Hôm nay,  

Đọc Đối Mặt Của Nhà Tranh Đấu Vi Đức Hồi

11/26/201501:00:00(View: 11801)

Nhà xuất bản Người Việt vừa cho phát hành cuốn sách “Đối Mặt: đi trên con đường dân chủ” dày 544 trang của ông Vi Đức Hồi, một nhà đấu tranh cho dân chủ ở trong nước.

Bia sach DOI MAT
Bìa sách.

Ông Võ Văn Minh chủ biên mạng điện tử “Đối thoại” người đại diện chính thức ông Vi Đức Hồi cho tôi đọc bản thảo và yêu cầu viết lời giới thiệu . Đọc xong bản thảo, cảm mến tâm huyết tác giả tôi không ngần ngại nhận lời.

Ông Vi Đức Hồi, một đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam, người từng là thành viên của Ủy ban Thường vụ Huyện ủy huyện Hữu Lũng thuộc tỉnh Lạng Sơn, Chủ tịch Ủy ban Tuyên truyền và Giám đốc trường Đảng cấp huyện đã âm thầm hỗ trợ phong trào kêu gọi tôn trọng nhân quyền và mở rộng dân chủ tại Việt Nam vào những năm 2005, 2006. Do quan điểm đối lập đó ông bị khai trừ khỏi Đảng.

Từ  đại hội 6 của đảng Cộng sảnViệt Nam năm 1986 chủ trương “đổi mới” một số văn nghệ sĩ dọ dẫm viết một số sách nói về các mặt tiêu cực của chế độ, tiên phong là Dương Thu Hương và Trần Mạnh Hảo. Trước khí thế ủng hộ của nhân dân Đảng hoảng sợ chận lại. Nhưng sau khi Đông Âu và Liên bang Xô viết sụp đổ vào đầu thập niên 1990  Đảng không còn khả năng ngăn chận.

Một loạt tác phẩm viết từ trong nước và in tại hải ngoại ra đời:  “Hoa xuyên tuyết” của cựu đại tá Bùi Tín tị nạn tại Pháp; “Đêm giữa ban ngày” của Vũ Thư Hiên (1997); “Chuyện kể năm 2000” của  Bùi Ngọc Tấn (1999); “Hồi ký của một thằng hèn” của nhạc sĩ Tô Hải (2007); và mới đây hai tập “Đèn Cù” của Trần Đĩnh (2014) nếu chỉ kể  một số tác phẩm tượng trưng.

Hồi ký “Đối Mặt” của Vi Đức Hồi viết xong giữa năm 2009 đã được phổ biến trên hai mạng điện tử “Thông Luận” và “Đối thoại” và nay được in thành sách sẽ tham gia vào cái rừng tác phẩm viết về sự thối nát của chế độ Cộng sản và công cuộc đấu tranh cho tự do dân chủ và công bình xã hội trong lòng đảng Cộng sản Việt Nam.

Ông Vi Đức Hồi sinh năm 1957, năm nay 58 tuổi. Ông không phải là một nhà văn hay một nghệ sĩ như các nhà văn Vũ Thư Hiên, Bùi Ngọc Tấn, Tô Hải, Trần Đĩnh …, nên tác phẩm của ông đơn giản, mộc mạc. Và ông viết tập “Đối Mặt” năm 2009 trước khi vào tù nên nó cũng không phản ảnh toàn bộ những gì ông muốn viết. Ông bị bắt cuối năm 2010, lãnh án 5 năm tù giam, 3 năm quản chế  và mới vừa được tự do.

Tôi  không so sánh “Đối mặt” của ông Vi Đức Hồi với các tác phẩm có giá trị hơn về văn chương như “Đêm giữa ban ngày” hay “Đọc chuyện kể năm 2000”,  nhưng “Đối Mặt” có một giá trị riêng của nó mà nhiều tác phẩm không có.

Ông Vi Đức Hồi là một đảng viên đảng Cộng sản Việt Nam có chỗ đứng nhất định trong hàng ngũ lãnh đạo của tỉnh Lạng Sơn, nhưng ông đã can đảm từ bỏ quyền lực và quyền lợi để đối mặt với bộ máy khổng lồ của Đảng.  Ông biết “đối mặt” với Đảng là thân tàn ma dại, vợ con nheo nhóc, nhưng bao năm trăn trở và dày vò với nội tâm, ông biết ông không thể sống với giả dối.

Là một người Việt Nam gốc Tày, sinh sống tại Hữu Lũng, vùng thượng du tỉnh Lạng Sơn, lớn lên nhờ cha có chút thế lực trong Đảng, ông được đi học và sớm được giáo dục trong khuôn mẫu của Đảng. Ông được dạy rằng, Đảng có sức mạnh vô song, Đảng là người đầy tớ và là người ân nhân của nhân dân và ông tin sự giáo dục đó như tin một định đề toán học,  nhất là khi Đảng vừa chiến thắng Hoa Kỳ thống nhất đất nước. Nhờ phấn đấu, năm 23 tuổi ông được kết nạp Đảng. Ba năm sau, năm 1983 ông được gởi về Hà nội theo học trường đảng Nguyễn Ái Quốc hệ cao cấp.

Năm 1986 tốt nghiệp , lòng tin tưởng của ông vào Đảng càng mạnh hơn lúc nào hết, mặc dù quan sát quanh mình ông thoáng thấy sau 10 năm thống nhất, đất nước vẫn còn tụt hậu, nhân dân còn đói khổ, nạn cường hào ác bá do đảng viên lạm dụng quyền lực tạo nên càng ngày càng gay gắt. Đảng trấn an ông đó là hậu quả của chiến tranh và sự phá hoại của các thế lực phản động trên thế giới. Và ông tin rằng với tài lãnh đạo “tài tình” của Đảng cơn khó khăn sẽ đi qua và nhân dân sẽ là chủ nhân của đất nước Việt Nam tươi đẹp với sự tận tụy phục vụ của người “đầy tớ” trung thành là Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nhưng càng ngày ông càng thấy cán bộ đảng viên thoái hóa, làm giàu bằng bán quyền, bán chức, xa rời và coi thường quần chúng, và sống giả dối có lúc đến độ khả ố. Ông Vi Đức Hồi thuật lại hai chuyện nhỏ đã tác động lớn vào tư duy của ông.

Ông viết: “Tôi nhớ có lần một lãnh đạo cấp tỉnh xuống cơ sở thăm và làm việc, đám trẻ con xúm vào ngắm nghía chiếc xe con của vị lãnh đạo địa phương, có vị thư ký gì đó ra bảo người tài xế với giọng gay gắt: Cậu phải chú ý, không để cho bọn trẻ con nó đến gần xe, kẻo nó nghịch,vẽ bậy lên xe bị xước sơn là hỏng xe. Người lái xe vâng dạ liên hồi. Rồi vẫn người cán bộ ấy quay lại dõng dạc với đám trẻ con: bọn nhóc chúng mày đi ra ngoài chơi, không được động vào xe ô tô nhé, đứa nào nghịch xe bố mẹ phải đền ốm, bán hết số trâu, bò của xã này còn chưa đền nổi chiếc xe này, chúng mày hiểu chưa?”         

Chuyện thứ hai ông ghi lại ông từng đi dự nhiều lần ngày nhớ ơn thương binh liệt sỹ được tổ chức hằng năm vào ngày 27-7. Ông ít thấy thương binh, gia đình liệt sĩ, mà chỉ thấy nhẵn mặt đại diện các ban ngành hội họp lại ăn nhậu. Và một hình ảnh đập vào mắt ông là một hôm có vị chủ tọa cấp cao của Đảng hứng chí phát biểu với giọng giễu cợt: “Theo tôi nên đề nghị Đảng, Nhà nước tách ra ngày thương binh riêng, ngày liệt sĩ riêng để anh em mình có nhiều dịp bù khú với nhau hơn. Rồi ông cười khà khà chẳng cần giữ ý tứ gì với mọi người xung quanh. Mọi người đồng thanh tán thưởng, cùng nhau nâng chén hô to: dô... dô.”

Thời gian sau khi Đông Âu và Liên bang Xô viết sụp đổ, Đảng mang bài bản “đổi mới” được tạm ngưng ra xài lại, và đảng viên cũng như quần chúng được học tập lối tư duy cởi mở. Nhưng ông Vi Đức Hồi nhận ra rằng Đảng đổi mới để cứu Đảng chứ không phải để cứu dân. Đổi mới kinh tế mang lại một đời sống vật chất thoải mái hơn và mồm miệng của dân ít bị kiểm soát hơn. Nhưng đảng viên có nhiều cơ hội vơ vét làm giàu hơn trước, và quần chúng phải hiểu rằng “làm gì thì làm, cứ ăn, cứ nói, cứ hưởng nhưng đừng đụng đến quyền lãnh đạo của Đảng”.


Cái khổ tâm của ông Vi Đức Hồi là ông không sống được với cái mâu thuẫn đầy dối trá như vậy. Và trong không khí đấu tranh cho tự do dân chủ và nhân quyền tại Hà nội với Nguyễn Văn Đài và Lê Thị Công Nhân và sự yểm trợ của truyền thông quốc tế ông Vi Đức Hồi quyết định đặt vấn đề với Đảng. Ông gia nhập Khối 8406, viết bài cho báo điện tử “Tổ Quốc”, một tờ báo đối lập với Đảng do nhà khoa học địa chất Nguyễn Thanh Giang làm chủ bút dưới nhiều bút hiệu khác nhau. Tháng 12 năm 2006 với bút hiệu  Hữu Hải ông Vi Đức Hồi viết sáu bài tham luận gởi đăng trên mạng điện tử “Đối Thoại” và Thông Luận  nội dung gồm:

“Hãy để cho nhân dân tự quyết định lấy người đại biểu của mình”, “Quốc hội Việt Nam, Dân bầu hay Đảng cử”,

“Sự ngạo mạn của Đảng cộng sản Việt Nam”

“Thần tượng Hồ Chí Minh có thể cứu cánh cho Đảng cộng sản Việt nam không?”,

“Các nhà đấu tranh dân chủ không vi phạm pháp luật Việt Nam”,     “Đấu tranh dân chủ trong tình hình mới”.

Tháng 3 năm 2007  trong lúc đang lên lớp cho lớp cán bộ chuẩn bị đảng viên tại huyện nhà ông được giấy mời trình diện đảng ủy tỉnh Lạng Sơn ngay. Công an đã biết Hữu Hải là ai và ngày “Đối Mặt” với Đảng bắt đầu. Ông chọn thái độ đối mặt trong hệ thống luật pháp của Đảng và của Nhà nước.

Trước sự chất vấn của lãnh đạo tỉnh vì lý do gì ông hoạt động chống Đảng, ông Vi Đức Hồi thẳng thắn trả lời: “Tôi thành thật xin lỗi Đảng vì trước đây tôi đã thề với Đảng là tuyệt đối trung thành với sự nghiệp của Đảng nhưng vì tôi thấy Đảng ta đã từ lâu không còn xứng đáng với vai trò lãnh đạo xã hội bởi những việc làm của Đảng trong suốt hơn nửa thế kỷ qua không đúng với mục đích, tôn chỉ của Đảng. Tôi cũng thành thật với Đảng rằng đã từ lâu tôi đã không còn xem mình là đảng viên của Đảng vì những đảng viên có chức, có quyền của Đảng đã làm tôi coi thường Đảng. Tôi đã tự quyết định cho mình ly khai trên mặt tinh thần với Đảng từ những năm đầu của thập niên 90. Một lần nữa tôi thành thật xin lỗi Đảng.”

Kết thúc buổi đối mặt với lãnh đạo tỉnh ông Vi Đức Hồi xác nhận ông vi phạm kỹ luật Đảng nhưng không vi phạm pháp luật quốc gia. Ông nhận hình thức xử phạt cao nhất của Đảng là “khai trừ”. Ông tự nguyện trả lại các chức vụ chính quyền ông đang giữ và chấm dứt chế độ công chức của ông. Nhưng ông xác định ông có quyền hưởng hưu bổng của một viên chức chính quyền hồi hưu và quyền làm những gì pháp luật không minh thị cấm như quyền tham gia các hoạt động đòi hỏi tự do dân chủ.

Sau khi bị khai trừ ra khỏi Đảng, ông Vi Đức Hồi bị Đảng cô lập. Bất cứ ai dù là bà con trong họ tộc đều bị khuấy nhiễu nếu đến thăm viếng hay thăm hỏi ông. Vợ ông, bà Hoàng Thị Tươi, đảng viên, giáo viên tiểu học, bị ép từ chức với lý do không làm tròn nhiệm vụ một đảng viên khuyên nhủ chồng trung thành với Đảng.

Dù vậy ông Vi Đức Hồi vẫn tìm cách có mặt trong những dịp biểu dương tinh thần đấu tranh tại Hà nội.Tháng 2 năm 2008 cụ Hoàng Minh Chính qua đời, công an phủ một tấm lưới toàn quốc ngăn cản những nhà đấu tranh về Hà Nội tham dự tang lễ. Ông Vi Đức Hồi vẫn lọt lưới tỉnh Lạng Sơn và có mặt trong tang lễ. Tháng Tư năm đó, dù bị đe dọa ông vẫn tìm cách trốn về Hà nội lần nữa cùng với anh chị em dân chủ và thành phần dân oan từ các tỉnh miền Bắc kéo tới hẹn tại chợ Đồng Xuân dăng biểu ngữ chống Trung quốc rước đuốc thế vận mùa hè qua thành phố Sàigòn, đồng thời phản đối Trung quốc sát nhập hành chánh hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam vào tỉnh Hải Nam cuối năm 2007. Ông Vi Đức Hồi đã thuật lại lần này công an sắc phục không tiện ra tay đã mặc thường phục giả làm thành phần xã hội đen đánh đập những người tham dự, một hình thức khủng bố làm cho Việt Nam đáng được Liên hiệp quốc ghi danh vào danh sách các nước khủng bố (state terrorism) trên thế giới.

Giọt nước làm đầy ly. Tháng 10 năm 2010 đảng Cộng sản Việt Nam ra lệnh bắt ông về tội phát tán tài liệu “Tuyên truyền chống nhà nước Xã hội Chủ nghĩa”sau khi ông cho phát hành trên các mạng điện tử tập sách “Đối Mặt” này. Tháng 4 năm 2011 tòa phúc thẩm Lạng Sơn kết thúc bản án phạt ông 5 năm tù và 3 năm quản chế.

Các tổ chức đấu tranh bất vụ lợi trên thế giới như  “Ủy Ban Bảo Vệ Ký Giả” (Committee to Protect Journalist),  “Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền” (Human Right Watch), “Tổ chức Ân xá Quốc tế” (Amnesty International) đồng lọat lên tiếng yêu cầu đảng Cộng sản Việt Nam trả tự do cho ông. Năm 2011 “Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền”  tặng ông giải Hellman/Hammett, một giải dành cho những nhà văn không bẻ cong ngoài bút trước áp lực chính trị. Đồng thời “Tổ chức Ân xá Quốc tế” ghi ông vào danh sách các tù nhân lương tâm của thế giới. Trước áp lực quốc tế, ngày 12/4/2014 đảng Cộng sản Việt Nam trả tự do cho ông, 18 tháng trước ngày mãn hạn tù.

Hôm nay, các bạn có trong tay cuốn sách do ông Vi Đức Hồi thuật lại quá trình chuyển biến tư duy và sự đối mặt của ông với đảng Cộng sản Việt Nam.  “Đối Mặt” không có tính văn chương như một số tác phẩm của các nhà văn đối lập khác. “Đối Mặt” khác biệt ở chỗ tác gỉả quyết tâm rời bỏ cỗ xe do chính mình góp công sức đóng nên tưởng là phương tiện mang lại công bình xã hội và no cơm ấm áo cho toàn dân đã trở thành cái ách đè đầu kẹp cổ nhân dân, và sự rời bỏ đó kéo theo sự từ bỏ vị trí trong Đảng, chức vụ trong chính quyền , sự an toàn của bản thân gia đình vợ con, và tù đày.

Một cuốn sách dễ đọc của một con người bất khuất có một nội tâm trong sáng, yêu đời, yêu người, yêu dân tộc. Tôi xin  trân trọng giới thiệu “Đối Mặt” với độc giả trong và ngoài nước.

Sách có thể mua online  qua một trong hai link:

Người Việt: http://www.nguoivietshop.com/x110-x1ED1-x1EB7-x1EDD-x1EE7/dp/1518640125

 Amazon: http://www.amazon.com/Doi-Mat-Tren-Duong-Vietnamese/dp/1518640125/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1447975436&sr=8-1&keywords=Doi+mat

Trần Bình Nam

California – Hoa Kỳ

Cuối Thu -2015

[email protected]

www.tranbinhnam.com

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.