Hôm nay,  
Việt Báo Online

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

16/05/201800:16:00(Xem: 1156)
Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

  

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

 

Phan Tấn Hải

 

Tôi có một vài ký ức về họa sĩ Võ Đình. Gặp nhau thực sự không nhiều, nhưng hình ảnh về anh vẫn khắc sâu trong trí nhớ.

 

Trong những ngày tôi cư trú ở Virginia, gặp họa sĩ Võ Đình thường là trong một số sự kiện cộng đồng, có khi tại nhà một vài người trong giới văn nghệ -- mà thời đó, những năm cuối thập niên 1980s, tôi là một người tuổi nhỏ, so với các bậc tôn túc có dịp quen thân và làm việc chung, như Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, nhà văn Trương Anh Thụy, nhà bình luận Trương Hồng Sơn (bây giờ là họa sĩ Trương Vũ)…

 

Không khí văn nghệ thời đó ở Virginia vui lắm: mọi người, cho dù nổi tiếng thế nào đi nữa – thí dụ, giỏi nhiều ngôn ngữ xuất sắc như GS Nguyễn Ngọc Bích và phu nhân (chị Đào Thị Hợi cũng là một giáo sư về ngữ học tại một đại học ở thủ đô Washington DC), vẫn là những hình ảnh gần gũi, dễ thấy, dễ nói chuyện.

 

Nhưng hình ảnh của Võ Đình khác hơn và là cái gì độc đáo, dị thường hơn. Nghĩa là, không đời thường. Ngay cả khi nói chuyện với anh Võ Đình, tôi vẫn thấy như dường anh đang đứng lơ lửng trên núi tuyết.

 

Thử nhắm mắt lại, hình dung về anh, tôi nhận ra trong trí tôi các hình ảnh gắn liền với Võ Đình: kính trắng, đôi mắt sáng đăm chiêu, tay cầm tẩu thuốc, những khoảng trời tuyết trắng, những rặng cây xanh. Và đặc biệt, là hoa sen và mặt trăng. Hoa sen thì dễ hiểu, vì Võ Đình có quan tâm nhiều về Phật giáo. Nhưng còn mặt trăng? Kể cả khi gặp anh ban ngày, giữa trưa, tự nhiên tôi vẫn nghĩ tới mặt trăng. Có thể vì Võ Đình thường vẽ trăng? Có lẽ, nhưng không hẳn. Bởi vì trong nhiều bức tranh trừu tượng, Võ Đình có khi vẽ như là mặt trời đang rọi sáng rất phức tạp. Cũng có thể, khi nói chuyện với tôi (lúc đó, tôi đã có vài bài viết về Thiền Tông đăng trên vài báo ở California) và rồi anh Võ Đình kể về mặt trăng, vì anh là bạn thân với Thầy Thích Nhất Hạnh và có dịch một số bài của thầy này sang tiếng Anh – vì Thiền Tông thường nói về mặt trăng rọi sáng khắp sông hồ mà không phân biệt.

 

Nên ghi chú rằng, lúc đó, tôi quen gọi tất cả những người hoạt động văn nghệ Virginia là anh hay chị, vì khi rãnh rỗi là tôi thiện nguyện giúp anh Giang Hữu Tuyên (khi sinh tiền anh Tuyên là chủ bút Hoa Thịnh Đốn Việt Báo) làm chuyện linh tinh trong nghề báo.

 

Trong cương vị nhà báo khi rãnh rỗi (hình như chữ trong nước gọi là không-chuyên, hay nghiệp-dư, toàn những chữ lạ, tới giờ tôi vẫn chưa hiểu hết) hễ đi tới, đi lui là quen gần như hầu hết giới văn nghệ cả vùng. Nhưng ít gặp, vì họa sĩ Võ Đình ở xa khu vực cộng đồng. Nhớ có lần, anh Trương Vũ nói với tôi rằng anh Võ Đình ở trên núi mà. Hình như là có cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vì nơi anh Võ Đình cư ngụ nơi hẻo lánh, nơi núi xa. Và cũng mang nghĩa bóng, là anh Võ Đình ở gần mây hơn người thường.

 

Tôi rời Virginia, về California khoảng cuối năm 1989. Khi tôi cưới vợ năm 1992, anh Võ Đình có điện thoại, chúc lành, hỏi địa chỉ, và rồi anh gửi qua bưu điện chúc mừng -- một tấm tranh vẽ trên giấy bìa cứng, hình chiếc ghe, mang họa tiết hoa sen nơi mũi thuyền, và mặt trăng trên cao có lấm tấm bụi. Tuyệt vời không ngờ.

 blank

Tấm tranh họa sĩ Võ Đình gửi tặng qua bưu điện, khi biết tin Phan Tấn Hải lập gia thất, 1992.

 

Mặt trăng lấm tấm bụi… Sao anh Võ Đình vẽ như thế? Ám chỉ rằng đời Phan Tấn Hải phải lấm bụi mới học thêm nhiều? Có lẽ. Hay anh Võ Đình muốn trình bày gì khác? Dĩ nhiên, tôi không bao giờ hỏi anh những chuyện bận tâm trong lòng anh.

 

Trong trí tôi, họa sĩ Võ Đình luôn luôn là một ngọn núi. Anh ở hải ngoại nhiều thập niên, triển lãm khắp thế giới, viết sách tiếng Anh, dịch và minh họa sách Thầy Nhất Hạnh qua tiếng Anh. Tôi nghiệm ra một điều, giới họa sĩ Việt Nam ít chịu đọc sách tiếng Anh, ít chịu viết tiếng Anh. Có ngoại lệ trong những họa sĩ tôi có cơ duyên quen biết là họa sĩ Võ Đình và họa sĩ Nguyễn Quỳnh, hai người đều đọc nhiều, và viết tiếng Anh tuyệt vời. Dĩ nhiên, không nói tới giới trẻ làm chi.

 

Thời ở Virginia, tiếng Anh của tôi còn kém lắm. Có lần, ngồi trong lớp, nghe bà giáo nói liên tục nửa giờ mà không nhận ra được một câu, tôi gục đầu xuống bàn và khóc. Mình học hoài sao dở quá, tôi nghĩ như thế, lại nhớ tới họa sĩ Võ Đình viết sách tiếng Anh mà lòng cứ thôi thúc, tự xấu hổ vì sẽ không làm gì được cho đất nước. Nhưng tự rầy mình, cũng đâu có làm cho mình giỏi được, và tôi liên tục học ngày, học đêm, đọc đủ thứ sách, và hễ nghĩ tới nhu cầu học tiếng Anh là tự nhắc về GS Nguyễn Ngọc Bích và họa sĩ Võ Đình – hai đỉnh cao về ngôn ngữ.

 

Thời đó chưa có Internet, niềm vui là cầm lên các trang giấy. Mở trang sách ra, hay trải tờ báo ra, nghe tiếng loạt soạt của giấy là lòng tôi vui. Nhưng thời đó, có một sự kiện tôi tránh né, không bàn tới, phần nữa, tự biết mình chỉ nên dựa cột mà nghe. Đó là khi anh Võ Đình tranh luận về lý thuyết hội họa với một họa sĩ khác ở địa phương, về trường phái nét vẽ bằng mực tàu và cọ tre. Trí nhớ của tôi mơ hồ về chuyện này, vì mình không hiểu tận tường, tự biết không trang bị nhiều về lý thuyết hội họa. Cũng không nhớ lại về các tấm tranh nào dẫn tới tranh luận.

 

Cuộc tranh luận kéo dài nhiều tuần lễ. Lúc đó tôi vẫn đọc đều đặn các bản tin từ hai tờ báo, tờ của anh Giang Hữu Tuyên và tờ của anh Ngô Vương Toại. May mắn, các báo có chuyện tranh luận để làm sôi nổi một nơi Miền Đông Hoa Kỳ thường rất im vắng. Lúc đó, tôi tự biết mình kiến thức còn quá kém… đọc và chỉ thấy mơ mơ hồ hồ.

 

Đó là lần đầu tiên tôi đọc họa sĩ Võ Đình về lý thuyết hội họa. Sau này về Quận Cam, tôi mua sách lý thuyết hội họa đọc đủ thứ, lại ra thư viện công cộng mượn sách đọc. Ngồi đọc sách nửa đêm, thỉnh thoảng lại gặp một vài điểm lạ trong lý thuyết hội họa mới nghiệm ra rằng, mình chỉ là dân ngoại đạo đối với hội họa và thẩm mỹ, trong khi anh Võ Đình du học ở Pháp, từ nhiều thập niên trước đã hít thở không khí của màu sắc các trường phái hội họa Châu Âu… Và nhìn các tấm tranh của Võ Đình, nhận ra rằng anh vẫn là một tổng hợp của Đông phương và Tây phương.

 

Nhìn kỹ, Võ Đình vẫn rất là trừu tượng Paris cho dù anh vẽ hoa sen và trăng. Và cho dù anh vẽ, hay viết, Võ Đình vẫn là một  chiếc ghe chở trăng, nơi mũi ghe là một khắc họa hoa sen để hướng về một nơi bình an bên bờ kia. Đối với tôi, họa sĩ Võ Đình là một ngọn núi để tôi ngước nhìn lên. Tôi đã khâm phục nét vẽ thơ mộng dị thường của anh, đã khâm phục trình độ tiếng Anh tuyệt vời của anh. Và tự biết mình, tôi vẫn luôn luôn nhìn anh Võ Đình như một ngọn núi. Nơi đó, một thời tôi có cơ duyên quen anh – một ngọn núi.

 (Nguồn: http://www.gio-o.com/)

 

21/08/2018(Xem: 92)
Thật là bất ngờ khi thấy báo Tia Sáng ở trong nước hôm 10/8/2018 trên mục Giáo Dục, chạy hàng tít lớn: Tư Nhân Đầu Tư Vào Giáo Duc Đai Học Và Nghiên Cứu.
21/08/2018(Xem: 353)
Kết quả khảo sát của hãng Gallup vào tháng 8/2018 cho thấy 51% số người trẻ ở Mỹ và 57% số người theo đảng Dân Chủ thích chủ nghĩa xã hội.
21/08/2018(Xem: 187)
Trong lịch sử tranh đấu giành độc lập của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ hai mươi, hai lần nước ta đã được các nhà cầm quyền đương thời chính thức tuyên bố độc lập.
21/08/2018(Xem: 272)
Tấm hình trên đây là chùa Tỳ-Xá-Li và trụ đá có tượng sư tử trên đỉnh cao là trụ đá A-Dục (Ashoka), đây là cái trụ đá duy nhứ còn lại cho đến ngày nay trên đất Ấn Độ. Hầu hết đã bi phá hủy hoạc gảy đổ.
21/08/2018(Xem: 735)
Các tin tức gần đây liên quan đến các vụ bắt giữ hay hành hung công dân Hoa Kỳ bởi chính quyền Cộng Sản Việt Nam đã để lộ một thái độ rất tắc trách của chính phủ Hoa Kỳ trong trách nhiệm bảo vệ công dân Hoa Kỳ, đặc biệt là công dân gốc Việt, khi đến Việt Nam.
21/08/2018(Xem: 303)
- Để nhớ lại ngày đến tỵ nạn Galang và những người cùng trên chuyến tàu vượt biển danh số : SG 129.
20/08/2018(Xem: 631)
Nhiếp ảnh gia người Việt tại quận Cam được mời phát biểu trong Lễ trao giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế được tổ chức tại Mersin, TURKEY.
20/08/2018(Xem: 809)
Thomas Kretschmer phỏng vấn Yascha Mounk - ví dụ nơi ông Donald Trump. Ngay sau khi nắm quyền, ông nói: "Thưa ngài chánh án, dù tôi vi phạm Hiến pháp, nhưng ai có các cố gắng để hạn chế quyền lực của tôi, họ là kẻ thù của nhân dân."
20/08/2018(Xem: 412)
Kỷ niệm 45 năm thụ phong linh mục của nhạc sĩ Bernard Trần Ngọc Hải -- Linh mục sẽ biểu điễn đàn Hạ uy cầm cùng tiếng hát Trần Ngọc - Tấn Đạt - Hoàng Hiệp - Nguyễn Vũ- Kim Yến - Thanh Tân
20/08/2018(Xem: 1108)
Những người bị giết đều là những tinh hoa.. Họ chết mỗi người mỗi cách đau xót và hàm oan: Nhà văn Lan Khai bị xô xuống vực, văn hào Ngô Tất Tố bị bức cho treo cổ tự vẫn, Khái Hưng bị bỏ rọ trắn sông, Phạm Quỳnh đối thủ đáng gờm của thực dân Pháp bị xử tử, Tạ Thu Thâu nhà yêu nước lớn bị tử bắn; nàng thơ nữ sĩ Thu Hồng bị bắn lén từ sau lưng; Nhượng Tống dịch giả tài hoa số 1 bị ám sát; Dương Quảng Hàm vị giáo sư đáng kính ra khỏi nhà đi mãi không về; vị bồ tát Thiều Chửu bị bức hại nhảy xuống sông tự tận… Chúng ta bắt buộc phải luôn quan ngại (và canh thức) về sinh mệnh của Trần Huỳnh Duy Thức, cùng hàng trăm tù nhân lương tâm khác
20/08/2018(Xem: 1703)
dù nhiều lần chỉ trích, đe dọa TQ, đến giờ ông Trump cũng chỉ dám "đánh" TQ bằng cách áp thuế lên hàng hóa TQ. Chắc rằng ông Trump chỉ dám khai chiến và dừng lại ở chiến tranh mậu dịch với TQ thôi
20/08/2018(Xem: 452)
Tản mạn về một truyện thơ ở đồng bằng Cửu Long. - Bài nói chuyện của Nguyễn Văn Sâm tại Montréal ngày 17 June 2018 - Cách đây gần 60 năm, khi còn theo học bậc Tiểu Học ở trường Trương Minh Ký Sàigòn, tôi đã mê loại truyện thơ bình dân Miền Nam
19/08/2018(Xem: 6104)
Nhân ngày “Vietnam Veterans Day” - Kỷ-niệm 52 năm chiến trận Long-Tân (18/8/1966 – 18/8/2018), ca nhạc sĩ Bích-Ngọc & Thái-Nguyên đứng đầu Hội Duy-Trì và Phát-Triển Văn-Hóa “CP&DC”
18/08/2018(Xem: 1648)
Ngày 11 tháng 8/2018, Việt nam có 2 nhà ly khai lớn ra đi: Ông Bùi Tín và Ông Tô Hải. Chỉ trước sau 15 giờ. Cả hai đều hưởng thọ 91 tuổi. Sanh và chết cùng năm.
18/08/2018(Xem: 818)
Hôm nay gia đình anh Thức đến Trại giam số 6 Nghệ An thăm anh theo thường lệ, thì thấy anh Thức rất mệt và yếu do đã tuyệt thực 5 ngày, kể từ 14/8/2018
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 08/2018, một số nguồn tin đã phát hiện ra Apple đang nghiên cứu công nghệ đưa Touch ID trở lại iPhone bằng cách tích hợp nó bên dưới màn hình. Đáng chú ý hơn, nó sử dụng công nghệ đã có sẵn và sẽ được phát hành sớm.
Khoảng giữa tháng 08/2018, theo trang Bloomberg, Apple đang có kế hoạch ra mắt một chiếc MacBook giá rẻ mới và một phiên bản nâng cấp của chiếc máy tính Mac Mini vào cuối năm 2018. Đây là những nỗ lực nhằm thúc đẩy doanh số bán hàng của dòng máy tính Mac.
PepsiCo đang cố gắng đa dạng hóa các sản phẩm của hãng, trong bối cảnh người dùng đang ngày càng quan tâm tới sức khỏe và tránh xa các loại nước ngọt có gas. Khoảng giữa tháng 08/2018, PepsiCo đang tiến hành mua lại SodaStream với giá trị lên tới 3.2 tỷ USD.
Tháng 08/2018, các nhà mạng và đối tác bán lẻ của Samsung trên toàn cầu đã bắt đầu nhận đơn đặt hàng trước Galaxy Note 9. Dự kiến doanh số ban đầu của chiếc smartphone mới sẽ vượt trội hơn so với Galaxy S9 – chiếc flagship phát hành vào nửa đầu năm 2018 của Samsung.
Khoảng cuối tháng 08/2018, trong một dự thảo luật đang được EU nghiên cứu, các website và mạng xã hội phải xóa bỏ những nội dung cực đoan, có liên quan tới khủng bố trong vòng một giờ kể từ khi đăng tải, nếu không sẽ bị phạt.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, Tencent và SoftBank không thực sự tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào với Bitmain, và Cointelegraph đã liên lạc với SoftBank và Tencent để xác nhận.
2018 là một năm khá bận rộn của Sonos. Kể từ tháng 04/2018, hãng đã ra mắt 3 sản phẩm phần cứng Playbase, Sonos One và Beam, có thêm hỗ trợ AirPlay 2 và Alexa, rồi sau đó chính thức lên sàn cổ phiếu công khai. Đây là cột mốc phát triển của bất cứ công ty nào, và Sonos đã lên tiếng trấn an người dùng rằng hãng sẽ giữ vững lập trường của để tiếp tục phát hành các dòng sản phẩm âm thanh chuyên dụng, nghĩa là sẽ không bị ảnh hưởng từ các bên đầu tư
Khoảng cuối tháng 08/2018, UPS đã nộp hồ sơ xin bằng sáng chế mới về sử dụng blockchain như một phần của hệ thống phân tán cho việc gửi các gói hàng trên toàn thế giới
Tính đến tháng 08/2018, hầu hết các máy trợ thính Bluetooth đều tương thích dễ dàng với các mẫu điện thoại iPhone. Tuy nhiên, sự phân mảnh của Android đã khiến các nhà sản xuất máy trợ thính khó khăn trong việc tương thích với các thiết bị. Hiểu được vấn đề, Google đã bắt tay vào làm việc nhằm có thể giúp các thiết bị trợ thính hoạt động tốt hơn trên Android
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, chính phủ Mỹ đang cố gắng buộc Facebook phá mã hóa của ứng dụng Messenger, nhằm mục đích nghe các cuộc hội thoại của nghi can trong một cuộc điều tra. Yêu cầu rất giống với yêu cầu mà FBI đã đưa ra cho Apple, để tạo ra một backdoor giúp truy cập vào chiếc iPhone của kẻ sát nhân để thu thập bằng chứng.
Khoảng giữa tháng 08/2018, cửa hàng Apple Store tại thủ đô Amsterdam của Hà Lan vừa phải tiến hành sơ tán và tạm thời đóng cửa sau khi pin của một chiếc iPad phát nổ, làm kỹ thuật viên bị bỏng nhẹ và những mảnh vụn có nguy cơ độc hại văng vào không khí. Sau đó, các nhân viên Apple đã xử lý sơ bộ chiếc iPad và cách ly viên pin bị phát nổ trong một hộp chứa toàn cát.
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung chuẩn bị ra mắt mẫu TV 8K QLED tại IFA diễn ra vào cuối tháng 08/2018. Thông tin được suy đoán từ bảng quảng cáo của Samsung vừa được dựng tại Berlin, Đức.
Điện thoại thông minh, nhà thông minh, và thậm chí là thiết bị đeo thông minh đang ngày một tiên tiến, nhưng chúng vẫn có những giới hạn về mặt năng lượng. Công nghệ pin đã và đang dậm chân tại chỗ trong hàng thập kỷ. Nhưng một cuộc cách mạng sẽ sớm bùng nổ.
Khoảng giữa tháng 08/2018, Cục Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc cho biết, có tổng cộng 276 bằng sáng chế liên quan đến các tấm nền có thể gập lại được cơ quan chấp thuận trong 6 năm. Trong số đó, 210 bằng sáng chế đã được nộp trong vòng 3 năm trở lại. Các nhà sản xuất smartphone đã dần dần chuyển hướng sự tập trung sang điện thoại màn hình gập với tham vọng mang lại một cuộc cách mạng mới cho phần cứng di động
Khoảng giữa tháng 08/2018, một số nguồn tin cho biết, Micro LED TV đầu tiên của LG có thể sẽ xuất hiện tại sự kiện IFA tháng 09/2018. TV mới của hãng được dự đoán sẽ có kích thước khoảng 175 inch, lớn hơn so với Wall TV 146 inch của Samsung – thiết bị được giới thiệu tại CES hồi tháng 01/2018. TV của LG cũng sẽ mỏng hơn so với sản phẩm của Samsun