Hôm nay,  

Lý An, Đạo diễn gốc Á lừng danh thế giới

26/11/201900:00:00(Xem: 4135)

“Làm phim võ thuật Trung Hoa nói tiếng Anh đối với tôi cũng tựa như vua cao bồi John Wayne nói tiếng Hoa trong phim về miền viễn Tây.” – Lý An

          Lý An, Ang Lee,  sinh năm 1954, tại Pingtung, Đài Loan, là một trong những nhà làm phim lớn nhất hiện nay trên phim trường quốc tế.  Ông tốt nghiệp ĐH Quốc gia Đài loan về Nghệ thuật năm 1975.  Sau đó qua Mỹ nhận bằng về Đạo diễn Sân khấu tại ĐH Illinois, và Cao học về Sản xuất Phim ảnh ở ĐH New York.  Tại ĐH này, ông làm Phụ tá Đạo diễn cho đạo diển da đen nổi tiếng là Spike Lee.  Sau khi viết một vài phân cảnh, ông  xuất hiện trong một cảnh của phim Pushing Hands năm 1991, một bi hài kịch về sự mâu thuẫn thế hệ và sự thích nghi văn hoá, lấy trung tâm điểm ẩn dụ là kỹ thụât của môn quyền Tai-Chi của người ông của mình.  Kế đó là phim The Wedding Banquet của ông đi dò tìm vào sự mâu thuẫn văn hóa và thế hệ qua cuộc đời của một ngừơi Đài loan đồng tính luyến ái.  Phim này thu được giải Cầu Vàng và đựơc đề cử cho giải Oscar và thắng giải Golden Bear tại đại hội phim Berlin Film Festival ở Đức. 

Phim thứ ba của ông gồm ba hồi về văn hoá và thế hệ người Đài loan với chủ đề hình ảnh của một người chủ trong gia đình với tưạ đề Eat Drink Man and Woman, 1994 nhận được đề cử cho gỉải Oscar về phim ngọai quốc hay nhất. 

Phim đầu tiên đi vào Hollywood của ông là Sense and Sensibility  năm 1995, được đề cử cho Oscar là phim có Hình Ảnh đẹp nhất và thắng giải Truyện Phim Hay nhất cho người viết truyện và cho nữ tài tử hay nhất là Emma Thompson.  Ông cũng được bầu là Đạo diễn Tài nhất trong năm bởi Hội đồng Duyệt phim Quốc gia và Giới Phê bình Phim New York.

    Nhưng tác phẩm phim lớn nhất của ông là phim võ hiếp kỳ tình Trung hoa, nói tiếng Anh tên “Tàng Long Phục hổ”  năm 2000, được liên tục đề cử cho giải Oscar và sau cùng thắng giải Phim Ngoại quốc Hay nhất,  và Đạo diễn Tài nhất cho giải Cầu Vàng và là phim ngoại quốc đạt được số thu cao nhất chưa từng có tại Mỹ.  Gần đây năm 2005, ông thắng giải Đạo diễn Tài Nhất  cho phim Brokeback Mountain và giải Đạo diễn Tài Nhất cho phim Life of Pi.  Năm 2013, ông được chọn làm thành viên cho hội đồng tuyển chọn tại Đại Hội Điện ảnh Cannes năm 2013.

  Ông rời Taiwan năm 1978 sang Mỹ học.  Có bốn con.  Cha ông là Seng Lee mất năm chín mốt tuổi, là thầy dạy học tại trường Trung học đệ nhị cấp Taiwan. 

Lý An là một trong bảy đạo diễn còn sống đã được tặng thưởng Của Hội Đạo diễn Mỹ nhiều hơn một lần.  Trong  số đó có đạo diễn ngoại hạng là Steven Spielberg được ba lần, Clint Eastwood được hai lần và bốn đạo diễn lừng danh khác. Lý An  là người độc đáo trong nhóm này, và đã từng đạo diễn cho năm tài tử được đề cử nhận giải Oscar. 

Là một trong tám đạo diễn thắng giải Cầu Vàng, được tặng thưởng của Viện Nghệ thuật và Phim ảnh của Anh quốc, và được giải Oscar.

   Khi ông trao vai chính cho tài tử Winston Chao trong phim The Wedding Banquet, năm 1993, mỗi ngày họ phải hướng dẫn Chao từ ba đến bốn tiếng đồng hồ về diễn xuất vì Chao chưa hề đóng phim lần nào.  Năm 1994, lần nữa ông chọn Chao trong vai chính trong phim Eat Drink Man Women.

Ông là người đầu tiên trong số ba đạo diễn nhận được Tặng thưởng của Hàn Lâm Viện Đạo diển Tài Nhất mà không phải là người gốc Âu-Mỹ. Phim Life Of Pi năm 2012 trở thành phim xem cho mọi gia đình. Ông đạo diễn phim chính của mình năm 37 tuổi.

Ông đẵ từng phải ở nhà mình trong sáu năm, khi nghề phim của mình bị chậm lại.  Bà vợ ông phải đi làm nuôi gia đình.  Lúc đó ông từng định đổi nghề sang  học Computer Science, nhưng vợ ông khuyến khích ông nên tiếp tục.   

Ông là đạo diễn gốc Á đầu tiên cho phim lấy từ sách hoạt hoạ về siêu anh hùng tên Hulk năm 2002.

 Sau đây là những phát biểu của ông cảm nghĩ về phim ảnh, và triết thuyết làm phim của mình:

-Đó có thể là phần ẩn dấu của bạn.  Tôi nghĩ làm phim là cách hữu hiệu nhất để hiển lộ ra nó.

-Có một cảm xúc riêng tư về phim ảnh, một cảm nhận sâu kín.  Tôi nghĩ rằng nó nằm ẩn ở tình huống trong phim Brokeback Mountain, quay năm 2005.

-Càng ngày phim Mỹ càng ít đi “ tính chất Mỹ” vì bạn phải đáp lại thị hiếu của khán giả.  Chất lượng giảm để có được nhiều khán giả.

-Về mặt cho và nhận, tôi nghĩ thế giới sẵn sàng hơn với internet, dĩa DVD là các đại hội điện ảnh. 

-Trước kia thường là con đường một chiều: phim ảnh từ Tây sang Đông, bên Đông thường nhận phim của phương Tây sản xuất.  Nhưng nay tôi nghĩ chúng ta đang tiến gần lại nhau hơn. Khỏang cách văn hoá đang được xoá đi mỗi ngày.

- Mọi sự đều là vô thường.  Đó là trọng điểm trong phim của tôi.  Người ta muốn tin vào điều gì đó, muốn bám vào điều gì đó để cảm thấy an ổn và muốn tin tưởng ở nhau.  Nhưng mọi sự đều là vô thường.  Thời gian cho thấy điều này.  Tôi nghĩ là sự tìm kiếm an ổn và không có được sự an ổn là một điều khác được nói lên trong phim của tôi.

- Mỗi cuốn phim tôi làm , đó là nới trú ẩn của tôi, nơi mà tôi không hoàn toàn hiểu được, nhưng tôi lại thấy an ổn và bình yên.

-Gia đình của cha tôi bị thanh toán trong cuộc Cách Mạng Văn hóa ở China vì là sở hữu chủ đất đai.  Ông là người duy nhất trốn thoát được.  Tôi được sinh ra và sống ở Đài loan nhưng vẫn bị ám ảnh kinh hoàng.  Cha mẹ tôi lúc nào tinh thần cũng bị bất an.  Lúc nào cũng thấy mình bị đặt trong nổi sợ sệt, hoang mang.

- Tôi chưa từng lãng mạn trong trong đời sống.  Đó là lý do tại sao tôi làm phim về  sự lãng mạn.

Tôi không là người có tôn giáo được chọn lựa chính xác, nhưng tôi nghĩ chúng ta luôn đối đầu với những câu hỏi về: bản thể của Thượng đế, tại sao ta được tạo ra, cuộc đời sẽ đi về đâu, và tại sao ta hiện hữu.  Gọi nó là ảo tưởng hay là đức tin.  Dù bạn gọi đó là gì đi nữa, chúng ta có liên hệ chặt chẽ với cõi vô giác.

Là một đạo diễn luôn cầu tiến, năm 2019 này ông cho ra đời cuốn phim 3D: “ Gemini Man” , áp dụng kỹ thuật lạ chưa từng co, tạo chuyển động cực kỳ nhanh và với ảo giác thật mạnh và sống động, do tài tử lừng danh da đen Will Smith thủ diễn. 

 

Nguồn : www.imdb.com/name/nm.../bio

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Thế giới vừa điên đảo vì Trump 2.0 lại phải lo đối phó với Trung Quốc 2.0. Trung Quốc 1.0 là công xưởng quốc tế dựa vào giá nhân công rẻ và giá trị gia tăng thấp để sản xuất các hàng hóa tiêu dùng trong dạng Bộ Ba Cũ: (1) quần áo, đồ chơi trẻ em…; (2) vật dụng trong nhà như bàn ghế, tivi, tủ lạnh…(3) đồ điện tử gồm điện thoại cầm tay, máy điện toán,…) Trung Quốc 1.0 kéo dài 25 năm bắt đầu từ lúc Đổi Mới thập niên 1990 cho đến giữa thập niên 2010...
Giữa lúc các cơ quan báo chí, các tập đoàn truyền thông lớn khác chọn “sự trung lập” và cố gắng “nương tay” với các chính trị gia và chính quyền, thì Stephen Colbert chọn sự trung thực, kiên định, xem tuyên ngôn “trung lập” theo lý thuyết báo chí là vở kịch hài không hợp thời cuộc. Ông châm biếm, chỉ trích không thương tiếc những quyết định vi hiến, những phát ngôn dối trá của chủ nhân Tòa Bạch Ốc.
Những người đấu tranh cho quyền hợp pháp của di dân có trong Tu chính án thứ Tư và thứ Năm của Hiến Pháp, vui mừng gọi phán quyết của chánh án liên bang hôm thứ Sáu 11/7 là “chiến thắng.” Chánh án Maame E. Frimpong ra phán quyết các cảnh sát di trú ở Nam California phải tạm dừng việc bắt giữ, tra hỏi di dân chỉ dựa vào chủng tộc hoặc ngôn ngữ Tây Ban Nha. Nhưng Jaime Alanís Garcia, 57 tuổi, người làm việc ở nông trại Glass House Farms, quận Ventura 10 năm, đã không có cơ hội vui với chiến thắng tạm thời này. Với ông, và gia đình ông, tất cả đã quá muộn. ICE đã thực hiện cuộc đột kích quy mô lớn ở nông trại Glass House Farms gần Camarillo, quận Ventura hôm thứ Năm 10/7. Đoạn video ghi lại cảnh những chiếc xe bọc thép có chữ Police rượt đuổi theo nhóm nông dân tháo chạy hoảng loạn. Càng chạy, xe càng lao tới, bất kể có người đang cố bám vào đầu xe để chặn bánh xe lăn. Súng hơi, đạn cay mù mịt trên cánh đồng từng rất yên ả với những cây cà chua, dưa leo, và cây cannabis có giấy phép.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đe dọa áp đặt mức thuế cao hơn nữa đối với hàng hóa nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt là dược phẩm. Thông qua các vòng đàm phán mới, EU hiện đang nỗ lực tìm cách ngăn chặn nguy cơ này. Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn rất mong manh, trong khi mức thiệt hại kinh tế dự kiến đối với EU có thể lên đến khoảng 750 tỷ đô la, một con số khổng lồ.
Rạng sáng thứ Bảy, tại Rafah, một em bé 12 tuổi – chưa xác định tên – bị bắn chết ngay tại chỗ hôm 12 tháng 7, khi em đang cố len lỏi tiến lên rào sắt để nhận phần lương thực cho gia đình. Cùng hôm đó, hơn ba mươi người khác gục xuống giữa bụi cát và khói đạn, trong lúc chen chúc tại điểm phát thực phẩm của một tổ chức mang tên Gaza Humanitarian Foundation (GHF).Trước đó, tại trại Nuseirat, sáu trẻ em – có em chỉ độ sáu tuổi – trúng pháo kích thiệt mạng khi đang hứng nước vào ca. Trong tay các em không có đá, không có súng… chỉ có chiếc bình nhựa, vài mẩu bánh mì chưa kịp đem về nhà. Giữa cảnh Gaza bị phong toả hoàn toàn, dân chúng đói khát, bệnh tật, kiệt sức… thì chính phủ Hoa Kỳ chọn rót ba mươi triệu Mỹ kim cho GHF – một tổ chức tư nhân, lập ra vội vã, không kinh nghiệm, không kế hoạch, không kiểm toán, không ai giám sát.
Có một câu hỏi đã ám ảnh tôi suốt gần mười năm: Làm sao mà một nửa nước Mỹ nhìn Donald Trump mà không thấy ông ta đáng ghê tởm về mặt đạo đức? Một người luôn nói dối, gian lận, phản bội, tàn nhẫn và tham nhũng một cách công khai như vậy mà hơn 70 triệu người vẫn chấp nhận ông ta, thậm chí còn ngưỡng mộ. Việc gì đã khiến cả một xã hội trở nên chai lì về mặt đạo đức như vậy? Để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện. Câu chuyện này, phần lớn dựa trên tư tưởng của nhà triết gia đạo đức Alasdair MacIntyre, một người mới qua đời vào tháng Năm vừa rồi, thọ 94 tuổi. Ông là một trong những nhà trí thức lớn hiếm hoi dám đào tận gốc sự suy đồi đạo lý của thế giới Tây phương, và của nước Mỹ hiện nay.
Donald Trump không giống như các vị tổng thống tiền nhiệm. Ông từng úp mở chuyện tái tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, khiến không ít đối thủ phải giật mình. Nhưng trước mắt, Trump đang phải đối mặt với một quy luật lịch sử đã từng làm khó các vị Tổng thống khác: lời nguyền nhiệm kỳ hai. Từ trước đến nay, có đến 21 Tổng thống Mỹ bước vào nhiệm kỳ hai, nhưng không một ai đạt được thành tựu tương đương như giai đoạn đầu tiên. Thành tích nhiệm kỳ hai thường tụt dốc – từ thiếu sức sống, mờ nhạt cho đến những giai đoạn đầy biến động hoặc thậm chí thảm khốc. Người dân không còn hài lòng, tổng thống bắt đầu mệt mỏi, và không còn hướng đi rõ ràng cho tương lai.
Trong bài viết “Thế thời không phải thế” đăng trên Việt Báo ngày 4 tháng 4 về sau 100 ngày hành xử của tổng thống Trump (*), tôi có dự đoán rằng bên Dân Chủ sẽ giữ thế im lặng nhiều hơn lên tiếng ồn ào chống những việc làm của ông Trump và đảng Cộng Hòa vì muốn ông Trump tự sa lầy dẫn đến hậu quả đảng Cộng Hòa sẽ bị mất ghế, mất chủ quyền đa số trong lưỡng viện quốc hội quốc gia. Cho đến nay gần sáu tháng tổng thống, ông Trump vẫn tiếp tục gây hấn với thế giới và một số lớn thành phần dân chúng Mỹ và đảng đối lập vẫn giữ sự im lặng, thỉnh thoảng vài người lên tiếng một cách yếu ớt, kiểu Tôn Tẩn đối phó với Bàng Quyên.
Ngày 12/6/2025, từ văn phòng làm việc tại gia của mình ở Washington DC, ký giả, xướng ngôn viên kỳ cựu gần 28 năm của ABC News, Terry Moran loan báo đơn giản: “Có lẽ các bạn đã biết, tôi không thuộc về nơi đó nữa. Tôi sẽ ở đây, tại nền tảng Substack này. Có rất nhiều việc mà tất cả chúng ta cần phải làm trong thời gian đất nước quá nhiều vết nứt. Tôi sẽ tiếp tục tường thuật, phỏng vấn, để gửi đến các bạn sự thật, với tư cách là một nhà báo độc lập. Tôi là một ký giả độc lập.” Từ hôm đó, Terry Moran chính thức bước ra khỏi “luật chơi” của truyền thông dòng chính. Và cũng ngay ngày hôm đó, Terry Moran là danh khoản xếp thứ hạng đầu tiên (#1) về số người theo dõi (follower), số “subscriber” trả phí theo tháng và năm.
Ngày 2/7/2025 Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump thông báo ngắn gọn trên mạng xã hội Truth rằng Việt-Mỹ đã thỏa thuận để Hoa Kỳ áp thuế 20% lên hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam và 40% trên hàng hóa trung chuyển qua Việt Nam; ngược lại Việt Nam đánh thuế 0% vào hàng hóa mua của Mỹ...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.