Hôm nay,  
Việt Báo Online

Khoảng cách giàu nghèo trong nước Mỹ - Phần 2

14/07/201914:25:00(Xem: 1408)
Khoảng cách giàu nghèo trong nước Mỹ - Phần 2
Khoảng cách giàu nghèo trong nước Mỹ - Phần 2
  
Đoàn Hưng Quốc

 

  

Khoảng cách giàu nghèo hiện tăng vọt không chỉ ở Mỹ mà còn tệ hại hơn nhiều tại các nước bao gồm Ấn Độ, Trung Hoa, Việt Nam v.v… nhưng bài này chỉ viết về Hoa Kỳ. Khi nói đến chênh lệch giàu nghèo ở Mỹ ngày nay không thể giải thích bằng chủ nghĩa Mác của giai cấp chủ nhân bóc lột thợ thuyền,  mà chính yếu bắt nguồn từ cấu trúc xã hội không thay đổi kịp theo đà phát triển của hai trào lưu toàn cầu hóa và điện toán hóa.

                                                                                 

Tài sản của 0.1% những người giàu nhất nước Mỹ hiện bằng 90% dân chúng dưới cùng gộp lại [1]. Khoảng cách thu nhập giữa thiểu số giàu và  đa số còn lại cách xa nhất kể từ năm 1928, tức là trước cuộc Đại Khủng Hoảng 1929 [2]. Điều này khiến quần chúng phẫn nộ dẫn đến cao trào dân túy của Tổng Thống Donald Trump thuộc cánh hữu, cùng sự bộc phát của khuynh hướng xã hội bên cánh tả mà tiêu biểu là ứng cứ viên Tổng Thống Bernie Sanders. Tình trạng nói trên làm rạn nứt xã hội và thách thức đến chính nền tảng dân chủ của Hoa Kỳ. Bài viết này phân tích những nguyên nhân khiến chênh lệch giàu nghèo nhảy vọt như vậy, mà nhìn chung là đến từ toàn cầu hóa, điện toán hóa và cấu trúc xã hội.

 

  1. Lý do thứ nhất khi xã hội thông tin toàn cầu ngày nay tạo cơ hội cho hiện tượng “winner takes all” tức là phần thưởng dành trọn vẹn cho kẻ thắng cuộc. Chẳng hạn đại đa số mọi người đều dùng Google, Facebook, Amazon nên những công ty này bỏ rất xa các đối thủ cạnh tranh còn lại. Mức thu nhập của một danh ca hạng nhất như Lady Gaga hay Taylor Swift triệu lần nhiều hơn hàng ngàn ban nhạc kém nổi tiếng khác. Lương bổng của một CEO trung bình cao gấp 361 lần công nhân viên [3]. Dù không ai bóc lột ai nhưng lợi tức xã hội tập trung vào một thiểu số rất ít thành phần ưu tú (elites) mà bỏ rơi rất xa đa số còn lại.

 

  1. Vào giữa thế kỷ 20 một hãng chế tạo xe hơi như GM thuê hàng trăm ngàn công nhân thợ thuyền với mức lương đủ để sống trong giới trung lưu cho dù không có trình độ đại học. Ngày nay những công ty như Google và Facebook không cần đến lao động chân tay (blue collar) trong khi Amazon và Walmart mướn hàng trăm ngàn nhân viên nơi các trạm trung chuyển nhưng chỉ với đồng lương tối thiểu (minimum wage). Như vậy xã hội khi điện toán hóa ưu đãi thành phần chuyên viên học thức mà bỏ rơi những người không có tay nghề cao.

 

  1. Công nhân của GM, Ford trước đây khi về già sống thoải mái nhờ vào lương hưu trí (pension). Ngày nay chế độ pension gần như chấm dứt, hàng chục triệu người Mỹ với mức lương thấp không đóng đủ vào các quỹ hưu trí cá nhân (401K hay IRA) nên không có tiền để nghĩ hưu hoặc phải dựa vào trợ cấp xã hội.

 

  1. Khoảng cách giàu nghèo một phần do lương bổng nhưng phần lớn nhờ vào đầu tư tích lũy đất đai, địa ốc và chứng khoán [4][5]. Thí dụ mức lương ở Texas và Cali không cách xa nhau, nhưng nếu mua nhà thì sau 30 năm ở Cali sẽ hơn Texas rất nhiều. Những ai đầu tư tích lũy địa ốc và chứng khoáng ngày càng giàu hơn trong lúc số còn lại thụt lùi hay dậm chân tại chổ. Trong vòng 40 năm nay mức lương trung bình của người dân Mỹ không tăng nếu tính sau lạm phát [6] trong khi giá trị cổ phiếu và nhà đất tăng vọt, nhất là ở các trung tâm thương mại vùng Cali, New YorkWashington DC. Khoảng 20% dân Mỹ sống ở ven hai bờ biển Đông Bắc và Tây Hoa Kỳ nhưng gặt hái gần hết những thành quả kinh tế mà bỏ rơi số đông ở các tiểu bang còn lại.

 

  1. Lương bổng nhiều ít tùy thuộc vào năng xuất lao động của từng cá nhân trong khi tài sản đất đai, địa ốc và chứng khoán tích lũy từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ tạo thành chế độ giai cấp vốn là hiểm họa cho nền dân chủ và tính lưu động (mobility) trong xã hội tư bản, ngày nào “con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa lại quét lá đa.”

 

  1. Phân tích tiếp về vấn đề hương hỏa ngày xưa các điền chủ có hàng chục đứa con nên khi chết ruộng đất bị cắt manh múng nhỏ dần cho từng gia đình nên là một hình thức giảm bớt giàu nghèo. Trái lại giờ đây những gia đình giàu có và trung lưu ở các thành phố lớn thường chỉ có 1 hay 2 người con nên gia tài nếu tích lũy sau vài thế hệ sẽ tăng lũy tiến, tạo ra hố sâu với mọi thành phần còn lại.

 

  1. Trường học giỏi và công ăn việc làm tốt tập trung vào các trung tâm thương mại như Cali, Boston, New York, Washington DC. Giá sinh hoạt tại những khu vực thị tứ này vô cùng đắt đỏ nên người dân ở những tiểu bang khác sẽ không đủ tiền để dọn về tìm cơ hội mới. Cho nên con cái những gia đình ở miền Tây và Đông Bắc Hoa Kỳ có nhiều triển vọng thăng tiến (cho dù cuộc sống chật vật) trong khi mọi người dân còn lại không có hy vọng tiến thân.

 

  1. Tiền và quyền lực đi đôi với nhau. Amazon là một trong những công ty lớn nhất nước Mỹ chẳng những luồn lách để không trả thuế mà lại còn được hưỡng ưu đãi nhà nước (tax incentives) mỗi khi muốn khuếch trương sang một khu vực nào. Người Mỹ gọi đây là corporate welfare.

 

  1. Giới tư bản có corporate welfare còn nhà nghèo hưởng social welfare (trợ cấp xã hội). Cả hai đều không đóng thuế nên chỉ có thành phần trung lưu đóng thuế nuôi cả hai đầu nên rốt cuộc ngày càng…nghèo. Người Mỹ là giới trung lưu bị rút ruột (hollowing the middle class) trong khi giai cấp trung lưu chính là nền tảng của xã hội dân sự và dân chủ.

 

  1. Trong 20 năm nay nhà đất và chứng khoáng tăng vọt chủ yếu là nhờ Ngân Hàng Trung Ương cho hạ lãi suất để khuếch trương tín dụng (loose monetary policy). Chính sách này lợi nhiều cho những người có nhiều tài sản trong khi không giúp nhà nghèo thoát khỏi cảnh túng quẫn.

 

 

Nói chung trừ vài nước nhỏ ít dân như Thụy Sĩ hay Singapore nơi mà đa số có bằng đại học, những quốc gia còn lại đều chia ra một thành phần chuyên môn trong khi đa số còn lại không cần bằng đại học. Thách thức tại Mỹ và Âu Châu là xã hội điện toán hóa ưu đãi giới chuyên gia trí tuệ trong khi toàn cầu hóa mang công việc sản xuất sang những quốc gia có mức lương thấp. Kết quả là thành quả xã hội đổ dồn vào thành phần ưu tú mà bỏ rơi giai cấp công nhân thợ thuyền.

 

***

 

[1] Warren: Top 0.1% own about as much as the bottom 90% - Politifact 01/31/2019
[2]  U.S. income inequality, on rise for decades, is now highest since 1928 – Pew Research 12/05/2013

[3] CEO Pay Skyrockets To 361 Times That Of The Average Worker – Forbes 05/22/2018

[4] Compare Wealth Components across Groups – Federal Reserve

[5] Các quỹ hưu trí (401K, IRA) cũng là một hình thức đầu tư chứng khoán

[6] For most U.S. workers, real wages have barely budged in decades – Pew Research Center 08/07/2019



 

12/08/2019(Xem: 1414)
Tình cờ đọc tin liên quan đến lương bỗng của một số nghề nghiệp ở Đức nên tôi chuyển ngữ và giới thiệu để quý độc giả biết và tự so sánh với tiền lương, mức sống với quốc gia quý vị đang định cư
11/08/2019(Xem: 20393)
Kính thưa Cộng đồng, theo Ông Chủ tich VOICE Canada Đỗ Kỳ Anh, trong cuộc điện đàm với tôi có cho biết rằng, Công ty JIAS đã cho nhận lại Trust Acount, và tôi viết thư này cảm ơn đến Cộng đồng để VOICE Canada sẽ chuyển gấp cho tôi để tôi kịp làm thủ tục bảo đảm tài chánh hoc tập tại Đức.
11/08/2019(Xem: 712)
Vào ngày 27/07/2019, nhà văn Tưởng Năng Tiến đã trở lại Cambodia, đại diện ViDan Foundation dự lễ khánh thành ngôi trường mới cho làng Pat Sanday ở tỉnh Pursat. Đây là ngôi trường thứ hai trong năm 2019 được xây dựng cho trẻ thơ Việt Nam bất hạnh
11/08/2019(Xem: 848)
Hai người con khóc lăn ra đất Muộn quá rồi ! Tình mẫu tử phân ly Như xôi nếp một như đường mía lau Vài người khách phương nào Thấy hai vành khăn trắng Bên ngôi mộ cỏ mọc xanh rì Khen nức nở đúng là hai người con chí hiếu Mẹ chết lâu ngày Còn nức nở chiều Đông
11/08/2019(Xem: 582)
do Ban Đại diện các Trung tâm Việt ngữ Nam California tổ chức (kỳ thứ 31, ngày 9, 10, 11 tháng 8 năm 2019) - Nay trong nước nỡ lu mờ gốc cũ, giọng ngô nghê ú ớ âm Tàu, Nên nơi xa đành vun giữ nền xưa, nét trong sáng thanh tao tiếng Việt. Nhìn dân tộc giữa giờ hiểm nạn, dù thất phu cũng khó lẽ ngồi yên, Mong giang sơn sớm cuộc hồi sinh, qua nguy biến sẽ thoát vùng ngục tối.
10/08/2019(Xem: 1850)
Một người đàn ông Việt Nam tại thành phố Long Beach đã bị kết án hôm Thứ Sáu 3 năm tù
09/08/2019(Xem: 1084)
«Le Moi est haïssable – Cái Tôi đáng ghét». Hôm nay lại để cái tôi kể chuyện, kể về cái thú mê xế hộp, với những chiếc xế một thời, mà thằng tôi mua chơi.
09/08/2019(Xem: 1276)
Trung Quốc đã bất chấp luật pháp Quốc tế để đem tầu Hải Dương 8 vào thăm dò dầu khí bên trong vùng Đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam
08/08/2019(Xem: 1213)
Cuộc sống của tôi gắn liền với tiếng đàn dương cầm từ khi tôi còn nằm trong bụng mẹ. Những ngày tháng mang thai tôi, mẹ đã chẳng rời cây đàn lấy một ngày. Mẹ vẫn chơi đàn và dạy đàn cho đến ngày đi sanh tôi.
08/08/2019(Xem: 1120)
Việt Nam nằm giữa làn đạn trong mặt trận hối đoái Mỹ-Trung vừa mới khai hỏa vào tuần này.
08/08/2019(Xem: 730)
Được ký giả Quốc Phương, BBC Tiếng Việt, phỏng vấn về mô hình, cách thức và tính hiệu quả trong việc tiếp thu ý kiến tham mưu, tư vấn, phản biện nhằm xây dựng chính sách canh tân và phát triển đất nước của Nhà nước và Đảng Cộng sản Việt Nam
08/08/2019(Xem: 1575)
Đã từ lâu trong lòng tôi tiếng gọi của miền Alaska hoang dã cứ thôi thúc không ngừng. Đã thế những thông tin mới cập nhật cho biết các sông băng đang sụp đổ và tan chảy với tốc độ nhanh khủng khiếp làm tôi thấy nôn nóng
07/08/2019(Xem: 1126)
Sau khi đi quanh một vòng thế giới, tôi buồn bã và thất vọng kết luận: “Nhân loại, nói chung, trình độ hiểu biết còn kém lắm.”
07/08/2019(Xem: 2013)
Đại lộ kinh hoàng là tên không chánh thức cho một đoạn đường dài khoảng 9 km tại tỉnh Quãng Trị. Đoạn đường nầy nằm trên Quốc lộ 1, phía Nam thị xã Quãng Trị, thuộc quận Hải Lăng.
07/08/2019(Xem: 476)
Chánh thuyết này thì khác biệt với cái gọi là “Chủ thuyết Mác – Lê và tư tưởng Hồ Chí Minh” đang tuyên truyền, cải tạo, tảy não và làm tha hóa đời sống con người trên quê hương xứ sở Việt Nam hiện nay, do Đảng Cộng Sản chủ trương.
Tin công nghệ
Huawei là nhà sản xuất thiết bị viễn thông và smartphone hàng đầu tại Trung Quốc, cũng như trên thế giới. Những chiếc smartphone cao cấp của Huawei vẫn luôn được đánh giá cao, chẳng hạn như P30 Pro mới đây với camera ấn tượng, cấu hình mạnh mẽ, dung lượng pin cao và nhiều tính năng hấp dẫn khác.
Khoảng giữa tháng 08/2019, Microsoft cảnh báo tất cả người dùng Windows 10 phải cập nhật hệ điều hành của mình ngay lập tức, để tránh nguy cơ bị tấn công bởi các lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng mới được phát hiện. Theo báo cáo, chỉ có 2 lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, nhưng trên thực tế số lỗ hổng bảo mật lên tới 4.
Các nhà kinh tế học đã nhiều lần cố gắng giải thích với Trump rằng các thỏa thuận thương mại có thể ảnh hưởng đến việc Hoa Kỳ sẽ mua và bán hàng với quốc gia nào, chứ không ảnh hưởng đến mức độ thâm hụt thương mại của Mỹ nói chung. Nhưng, như thường lệ, Trump chỉ tin những gì ông muốn tin, cái giá phải trả thì để mặc lại cho người dân.
Hạt vi nhựa - những hạt nhựa siêu nhỏ có mặt trên tất cả mọi thứ, đã được phát hiện trộn lẫn trong tuyết ở các vùng xa xôi hẻo lánh nhất của thế giới, trong đó có cả Bắc cực. Theo một nghiên cứu mới, người ta tìm thấy hơn 10,000 hạt vi nhựa trong mỗi lít băng ở Bắc cực, một con số cao đến đáng ngạc nhiên, cho thấy ngay cả những khu vực hiếm người đến trên Trái đất cũng không thể thoát được những vấn đề đang rất nóng liên quan đến vật liệu nhựa mà cả nhân loại đang phải đối phó.
Khoảng giữa tháng 08/2019, trong một bài điều tra của Wall Street Journal, họ cho biết một số nhân viên Huawei tại Châu Phi đã giúp nhiều chính trị gia tại Uganda và Zambia đọc lén tin nhắn WhatsApp và những ứng dụng khác bằng cách cài malware. Bài điều tra của WSJ không phát hiện ra hành vi nghe lén thông tin đối thủ chính trị tại hai quốc gia Châu Phi có liên quan tới chính phủ Trung Quốc, vì thế có thể kết luận các nhân viên Huawei đã tự ý làm việc.
Giống như một minh họa trong một sự tích thiên hà nào đó, Vòi Voi uốn lượn qua tinh vân phát xạ và cụm sao trẻ IC 1396, trong chòm sao Tiên Vương (Cepheus) cao vợi và xa vời.
Hiện nay trong lòng biển sâu, hàng tỷ tỷ hạt vi nhựa từ chai lọ và những món đồ dùng hàng ngày của con người đang trôi lơ lửng, đi vào cơ thể của những sinh vật biển và gây hại cho chúng cũng như môi trường.
Khoảng giữa tháng 08/2019, nhiều thông tin quan trọng và chưa từng xuất hiện từ trước đến nay đã được một nhân viên của Foxconn gửi cho trang web chuyên đánh giá hiệu năng smartphone Antutu.
Nếu người dùng thay pin iPhone tại những tiệm điện thoại không được Apple cấp giấy phép thì khi sử dụng, tính năng đọc dữ liệu Battery Health sẽ bị khoá, đồng thời những thông báo sẽ hiện ra để cảnh báo người dùng rằng “đây không phải là pin chính hãng”. Và thậm chí nếu được thay pin chính chủ từ Apple, máy cũng hiện thông báo do trên cục pin có một bộ micro controller và chỉ có những đơn vị được Apple ủy quyền chính thức mới có thể xử lý nó đúng cách, bằng không iOS sẽ không nhận diện được và đưa ra cảnh báo.
Khoảng giữa tháng 08/2019, với thử nghiệm trên chuột bạch, các nhà khoa học tại đại học Basel, Thụy Sỹ đã thành công trong việc biến tế bào ung thư vú thành mỡ, lợi dụng chính đặc điểm của tế bào ung thư và tế bào gốc.
Điện toán đám mây đang trở thành nền tảng cho quá trình chuyển đổi số, khi nó không chỉ mang lại các tiện ích cho công nghệ điện toán mà còn cả bệnh viện và các hệ thống chăm sóc sức khỏe. Ngay cả các công ty dược phẩm cũng đang sử dụng đám mây để thay đổi cơ bản các phương thức hoạt động kinh doanh của mình.
Khi một hành tinh chết đi, nó phát ra những thứ tín hiệu riêng biệt. Vì một khối vật chất khổng lồ khi tan rã chắc chắn sẽ phải để lại những dấu vết nhất định. Việc nghiên cứu những tín hiệu ma sẽ vén màn bí mật: Trái Đất sẽ ra đi như thế nào?
Dù có ánh trăng xen vào vì trong giai đoạn trăng tròn, nhiều nơi trên Trái đất đã có thể chiêm ngưỡng mưa sao băng Perseid năm 2019.
Từ ngày 01/09/2019, những sản phẩm của Apple sản xuất tại Trung Quốc, từ AirPods, Apple Watch, HomePod đều sẽ bị đánh thuế 10% khi nhập khẩu vào Mỹ, và tổng thống Donald Trump vẫn rất cứng rắn trong lập trường của mình, thậm chí yêu cầu CEO Tim Cook dời dây chuyền sản xuất của Apple về Mỹ để được miễn thuế.
Hồi giữa tháng 06/2019, Apple đã phát đi thông cáo cho biết một lượng máy MacBook Pro được bán ra từ tháng 09/2015 đến tháng 02/2017 gặp lỗi về pin có thể quá nhiệt, từ đó dẫn đến phát nổ và bốc cháy. Cụ thể, model MacBook Pro có nguy cơ phát nổ là MacBook Pro màn hình 15 inch sản xuất năm 2015. Apple đang tiến hành thu hồi và thay thế pin miễn phí cho những máy bị ảnh hưởng