 

(2) tình trạng sử dụng độc quyền thủ đô Jerusalem và 

3) quyền hồi cư của những người Palestine đang sống tị nạn ở các quốc gia láng giềng sau Chiến tranh năm 1967. 

Việc giải quyết vấn đề trở nên khó khăn hơn vì còn có khía cạnh tôn giáo và lịch sử.

Về phía Israel, những người định cư tuyên bố, toàn bộ lãnh thổ được Chúa chu cấp cho riêng họ  và Liên Hiệp Quốc đồng ý, một quyền sở hữu bất khả chuyễn nhượng mang tính thiêng liêng và tinh thần dân tộc. Họ cảm thấy thực thi yêu sách này là đương nhiên hợp pháp và có quyền sách nhiểu và hủy hoại tài sản của cư dân Palestine. Chính phủ Israel mặc nhiên cho phép họ trọn quyền sử dụng mà không quan tâm đến các nguyên tắc pháp quyền hay nhân quyền của dân Palestine.

Về phía Palestine, những người Hồi giáo cực đoan thường trích dẫn Kinh Koran để biện minh cho việc từ chối đàm phán với Israel và luôn kêu gọi thánh chiến để chống lại sự áp bức và chiếm đoạt đất đai Palestine cũ. 

Ở trong Dải Gaza do Hamas kiểm soát, việc phản đối công khai thái độ này là không được chấp nhận, nhưng có bị giới hạn ở phía Tây ngạn nơi do nhóm Fatah cai trị. Dựa vào sự chiếm đóng này, ai lên tiếng chỉ trích phải lo đối mặt với những cáo buộc là không trung thành. 

Nói chung, sự chia rẽ trong nội bộ của Palestine thúc đẩy các xu hướng chống lại ý kiến dân chủ mà chỉ có hành sử độc đoán trong vùng. 

Dải Gaza


Chính quyền Israel khi chiếm đóng Dải Gaza cũng phải trả cái giá của nó. Các tổ chức đấu tranh cho nhân quyền tại Israel tung ra nhiều chiến dịch làm suy yếu uy tín của họ. Ngược lại, các nhóm ủng hộ chính phủ cũng tìm cách chống lại khi đề cao chính quyền áp dụng luật pháp hạn chế phạm vi hoạt động của các tổ chức xã hội dân sự. 


Hiện nay, chính quyền Netanyahu theo chủ trương cực hữu, tham nhũng, thiếu hiệu năng, do đó đang có nhiều người cảnh báo về nền dân chủ tại Israel bị khủng hoảng. 


Cuộc xung đột cũng mang một khía cạnh xã hội. Dải Gaza có đông dân Palestine cư ngụ, nhưng tiềm năng kinh tế đã không được khai thác kể từ năm 2007. 


Trong số cư dân có 55% đang sống bằng viện trợ nhân đạo; thất nghiệp ở mức khoảng 40% và cao tới 60% trong số những người 20-24 tuổi, đây là một trong những tỷ lệ cao nhất trên thế giới. Vì chính quyền Palestine không có khả năng chi trả tiền điện đúng hạn và đầy đủ, nên Israel chỉ cấp điện trung bình bốn giờ mỗi ngày. 


Nỗ lực tái thiết trì trệ


Lý do chính cho trở lực này là vật liệu xây dựng và các mặt hàng nhu yếu kinh tế luôn khan hiếm, trong khi các thủ tục cấp phép hàng nhập khẩu của Israel rất giới hạn. 

Sau năm 2017, bang giao giữa Ai Cập và Hamas có nhiều cải thiện, nên bắt đầu có các mặt hàng nhập khẩu từ Ai Cập, nhưng cũng không bù đắp cho sự thiếu hụt do các biện pháp phong tỏa quy mô của Israel gây ra.

Cho đến nay, một nửa số cam kết viện trợ quốc tế sau cuộc chiến Gaza năm 2014 đã được giải ngân. Trong số 11.000 ngôi nhà bị phá hủy, hơn 60% vẫn không thể ở được. Hàng trăm nghìn người tị nạn đang cần Cơ quan Cứu trợ của Liên Hiệp Quốc (UNRWA) trợ giúp. Nhu cầu trợ giúp ngày càng lên cao, khiến cho vượt quá nguồn lực của UNRWA. Cơ quan này hầu như chỉ sống dựa vào các khoản quyên góp quốc tế và lại còn bị cạnh tranh với nhiều cơ quan viện trợ khác đang hoạt động trong cùng khu vực. 

Chính quyền trự trị Palestine (Palestine Autority, PA) sống nhờ cấp viện nhỏ giọt của các nhà tài trợ thuộc các định chế quốc tế kể từ khi có quyền tự chủ từ năm 1994.  Mặc dù được hỗ trợ ngân sách, nhưng cơ quan PA không thể trả lương đầy đủ cho nhân viên. 

Tình hình kinh tế và xã hội tồi tệ của  Palestine là lý do chính dẫn đến việc xung đột nội bộ và với Israel. 

Do đó, phát triển bền vững cho Palestine chỉ có thể thực hiện được nếu Israel giải tỏa các tuyến giao thông ở phía Tây ngạn và mở rộng các cửa khẩu biên giới với Dải Gaza. Trong lúc này, xây dựng một nền kinh tế tự quản ở phía Tây ngạn Gaza không thể đặt ra.

Triển vọng đình chiến

Theo tin mới nhất cho biết, kể từ thứ Hai cho đến nay, có ít nhất 211 người Palestine đã tử vong ở Dải Gaza, trong đó có 59 trẻ em, ngoài ra còn có mười người Israel chết, gồm có hai trẻ em. Gần 42.000 người Palestine phải rời nơi cư trú và tạm thời lánh nạn trong các cơ sở UNRWA của Liên Hiệp Quốc.

Triển vọng đình chiến là khó lường đoán vì phía Israel chưa sẵn sàng để thoả thuận ngừng bắn. Theo Quân đội Israel cho biết, mục tiêu chính của họ là làm suy yếu khả năng tác chiến các nhóm Hamas và Hồi giáo Jihad. Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhấn mạnh, cho đến nay, Israel vẫn chưa đạt được mục tiêu này. Ngoài việc thoả thuận ngưng bằn đã được đính chính, Netanyahu còn cảnh báo là Hamas sẽ còn phải đón nhận các hậu quả thảm khốc khác trong những ngày tới.

Cho dù phía Palestine có đưa ra những tín hiệu có thể tham gia thương thuyêt, nhưng thực tế cho thấy là sau sáu giờ im tiếng, các cuộc pháo kích lại tiếp diễn từ Dải Gaza.

Mọi nỗ lực tìm kiếm cho một giải pháp đình chiến còn đang xúc tiến, điển hình là Tổng thống Mỹ Joe Biden đã kêu gọi cả hai bên hợp tác. Trước đó, Biden tỏ ý rằng Israel có quyền tự vệ trước cuộc tấn công của phe Hamas và cho ngăn chận việc đưa ra một lời tuyên bố chung của Liên Hiệp Quốc. Một nghịch lý khác cũng gây nhiều quan tâm cho công luận hiện nay là thay vì nỗ lực tài giảm binh bị tác chiến, Biden đã thông qua việc bán vũ khí dẫn đường chính xác trị giá 735 triệu đô la cho Israel.

Nhiều hy vọng khác cũng loé lên là Ai Cập và Liên Hiệp Quốc có thể sẽ đóng vai trò trung gian hòa giải. 

Ngược lại, các chuyên gia hình luật quốc tế của LHQ lên tiếng kêu gọi Tòa án Hình sự Quốc tế ở The Hague nên xúc tiến việc điều tra về tình trạng xung đột leo thang. Họ nhìn thấy là cả hai phe đang vi phạm nghiêm trọng tội ác chiến tranh quanh Dải Gaza trong nhiều ngày qua. 

Theo quan điểm này, nhóm vũ trang Hamas của Palestine đã bắn hoả tiển cố tình hoặc bừa bải vào các khu vực đô thị của Israel trong khi Israel không kích các toà cao ốc trong khu vực đông dân ở Dải Gaza. Do đó, Tòa án Hình sự Quốc tế nên điều tra hành vi của cả hai bên.


Các chuyên gia này theo dõi và báo cáo thường xuyên về các vụ giết người tùy tiện, biểu tình, hoạt động chống khủng bố, quyền giáo dục và tình hình an ninh trong lãnh thổ Palestine. Họ đặt trọng tâm nghiên cứu trong các chủ đề về vi phạm tội ác chiến tranh trong cuộc tấn công tùy tiện và quá mức vào thường dân. 


Ngoài ra, các chuyên gia này nhấn mạnh đây là cuộc chiến này cực kỳ bất cân xứng giữa hai phe. Quân đội Israel là một trong những quân đội có vũ trang hùng mạnh nhất trên thế giới, vượt xa khả năng tác chiến của lực lượng Palestine, họ là những người mà đáng lý ra phải có quyền được giải phóng khỏi sự chiếm đóng của Israel. 


Nhìn chung, vấn đề hoàn toàn bế tắc khi cả hai phe đều vi phạm pháp luật, tận dụng bạo lực để duy trì mọi yêu sách và không có thiện chí hiếu hoà để giải quyết tranh chấp. Các nỗ lực quốc tế, đặc biệt nhất là qua nhiểu tổng thống Mỹ, không mang lại kết quả. Các chương trình viện trợ tái thiết  của các định chế quốc tế không tô điểm cho cuộc sống của dân chúng tốt đẹp hơn. Tình trạng thảm hại chung là thực tế đau thương.  


Do đó, đứng trước hoàn cảnh chiến cuộc leo thang tại Trung Đông hiện nay, triển vọng đình chiến để mang lại hoà bình và thịnh vượng cho toàn khu vực trong tương lai là mờ mịt.


Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
FB Phạm Minh Vũ đặt những tấm ảnh chụp Hội Nghị Thượng Đỉnh G7 tại Cornwall (Anh Quốc) cạnh hình buổi họp đảng bộ xã Hợp Tiến (huyện Mỹ Đức -Hà Nội) rồi so sánh: “Một cuộc gặp của những người ảnh hưởng nhất thế giới mà nội thất tối giản nhất có thể… Còn một bên, cuộc gặp cấp xã chia ghế thôi, mà phải nói hết sức rườm rà, hoè hoẹt…”
Triết gia và kinh tế gia của Pháp, ông Frédéric Lordon (Giám đốc nghiên cứu của Trung tâm Quốc gia Nghiên cứu Khoa học pháp – CNRS) vừa cho ra mắt hôm đầu tháng 3/2021 tại Paris (xb La Fabrique) quyển sách mới của ông « Những bộ mặt của cộng sản » (Figures du communisme) Và ông tạm gọi thứ cộng sản của ông đưa ra là « Cộng sản dễ thương »!
Chỉ vài ngày sau nghị hội đưa ra quyết định gây sự chú ý và tranh cãi của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ (USCCB), được cho là dường như để cấm Tống Thống Joe Biden và các chính khách Công Giáo cấp tiến không được phép rước lễ, Hội Đồng đã lập tức đưa ra lời đính chính về điều này, trong đó bản công bố mới ghi rõ là "không mang tính chất kỷ luật cũng như nhắm vào bất cứ một cá nhân hay giới nào". (*)
ECONOMICS Khủng hoảng kinh tế có 2 hình thức: khủng hoảng cung cầu và khủng hoảng tài chánh. Khủng hoảng cung cầu do chiến tranh hoặc thiên tai (hạn hán, động đất, dịch bệnh,v.v…) khiến hãng xưởng bị tàn phá, mùa màng bị thất thu. Hàng hóa không cung cấp đủ cho nhu cầu nên cơ bắp của nền kinh tế trở nên yếu đuối bại hoại. Khủng hoảng tài chánh do nơi tiền và bao gồm bong bóng, lạm phát, nợ trong nước, nợ ngoài nước và khủng hoảng ngân hàng. Tiền như máu huyết trong cơ thể nên khi nghẽn mạch máu - tức là dòng tiền bị đứt lưu thông - thì nền kinh tế sẽ bị tê liệt. Tiền một khi được cởi trói (financial liberalization) sẽ tự do chảy tìm ngõ ngách kiếm lời. Nguồn tiền nếu dồi dào (tiền đầu tư từ nước ngoài, hoặc một mối đầu tư mới hấp dẫn thu hút tiền vào) sẽ thôi thúc giới kinh doanh hám lợi mà trở nên liều lĩnh, cẩu thả rồi dẫn đến thất thoát, đầu tư kém hiệu quả và bong bóng. Trường hợp các ngân hàng hay công ty tài chánh cho vay nhiều nợ xấu đến lúc phải ngừng cho vay,
Tại sao trong “toa tàu” vũ trụ đông chật cứng, đám hành khách phân tử, vi phân tử vẫn được tự do chạy tới chạy lui nhanh như chớp? Tìm tòi, suy nghĩ mãi mới thấy lời giải đáp. Nó nằm trong cái hình thể tuyệt hảo của các vi phân tử, phân tử. Hình thể chứa đựng “bí mật” của Tạo Hóa ấy không bị giấu ở chỗ kín đáo, khó tìm. Nó được rải khắp một phòng triển lãm lớn rộng bằng cả bầu trời. Nó là hình dạng của hầu hết các vì sao: Hình cầu.
Báo chí tự phong “cách mạng” của Cộng sản ở Việt Nam đã hiện nguyên hình là cái loa tuyên truyền cho đảng để phủ nhận quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí của dân. Việc này đã, một lần nữa, được chứng minh vào dịp kỷ niệm 96 năm của điều gọi là “ngày báo chí cách mạng Việt Nam” (21/6/-1925 – 21/6/2021). Ngày 21/6 được chọn để đánh dấu việc ông Hồ Chí Minh đã một mình thành lập và biên tập Báo Thanh niên - cơ quan của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh Niên - tại Quảng Châu (Trung Quốc) để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào Việt Nam.
Sartre là con người hoài nghi muôn thuở nổi trôi giữa hai cực Hiên Hữu và Hư Vô- L'Être et Le Néant. Chủ thuyết Existentialisme của Jean Paul Sartre là hiện thân của nước Pháp và Châu Âu ở hậu bán thế kỷ thứ XX. Charles De Gaule có lý khi ông bảo Sartre là nước Pháp- "Sartre, c'est la France"./.
Chúng ta nên công nhận rằng "cuộc tranh luận về lạm phát" hiện nay như là những gì mà nó đang là: một dấu vết sai lầm được đặt ra bởi những người tìm cách cản trở những nỗ lực của chính quyền Biden để giải quyết một số vấn đề cơ bản nhất của Mỹ. Thành công đòi hỏi nhiều công chi. Cuối cùng, Hoa Kỳ cũng may mắn có được giới lãnh đạo kinh tế mà họ sẽ không chịu khuất phục trước nỗi sợ hãi.
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Hôm nay tôi và quý vị là người được đón nhận ngày lễ quốc gia đầu tiên để ghi nhớ ngày Juneteenth. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào lịch sử để ôn và tìm hiểu thêm về ngày này và hi vọng từ đó chúng ta sẽ có những bài học sẽ làm cho cuộc sống ta thêm phần ý nghĩa về tình người cũng như đạo đức.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.