Hôm nay,  
Việt Báo Online

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

16/05/201800:16:00(Xem: 840)
Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

  

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

 

Phan Tấn Hải

 

Tôi có một vài ký ức về họa sĩ Võ Đình. Gặp nhau thực sự không nhiều, nhưng hình ảnh về anh vẫn khắc sâu trong trí nhớ.

 

Trong những ngày tôi cư trú ở Virginia, gặp họa sĩ Võ Đình thường là trong một số sự kiện cộng đồng, có khi tại nhà một vài người trong giới văn nghệ -- mà thời đó, những năm cuối thập niên 1980s, tôi là một người tuổi nhỏ, so với các bậc tôn túc có dịp quen thân và làm việc chung, như Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, nhà văn Trương Anh Thụy, nhà bình luận Trương Hồng Sơn (bây giờ là họa sĩ Trương Vũ)…

 

Không khí văn nghệ thời đó ở Virginia vui lắm: mọi người, cho dù nổi tiếng thế nào đi nữa – thí dụ, giỏi nhiều ngôn ngữ xuất sắc như GS Nguyễn Ngọc Bích và phu nhân (chị Đào Thị Hợi cũng là một giáo sư về ngữ học tại một đại học ở thủ đô Washington DC), vẫn là những hình ảnh gần gũi, dễ thấy, dễ nói chuyện.

 

Nhưng hình ảnh của Võ Đình khác hơn và là cái gì độc đáo, dị thường hơn. Nghĩa là, không đời thường. Ngay cả khi nói chuyện với anh Võ Đình, tôi vẫn thấy như dường anh đang đứng lơ lửng trên núi tuyết.

 

Thử nhắm mắt lại, hình dung về anh, tôi nhận ra trong trí tôi các hình ảnh gắn liền với Võ Đình: kính trắng, đôi mắt sáng đăm chiêu, tay cầm tẩu thuốc, những khoảng trời tuyết trắng, những rặng cây xanh. Và đặc biệt, là hoa sen và mặt trăng. Hoa sen thì dễ hiểu, vì Võ Đình có quan tâm nhiều về Phật giáo. Nhưng còn mặt trăng? Kể cả khi gặp anh ban ngày, giữa trưa, tự nhiên tôi vẫn nghĩ tới mặt trăng. Có thể vì Võ Đình thường vẽ trăng? Có lẽ, nhưng không hẳn. Bởi vì trong nhiều bức tranh trừu tượng, Võ Đình có khi vẽ như là mặt trời đang rọi sáng rất phức tạp. Cũng có thể, khi nói chuyện với tôi (lúc đó, tôi đã có vài bài viết về Thiền Tông đăng trên vài báo ở California) và rồi anh Võ Đình kể về mặt trăng, vì anh là bạn thân với Thầy Thích Nhất Hạnh và có dịch một số bài của thầy này sang tiếng Anh – vì Thiền Tông thường nói về mặt trăng rọi sáng khắp sông hồ mà không phân biệt.

 

Nên ghi chú rằng, lúc đó, tôi quen gọi tất cả những người hoạt động văn nghệ Virginia là anh hay chị, vì khi rãnh rỗi là tôi thiện nguyện giúp anh Giang Hữu Tuyên (khi sinh tiền anh Tuyên là chủ bút Hoa Thịnh Đốn Việt Báo) làm chuyện linh tinh trong nghề báo.

 

Trong cương vị nhà báo khi rãnh rỗi (hình như chữ trong nước gọi là không-chuyên, hay nghiệp-dư, toàn những chữ lạ, tới giờ tôi vẫn chưa hiểu hết) hễ đi tới, đi lui là quen gần như hầu hết giới văn nghệ cả vùng. Nhưng ít gặp, vì họa sĩ Võ Đình ở xa khu vực cộng đồng. Nhớ có lần, anh Trương Vũ nói với tôi rằng anh Võ Đình ở trên núi mà. Hình như là có cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vì nơi anh Võ Đình cư ngụ nơi hẻo lánh, nơi núi xa. Và cũng mang nghĩa bóng, là anh Võ Đình ở gần mây hơn người thường.

 

Tôi rời Virginia, về California khoảng cuối năm 1989. Khi tôi cưới vợ năm 1992, anh Võ Đình có điện thoại, chúc lành, hỏi địa chỉ, và rồi anh gửi qua bưu điện chúc mừng -- một tấm tranh vẽ trên giấy bìa cứng, hình chiếc ghe, mang họa tiết hoa sen nơi mũi thuyền, và mặt trăng trên cao có lấm tấm bụi. Tuyệt vời không ngờ.

 blank

Tấm tranh họa sĩ Võ Đình gửi tặng qua bưu điện, khi biết tin Phan Tấn Hải lập gia thất, 1992.

 

Mặt trăng lấm tấm bụi… Sao anh Võ Đình vẽ như thế? Ám chỉ rằng đời Phan Tấn Hải phải lấm bụi mới học thêm nhiều? Có lẽ. Hay anh Võ Đình muốn trình bày gì khác? Dĩ nhiên, tôi không bao giờ hỏi anh những chuyện bận tâm trong lòng anh.

 

Trong trí tôi, họa sĩ Võ Đình luôn luôn là một ngọn núi. Anh ở hải ngoại nhiều thập niên, triển lãm khắp thế giới, viết sách tiếng Anh, dịch và minh họa sách Thầy Nhất Hạnh qua tiếng Anh. Tôi nghiệm ra một điều, giới họa sĩ Việt Nam ít chịu đọc sách tiếng Anh, ít chịu viết tiếng Anh. Có ngoại lệ trong những họa sĩ tôi có cơ duyên quen biết là họa sĩ Võ Đình và họa sĩ Nguyễn Quỳnh, hai người đều đọc nhiều, và viết tiếng Anh tuyệt vời. Dĩ nhiên, không nói tới giới trẻ làm chi.

 

Thời ở Virginia, tiếng Anh của tôi còn kém lắm. Có lần, ngồi trong lớp, nghe bà giáo nói liên tục nửa giờ mà không nhận ra được một câu, tôi gục đầu xuống bàn và khóc. Mình học hoài sao dở quá, tôi nghĩ như thế, lại nhớ tới họa sĩ Võ Đình viết sách tiếng Anh mà lòng cứ thôi thúc, tự xấu hổ vì sẽ không làm gì được cho đất nước. Nhưng tự rầy mình, cũng đâu có làm cho mình giỏi được, và tôi liên tục học ngày, học đêm, đọc đủ thứ sách, và hễ nghĩ tới nhu cầu học tiếng Anh là tự nhắc về GS Nguyễn Ngọc Bích và họa sĩ Võ Đình – hai đỉnh cao về ngôn ngữ.

 

Thời đó chưa có Internet, niềm vui là cầm lên các trang giấy. Mở trang sách ra, hay trải tờ báo ra, nghe tiếng loạt soạt của giấy là lòng tôi vui. Nhưng thời đó, có một sự kiện tôi tránh né, không bàn tới, phần nữa, tự biết mình chỉ nên dựa cột mà nghe. Đó là khi anh Võ Đình tranh luận về lý thuyết hội họa với một họa sĩ khác ở địa phương, về trường phái nét vẽ bằng mực tàu và cọ tre. Trí nhớ của tôi mơ hồ về chuyện này, vì mình không hiểu tận tường, tự biết không trang bị nhiều về lý thuyết hội họa. Cũng không nhớ lại về các tấm tranh nào dẫn tới tranh luận.

 

Cuộc tranh luận kéo dài nhiều tuần lễ. Lúc đó tôi vẫn đọc đều đặn các bản tin từ hai tờ báo, tờ của anh Giang Hữu Tuyên và tờ của anh Ngô Vương Toại. May mắn, các báo có chuyện tranh luận để làm sôi nổi một nơi Miền Đông Hoa Kỳ thường rất im vắng. Lúc đó, tôi tự biết mình kiến thức còn quá kém… đọc và chỉ thấy mơ mơ hồ hồ.

 

Đó là lần đầu tiên tôi đọc họa sĩ Võ Đình về lý thuyết hội họa. Sau này về Quận Cam, tôi mua sách lý thuyết hội họa đọc đủ thứ, lại ra thư viện công cộng mượn sách đọc. Ngồi đọc sách nửa đêm, thỉnh thoảng lại gặp một vài điểm lạ trong lý thuyết hội họa mới nghiệm ra rằng, mình chỉ là dân ngoại đạo đối với hội họa và thẩm mỹ, trong khi anh Võ Đình du học ở Pháp, từ nhiều thập niên trước đã hít thở không khí của màu sắc các trường phái hội họa Châu Âu… Và nhìn các tấm tranh của Võ Đình, nhận ra rằng anh vẫn là một tổng hợp của Đông phương và Tây phương.

 

Nhìn kỹ, Võ Đình vẫn rất là trừu tượng Paris cho dù anh vẽ hoa sen và trăng. Và cho dù anh vẽ, hay viết, Võ Đình vẫn là một  chiếc ghe chở trăng, nơi mũi ghe là một khắc họa hoa sen để hướng về một nơi bình an bên bờ kia. Đối với tôi, họa sĩ Võ Đình là một ngọn núi để tôi ngước nhìn lên. Tôi đã khâm phục nét vẽ thơ mộng dị thường của anh, đã khâm phục trình độ tiếng Anh tuyệt vời của anh. Và tự biết mình, tôi vẫn luôn luôn nhìn anh Võ Đình như một ngọn núi. Nơi đó, một thời tôi có cơ duyên quen anh – một ngọn núi.

 (Nguồn: http://www.gio-o.com/)

 

20/05/2018(Xem: 221)
Vào các diễn đàn chúng ta phải đọc những lời lẽ thô tục, chửi bới, chụp mũ, vu cáo, kết tội, mạ lỵ làm chúng ta sững sờ làm đầu óc chúng ta khô cứng.
20/05/2018(Xem: 635)
Trong số các bạn trẻ đi tìm điểm tựa họp nhau thành tổ chức, tôi thấy có Voice. (Vietnamese Overseas Initia-tive for Conscience Empowerment) Nơi tập hợp các bạn trẻ muốn nâng địa cầu..
20/05/2018(Xem: 289)
ViDan Foundation (VDF) đã hoàn thành chuyến phát đồng phục học sinh và tập, viết… cho 212 cháu học sinh thuộc các gia đình đồng bào nghèo khó ở hai trường Samaki (Kandal) và Bến Ván (An Hoà Tự) thuộc tỉnh Kampong Chhnang ở Cambodia.
20/05/2018(Xem: 1875)
tại Hà Nội, Sài Gòn và Hải Phòng cũng như một nhóm người Việt tại nơi cư trú của ngài ở thị trấn Dharamsala, Ấn Độ... Chủ Nhật ngày 20 tháng 5 năm 2018 lúc 9 giờ tối (giờ California)
19/05/2018(Xem: 879)
Mỹ giúp Ấn Độ chuyển hướng nguyên tử của Ấn Độ sang cung cấp năng lượng phát triển kinh tế và y học... Hoàng gia Thụy Điển trao giải Nobel Hòa binh năm 2009 cho Tổng thống Barack Obama vì Ông là nhà lãnh đạo đầu tiên của một siêu cường nguyên tử đề xuất một “thế giới phi hạt nhân”.
19/05/2018(Xem: 988)
Trong thế kỷ qua, ở Việt nam bổng từ đâu xuất hiện một con người mà mặt thật được che dấu kỹ dưới nhiều lớp dày mỏng khác nhau, nhiều cách khác nhau. Từ đời sống bản thân, tên họ, tuổi tác. Đều bằng dối trá và bưng bít. Do bản chất của con người gian ác.
18/05/2018(Xem: 1284)
Tháng 5/2018, nhóm Nhân Văn Nghệ Thuật và Tiếng Thời Gian đã tổ chức Ngày Lễ cho Mẹ và Ra Mắt Sách thật long trọng và đầy ý nghĩa tại Trung Tâm Minh Đức ở Westminster
18/05/2018(Xem: 365)
vùng lên lật đổ bạo quyền để thiết lập cho đất nước một chế dân chủ là quyền tối thượng của nhơn dân... chánh trị dân chủ phải được xây dựng trên Nhơn quyền làm nền tảng.
18/05/2018(Xem: 647)
Hội nghị Trung ương 7, khóa đảng XII kết thúc ngày 12/05/2018, sau 6 ngày họp tại Hà Nội đã để lại 2 điểm mới:
17/05/2018(Xem: 708)
diễn hành với áo dài Việt Nam và biểu diễn nghệ thuật tại San Jose. Đây là lần thứ V. Chương trình bắt đầu lúc 4:00pm và chấm dứt 11:00pm vào ngày Thứ Bảy 12/5/2018 tại San Jose
17/05/2018(Xem: 890)
Đại Học Công Giáo Mỹ Châu (Catholic University of America) loan báo (May 16, 2018) có một giải thưởng về quản trị, điều khiển, lãnh đạo (School of Engineering Establishes New Charles Nguyen Leadership Award).
17/05/2018(Xem: 558)
Tôi không nhớ rõ tôi yêu thơ từ khi nào. Có thể khoảng 10, 11 tuổi cũng nên. Đó là thời gian tôi học lớp nhì, lớp nhất trường tiểu học Kỳ Mỹ, Tam Kỳ, Quảng Nam.
17/05/2018(Xem: 3099)
Lớn lên trong cộng đồng Việt, tôi thường được chứng kiến sự kỳ thị đối với người da đen và người Mễ. Dân Việt đã tuân theo phản xạ tự nhiên: Mỹ hoá qua sự kỳ thị. Hình như họ cho rằng nếu không trắng hoá nổi, ít nhất cũng không nên hoá đen.
17/05/2018(Xem: 758)
Tôi chọn sự giản dị nhưng không được sơ sài, chân thật nhưng không thô thiển và với cách vẽ này tôi kể được câu chuyện thật cuộc sống mới hiện nay của tôi và gia đình riêng.
16/05/2018(Xem: 1402)
Ông Trịnh: ...ai cũng ngỡ thân mình là núi Tu Di to lớn, là dãy Trường Sơn dằng dặc, nào dè đâu đó chỉ là những giọt sương sớm trên ngọn cỏ phù du. Đời người mấy chục năm rốt cuộc lại chỉ là những chuyện ngắn chuyện dài của một chữ Mê.
Tin công nghệ
Thị trường thiết bị điện tử trong tương lai sẽ có nhãn hiệu Samsung QLED, nhưng sẽ không có LG QLED.
Sự phấn khích của các nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, xoay quanh việc ra mắt các đồng tiền mã hóa mới với lời hứa hẹn chúng sẽ thay đổi thế giới, đang trở thành một miếng mồi béo bở cho những kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, có một đồng tiền mã hóa mới đang tiến hành ICO với kỳ vọng có thể thay đổi tình hình.
Google Maps là một công cụ tuyệt vời giúp khám phá các địa điểm xung quanh. Nhưng ứng dụng Google Maps thực ra còn hơn cả một bản đồ đơn thuần, với rất nhiều tính năng mạnh mẽ, giúp người dùng tiết kiệm thời gian, mà rất có thể nhiều người dùng chưa nắm được hết một số mẹo thú vị và hữu ích
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số tên tuổi lớn trong các quỹ đầu cơ đã đồng loạt mua cổ phiếu của Facebook và bán ra cổ phiếu của Apple
Khoảng giữa tháng 05/2018, nhiều nguồn tin đã tiết lộ về chiếc máy tính bảng Surface 2-in-1 trị giá 400 USD. Phiên bản cao cấp của dòng thiết bị Surface có giá khá cao đối với hầu hết người dùng. Sự thay đổi đột ngột của Microsoft theo hướng mới có thể tiếp sức cho sự phục hưng của tablet, được mở đầu bởi iPad thế hệ thứ 6. Máy tính bảng chạy Windows không có gì mới, thậm chí một số thiết bị còn rẻ hơn so với iPad. Nhưng có rất ít sản phẩm thành công, và Microsoft có thể sẽ mạo hiểm khi tung ra một chiếc Surface giá rẻ.
YouTube công bố sẽ đưa dịch vụ YouTube Music, dịch vụ stream nhạc và MV nhạc của hãng, chính thức đi vào hoạt động trong tháng 05/2018.
Tính đến tháng 05/2018, PayPal đang đặt cược rất lớn vào việc mở rộng mô hình kinh doanh với việc hỗ trợ thanh toán tại các cửa hàng bán lẻ, doanh nghiệp và vươn mình ra các thị trường bên ngoài nước Mỹ. Có vẻ như PayPal đang muốn vượt qua cả Square, Stripe và các dịch vụ thanh toán khác.
Khoảng giữa tháng 05/2018, Samsung đã gửi thư mời cho sự kiện ra mắt sản phẩm mới, sẽ diễn ra vào ngày 21/05/2018 tại Mumbai, Ấn Độ
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số nguồn tin cho biết, Thái Lan đã công bố luật đánh thuế đối với tiền mã hóa hay tài sản số nói chung, hiện đã có hiệu lực ở Thái Lan
Những người thường xuyên sử dụng YouTube sẽ từng lâm vào tình cảnh khi xem 1 video, và tình cờ nghe được một bản nhạc khá hấp dẫn. Nhưng người đăng tải đoạn video lại không nêu rõ tên bản nhạc. Nhưng tình cảnh khó chịu sẽ sớm không còn nữa!
Khoảng giữa tháng 05/2018, Bộ An toàn thực phẩm và dược phẩm Hàn Quốc đã phê duyệt thiết bị y tế trên nền tảng trí tuệ nhân tạo AI đầu tiên.
Khoảng giữa tháng 05/2018, Canaan, nhà sản xuất thiết bị đào Bitcoin lớn thứ 2 thế giới, đã nộp đơn xin niêm yết cổ phiếu lần đầu IPO trên sàn giao dịch chứng khoán Hồng Kông.
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số nguồn tin cho biết, Bộ trưởng Tư pháp Ferd Grapperhaus cho biết nội các chính phủ Hà Lan đã quyết định ngừng sử dụng các phần mềm chống virus do công ty bảo mật Kaspersky Lab của Nga sản xuất, nhằm đảm bảo an ninh quốc gia
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số nguồn tin cho biết, Facebook sẽ sớm ra mắt 3 tính năng mới, nhằm giúp người dùng tạo ra và lưu trữ những kỷ niệm tốt hơn.
Khoảng giữa tháng 05/2018, hàng loạt các học giả trên thế giới đã ký kết một lá thư ngỏ, thúc giục Google ngừng làm việc với Bộ Quốc phòng Mỹ. Hiện Google đang phân tích các cảnh quay từ máy bay không người lái bằng cách sử dụng công nghệ AI cho dự án Maven.