Hôm nay,  

Không gian và thời gian chiến tranh: Sống, chết nhanh thật!

12/6/201512:48:00(View: 5856)

Không gian và thời gian chiến tranh: Sống, chết nhanh thật!
 
Nguyễn Quang

Khủng bố đang gây kinh hoàng khắp mọi nơi, sau vụ nổ ngày 13 thứ Sáu tại Paris, một cụ bà người Đức thấy một phụ nữ bịt khăn, người Syria, liền bỏ chó mà chạy…sau đây xin ghi lại tâm lý thần kinh của nạn nhân chiến tranh từ cuộc chiến Việt Nam.


Nạn nhân không còn nhận thức rõ không gian và thời gian, gọi là rối loạn ý thức và định hướng lực. Một số các nạn nhân sau một thời gian phục vụ ngoài chiến trường khi trở về vì lý do sức khỏe hay thương tật, họ không còn tha thiết với những gì đang diễn ra đầy sự bất hạnh, để thoát ra khỏi những thực tế thường là phủ phàng trước các bất hạnh của con người, như chỉ còn một tay, có khi cụt cả hai chân, họ chạy đến với những thế giới không thực khác, mặc dù thân xác vẫn tại thế nhưng hồn như đang ở nơi thế giới ảo nào đó. Họ luôn nói về những giấc mơ, những lần được hội ngộ với các chư vị tiên thánh… còn cán bộ Việt cộng mộng mị trong thiên đường trần thế đầy thứ ngôn ngữ xa lạ, khó hiểu thường hình thành do trí tưởng tượng của mỗi cán binh Việt cộng tha hoá rất chủ quan, như Chủ Tịch họ Hồ hiếp dâm trẻ em và gọi là cấy giống đỏ gởi về miền Nam, hoặc như Chủ Tịch Nguyễn Hữu Thọ muốn ngủ với cô em giao liên nào cũng được. Nhưng nghĩ cho cùng những kẻ làm chiến tranh phải có cái gian hùng, lưu manh kể cả gian ác… những cái còn lại như lòng nhân ái, thương người chẳng qua chỉ là chuyện để làm bình phong hầu nhân danh cho có chính nghĩa. Muốn được hưởng thụ những thứ dục vọng khả giác vượt hơn người hà tất phải gian hùng là vậy.


    Với những người Cộng sản bình thường thời lộ liễu hơn vì những con người quen sống trong ngụy tín, nên có điều thật thảm hại trong vấn đề tâm thần, đó là họ không phải không biết điều mình nói ra là sai, nhưng tôi phải nói thế để tôi có thể tồn tại. Từ trên bình diện lý thuyết đi tìm một sự giải thoát con người khỏi tình trạng tha hoá, chính họ lại vong thân trước hết. Những ngôn từ ảo giác như: đã đánh thắng Mỹ nên rồi cái gì cũng sẽ làm được. Chủ nghĩa Mác Lê Nin bách chiến bách thắng… trong khi hệ thống đã mâu thuẫn từ trong nội bộ vào những năm 1960 dưới thời Khushov, hậu Staline. Nhưng những người Cộng sản như Việt Nam không bao giờ tin. Vì niềm tin mù quán bao giờ cũng cố tránh xa lý trí.


    Nạn nhân chiến tranh ghi nhận kém, mất định hướng và quên tất cả mọi việc vừa mới xảy ra, họ không ghi nhớ được điều gì, không biết mình đang ở đâu, vì sao có mặt tại cuộc đời này và những ai đang ở quanh mình. Những sự kiện có thật trong cuộc sống như trong một khoảng thời gian và không gian này thì nhầm lẫn với một thời gian không gian khác. Nạn nhân có thể quên nhiều và thay vào chỗ quên có thể nói đến những việc không hề xảy ra, song không biết mình đang bịa chuyện, người bệnh hay lờ đờ vô cảm, dễ mệt nhọc, mau kiệt sức, đôi khi có khoái cảm. Những hiện hữu của thực tại chỉ là những gì đang xảy ra ở một thế giới khác và họ cũng không nhớ rõ về mọi thứ, quá khứ, hiện tại, tương lai như dừng lại trong tiếng bom đạn… Họ thường than: mới đó mà nhanh quá nhỉ, mỗi khi nghĩ về những gì vừa xảy ra vài năm trước hoặc cả chục năm, sao mà vụt nhanh như giấc mơ của Trang Tử. Chiến tranh là vậy tất cả đều đến nhanh quá, lớn nhanh, lấy nhanh, đẻ nhanh… mới ngày nào mà nay đã ra người thiên cổ! Sống, Chết nhanh thật!


    Chứng rối loạn ý thức suy giảm trí tuệ từ nhẹ đến nặng như tỉnh táo kém, ý thức u ám, ngủ gà, bán hôn mê, hôn mê. Trong trường hợp tỉnh táo hoàn toàn đến mất hoàn toàn phản ứng. Hội chứng này xuất hiện ở các nạn nhân bị chứng đột qụy, biến chứng do tai biến mạch máu não. Thường là những người lớn tuổi, trên bốn mươi thường đều mắc phải chứng áp huyết cao, có vấn đề tim mạch. Sau khi tai biến xảy ra, nếu còn sống thì trong thời gian ngắn còn lại, các nạn nhân nầy thường quên từ từ đến mất trí nhớ, các cơ bắp cũng dần dần mất hẳn phản ứng.


    Năng lực định hướng về thời gian, không gian, chính bản thân có trở ngại nhiều hơn, khi còn khi mất. Phải hỏi to, lay mạnh người bệnh mới trả lời được đôi chút rồi lại lim dim ngủ gà, ngủ gật. Những cơn choáng mất định hướng về không gian thời gian, nhưng rồi họ sớm bình phục trở lại. Nhưng với các nạn nhân trải qua quá nhiều đau thương mất mát, họ chỉ muốn trùm mền, ngủ gà, ngủ gật suốt ngày và họ nhớ nhất vẫn là những hình ảnh khi mới ngày nào còn trong cảnh gia đình sum vầy, nhưng nay tan biến về đâu hết rồi. Trong cơn mơ đến mê nhiều khi phải hỏi to, đập vào vai thật mạnh chưa chắc họ đã trả lời, các nạn nhân này như đang sống trong một thế giới nào khác, một thế giới dù không biết trước nhưng nếu sinh ra làm người để như thế này ư!


    Một khi năng lực định hướng mất hoàn toàn, nạn nhân không có phản ứng gì trước các kích thích của môi trường, hỏi không nói, gọi không thưa. Đây là tình trạng của nạn nhân đang nằm chờ chết trong hấp hối. Có những người con trong nghịch ngợm bắn một vài phát chỉ thiên cho người thân tỉnh dậy thoát khỏi cơn mê, nhưng dường như trước những gì thuộc bạo lực vẫn dễ đưa con người vào những cơn mê muôn thuở. Nên lịch sử thế giới luôn mãi chỉ ghi lại những cơn mê, những trận đánh nhau qua những mê muội đến hôn mê của con người tưởng chừng sẽ không bao giờ dứt.


    Cho đến khi nào ý thức của con người bị loại trừ hoàn toàn, mất toàn bộ các phản ứng và phản xạ. Sự hoạt động ở trung khu não chỉ bảo đảm cho đời sống thực vật như tuần hoàn, hô hấp, nhưng vẫn còn là con  người, một hữu thể như bao hữu thể tại thế. Các cán bộ Cộng sản xét về mặt tâm thần quả là hôn mê hoàn toàn, thân xác còn đó với hơi thở tuần hoàn, nhưng chỉ là các thiên lôi không hồn, mỗi ngày sẵn sàng bắn giết, ám sát, khủng bố… giết bất cứ người nào có thân nhân cộng tác với chính quyền miền Nam đều là giành chiến công, là thắng lợi: giết người và giết cả anh em ruột thịt của mình. Đó là một mệnh lệnh từ Nga Tàu mang về, trên cái nền tảng lý luận không cùng giai cấp thì phải chết. Quả là thứ lý luận của Đại Hán thời thượng: chúng sẽ đánh và giết nhau, ta không mất gì cả nhưng trong cái gọi là vì Quốc Tế Vô Sản: chúng sẽ dâng đất, dâng biển và dâng người cho Ta.


Nạn nhân chiến tranh trở nên lú lẫn tâm thần là sự rối loạn ý thức trong nhận thức về thế giới thực tại, không chỉ ở các mối liên hệ bên trong mà cả với các mối tương quan với bên ngoài. Như tri giác mơ hồ về sự vật chung quanh, thực tại chỉ được phản ảnh một cách rời rạc, không hệ thống. Rối loạn năng lực định hướng về không gian, thời gian, về hoàn cảnh và về những người chung quanh. Nhất là tư duy rời rạc, khả năng lý luận bị suy giảm, có khi bị mất hẳn.


Các hội chứng lú lẫn tâm thần thường biểu hiện dưới hai hình thức: sững sờ, lúc đó hoạt động tâm thần bị chậm lại, đầu óc người bệnh trống rỗng, động tác chậm chạp, thường xuyên buồn ngủ và thiếp đi một cách dễ dàng. Nạn nhân, trải qua những năm tháng đầy những đau thương mà thường xảy đến trong ngỡ ngàng, chắc chắn rằng dù trong ý thức chấp nhận nhưng không ai nghĩ mình sẽ phải chịu những hình thức dã man, lúc hiểu ra con người sao mà tàn ác quá, chắc chắn nếu không trải qua sẽ không hiểu hết được sự ác nơi mỗi con người và cái đáng sợ: sự ác đó lại là cái luôn hành xử của những người Cộng sản hay không phải Cộng sản nhưng ít nhiều đều có nơi những cá nhân vì lòng tham mà chung lòng với cộng sản. Chính sự ác mỗi ngày đổ trên đầu đồng loại đó đã khiến cho các cá nhân nhất là trong môi trường xảy ra cuộc chiến, người dân đều cảm thấy ngỡ ngàng: con người mà ác đến thế ư? Khiến họ trở nên hờ hững với mọi thứ, trầm mặc chậm chạp… dù nơi đây vẫn còn các tôn giáo luôn nâng đỡ con người trong hy vọng.


    Tình trạng rối loạn ý thức và nhận thức, do nhiều nguyên nhân: ngộ độc hoá chất, từ bệnh cơ thể… Sảng thường đi kèm theo rối loạn chu kỳ thức ngủ, ban ngày người bệnh ngủ gà còn ban đêm khó ngủ, có người đi tiểu suốt đêm, hoặc vén chăn màng thâu đêm. Họ thờ ơ, chậm chạp, thẩn thờ và không có gì bi thảm khi vào mùng với tiếng bom đạn luôn rềnh vang chung quanh.


    Sảng khiến người bệnh lo âu, sợ hãi, trầm cảm, bốc đồng, nóng nảy, khoái cảm hoặc vô cảm. Cảm xúc của người bệnh có thể đi từ tình huống nầy sang tình huống khác một cách nhanh chóng.. Người bệnh có thể tấn công người khác, đập phá đồ đạc chung quanh, la hét, chửi bới, khóc lóc rên rĩ, nói nhảm một mình. Sảng trong môi trường chiến tranh với các nạn nhân thường từ trong nhà hay chỗ ẩn nấp nào đó họ vụt chạy ra giữa sân vận động hay trên khắp các nẻo đường và la lớn những câu gì đó từ sự mất mát của chính họ cũng như người thân.


Thế rồi sau đó những người lạ vụt biến mất như họ xuất hiện trong sự bất ngờ. Nhiều phụ nữ tuột cả quần áo mà chạy trên đường phố, cũng không mấy ai buồn dõi mắt theo vì trong chiến tranh các hiện tượng bấn loạn của con người đã quá trở nên bình thường. Biết đâu chính mình sẽ còn chạy và chạy hơn thế nữa khi trong khoảnh khắc chỉ một trái pháo hay viên đạn lạc chỉ cần xướt qua chạm phải thần kinh nào đó cũng là chuyện trở nên bình thường và có lẽ lịch sử qua bao bài học với những gì còn vướng vấp đến giống loài này dường như đều phải chạy.


Những nghĩa trang dưới các chế độ cộng sản thường đều phải di dời, có khi phải cải táng nhiều lần, dưới chế độ bạo tàn nào, người lành kẻ dữ, dù có chết cũng không yên và ngay những ngôi mộ của họ với cả những xác khô dưới đáy mồ cũng chạy và chạy trong sự thù hận của đời sau.


Nguyễn Quang




.
.

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.