Hôm nay,  
Việt Báo Online

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

16/05/201800:16:00(Xem: 897)
Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

  

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

 

Phan Tấn Hải

 

Tôi có một vài ký ức về họa sĩ Võ Đình. Gặp nhau thực sự không nhiều, nhưng hình ảnh về anh vẫn khắc sâu trong trí nhớ.

 

Trong những ngày tôi cư trú ở Virginia, gặp họa sĩ Võ Đình thường là trong một số sự kiện cộng đồng, có khi tại nhà một vài người trong giới văn nghệ -- mà thời đó, những năm cuối thập niên 1980s, tôi là một người tuổi nhỏ, so với các bậc tôn túc có dịp quen thân và làm việc chung, như Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, nhà văn Trương Anh Thụy, nhà bình luận Trương Hồng Sơn (bây giờ là họa sĩ Trương Vũ)…

 

Không khí văn nghệ thời đó ở Virginia vui lắm: mọi người, cho dù nổi tiếng thế nào đi nữa – thí dụ, giỏi nhiều ngôn ngữ xuất sắc như GS Nguyễn Ngọc Bích và phu nhân (chị Đào Thị Hợi cũng là một giáo sư về ngữ học tại một đại học ở thủ đô Washington DC), vẫn là những hình ảnh gần gũi, dễ thấy, dễ nói chuyện.

 

Nhưng hình ảnh của Võ Đình khác hơn và là cái gì độc đáo, dị thường hơn. Nghĩa là, không đời thường. Ngay cả khi nói chuyện với anh Võ Đình, tôi vẫn thấy như dường anh đang đứng lơ lửng trên núi tuyết.

 

Thử nhắm mắt lại, hình dung về anh, tôi nhận ra trong trí tôi các hình ảnh gắn liền với Võ Đình: kính trắng, đôi mắt sáng đăm chiêu, tay cầm tẩu thuốc, những khoảng trời tuyết trắng, những rặng cây xanh. Và đặc biệt, là hoa sen và mặt trăng. Hoa sen thì dễ hiểu, vì Võ Đình có quan tâm nhiều về Phật giáo. Nhưng còn mặt trăng? Kể cả khi gặp anh ban ngày, giữa trưa, tự nhiên tôi vẫn nghĩ tới mặt trăng. Có thể vì Võ Đình thường vẽ trăng? Có lẽ, nhưng không hẳn. Bởi vì trong nhiều bức tranh trừu tượng, Võ Đình có khi vẽ như là mặt trời đang rọi sáng rất phức tạp. Cũng có thể, khi nói chuyện với tôi (lúc đó, tôi đã có vài bài viết về Thiền Tông đăng trên vài báo ở California) và rồi anh Võ Đình kể về mặt trăng, vì anh là bạn thân với Thầy Thích Nhất Hạnh và có dịch một số bài của thầy này sang tiếng Anh – vì Thiền Tông thường nói về mặt trăng rọi sáng khắp sông hồ mà không phân biệt.

 

Nên ghi chú rằng, lúc đó, tôi quen gọi tất cả những người hoạt động văn nghệ Virginia là anh hay chị, vì khi rãnh rỗi là tôi thiện nguyện giúp anh Giang Hữu Tuyên (khi sinh tiền anh Tuyên là chủ bút Hoa Thịnh Đốn Việt Báo) làm chuyện linh tinh trong nghề báo.

 

Trong cương vị nhà báo khi rãnh rỗi (hình như chữ trong nước gọi là không-chuyên, hay nghiệp-dư, toàn những chữ lạ, tới giờ tôi vẫn chưa hiểu hết) hễ đi tới, đi lui là quen gần như hầu hết giới văn nghệ cả vùng. Nhưng ít gặp, vì họa sĩ Võ Đình ở xa khu vực cộng đồng. Nhớ có lần, anh Trương Vũ nói với tôi rằng anh Võ Đình ở trên núi mà. Hình như là có cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vì nơi anh Võ Đình cư ngụ nơi hẻo lánh, nơi núi xa. Và cũng mang nghĩa bóng, là anh Võ Đình ở gần mây hơn người thường.

 

Tôi rời Virginia, về California khoảng cuối năm 1989. Khi tôi cưới vợ năm 1992, anh Võ Đình có điện thoại, chúc lành, hỏi địa chỉ, và rồi anh gửi qua bưu điện chúc mừng -- một tấm tranh vẽ trên giấy bìa cứng, hình chiếc ghe, mang họa tiết hoa sen nơi mũi thuyền, và mặt trăng trên cao có lấm tấm bụi. Tuyệt vời không ngờ.

 blank

Tấm tranh họa sĩ Võ Đình gửi tặng qua bưu điện, khi biết tin Phan Tấn Hải lập gia thất, 1992.

 

Mặt trăng lấm tấm bụi… Sao anh Võ Đình vẽ như thế? Ám chỉ rằng đời Phan Tấn Hải phải lấm bụi mới học thêm nhiều? Có lẽ. Hay anh Võ Đình muốn trình bày gì khác? Dĩ nhiên, tôi không bao giờ hỏi anh những chuyện bận tâm trong lòng anh.

 

Trong trí tôi, họa sĩ Võ Đình luôn luôn là một ngọn núi. Anh ở hải ngoại nhiều thập niên, triển lãm khắp thế giới, viết sách tiếng Anh, dịch và minh họa sách Thầy Nhất Hạnh qua tiếng Anh. Tôi nghiệm ra một điều, giới họa sĩ Việt Nam ít chịu đọc sách tiếng Anh, ít chịu viết tiếng Anh. Có ngoại lệ trong những họa sĩ tôi có cơ duyên quen biết là họa sĩ Võ Đình và họa sĩ Nguyễn Quỳnh, hai người đều đọc nhiều, và viết tiếng Anh tuyệt vời. Dĩ nhiên, không nói tới giới trẻ làm chi.

 

Thời ở Virginia, tiếng Anh của tôi còn kém lắm. Có lần, ngồi trong lớp, nghe bà giáo nói liên tục nửa giờ mà không nhận ra được một câu, tôi gục đầu xuống bàn và khóc. Mình học hoài sao dở quá, tôi nghĩ như thế, lại nhớ tới họa sĩ Võ Đình viết sách tiếng Anh mà lòng cứ thôi thúc, tự xấu hổ vì sẽ không làm gì được cho đất nước. Nhưng tự rầy mình, cũng đâu có làm cho mình giỏi được, và tôi liên tục học ngày, học đêm, đọc đủ thứ sách, và hễ nghĩ tới nhu cầu học tiếng Anh là tự nhắc về GS Nguyễn Ngọc Bích và họa sĩ Võ Đình – hai đỉnh cao về ngôn ngữ.

 

Thời đó chưa có Internet, niềm vui là cầm lên các trang giấy. Mở trang sách ra, hay trải tờ báo ra, nghe tiếng loạt soạt của giấy là lòng tôi vui. Nhưng thời đó, có một sự kiện tôi tránh né, không bàn tới, phần nữa, tự biết mình chỉ nên dựa cột mà nghe. Đó là khi anh Võ Đình tranh luận về lý thuyết hội họa với một họa sĩ khác ở địa phương, về trường phái nét vẽ bằng mực tàu và cọ tre. Trí nhớ của tôi mơ hồ về chuyện này, vì mình không hiểu tận tường, tự biết không trang bị nhiều về lý thuyết hội họa. Cũng không nhớ lại về các tấm tranh nào dẫn tới tranh luận.

 

Cuộc tranh luận kéo dài nhiều tuần lễ. Lúc đó tôi vẫn đọc đều đặn các bản tin từ hai tờ báo, tờ của anh Giang Hữu Tuyên và tờ của anh Ngô Vương Toại. May mắn, các báo có chuyện tranh luận để làm sôi nổi một nơi Miền Đông Hoa Kỳ thường rất im vắng. Lúc đó, tôi tự biết mình kiến thức còn quá kém… đọc và chỉ thấy mơ mơ hồ hồ.

 

Đó là lần đầu tiên tôi đọc họa sĩ Võ Đình về lý thuyết hội họa. Sau này về Quận Cam, tôi mua sách lý thuyết hội họa đọc đủ thứ, lại ra thư viện công cộng mượn sách đọc. Ngồi đọc sách nửa đêm, thỉnh thoảng lại gặp một vài điểm lạ trong lý thuyết hội họa mới nghiệm ra rằng, mình chỉ là dân ngoại đạo đối với hội họa và thẩm mỹ, trong khi anh Võ Đình du học ở Pháp, từ nhiều thập niên trước đã hít thở không khí của màu sắc các trường phái hội họa Châu Âu… Và nhìn các tấm tranh của Võ Đình, nhận ra rằng anh vẫn là một tổng hợp của Đông phương và Tây phương.

 

Nhìn kỹ, Võ Đình vẫn rất là trừu tượng Paris cho dù anh vẽ hoa sen và trăng. Và cho dù anh vẽ, hay viết, Võ Đình vẫn là một  chiếc ghe chở trăng, nơi mũi ghe là một khắc họa hoa sen để hướng về một nơi bình an bên bờ kia. Đối với tôi, họa sĩ Võ Đình là một ngọn núi để tôi ngước nhìn lên. Tôi đã khâm phục nét vẽ thơ mộng dị thường của anh, đã khâm phục trình độ tiếng Anh tuyệt vời của anh. Và tự biết mình, tôi vẫn luôn luôn nhìn anh Võ Đình như một ngọn núi. Nơi đó, một thời tôi có cơ duyên quen anh – một ngọn núi.

 (Nguồn: http://www.gio-o.com/)

 

25/05/2018(Xem: 418)
Tôi hân hoan thông báo Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện đã vừa thông qua Dự Luật SB 895 hôm nay, và dự luật này sẽ được đưa vào Thượng Viện trước 40 Thượng Nghị Sĩ để có thể bỏ phiếu vào tuần tới.
25/05/2018(Xem: 217)
Đảng CS Hà-Nội bán đất, bán biển bất lực trước "sóng gió Hoàng Sa và Trường Sa". Phải nhờ các Hiệp Sĩ ra tay cứu Mẹ Việt Nam! - Những Bản đồ TQ từ 1850, 1903, 1905, 1908, 1911, 1935, 1936 hay cả 1911-1949, đều xác nhận chắc chắn 100% rằng Trường Sa, Hoàng Sa là của Việt Nam
25/05/2018(Xem: 658)
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Hội đồng Lý luận Trung ương, Tác giả Nghị quyết “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược,đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ” (Số 26-NQ/TW) đã muốn vung tay qúa trán, hay biết khó khăn mà vẫn liều, khi ấn định đến năm 2020, năm áp chót của khóa đảng XII, sẽ “kiên quyết xoá bỏ tệ chạy chức, chạy quyền; ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong cán bộ, đảng viên.”
24/05/2018(Xem: 543)
Trời mù mù. Gió lành lạnh. Mây đen vần vũ nửa bầu trời phương đông. Đàn chim sẻ đã về lại trên cây sồi của nhà hàng xóm, ríu rít. Hương bạch đàn thỉnh thoảng quyện theo gió, mang về đây ký ức một thời tuổi trẻ trên vùng đất cằn cỗi quê hương...
24/05/2018(Xem: 6538)
Nạn nhân tên Lưu Thảo, 71 tuổi, chết tại hiện trường, nạn nhân thứ nhì là vợ ông, 69 tuổi... Nghị viên Nguyễn Tâm, đại diện Quận 7 San Jose phối hợp với Tu Viện Huyền Không tổ chức buổi lễ thắp nến và cầu nguyện
24/05/2018(Xem: 622)
Chiều thứ Ba chớm thu. Tôi ra bưu điện Garden Grove gởi tập thơ về quê. Mẹ nói Ban Giám Hiệu của trường phổ thông trung học Trương Định ở quê tôi muốn có tập thơ đầu tay của tôi
24/05/2018(Xem: 563)
tổ chức 3 ngày đặc biệt 60 Năm Trần Lục tại Little Saigon, Nam Cali (chỉ một lần trong đời) Khai mạc lúc 11am sáng Thứ Bẩy May 26th, 2018 tại Clubhouse/Lake Park
24/05/2018(Xem: 516)
Đoàn CTXH Nghĩa Sinh còn hỗ trợ những phần quà thể chất như sau: Đào 10 giếng nước uống cho các hộ gia đình nghèo; Tặng 50 phần gạo (trị giá 5 triệu VNĐ) giúp người dân tộc Ba Na;
23/05/2018(Xem: 603)
Philip Roth, đại thụ của văn học Mĩ đương đại, vừa tạ thế hôm thứ ba 22/5/2018 tại New York. Cùng với Saul Bellow và John Updike, ông làm thành bộ-ba cột trụ nâng đỡ nền văn học Mĩ
23/05/2018(Xem: 1975)
tôi cũng có thể trở thành một người Mỹ dễ quên, nóng lòng muốn được những người Mỹ khác chấp nhận, và sẵn sàng chứng tỏ cái Mỹ tính của mình bằng cách ngăn chận những người như cha mẹ tôi vào đất nước này
23/05/2018(Xem: 1344)
cuộc họp thượng đỉnh được mọi người mong đợi giữa Tổng Thống Trump và Chủ Tịch Kim Jong Un dự trù vào ngày 12 tháng Sáu, 2018 tại Singapore có thể bị trì hoãn lại vì tình hình không tốt đẹp
23/05/2018(Xem: 1397)
tôi cũng đề nghị cả hai ông Võ Văn Thưởng và Trương Minh Tuấn đối thoại công khai với tất cả những tù nhân lương tâm về quan điểm chính trị của họ để rộng đường dư luận.
22/05/2018(Xem: 612)
Có một vị trí quan trọng đặc biệt đối với cộng đồng của chúng ta, đó là cuộc bầu cử cho Bộ trưởng Tư pháp Tiểu Bang California. Một ứng cử viên cho vị trí này mà tên tuổi và khuôn mặt rất quen thuộc với cộng đồng người Việt
22/05/2018(Xem: 626)
Trước khi đến đây, tôi nghe thầy nói hôm nay chúng ta đến chùa Tượng Phật Nước Bàn. Lòng bàn hoàng tôi liền nghỉ lại ngày hôm qua chúng tôi đến viếng ngôi nhà của Ông Thuần Đà, người đã cung kính dâng món ăn đặc biệt cho đức Phật, đây là một danh dự lớn lao cho cư sĩ Thuần Đà, nào ngờ , sau bửa ăn đức Phật lâm bịnh nặng, đó là bửa ăn cuối cùng của đức Phật.
22/05/2018(Xem: 2140)
Trong các trại tù của CS với tên gọi mỹ miều là “ Trại cải tạo” nằm rải rác trong rừng sân nước độc, nơi khỉ ho gà gáy trên toàn cõi VN, nếu không đề cập đến tên Trại Trưởng trại tù Z.30 Xuân Lộc Đồng Nai Trịnh Văn Thích, là một điều thiếu sót.
Tin công nghệ
Khoảng cuối tháng 05/2018, một nhóm các nhà khoa học Nhật Bản cho biết đã có thể tạo ra từng tế bào thần kinh riêng lẻ và định tuyến sự kết nối của chúng.
Khoảng cuối tháng 05/2018, một số nguồn tin cho biết, Apple đang nghiên cứu nhiều cách để Siri có thể giúp người dùng giải thích lý do vì sao phải từ chối một cuộc gọi đến.
Vụ kiện giữa Samsung và Apple vẫn đang diễn ra gay gắt. Khoảng cuối tháng 05/2018, cả 2 bên tiếp tục ra tòa để quyết định khoản tiền đền bù còn lại mà Samsung phải trả cho Apple, sau nhiều lần phúc thẩm, tòa đã ấn định số tiền mà Samsung cần trả cho Apple là 539 triệu USD.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Quỹ đầu tư mạo hiểm thuộc tập đoàn BP đã đầu tư 20 triệu USD để nghiên cứu một loại pin mới cho xe điện EV, có khả năng sạc siêu nhanh.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Energizer ra mắt các dòng smartphone Power Max, Hardcase và Energy.
Khoảng cuối tháng 05/2018, trang Bloomberg trích dẫn theo nhiều nguồn tin thân cận, khẳng định rằng Essential đã hủy bỏ kế hoạch phát triển thế hệ kế tiếp của mẫu smartphone Essential PH-1. Điều này có nghĩa là sẽ không có sự xuất hiện của model Essential PH-2.
Khoảng cuối tháng 05/2018, các nhà nghiên cứu tại Cisco đã cảnh báo về mối đe dọa của một malware độc hại mới, có thể đã lây nhiễm cho hơn 500,000 router dùng trong các hộ gia đình và các văn phòng trên toàn thế giới. Hacker có thể sử dụng nó để thu thập thông tin, phát động các cuộc tấn công hay phá hủy vĩnh viễn các thiết bị chỉ với một câu lệnh.
Khoảng cuối tháng 05/2018, bộ phận làm chip của Samsung thông báo sẽ sản xuất thử nghiệm chip 7nm Low Power Plus vào cuối năm 2018 trên dây chuyên khắc chip bằng tiêu cực tím extreme ultraviolet lithography
Khoảng cuối tháng 05/2018, Sony giới thiệu một phiên bản sổ giấy điện tử mới, có kích thước nhỏ gọn hơn, thiết kế đẹp hơn và tích hợp nhiều công nghệ, kết nối tiện dụng.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Apple phát hành trang web hỗ trợ các chính sách giảm giá và hoàn trả 50 USD cho các giao dịch mua pin từ ngày 01/01/2017 đến 28/12/2018 do lỗi điện thoại bị chậm.
Khoảng cuối tháng 05/2018, trang Straitstimes của Singapore đưa tin, tấm hộ chiếu Nhật Bản hiện sẽ cho phép những người sở hữu có thể tới 189 quốc gia và vùng lãnh thổ mà không cần phải xin visa, hoặc xin visa ngay tại sân bay nước nhập cảnh
Khoảng cuối tháng 05/2018, Samsung đã công bố kế hoạch thành lập trung tâm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo AI quy mô lớn tại Cambridge, Anh. Đây được xem là một trong những nỗ lực nhằm đẩy mạnh sự phát triển của AI và những ứng dụng của công nghệ AI cho các sản phẩm của hãng trong tương lai
Khoảng cuối tháng 05/2018, sau vụ tai nạn một trong những chiếc xe tự lái đâm vào người đi bộ và khiến nạn nhân tử vong, Uber đã quyết định ngừng thử nghiệm xe tự lái tại Arizona, Mỹ. Quyết định đã được Uber công bố trong một bản ghi nhớ nội bộ
Hồi cuối năm 2016, Amazon đã ra mắt một hệ thống thị giác máy tính, được gọi là Rekognition. Không lâu sau đó, công ty đã bắt đầu quảng cáo nó đến các sở cảnh sát như là một công cụ để chống tội phạm.
Khoảng cuối tháng 05/2018, Apple đã cho phép người dùng tải xuống các dữ liệu cá nhân của mình.