Hôm nay,  

Thơ Cung Trầm Tưởng Qua Từng Giai Đoạn Cuộc Đời

09/09/201700:00:00(Xem: 10406)

 

Võ Ý

 Nhân dịp nhà thơ Cung Trầm Tưởng qua Cali để rải tro của hiền nội mình xuống biển Thái Bình, ông dành chút thì giờ để gặp gở các đồng đội KQ tại Trung Cali vào Chủ nhật, ngày 3 tháng 9/2017.tại Club House 10200 Bolsa Ave, Thành Phố Westminster, CA 92683

Buổi gặp gở mang tính gia đình, nhưng được nhiều chiến hữu và thân hữu đánh giá la …độc đáo bởi chương trình văn nghệ linh hoạt và ý nghĩa.

 KQ Nguyễn Việt Hùng (K72&73KQ) mở đầu chương trình bằng ca khúc “Tiễn Em” qua giọng ca thật nồng nàn làm tê tái cả hội trường. Khi lời ca vừa dứt, MC Lương Thế Hùng (K72&73KQ) khẳng định rằng, lời ca trong hoàn cảnh nầy không phải để  tiễn em tóc vàng sợi nhỏ (chữ của CTT) về xứ Mẹ của Paris ngày xưa mà BTC muốn gởi lời chia buồn cùng niên trưởng và tiễn biệt hương linh cụ bà Nguyễn Thị Tịnh, hiền nội của nhà thơ về với cõi Vĩnh Hằng.

 Cái chuyển ý tình nghĩa và bất ngờ đã không cầm được giọt lệ nghĩa tình của nhà thơ.

Cũng nhân dịp nầy, Niên trưởng Cầu Dupont, đại diện BTC Họp Mặt Bô Lão KQ hằng năm, kính tặng Lão trượng CTT một tấm plaque kỷ niêm sinh nhật 85 tuổi, Phúc như Đông hải, Thọ tỉ Nam sơn mà nhà thơ không về kịp nhân trong ngày Không Lực 1/07/2017 vừa qua. CTT được mời cắt bánh sinh nhật (do anh chị Cầu Dupont thực hiện) và cả hội trường cùng hát Happy Birth Day. Dù lão trượng đã 85 niên kỷ nhưng trông trẻ trung như thuở 58, tóc sương tuyết nhưng hồn xanh lá mạ. Búng một giây dao động cả đàn trời! (thơ CTT).

KQ Nguyễn Hữu Toản 528 (thủ diễn keyboard) trình diễn Miên Khúc (Ngô Thụy Miên), KQ Lâm Vĩnh Hiên (thủ diễn guitar) trình diễn Mãi Mãi Bên Em (Từ Công Phụng), Quỳnh Trâm, nàng dâu KQ, trình diễn Mùa Thu Paris, KQ Tôn Thất Kim PĐ 215, trình diễn nhạc Pháp Hey (Il Faut Toujour Un Perdant)…Các ca sĩ trong BTC đã trình diễn với tất cả rung cảm của mình để chào mừng và kính tặng niên trưởng CTT.

Một số nàng dâu KQ khác cùng các thân hữu vui vẻ tham gia đóng góp, giúp chương trình văn nghệ thêm phong phú và đầm ấm trong tình gia đình….

Sau cùng là chương trình diễn đọc thơ CTT qua các giai đoạn của cuộc đời, (gắn liền với vận mệnh của dân tộc, đất nước), được các anh chị trong BTC trình bày trang trọng, nhiệt tình và sáng tạo, đã cuốn hút cả hội trường lắng nghe.

Nhiều chiến hữu và thân hữu cho rằng, họ đã hiểu thêm phần nào thơ của CTT, chứ không phải chỉ bó rọ trong lên xe tiễn em đi, qua tiết mục mới lạ nầy!

Từ một thanh niên du học Pháp đến một “quan văn” tại Bộ Tư Lệnh KQ, từ một tù nhân chính trị sau 30/04/75, đến một người Việt lưu vong, tính chất thơ của Cung Trầm Tưởng  (CTT) cũng biến thiên theo năm tháng.

Trước 1975 và ngày nay hầu như ai ai cũng thuộc mấy câu “lên xe tiễn em đi chưa bao giờ buồn thế,” qua đó, nét tiêu biểu của thơ CTT trước 1975 là tính lãng mạn trữ tình và tính cách tân, hòa quyện với nhau:

Mùa thu Paris/ Trời buốt ra đi/ Hẹn em quán nhỏ/ Rưng rưng rượu đỏ tràn ly. Hoặc:

Thôi em xanh mắt bồ câu/ Vàng tơ sợi nhỏ xin hầu kiếp sau.

 Nét tiêu biểu “cách tân” được CTT mang về sau khi ông tốt nghiệp kỹ sư trường KQ Pháp. Dù vậy, CTT vẫn không quên những thành ngữ chữ Hán của người xưa như: “tam thập nhi lập, tứ thập nhi bất hoặc, ngũ thập di nhĩ  thuận, lục thập tri thiên mệnh, thất thập cổ lai hy”.

 Chúng ta thử điểm thơ của CTT sáng tác trong 6 thập niên, từ tuổi 30 đến tuổi 80, trong giai đoạn tù đày cho đến kiếp tha hương:

 Tuổi 30, tam thập nhi lâp, là sĩ quan không quân, đẹp trai, tây học lại là thi sĩ, nếu mỹ nữ không liếc mắt đưa tình thì cũng được chàng thi sĩ mê đắm tôn vinh:

 Từ ấy tôn vinh thần Vệ nữ/ Tóc vàng màu rạ, dáng mình dây.

Xin quỳ bốn vái và ba lạy/ Trả trọn mây mưa xuống vẹn đầy.



Cứ thế ngày đi và tháng tới/ Yêu người yêu đến cả tình yêu.

Sông sâu, nước rộng, dài nhung nhớ/ Em choán hồn anh đủ bốn chiều.


 .

Tuổi 40, tứ thập nhi bất hoặc, nghĩa là đã đầy đủ phù phép nên làm gì cũng chín chắn, kể cả khi mời “cháu gái” vào vũ trường:

 .

Tuổi dắt mây đi, dìu nắng tới/ Cái nhi bất hoặc quấn lên đầu,

Tôi đi thu nghiệm thêm màu phép/ Níu giữ mặt trờ đứng ngọ lâu.



Hãy giữ tình đi cho đúng bước/ Như hồng má phớt chút mưa qua

Như môi pha thoáng màu sầu lự/ Phảng phất hương ngâu trước thềm nhà.

 .

Tuổi 50, ngũ thập di nhĩ thuận, mọi việc bỏ ngoài tai, nhẫn nhịn cho yên chuyện. Nhưng với nhà thơ thì ở tuổi nầy, ông đâm nghiện, nghiện rượu vang và nghiện tình, 50 tuổi dấy lên tàn lửa, nhắp chút men tình, chuốc lấy say:

.

Cái tuổi ba giờ trưa vẫn nắng/ Có lời tâm sự gửi thời gian



Em có nghe rơi thầm dạ khúc/ Vui giờ mà rớm lệ ngày sau

Yêu nay nhớ để dành lưu luyến/ Chờ hứng cho hay cái kết sầu.



Đến nắm tay nhau truyền ấm áp/ Tôi làm chiếc ghế lót trăng đêm

Mời cô ngồi xuống nồng hơi lụa/ Để đá như da cũng biết mềm.

 .

Tháng 4 đen, nhà thơ và phần lớn đồng đội của ông bị đẩy vào nhà tù cộng sản. CTT bị tù khổ sai 10 năm, ra tù năm 53 tuổi.

Từ một quan văn làm việc tại văn phòng, nay nếm mùi tù đày và chính sách trả thù của cộng sản, CTT thấy rõ sự bạo tàn của chế độ đối với người dân miền Nam như bóc lột đổi tiền, phân biệt lý lịch, hà hiếp vợ con của Quân Cán Chính VNCH, thơ ông bắt đầu nhả đạn vào bè lũ vô đạo nầy:

 .

Có sông nhưng mà người không nước/ Nước bán son rồi, bán lấy chi?

Một núi hư vô lầm chủ thuyết/ Bốn bên mây phủ kín màu chì.



Nó cõng vua Lê và chúa Mác/ Về quê cha giết mẹ hiền lành

Tang sô bạc xóa đầu con trẻ/ Cỏ ngút sân trường, chợ vắng tanh.



Một bầy táng tận lương tâm/ Ăn hồ, ăn giẻ, ăn vần ngày công

Ăn tranh trẻ đói lọt lòng/ Ăn lường tiếng khóc khép vòng tử sinh



Ngón đòn lý lịch ly kỳ/ Cha là “ngụy”, phạm trường quy con rồi.

 .

Nộ Thi- Với 10 năm tôi luyện trong ngục tù của quỷ đã biến CTT thành một lão tướng trên trận địa quan điểm và chữ nghĩa. Giai đoạn nầy, thơ ông biểu hiện nỗi uất hận chế độ bạo ngược (Lời Viết Hai Tay, được đồng đội gọi là Nộ Thi), bằng cách vạch mặt sự tuyên truyền bịp bợm của cộng sản và Nộ Thi quyết một mất một còn với cái ác qua  lập trường quốc gia dân tộc:

 .

Bài học rút ra thật dứt khoát/ Nó, tôi chẳng thể đội chung trời.

Nó còn tôi mất, đơn sơ vậy/ Nó mất tôi còn, chỉ thế thôi.



Hãy chặt chặt sâu, tông phắt phắt/ Hãy phang phang gắt, quắm ào ào.

Mai về đạn nhảy ngay nòng súng/ Trực chỉ đầu thù nổ thật mau!



Mai sau thịt thắm da liền/ Cái yêu khác trước, cái nhìn khác xưa,

Cái tin vô cớ xin chừa/ Sống sao cho xứng lũy thừa thương đau.

 .

Lưu Vong-  CTT và gia đình định cư ở Mỹ năm 1993, năm ông 61 tuổi. Khi bước vào tuổi thất thập và bát tuần, lòng ông vẫn nồng nàn yêu thương và mong muốn trải rông yêu thương  khắp địa cầu:

 .

Nghe châu Mỹ, ngóng châu Âu/ Dưỡng nuôi nhân bản, đỡ đầu hành tinh.

…Khẳng khiu một nhánh xương rồng/ Giữa sa mạc cát vẫn nồng nhựa say.

 Ông trân trọng suốt đời một “luyến ái quan không tuổi”:

 Mỗi lần nói thương nhau/ Là cách tân ngôn ngữ.

Anh trẻ ra trăm tuổi/ Khi em nói yêu anh”.

 .

Kết Luận: Ở rừng núi Hoàng Liên Sơn có cây “Vầu”, cùng họ với tre, nứa và trúc, nhưng cao và to lớn uy nghi hơn tre nứa trúc cả chục lần. Hàng ngàn năm qua, Vầu sống âm thầm trong rừng già Việt Bắc, bỗng sau ngày 30/04/1975, Vầu đi vào thơ của CTT qua bài Biểu Tượng mà tôi vẫn thuộc lòng sau hơn 30 năm:



Cực hình thú ác gây nên/ May bằng nứa tép đứng bên Vầu già

Mỗi ngày Vầu mỗi cứng ra/ Đổi thay lá mới, đậm đà lóng tươi

Vầu đanh như thép sáng ngời/ Nắng mưa thì cũng chọn đời đứng ngay.

 Và đó là một trong những bóng dáng và nhân cách của thi nhân cũng là quân nhân Quân lực VNCH Cung Trầm Tưởng, trong giai đoạn lịch sử hiện đại của Việt Nam.

 Westminster 09/03/2017

Võ Ý

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.