Hôm nay,  

Lý An, Đạo diễn gốc Á lừng danh thế giới

11/26/201900:00:00(View: 4134)

“Làm phim võ thuật Trung Hoa nói tiếng Anh đối với tôi cũng tựa như vua cao bồi John Wayne nói tiếng Hoa trong phim về miền viễn Tây.” – Lý An

          Lý An, Ang Lee,  sinh năm 1954, tại Pingtung, Đài Loan, là một trong những nhà làm phim lớn nhất hiện nay trên phim trường quốc tế.  Ông tốt nghiệp ĐH Quốc gia Đài loan về Nghệ thuật năm 1975.  Sau đó qua Mỹ nhận bằng về Đạo diễn Sân khấu tại ĐH Illinois, và Cao học về Sản xuất Phim ảnh ở ĐH New York.  Tại ĐH này, ông làm Phụ tá Đạo diễn cho đạo diển da đen nổi tiếng là Spike Lee.  Sau khi viết một vài phân cảnh, ông  xuất hiện trong một cảnh của phim Pushing Hands năm 1991, một bi hài kịch về sự mâu thuẫn thế hệ và sự thích nghi văn hoá, lấy trung tâm điểm ẩn dụ là kỹ thụât của môn quyền Tai-Chi của người ông của mình.  Kế đó là phim The Wedding Banquet của ông đi dò tìm vào sự mâu thuẫn văn hóa và thế hệ qua cuộc đời của một ngừơi Đài loan đồng tính luyến ái.  Phim này thu được giải Cầu Vàng và đựơc đề cử cho giải Oscar và thắng giải Golden Bear tại đại hội phim Berlin Film Festival ở Đức. 

Phim thứ ba của ông gồm ba hồi về văn hoá và thế hệ người Đài loan với chủ đề hình ảnh của một người chủ trong gia đình với tưạ đề Eat Drink Man and Woman, 1994 nhận được đề cử cho gỉải Oscar về phim ngọai quốc hay nhất. 

Phim đầu tiên đi vào Hollywood của ông là Sense and Sensibility  năm 1995, được đề cử cho Oscar là phim có Hình Ảnh đẹp nhất và thắng giải Truyện Phim Hay nhất cho người viết truyện và cho nữ tài tử hay nhất là Emma Thompson.  Ông cũng được bầu là Đạo diễn Tài nhất trong năm bởi Hội đồng Duyệt phim Quốc gia và Giới Phê bình Phim New York.

    Nhưng tác phẩm phim lớn nhất của ông là phim võ hiếp kỳ tình Trung hoa, nói tiếng Anh tên “Tàng Long Phục hổ”  năm 2000, được liên tục đề cử cho giải Oscar và sau cùng thắng giải Phim Ngoại quốc Hay nhất,  và Đạo diễn Tài nhất cho giải Cầu Vàng và là phim ngoại quốc đạt được số thu cao nhất chưa từng có tại Mỹ.  Gần đây năm 2005, ông thắng giải Đạo diễn Tài Nhất  cho phim Brokeback Mountain và giải Đạo diễn Tài Nhất cho phim Life of Pi.  Năm 2013, ông được chọn làm thành viên cho hội đồng tuyển chọn tại Đại Hội Điện ảnh Cannes năm 2013.

  Ông rời Taiwan năm 1978 sang Mỹ học.  Có bốn con.  Cha ông là Seng Lee mất năm chín mốt tuổi, là thầy dạy học tại trường Trung học đệ nhị cấp Taiwan. 

Lý An là một trong bảy đạo diễn còn sống đã được tặng thưởng Của Hội Đạo diễn Mỹ nhiều hơn một lần.  Trong  số đó có đạo diễn ngoại hạng là Steven Spielberg được ba lần, Clint Eastwood được hai lần và bốn đạo diễn lừng danh khác. Lý An  là người độc đáo trong nhóm này, và đã từng đạo diễn cho năm tài tử được đề cử nhận giải Oscar. 

Là một trong tám đạo diễn thắng giải Cầu Vàng, được tặng thưởng của Viện Nghệ thuật và Phim ảnh của Anh quốc, và được giải Oscar.

   Khi ông trao vai chính cho tài tử Winston Chao trong phim The Wedding Banquet, năm 1993, mỗi ngày họ phải hướng dẫn Chao từ ba đến bốn tiếng đồng hồ về diễn xuất vì Chao chưa hề đóng phim lần nào.  Năm 1994, lần nữa ông chọn Chao trong vai chính trong phim Eat Drink Man Women.

Ông là người đầu tiên trong số ba đạo diễn nhận được Tặng thưởng của Hàn Lâm Viện Đạo diển Tài Nhất mà không phải là người gốc Âu-Mỹ. Phim Life Of Pi năm 2012 trở thành phim xem cho mọi gia đình. Ông đạo diễn phim chính của mình năm 37 tuổi.

Ông đẵ từng phải ở nhà mình trong sáu năm, khi nghề phim của mình bị chậm lại.  Bà vợ ông phải đi làm nuôi gia đình.  Lúc đó ông từng định đổi nghề sang  học Computer Science, nhưng vợ ông khuyến khích ông nên tiếp tục.   

Ông là đạo diễn gốc Á đầu tiên cho phim lấy từ sách hoạt hoạ về siêu anh hùng tên Hulk năm 2002.

 Sau đây là những phát biểu của ông cảm nghĩ về phim ảnh, và triết thuyết làm phim của mình:

-Đó có thể là phần ẩn dấu của bạn.  Tôi nghĩ làm phim là cách hữu hiệu nhất để hiển lộ ra nó.

-Có một cảm xúc riêng tư về phim ảnh, một cảm nhận sâu kín.  Tôi nghĩ rằng nó nằm ẩn ở tình huống trong phim Brokeback Mountain, quay năm 2005.

-Càng ngày phim Mỹ càng ít đi “ tính chất Mỹ” vì bạn phải đáp lại thị hiếu của khán giả.  Chất lượng giảm để có được nhiều khán giả.

-Về mặt cho và nhận, tôi nghĩ thế giới sẵn sàng hơn với internet, dĩa DVD là các đại hội điện ảnh. 

-Trước kia thường là con đường một chiều: phim ảnh từ Tây sang Đông, bên Đông thường nhận phim của phương Tây sản xuất.  Nhưng nay tôi nghĩ chúng ta đang tiến gần lại nhau hơn. Khỏang cách văn hoá đang được xoá đi mỗi ngày.

- Mọi sự đều là vô thường.  Đó là trọng điểm trong phim của tôi.  Người ta muốn tin vào điều gì đó, muốn bám vào điều gì đó để cảm thấy an ổn và muốn tin tưởng ở nhau.  Nhưng mọi sự đều là vô thường.  Thời gian cho thấy điều này.  Tôi nghĩ là sự tìm kiếm an ổn và không có được sự an ổn là một điều khác được nói lên trong phim của tôi.

- Mỗi cuốn phim tôi làm , đó là nới trú ẩn của tôi, nơi mà tôi không hoàn toàn hiểu được, nhưng tôi lại thấy an ổn và bình yên.

-Gia đình của cha tôi bị thanh toán trong cuộc Cách Mạng Văn hóa ở China vì là sở hữu chủ đất đai.  Ông là người duy nhất trốn thoát được.  Tôi được sinh ra và sống ở Đài loan nhưng vẫn bị ám ảnh kinh hoàng.  Cha mẹ tôi lúc nào tinh thần cũng bị bất an.  Lúc nào cũng thấy mình bị đặt trong nổi sợ sệt, hoang mang.

- Tôi chưa từng lãng mạn trong trong đời sống.  Đó là lý do tại sao tôi làm phim về  sự lãng mạn.

Tôi không là người có tôn giáo được chọn lựa chính xác, nhưng tôi nghĩ chúng ta luôn đối đầu với những câu hỏi về: bản thể của Thượng đế, tại sao ta được tạo ra, cuộc đời sẽ đi về đâu, và tại sao ta hiện hữu.  Gọi nó là ảo tưởng hay là đức tin.  Dù bạn gọi đó là gì đi nữa, chúng ta có liên hệ chặt chẽ với cõi vô giác.

Là một đạo diễn luôn cầu tiến, năm 2019 này ông cho ra đời cuốn phim 3D: “ Gemini Man” , áp dụng kỹ thuật lạ chưa từng co, tạo chuyển động cực kỳ nhanh và với ảo giác thật mạnh và sống động, do tài tử lừng danh da đen Will Smith thủ diễn. 

 

Nguồn : www.imdb.com/name/nm.../bio

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Ngài tự nhận trọn đời ngài chỉ là một nhà sư đơn giản, nhưng sóng gió tiền định đã đưa ngài vào ngôi vị Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14 để gánh vác chức lãnh đạo cả đạo và đời cho dân tộc Tây Tạng từ khi ngài còn thơ ấu. Ngài từ những ngày mới lớn, miệt mài tu học theo lời Đức Phật dạy về hạnh từ bi và trí tuệ, nhưng từ khi chưa đủ tuổi thành niên đã chứng kiến khắp trời khói lửa chinh chiến để tới lúc phải đào thoát, vượt nhiều rặng núi Hy Mã Lạp Sơn để xin tỵ nạn tại Ấn Độ.
Zohran Mamdani tuyên bố tranh cử thị trưởng New York vào tháng 10/2024. Khi đó, phần lớn New York vẫn không biết đến vị lập pháp tiểu bang 33 tuổi này là ai. Ngày 1/7/2025, Zohran Mamdani chính thức đánh bại cựu Thống đốc Andrew Cuomo, chiến thắng vòng bầu cử sơ bộ cuộc tranh cử thị trưởng New York vào tháng 11/2025.
Tồn tại qua hơn hai thế kỷ, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ chưa bao giờ là một cánh cửa vô tri. Mỗi nhiệm kỳ Tòa để lại một dấu ấn ảnh hưởng đến đời sống người dân. Có nhiệm kỳ, Roe v. Wade1 mất hiệu lực, tòa cắt quyền phá thai khỏi tay người phụ nữ, coi như món nợ trả về từng tiểu bang, tự lo tự liệu. Có nhiệm kỳ, cánh cửa Affirmative Action2 sập lại, đám trẻ da màu nghèo khỏi cơ hội cầu tiến. Có nhiệm kỳ, Tòa thả lỏng súng đạn, cãi vã sân trường cũng đủ gây đổ máu3. Nhưng cũng đã có những nhiệm kỳ Tòa đứng thẳng lưng, bảo vệ người dân buộc Bạch Ốc Nixon phơi ra hồ sơ mật với Pentagon Papers
Nelson Mandela (1918-2013), quán quân Giải Nobel Hòa Bình năm 1993, nhà hoạt động chống chế độ phân biệt chủng tộc bị tù 27 năm, và là vị tổng thống người da đen đầu tiên được bầu trong cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên của nước Nam Phi vào năm 1994, đã từng nói rằng, “Giáo dục là vũ khí có sức mạnh nhất mà bạn có thể sử dụng để thay đổi thế giới.” Hơn ai hết, Nelson Mandela là người không những hiểu rõ giá trị thực sự của nền giáo dục mà còn áp dụng kiến thức đó trong việc làm thay đổi đất nước và dân tộc Nam Phi của ông. Ông đã dẫn dắt Nam Phi từ một quốc gia ngập chìm trong bóng tối của thù hận, phân hóa và lạc hậu để vươn mình lên trong ánh sáng của đoàn kết, hòa bình và phát triển.
Hoa Kỳ đã tấn công Iran. Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gợi ý rằng có thể trì hoãn bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ trong nhiều tuần, ông tuyên bố vào ngày 21/6 rằng máy bay Mỹ đã tấn công ba địa điểm hạt nhân của Iran, bao gồm cả cơ sở bị chôn sâu ở Fordow. Các quan chức Iran xác nhận rằng các cuộc không kích đã diễn ra. Mặc dù ông Trump khẳng định rằng các địa điểm này đã bị "xóa sổ", nhưng vẫn chưa rõ các cuộc tấn công đã gây ra thiệt hại gì.
Jena, Louisiana – một thị trấn 4.000 dân lọt thỏm giữa rừng thông – nơi bảng hiệu đầu làng ca ngợi đội bóng nữ vô địch của bang, nhưng cách đó chỉ ba dặm, sau hàng rào kẽm gai và lời Kinh Thánh treo lủng lẳng, là Trại Giam ICE đồ sộ - do GEO Group điều hành. Nơi đây hiện giam giữ hơn 1000 người – phần lớn chưa từng bị kết tội hình sự, nhiều người chỉ là dân đang xin tị nạn hợp pháp, số còn lại chưa kịp hiểu vì sao mình bị bắt...
Tại sao Trump lại vội vàng ban hành hàng loạt sắc lệnh hành pháp và chính sách mới như vậy?AI: Có hai lý do.Đầu tiên, tổng thống vội vàng vì nếu có bất kỳ điều gì sai trái xảy ra vào đầu nhiệm kỳ, ông có thể đổ lỗi cho chính quyền trước và nhà nước (những người làm việc cho ông). Nếu để lâu, những điều sai trái sẽ là trách nhiệm của ông, và Trump không thích chịu trách nhiệm.Thứ hai, ông biết trong hai năm nữa, đảng Cộng hòa sẽ mất quyền kiểm soát Hạ viện trong cuộc bầu cử quốc hội và ông sẽ trở thành què quặt. Ông cần phải hoàn thành mọi việc ngay bây giờ. Ông muốn tập trung vào các doanh nghiệp của mình trong hai năm cuối nhiệm kỳ tổng thống,
Bao dung – một từ nghe thật thanh thoát. Âm tiết của nó cũng thật bình dị, thốt ra từ thanh quản nhẹ nhàng không cần uốn nắn, như cỏ mọc từ đất, như mưa từ trời. Vậy mà ngày nay, trong một xã hội đứng đầu thế giới về tự do, về quyền con người, hai từ “bao dung” bỗng dưng khó tìm. Chính trong tháng Sáu này, tháng gọi là Pride Month, những câu chuyện thương tâm về cộng đồng LGBTQ+ bị chìm trong bóng tối. Có lẽ trong sáu tháng qua, nước Mỹ có quá nhiều những phát ngôn, biến cố, thay đổi mà đối với truyền thông, đó là điều cần phải nói, và nói mỗi ngày. Hoặc cũng có lẽ, trong một chính quyền đang nỗ lực bác bỏ DEI, đóng chặt cửa với di dân, thì truyền thông cũng không dám đào sâu về những gì thuộc về cộng đồng yếu thế. Cho dù, đó là một án mạng lấy đi cuộc sống một con người, hoặc chấm dứt những nguyên tắc vốn đã được nhìn nhận hàng thập kỷ.
“Nơi nào người ta bắt đầu đốt sách, nơi đó người ta rồi cũng sẽ thiêu người.”— Heinrich Heine. Câu nói nổi tiếng từ thế kỷ XIX của thi sĩ Heinrich Heine, tưởng chỉ là tiếng vọng u ám của bóng ma lịch sử nhưng hôm nay, giữa thế kỷ XXI, lời cảnh báo ấy lại trở nên rúng động – ngay trên đất nước từng được xem là ngọn hải đăng của tự do học thuật. Oái oăm thay, những dấu hiệu đầu tiên của bóng tối không phát xuất từ một chế độ độc tài phương Đông, mà từ chính nước Mỹ – xứ sở từng được xem là ngọn hải đăng của giáo dục tự do.
Donald Trump không đội vương miện, nhưng ông đã luyện được cách bắt cả một đảng chính trị quỳ gối. Và cũng như các ông vua cổ đại, ông không cần luật – ông chính là luật. Nếu Toà Tối cao chống đối, ông sẽ gọi đó là “phản quốc.” Nếu truyền thông phản biện, ông gọi đó là “tin giả.” Nếu có cuộc bầu cử mà ông thua, ông sẽ bảo đó là “gian lận.” Và nếu có ai dám nói điều gì khác, ông sẽ gửi quân đội tới – như ông đã làm ở Los Angeles, để dạy cho đám biểu tình “hỗn xược” ấy một bài học về dân chủ... bằng đạn cao su và lựu đạn cay.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.