Hôm nay,  
Việt Báo Online

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

16/05/201800:16:00(Xem: 1561)
Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

  

Để Nhớ Một Ngọn Núi -- Họa Sĩ Võ Đình

 

Phan Tấn Hải

 

Tôi có một vài ký ức về họa sĩ Võ Đình. Gặp nhau thực sự không nhiều, nhưng hình ảnh về anh vẫn khắc sâu trong trí nhớ.

 

Trong những ngày tôi cư trú ở Virginia, gặp họa sĩ Võ Đình thường là trong một số sự kiện cộng đồng, có khi tại nhà một vài người trong giới văn nghệ -- mà thời đó, những năm cuối thập niên 1980s, tôi là một người tuổi nhỏ, so với các bậc tôn túc có dịp quen thân và làm việc chung, như Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích, nhà văn Trương Anh Thụy, nhà bình luận Trương Hồng Sơn (bây giờ là họa sĩ Trương Vũ)…

 

Không khí văn nghệ thời đó ở Virginia vui lắm: mọi người, cho dù nổi tiếng thế nào đi nữa – thí dụ, giỏi nhiều ngôn ngữ xuất sắc như GS Nguyễn Ngọc Bích và phu nhân (chị Đào Thị Hợi cũng là một giáo sư về ngữ học tại một đại học ở thủ đô Washington DC), vẫn là những hình ảnh gần gũi, dễ thấy, dễ nói chuyện.

 

Nhưng hình ảnh của Võ Đình khác hơn và là cái gì độc đáo, dị thường hơn. Nghĩa là, không đời thường. Ngay cả khi nói chuyện với anh Võ Đình, tôi vẫn thấy như dường anh đang đứng lơ lửng trên núi tuyết.

 

Thử nhắm mắt lại, hình dung về anh, tôi nhận ra trong trí tôi các hình ảnh gắn liền với Võ Đình: kính trắng, đôi mắt sáng đăm chiêu, tay cầm tẩu thuốc, những khoảng trời tuyết trắng, những rặng cây xanh. Và đặc biệt, là hoa sen và mặt trăng. Hoa sen thì dễ hiểu, vì Võ Đình có quan tâm nhiều về Phật giáo. Nhưng còn mặt trăng? Kể cả khi gặp anh ban ngày, giữa trưa, tự nhiên tôi vẫn nghĩ tới mặt trăng. Có thể vì Võ Đình thường vẽ trăng? Có lẽ, nhưng không hẳn. Bởi vì trong nhiều bức tranh trừu tượng, Võ Đình có khi vẽ như là mặt trời đang rọi sáng rất phức tạp. Cũng có thể, khi nói chuyện với tôi (lúc đó, tôi đã có vài bài viết về Thiền Tông đăng trên vài báo ở California) và rồi anh Võ Đình kể về mặt trăng, vì anh là bạn thân với Thầy Thích Nhất Hạnh và có dịch một số bài của thầy này sang tiếng Anh – vì Thiền Tông thường nói về mặt trăng rọi sáng khắp sông hồ mà không phân biệt.

 

Nên ghi chú rằng, lúc đó, tôi quen gọi tất cả những người hoạt động văn nghệ Virginia là anh hay chị, vì khi rãnh rỗi là tôi thiện nguyện giúp anh Giang Hữu Tuyên (khi sinh tiền anh Tuyên là chủ bút Hoa Thịnh Đốn Việt Báo) làm chuyện linh tinh trong nghề báo.

 

Trong cương vị nhà báo khi rãnh rỗi (hình như chữ trong nước gọi là không-chuyên, hay nghiệp-dư, toàn những chữ lạ, tới giờ tôi vẫn chưa hiểu hết) hễ đi tới, đi lui là quen gần như hầu hết giới văn nghệ cả vùng. Nhưng ít gặp, vì họa sĩ Võ Đình ở xa khu vực cộng đồng. Nhớ có lần, anh Trương Vũ nói với tôi rằng anh Võ Đình ở trên núi mà. Hình như là có cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vì nơi anh Võ Đình cư ngụ nơi hẻo lánh, nơi núi xa. Và cũng mang nghĩa bóng, là anh Võ Đình ở gần mây hơn người thường.

 

Tôi rời Virginia, về California khoảng cuối năm 1989. Khi tôi cưới vợ năm 1992, anh Võ Đình có điện thoại, chúc lành, hỏi địa chỉ, và rồi anh gửi qua bưu điện chúc mừng -- một tấm tranh vẽ trên giấy bìa cứng, hình chiếc ghe, mang họa tiết hoa sen nơi mũi thuyền, và mặt trăng trên cao có lấm tấm bụi. Tuyệt vời không ngờ.

 blank

Tấm tranh họa sĩ Võ Đình gửi tặng qua bưu điện, khi biết tin Phan Tấn Hải lập gia thất, 1992.

 

Mặt trăng lấm tấm bụi… Sao anh Võ Đình vẽ như thế? Ám chỉ rằng đời Phan Tấn Hải phải lấm bụi mới học thêm nhiều? Có lẽ. Hay anh Võ Đình muốn trình bày gì khác? Dĩ nhiên, tôi không bao giờ hỏi anh những chuyện bận tâm trong lòng anh.

 

Trong trí tôi, họa sĩ Võ Đình luôn luôn là một ngọn núi. Anh ở hải ngoại nhiều thập niên, triển lãm khắp thế giới, viết sách tiếng Anh, dịch và minh họa sách Thầy Nhất Hạnh qua tiếng Anh. Tôi nghiệm ra một điều, giới họa sĩ Việt Nam ít chịu đọc sách tiếng Anh, ít chịu viết tiếng Anh. Có ngoại lệ trong những họa sĩ tôi có cơ duyên quen biết là họa sĩ Võ Đình và họa sĩ Nguyễn Quỳnh, hai người đều đọc nhiều, và viết tiếng Anh tuyệt vời. Dĩ nhiên, không nói tới giới trẻ làm chi.

 

Thời ở Virginia, tiếng Anh của tôi còn kém lắm. Có lần, ngồi trong lớp, nghe bà giáo nói liên tục nửa giờ mà không nhận ra được một câu, tôi gục đầu xuống bàn và khóc. Mình học hoài sao dở quá, tôi nghĩ như thế, lại nhớ tới họa sĩ Võ Đình viết sách tiếng Anh mà lòng cứ thôi thúc, tự xấu hổ vì sẽ không làm gì được cho đất nước. Nhưng tự rầy mình, cũng đâu có làm cho mình giỏi được, và tôi liên tục học ngày, học đêm, đọc đủ thứ sách, và hễ nghĩ tới nhu cầu học tiếng Anh là tự nhắc về GS Nguyễn Ngọc Bích và họa sĩ Võ Đình – hai đỉnh cao về ngôn ngữ.

 

Thời đó chưa có Internet, niềm vui là cầm lên các trang giấy. Mở trang sách ra, hay trải tờ báo ra, nghe tiếng loạt soạt của giấy là lòng tôi vui. Nhưng thời đó, có một sự kiện tôi tránh né, không bàn tới, phần nữa, tự biết mình chỉ nên dựa cột mà nghe. Đó là khi anh Võ Đình tranh luận về lý thuyết hội họa với một họa sĩ khác ở địa phương, về trường phái nét vẽ bằng mực tàu và cọ tre. Trí nhớ của tôi mơ hồ về chuyện này, vì mình không hiểu tận tường, tự biết không trang bị nhiều về lý thuyết hội họa. Cũng không nhớ lại về các tấm tranh nào dẫn tới tranh luận.

 

Cuộc tranh luận kéo dài nhiều tuần lễ. Lúc đó tôi vẫn đọc đều đặn các bản tin từ hai tờ báo, tờ của anh Giang Hữu Tuyên và tờ của anh Ngô Vương Toại. May mắn, các báo có chuyện tranh luận để làm sôi nổi một nơi Miền Đông Hoa Kỳ thường rất im vắng. Lúc đó, tôi tự biết mình kiến thức còn quá kém… đọc và chỉ thấy mơ mơ hồ hồ.

 

Đó là lần đầu tiên tôi đọc họa sĩ Võ Đình về lý thuyết hội họa. Sau này về Quận Cam, tôi mua sách lý thuyết hội họa đọc đủ thứ, lại ra thư viện công cộng mượn sách đọc. Ngồi đọc sách nửa đêm, thỉnh thoảng lại gặp một vài điểm lạ trong lý thuyết hội họa mới nghiệm ra rằng, mình chỉ là dân ngoại đạo đối với hội họa và thẩm mỹ, trong khi anh Võ Đình du học ở Pháp, từ nhiều thập niên trước đã hít thở không khí của màu sắc các trường phái hội họa Châu Âu… Và nhìn các tấm tranh của Võ Đình, nhận ra rằng anh vẫn là một tổng hợp của Đông phương và Tây phương.

 

Nhìn kỹ, Võ Đình vẫn rất là trừu tượng Paris cho dù anh vẽ hoa sen và trăng. Và cho dù anh vẽ, hay viết, Võ Đình vẫn là một  chiếc ghe chở trăng, nơi mũi ghe là một khắc họa hoa sen để hướng về một nơi bình an bên bờ kia. Đối với tôi, họa sĩ Võ Đình là một ngọn núi để tôi ngước nhìn lên. Tôi đã khâm phục nét vẽ thơ mộng dị thường của anh, đã khâm phục trình độ tiếng Anh tuyệt vời của anh. Và tự biết mình, tôi vẫn luôn luôn nhìn anh Võ Đình như một ngọn núi. Nơi đó, một thời tôi có cơ duyên quen anh – một ngọn núi.

 (Nguồn: http://www.gio-o.com/)

 

15/02/2019(Xem: 824)
các thầy cô và Ban Điều Hành VSAC với các anh, chị: Chị Minh Hiếu, anh Lê Chính, Hưng Huỳnh, Nguyễn Thái Bình, Đặng Ân… sắp xếp sân khấu đến các dụng cụ, nhạc cụ, tranh vẽ, giá vẽ… Ban Văn Nghệ được các chị Phương Lê, Mai Lê, Lan Lê đảm nhiệm.
15/02/2019(Xem: 767)
Hãy đặt mua vé để giữ cho mình chỗ ngồi lý tưởng. SBTN rất mong sự ủng hộ đông đảo của những người yêu âm nhạc và những khán giả luôn luôn sát cánh cùng SBTN trong công việc bảo vệ và phát huy nền âm nhạc Việt Nam tại hải ngoại.
15/02/2019(Xem: 803)
Năm nay, 2019, Kỷ Hợi, là năm cuối cùng của một đất nước còn tý gì Việt Nam, trước khi bọn Cộng Sản đương quyền bán nước trao toàn bộ quê cha đất tổ của chúng ta cho Tàu, đúng hẹn với Hiệp Ước Thành Đô. Xin phép đôi lời đầu năm nầy
15/02/2019(Xem: 2100)
Nhiều độc giả thân yêu thông cảm và muốn nghe thêm chuyện ngày xưa. Xin tìm lại và gửi thêm chút tâm tình của anh em chúng tôi vào năm 2012. Ngày đó 2 nhân vật của Kháng chiến đã qua đời. Chúng tôi gặp nhau nói chuyện về ông Minh và ông Liễu
15/02/2019(Xem: 402)
Đảng và nhà nước Cộng sản Việt Nam đã chu toàn nghĩa vụ bề tôi trung thành với Trung Cộng sau 40 năm chiến tranh biên giới 1979-2019.
14/02/2019(Xem: 1027)
Ngoài đoàn Du Ca Nam Cali, Hướng Đạo Sinh Liên Đoàn Hướng Việt, và nhạc sĩ Nguyễn Đình Hiếu hiện ở Nam Cali, có những ca, nhạc sĩ đến từ các nơi khác như: Nguyễn Quyết Thắng và Minh Chiến (Hoà Lan)- Phan Ni Tấn (Canada) - Đồng Thảo (SanJose) - Doãn Hương, Thu Phong, Huy Đốc (Nebraska), Kim Oanh & Hoàng Minh Châu - (Seattle) - MC Vũ Bình (Canada)
14/02/2019(Xem: 418)
Tin Sinh-Hoạt Viện Việt-Học - Thứ Bảy, ngày 16 tháng Hai, 2019 từ 10:00 AM đến 1:00 PM - Diễn-giả (đến từ Nhật Bản): Giáo-sư Triệt Học Trần Đức Giang – Sư Thích Tuấn Hùng & Ca nhạc thính-phòng Hoa Trong Thơ Nhạc Việt-Nam
13/02/2019(Xem: 815)
Năm mới: Trường mới! Ngày 07-02-2019, Nhà văn Tưởng Năng Tiến đã đại diện bà Kim Bintliff và Hiệp hội Thiện nguyện ViDan Foundation chính thức trao tặng ngôi trường mới cho bà con đồng bào gia đình nghèo ở làng Anlung Raing, tỉnh Pursat
13/02/2019(Xem: 859)
lạnh lùng, dửng dưng, ích kỷ… những tĩnh từ đó không tìm thấy trong tự điển tình yêu! ... Hãy thử xa nhau rồi nhanh chóng bạn sẽ tìm được định nghĩa cho tình yêu của mình. Tưởng cũng đừng lẫn lộn bổn phận, trách nhiệm và tình yêu. Đó là ba đề tài nằm chung cái rọ gia đình nhưng khác nội dung.
13/02/2019(Xem: 931)
Năm 2019, Tết Kỷ Hợi, một ngàn năm sau năm Kỷ Hợi 939, Ngô Quyền đánh đuổi quân Nam Hán giành độc lập cho nước nhà; Hội Tết với chủ đề Hướng Về Việt Nam cho Dân Chủ, Tự Do, Nhân Quyền. Hội Tết Kỷ Hợi diễn ra vào 2 ngày tại San Jose
13/02/2019(Xem: 494)
với những người đang yêu nhau thì ngày Valentine’s Day- Lễ Tình Nhân được đón mừng nồng nhiệt trên khắp thế giới. Thời còn ở Việt Nam, trước năm 1975 không phải chỉ mình tôi mà cả đám bạn bè đều không biết tới ngày lễ này mặc dù đang tuổi xuân
13/02/2019(Xem: 1018)
Trang sử của người đi cứu nước ngày xưa bàn giao cho các nhân sĩ đấu tranh chính trị Phan chu Trinh, Phan bội Châu. Ngày nay lịch sử chống Cộng cũng khởi đi từ giấc mộng võ trang với Võ Đại Tôn, Trần Văn Bá và Hoàng Cơ Minh. Cách mạng súng đạn cũng bất thành
13/02/2019(Xem: 585)
Santa Clara sẽ khởi công xây cất một trung tâm dịch vụ Người Mỹ Gốc Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ với kinh phí trên 60 triệu Mỹ Kim... tổ chức các luật gia và các bạn trẻ luân phiên hoạt động ở các nước Đông nam Á. Lo giúp đỡ việc định cư đồng bào Việt Nam
12/02/2019(Xem: 531)
Với số vụ mất điện đạt đến mức kỷ lục, tiểu bang đã ra cảnh báo về các món quà thông thường, khuyến khích buộc chặt bong bóng xuống vật nặng và không bao giờ thả ra ngoài trời
12/02/2019(Xem: 560)
Nhà văn ghi lại sự kiện mình nhìn thấy như cách nào đó chụp bắt lịch sử. (Đạt Giả)
Tin công nghệ
Hiện nay chất thải nhựa đang là vấn đề đau đầu của mọi quốc gia. Theo thống kê từ Liên Hiệp Quốc, trong vòng 65 năm, con người thải ra môi trường 8.3 tỷ tấn rác thải nhựa, và mới chỉ tái chế được có 9% trong số đó. Mỗi năm, 8 triệu tấn chất thải nhựa bị trôi ra biển, khiến các loài động vật gặp ảnh hưởng nghiêm trọng.
Khoảng giữa tháng 02/2019, chuyên gia phân tích Ming-Chi Kuo, người thường xuyên đưa ra những nhận định chính xác về Apple, đã công bố một bản tóm tắt các thiết bị sắp được ra mắt của Apple trong năm 2019. Theo đó, ông Kuo cho rằng Apple sẽ ra mắt một chiếc MacBook Pro 16 inch với thiết kế hoàn toàn mới, một chiếc màn hình 31 inch độ phân giải 6K, 2 chiếc iPad Pro mới và một loạt nâng cấp đáng chú ý khác.
Quý vị đã bao giờ nhìn thấy một con rồng trên bầu trời? Dù những con rồng bay thực tế không tồn tại, một cực quang hình rồng khổng lồ đã diễn ra trên bầu trời Iceland vào đầu tháng 02/2019. Cực quang được gây ra bởi một lỗ hổng trong quầng sáng của Mặt trời đã đẩy các hạt tích điện vào một cơn gió Mặt trời theo từ trường liên hành tinh thay đổi đến từ quyển của Trái đất.
Các nhà nghiên cứu tại Thung lũng Silicon đang tìm cách tiêu diệt loài muỗi – những con vật nhỏ bé hút máu gây phiền toái tột độ cho loài người, các thử nghiệm hiện đang được thực hiện tại Hạt Fresno thuộc bang California. Dự án trừ khử muỗi do Alphabet Inc. – công ty mẹ của Google hậu thuẫn, với một mục đích cao cả duy nhất: triệt tiêu mọi mầm bệnh lây qua đường muỗi trên toàn thế giới.
Hiện nay, smartphone màn hình gập là xu hướng được chờ đợi nhất với hàng loạt các thiết bị của Samsung, Huawei, Xiaomi chuẩn bị ra mắt. Tuy nhiên, LG, công ty vừa ra mắt mẫu TV cuộn đầu tiên trên thế giới, lại không đi theo xu hướng mới.
Khoảng giữa tháng 02/2019, theo nghiên cứu mới được đăng tải trên Science, những bằng chứng khoa học mới chỉ ra sâu dưới chân chúng ta vài trăm kilomet, có những rặng núi ngầm sừng sững ngự trị, chiều cao phải ngang ngửa với dãy Himalayas hùng vĩ. Các nhà khoa học đã dựng lại bản đồ ngầm bằng dữ liệu lấy được từ cơn địa chấn mạnh xảy ra tại Bolivia năm 1994.
Khoảng giữa tháng 02/2019, Evan Blass (evleaks) đã đăng tải hình ảnh của một chiếc tablet sắp ra mắt của Samsung là Galaxy Tab S5e. Dựa trên cách thức đặt tên mà Samsung đã lựa chọn cho Galaxy S10, nhiều khả năng Galaxy Tab S5e sẽ là phiên bản giá rẻ của Galaxy Tab S5, tương tự như việc Galaxy S10e là phiên bản giá rẻ của Galaxy S10.
TCL vốn nổi tiếng bởi các sản phẩm TV giá rẻ, hay các loại điện thoại mang thương hiệu BlackBerry Mobile và Alcatel, hiện đang phát triển ít nhất 5 thiết bị khác nhau sử dụng màn hình uốn dẻo, bao gồm 2 chiếc tablet, 2 chiếc smartphone, và một chiếc điện thoại uốn dẻo có thể cuộn lại thành một chiếc smartwatch
Trong năm 2018, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số ca mắc bệnh sởi tại Châu Âu tăng kỷ lục. Cụ thể, WHO cho biết số lượng bệnh nhân sởi đã tăng 30% trong năm 2018. Một trong những nguyên nhân khiến bệnh sởi lây lan là phong trào chống tiêm vaccine tại nhiều nước ở Châu Âu và Mỹ.
Khoảng giữa tháng 02/2019, tại một hội nghị dành riêng cho Philippines, Google tuyên bố sẽ mở rộng chương trình Google Station để bắt đầu cung cấp WiFi miễn phí tại các khu vực công cộng, đông dân cư ở Philippines.
Tháng 02/2019, cuộc chiến pháp lý giữa Apple và Qualcomm đang dần trở nên căng thẳng và chưa biết lúc nào sẽ kết thúc. Tuy nhiên, sau một thời gian dài kiện tụng, dường như cán cân lợi thế đang nghiên dần về phía của Qualcomm, buộc Apple phải thay đổi các thiết bị của hãng thị trường Đức
Opportunity đã đến Thung lũng Perseverance vào tháng 06/2018. Góc nhìn của nó được xây dựng lại trong một ảnh khảm được chụp bởi Navcam của Mars Explective Rover
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, Airbus đã chính thức ngừng lắp ráp chiếc máy bay chở khách lớn nhất thế giới có tên A380. Ra đời với nhiệm vụ vận chuyển một lượng lớn hành khách nhưng hiện nhu cầu đã không còn. Các hãng hàng không ưa chuộng những model máy bay nhỏ hơn và hoạt động hiệu quả hơn A380.
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, Facebook có thể sẽ phải nộp khoản tiền phạt hàng tỷ USD như một phần của thỏa thuận với Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC).
Sau một ngày dài làm việc mệt mỏi, ai cũng sẽ mong muốn lên giường, đắp chăn và ngủ một mạch đến sáng mà không bị làm phiền. Theo lý thuyết là như vậy, còn với các cặp đôi lại khác. Việc ngủ chung giường đôi khi lại biến thành một vấn đề khó chịu.