Hôm nay,  

Tập Cận Bình Và Hội Chứng Hoang Tưởng

21/12/201400:47:00(Xem: 9099)

 TẬP CẬN BÌNH VÀ HỘI CHỨNG HOANG TƯỞNG


Đào Như

 
blank

Thượng đỉnh APEC-2014 tại Bắc kinh là cơ hội lớn cho nhà lãnh đạo Trung Quốc, Tập Cân Bình, nói lên tham vọng của Bắc KInh trước công đồng thế giới nhất là các nền kinh tế thuộc khu vực châu Á Thái Bình Dương. Họ Tập khái quát tham vọng của Bắc Kinh hôm nay qua 3 phương án:

1-Thúc đẩy hội nhập các nền kinh tế khu vực châu Á Thái Bình Dương

2-Nâng cao và canh tân chính sách phát triển kinh tế, của Khu Vực và toàn cầu

3-Cải thiện quan hệ hôi nhập nối kết và canh tân xây dựng hạ tầng cơ sở phát triển.  

Để thực hiện tham vọng này, trong buổi gặp báo chí và các nhà đầu tư tại Bắc kinh, một ngày trước phiên khai mạc APEC-2014, Tập Cận Bình tuyên bố: Các Nền Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương đang đứng trước một ngã tư đường đòi hỏi tư duy mới trong quan hệ phát triển kinh tế, phải đổi mới kế hoạch Tăng Cường Nối Kết các nền kinh tế trong khu vực châu Á-TBD để đưa các nền kinh tế này hội nhập sâu sắc hơn. Đây là một quyết định và hành động cần thiết và cấp bách. Trong hiện tại, sau thời kỳ khủng hoảng từ các năm 2008-2009, nền Kinh tế Toàn cầu vẫn còn trong tình trạng phục hồi yếu kém và mong manh. Các quốc gia châu Á-TBD cần phải bạo dạn tiến hành công cưộc cách mạng kinh tế mới và loại bỏ lối mòn phát triển kinh tế cũ xưa.

Phát xuất từ tư tưởng bài Mỹ đến tư tưởng thế Mỹ, cùng với quyết tâm dùng đồng Nhân Dân Tệ (Đồng Yuan) thay thế đồng Dollars trong rỗ tiền mậu dịch thế giới, hồi tháng 3-2014 chính quyền Bắc Kinh đã thành công trong việc thúc đẩy khối BRICS-thiết lập Ngân Hàng Canh Tân Phát Triển-New Development Bank-NDB-với mục đích cạnh tranh với World Bank-WB-do Mỹ lãnh đạo. Trụ sở, trung tâm đầu não của NDB đặt tại Thượng Hải,TQ. Như vậy NDB là ngân hàng tầm cỡ của 5 quốc gia: TQ, Nga, Ấn, Ba Tây và Nam Phi, chiếm 41,4% dân số toàn cấu, 1/4 lãnh thổ thế giới và 25% GDP toàn cầu.    

- Trong diễn từ khai mạc APEC-2014, Tập Cân Bình khẳng định Bắc kinh sẽ hỗ trợ 50 tỷ Mỹ Kim để thiết lập Á Châu Ngân Hàng Dầu Tư Hạ Tầng Cơ Sở- Asian Infrastructure Investment Bank-AIIB-để phục vụ công cuộc cách mạng quá trình phát triển hạ tầng cơ sở kinh tế khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Như vậy AIIB là mũi-giáp-công thứ 2 của TQ nhầm vào triệt hạ uy tin và sức mạnh World Bank-WB-của Mỹ

- Đồng thời nhà lãnh đạo Trung Quốc, Tập Cận Bình, hô hào sự thành lập Hiệp hội Kinh tế: Khu Vực Tự do Mậu dịch châu Á TBD- Free Trade Area of the Asia Pacific-FTAAP- kêu gọi các quốc gia trong vùng hãy tích cực tham gia Hiệp hội kinh tế này hầu để nâng cao trình độ phát triển kinh tế của khu vực. Công cuộc tăng cường khả năng nối kết và canh tân hạ tầng cơ sở kinh tế châu Á-TBD. FTAAP không chỉ nhầm tăng cường sự hội nhập các quốc gia trong vùng mà cũng là góp phần phát tiển kinh tế toàn cầu và nhất là nối kết các nền kinh tế trên hai bên bờ Thái Bình Dương. Mặc dầu còn ở trạng thái bào thai FTAAP có sức mạnh của con khủng long canh tranh quyết liệt và có thể triêt hạ Hiệp Hội Đối Tác Kinh tế Xuyên Thái Bình Dương-TPP-của Mỹ. Sau khi thông qua kế hoạch kinh tế của FTAAP, các nhà kinh tế Mỹ đâm ra băn khoăn lo nghĩ. Nhà bình luân kinh tế Mỹ, Elliot Waldman, đã hoảng hốt đặt câu hỏi trên báo mạng Thediplomat.com hôm 19-Nov: “Sau thượng đỉnh APEC-2014 tại BắcKinh, Hiệp hội Đối tác kinh tế-TPP- sống chết thế nào?  After APEC, Whither The Trans-Pacific-Partnership?.”.

- Tại Thượng đỉnh APEC-2014 vừa rồi, Chủ Tịch Tập Cân Bình đã khái quát: Bắc Kinh sẽ bỏ ra 40 tỷ Mỹ kim để phục hồi Con Đường Tơ Lụa ngày xưa. Tập Cận Bình đưa ra phần lý giải sau đây: Sức mạnh của TQ ngày càng lớn, TQ sẵn sàng có khả năng cung cấp cho nhân loại nhiều sản phẩm lợi ích chung-Public Goods- cũng như cho châu Á: Xây dựng công viên quốc gia,- Giảm thiểu tối đa ô nhiễm môi trường và bầu khí quyển tạo ra không khí trong lành cho trái đất,-Thiết kế sáng tạo xe điện tốc hành chạy bằng năng lượng sạch…Như vậy Bắc KInh sẽ bỏ tiền ra để hỗ trợ thực hiện các công trình này để thay thế hệ thống quốc tế hiện hành, chớ không phải cải thiện những gì thế giới đang có. Nghĩa là đổi mới châu Á và thế giới theo trật tự mới của TQ, theo chỉ đạo mới của TQ.. Trong thực tế nhìn vào bản đồ con đường tơ lụa cổ xưa của TQ thủy bộ tất cả đều hướng về những trung mậu dịch quan trọng tại TQ, Thiên An- Bắc kinh, Quảng châu- Quản Đông…Điều nàu chỉ cho thấy rằng: Phục hưng con đường tơ lụa có nghĩa là các nhà lãnh đạo kinh tế Bắc Kinh đang triển khai một phương án mới trong chính sách tiếp cận thị trường từ Á sang ÂuPhi, đẩy lùi hoặc tước đoạt ảnh hưởng cố cựu của các quốc gia tư bản cũ như  Pháp, Anh, Bỉ, Ý, Nhật và Mỹ…  

Từ tầm nhìn khách quan, các nhà quan sát và báo chí quốc tế quan tâm đến độ tín cẩn những gì Tập Cận Bình đang phô trương, cố gắng thuyết phục thế giới và các nền kinh tế khu vực Châu Á-TBD. Giáo Sư Tiến Sỹ Lee Jong Wha hiện là giám đốc điều hành Viện Nghiên Cứu Kinh Tế Á Châu thuộc Đại học Nam Triều Tiên, nguyên cố vấn cao cấp của nguyên Tổng thống Nam Triều Tiên, Lee Myung bak, cho rằng TQ đã và đang dẫn đầu thế giới về số lượng xuất khẩu, sản xuất nhiều nhất mọi mặt hàng trên thế giới, một nền kinh tế thật sư đang khuynh đảo lấn át vai trò lãnh đạo kinh tế thế giới của Mỹ nếu GDP được định giá theo phương thức mới Khả Năng Tiêu ThụTưong Xứng-Purchasing Power Parity-.Và Lee Jong wha ca ngợi dự án thiết lâp ngân hàng Á Châu Đầu Tư Xây Dựng Hạ Tầng Cớ Sở -AIIB- của TQ vừa nêu lên tại APEC-2014 và Bắc Kinh hỗ trợ 50 tỷ Mỹ kim cho ngân hàng này. Song, giáo sư Lee Jong Wha, cảnh cáo: Phải có cái nhìn thấu đáo hơn, cỗ phần TQ chiếm đến 50% của AIIB và trụ sợ đầu não của ngân hàng này được TQ chủ động đặt tại Bắc Kinh. Trong lúc đó TQ, Mỹ và Nhật tuần tự nắm giữ 3.8%, 16.8%, 12.8% cỗ phần IMF và 5.5%, 6.2%, 12.8% cỗ phần của ADB. Trong tình hình thế giới tài chánh hiện tại, Châu Âu lãnh đạo IMF, Mỹ lãnh đạo WB, Nhật lãnh đạo ADB, nhưng không quốc gia nào nắm giữ đến 50% cỗ phần của ngân hàng tương xứng. Như vậy ta thấy rõ quyền lực tài chánh kinh tế của TQ tại ngân hàng AIIB thật đáng sợ khi TQ muốn tạo sức ép trên các nền kinh tế Châu Á TBD nhất là các quốc gia thuộc khối ASEAN, những quốc gia có tranh chấp chủ quyền với TQ tại Biển Đông nhất là ViệtNam và Phi Luật Tân-Philippines. Do đó mặc dầu dự án AIIB được chào đón nồng hậu, song dự án này cũng gây ra không ít sự đắn đo và nghi kỵ nhất là khi các nước khác nghĩ đến sự xung đột giữa TQ và các lân bang trong khối thành viên ASEAN trong tranh chấp chủ quyền tại Biển Đông. Hơn thế nữa Mỹ cũng nêu lên vấn đề nhân quyền đang bị xâm phạm tồi tệ tại TQ và yêu cầu chính phủ Bắc Kinh phải cải thiện tình trạng nhân quyền một cách cụ thể trước khi TQ tiến đến việc hoàn tất phương án thíết lập ngân hàng AIIB.  Giáo sư Lee Jong Wha đi đến kết luận: Dù cho rằng TQ đang thống trị kinh tế toàn cầu, liệu TQ có đủ sáng suốt để bước những bước đi đúng hướng hòa hợp cùng nhân loại?

Điều mà không làm cho ai ngạc nhiên là thái độ dửng dưng của người dân Trung Quốc khi họ tiếp cận thông tin: Trung Quốc hôm nay thay thế Mỹ, và trở thành nhà lãnh đạo kinh tế của thế giới. GDP của TQ năm 2014 đạt được $17.6 trillion, Mỹ chỉ đạt được $17.4 trillion. Vì người dân Trung Quốc hiểu hơn ai hết, nền kinh tế Trung Quốc đang trong tình trạng trì tệ từ sau năm 2011. Sở dĩ có sư thăng hoa của nền kinh tế TQ hôm nay, vì việc định giá GDP theo phương pháp mới hoàn toàn dựa trên thị phần mãi lực tương đương-Purchasing-Power-Parity-PPP. Vậy có câu hỏi đượcc đặt ra trong trường hợp này: Tại sao IMF và WB thay đổi phương thức định giá GDP theo Purchasing Power Parity và mặc nhiên loại bỏ phương thức biểu kiến (nominal) cũ xưa? Vì nếu tính theo phương thứ biểu kiến-nominal-cũ xưa thì GDP của TQ vào năm 2014 vẫn còn thua xa GDP Mỹ nhiều ngàn tỷ Mỹ kim. Phải chăng IMF và WB đã định giá GDP theo phương mới thể theo lời yêu cầu của Bắc Kinh? Nếu không, thì đây có thể là một thao tác chính xác công bằng, nhưng cũng có thể là một trò ma nốp-maneuver-đánh lừa, cho Bắc Kinh miếng bánh vẽ thật to lớn.

Qua bài viết “Can China Fall Peacefully?”phổ biến trên báo mạng Nationalinterest.org hôm 19-Nov-2014 tác giả Andy Morimoto, hiện là thành viên Ủy ban Cố vấn Kinh tế Toàn cầu tại Chicago-The Chicago Council on Global Affairs-vừa nêu lên phúc trình mới nhất của Wall Street Journal-WSJ: Tăng trưởng kinh tế của TQ đang trên đà suy thoái kể từ sau năm 2011. Sau gần 31 năm với độ tăng kinh tế trung bình 10.2% từ năm 1980-2011, đến năm 2012 độ tăng kinh tế TQ bắt đầu xuống thắp, vào năm 2013 độ tăng trưởng kinh tế của TQ được ghi nhận chỉ còn 7.7% và sẽ tiếp tục xuống thắp nữa có thể ở mức độ 3.9% từ năm 2020-2025. Nhiều nhà phân tích kinh tế có cái nhìn bi quan hơn và họ phỏng đoán độ tăng trưởng của nền kinh tế TQ sẽ chỉ còn 1.6%-1.7% trong thập niên tới. Nếu quả thật như vậy “Liệu TQ có thể sụp đổ trong hòa bình? Can China Fall Peacefully?. Tuy nhiên mọi vấn đề mà WSJ vừa lên vẫn còn là giả thiềt và cần nhiều chứng minh cụ thể.

Trong thực tế hình như đã có câu trả lời rồi: Hôm 9-12-2014 thị trường chứng khoán TQ tuột điểm thê thảm, tuột điểm nhiều nhất trong 5 năm qua sau khi chính phủ Bắc Kinh bất ngờ giảm mức cho vay gây nhiều lo ngại về độ tăng trưởng kinh tế của TQ. Giới đầu tư tại TQ bắt đầu bán tháo chứng khoán hôm thứ ba, trong lúc các nhà kinh tế TQ đang họp tại Bắc Kinh để đề xuất chính sách kinh tế cho năm tới-2015. Có nguồn tin cho hay (dù chưa được xác định) độ tăng trưởng kinh tế của TQ trong năm 2014 chỉ đạt được từ 7% đến 7.5%.

Hiện tại thế giới lại vẫn lo lắng về vấn đề suy thoái kinh tế của TQ vì mỗi khi có sự suy thoái kinh tế, suy thoái tư tưởng, gây chia rẽ trong hàng ngũ các cấp lãnh đạo, khiến dân chúng không còn tin tường sư lãnh đạo của Nhà Nước, của chính quyền trung ương. Chính ở những thời điểm này các nhà lãnh đạo Cộng Sản Trung Quốc trong quá khứ, thường khởi xướng những cuộc cách mạng, hay những phong trào diệt trừ mầm móng đối lập, củng cố quyền hành và đồng thời bung ra chiến dịch quân sự gây hấn chiến tranh với các lân bang. Điển hình vào năm 1966. Mao Trach Đông đã khởi xướng cuộc Cách mạng Vệ Binh Đỏ để thanh toán những thành phần lãnh đạo thoái hoá, ham hưởng thụ tự mãn, và có tư tưởng chống lại quyền lực trung ương sau hơn 10 năm hòa bình. Cũng trong chiều hướng đó, phong trào “Đả hổ-Diệt ruồi’ do chính Tập Cận Bình khởi xướng nhầm bài trừ tham nhũng.Thật sự diệt tham nhũng chỉ là cái cớ, diệt những mầm móng đối kháng chống lại chính quyền Trung ương mới là chủ đích của Tâp Cân Bình. Ta thử nhìn lại quá trình diễn tiến của phong trào này trong những ngày gần đây. Hôm thứ Ba, 12 tháng 8-2014, Quách Bá Hùng, Phó Chủ tịch Quân Ủy Trung ương bị câu lưu dể điều tra như một nghi can về tham nhũng. Quác Bá Hùng bị bắt trong trường hợp giống như cấp trên của ông ta Thượng tướng Từ Tài Hậu. Cả hai người này đều có liên hệ mật thiết với cựu ủy viên Bộ Chính Trị-Châu Vĩnh Khang cũng là đương nhiệm lãnh đạo bộ Công An. Từ trước năm 2012, cả ba nhân vật này đều là thân cận của Bạc Hy Lai nguyên Bí thư Trùng Khánh bị hạ bệ cùng vợ Cốc Khai Lai năm 2012. Bạc Hy Lai đã từng âm mưu đưa Châu Vĩnh Khang lên thế Tập Cân Bình, nhưng chuyện chưa thành thì Bạc Hy Lai bị hạ bệ. Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu là những người thân tín của nguyên Chủ Tịch nước Giang Trach Dân chính ông Giang đã đưa hai người này vào Quân Ủy Trung Ương dưới thời của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, vì ông Giang muốn giữ ảnh hưởng quyền lực của mình về quân sự và chính trị trên chính trướng Trung Quốc về lâu về dài.  Đầu tháng 12-2014, Châu Vĩnh Khang chính thức bị bằt ngồi tù với tội trạng là tham nhũng. Như vậy việc bài trừ tham nhũng chỉ là cái cớ, diệt mầm móng chống lại quyền lực lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cân Bình mới là cái chính. Nếu có cái nhìn thấu đáo hơn nữa thì việc hạ bệ tống giam hoạc câu lưu để điều tra về tội tham nhũng của Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu còn có ý nghĩa thâm hậu hơn nữa là Chủ tịch Tập Cận Bình cố tẩy sạch ảnh hưởng chính trị và quân sự của nguyên Chủ tịch Giang Trạch Dân. Hiện tại phong trào “Đả hổ diệt ruồi”vẫn đang tiến hành với cường độ ghê gớm: Bắt ai tha ai là do ý kiến của Chủ tịch Tập Cận Bình và người thân cận của ông, Vương Kỳ Sơn, khiến những người trong quá khứ có dấu hiệu chống lại quyền lực lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình phải khiếp sợ, trùm chăn kín đầu. Đây là cuộc vận động khai trừ những phần tử đối lập với chính quyền dựa trên tội trạng Tham Nhũng, một cuộc vận động được tổ chức là tinh vi các quan lớn lãnh đạo của TQ trong quá khứ cũng như hiện tại mặt ông nào cũng dính lọ tham nhũng, ngay cả người nổi tiếng là liêm khiết và ôn hòa, nguyên Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng bị tố cáo bao che gia đình, dòng họ tham những cả tỷ Mỹ kim. Như vậy thì ai ai cũng phải ‘liệu hồn’. Ngay cả một số quan tham đang trốn ở ngoại quốc, nhất là tại các quan tham đang nương náu tại Mỹ, sẽ bị dẫn độ về nước để diện tội tham nhũng nhưng thật sư đó là tội chống lại quyền của chính phủ trung ương, của Tập Cận Bình…Cuộc cách mạng ‘đả hổ diệt ruồi‘ nói lên sự hiện hữu không chối cãi được của những thành phần đang lãnh đạo đang âm mưu chống lại quyền lực của Tâp Cận Bình. Cũng trong thời khủng hoàng năm 1966, chính Mao Trạch Đông, sau khi nung nấu toàn dân TQ lòng tự ái Hán tộc, đã xua quân tấn công các nước ngoài, các lân bang. Việc TQ xua quân lấn chiếm vùng Cachemer của Ấn Độ, trận chiến Triều tiên và điển hình là chính Mao Trạch Đông ra lệnh tấn công và đánh chiếm quần đảo Hòng Sa của VNCH vào năm 1974. Và hôm nay kịch bản này được dựng lại, Tập Cận Bình đang hùng hổ dùng toàn lực quân đội và chính trị, ngay cả tàu ngầm hiện đại võ trang hỏa tiển mang đầu đạn nguyên tử lấn chiếm Biển Đông và biển Hoa Đông gây ra những va chạm mạnh với ViệtNam, Philippines, các nước ASEAN và Nhật Bản. Trong tình hình hiện tại  trong chiều hướng để chấn hưng kinh tế, để kiện toàn sức mạnh của Trung Quốc và quyền lực của riêng mình, Chủ tịch Tập Cận Bình đang sẵn sàng đương đầu với mọi cuộc chiến, với bất cứ ai, với bất cứ nơi đâu, ngay cả cuộc chiến võ trang nguyên tử cũng không từ.

Phải chăng Andy Morimoto có lý? Khi ông ta đặt câu hỏi trước thế giới: “Liệu Trung Quốc sụp đổ trong hòa bình? CAN CHINA FALL PEACEFULLY?”./.

 Đào Như

[email protected]

Oak park, Illinois, USA

Dec-20-2014

GHI CHÚ VỀ NGUỒN

Tất cả dữ kiện trong bài viết trên đều dựa trên thông tin của các websites sau đây

1-XI: Asia Pacific Stands at a Crossroad

http://www.apec.org/Press/News-Releases/2014/1109_XiCEO.aspx

2-After APEC Whither The Trans Pacfic Partnertship?

 http://thediplomat.com/2014/11/after-apec-wither-the-trans-pacific-partnership/

 http:/project-syndicate.org/commentary/china-global-governance-by-lee-jong-wha-2014-11

3-China’s New Global Leadership

http://project-syndicate.org/commentary/china-global-leadership-by-jeffrey-d-sachs-2014-11

4-China New World Order

http://project-syndicate.org/commentary/china-cuts-policy-interest-rates-by-stephen-s--roach-2014-11

5- Can china fall peacefully?

http://nationalinterest.org/feature/can-china-fall-peacefully-11703

 

 

 

 

 

 

        


.
,

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.
Trong những thời khắc nguy kịch nhất, thảm họa nhất, tổng thống Hoa Kỳ là người duy nhất có tiếng nói quyền lực với toàn dân để đưa họ vượt qua nghịch cảnh. Tổng thống sẽ trấn an dân bằng luật pháp, bằng ý chí kiên cường, bằng bản lĩnh lãnh đạo, bao dung nhưng dứt khoát. Thậm chí, có khi phải bằng mệnh lệnh sắc bén để khống chế những tư tưởng bốc đồng sẽ gây hỗn loạn. Mấy trăm năm lập quốc của Mỹ đã chứng minh rất nhiều lần như thế.
(Sydney – 14 tháng 12, 2025) - Hàng trăm người có mặt tại bãi biển Bondi, Sydney, để dự lễ Hanukkah đã chứng kiến một trong những vụ khủng bố đẫm máu nhất kể từ sau thảm sát Port Arthur năm 1996. Vào lúc 6 giờ 45 chiều Chủ Nhật, hai tay súng mặc đồ đen xuất hiện trên cây cầu bộ hành nối Campbell Parade với Bondi Pavilion, bắt đầu nổ súng xuống đám đông đang dự lễ. Hai kẻ này dùng súng trường, bắn liên tục trong khoảng 10 phút, khiến hàng trăm người hoảng loạn bỏ chạy, nhiều người ngã gục ngay trên bãi cát và công viên ven biển. Ít nhất 12 người thiệt mạng, trong đó có 9 nạn nhân thường dân, 1 cảnh sát và 2 tay súng (một bị bắn chết tại chỗ, một bị bắt nhưng sau đó tử vong do vết thương). Ngoài ra, có ít nhất 38 người bị thương, trong đó có 2 cảnh sát và nhiều nạn nhân ở tình trạng nguy kịch.
Năm 2024, con người trung bình dành hai giờ rưỡi mỗi ngày trên mạng xã hội. Nhân lên, đó là hơn một tháng mỗi năm nhìn vào màn hình, lướt ‘feed’ (dòng tin), đợi ‘notification’ (báo tin), đếm ‘like’ (lược thích). Bạn dành nhiều thới giờ cho Facebook, Instagram, TikTok. Và câu hỏi không phải "có nhiều không?", mà là "chúng ta nhận được gì?" Câu trả lời, theo một nhóm triết gia, nhà tâm lý học, nhà xã hội học đương đại, không phải kết nối, không phải hạnh phúc, không phải sự thật. Mà là cô đơn có tổ chức, lo âu có hệ thống, và sự thật bị thao túng. Mạng xã hội—đặc biệt Facebook, nền tảng với ba tỷ người dùng, lớn hơn bất kỳ quốc gia nào trên hành tinh—không phải công cụ trung lập. Nó là kiến trúc quyền lực đang định hình lại não bộ, xã hội, và chính trị theo cách mà chúng ta chưa kịp nhận ra. Và đây là điều đáng sợ nhất: chúng ta không bị ép. Chúng ta tự nguyện. Chúng ta mở Facebook vì muốn "kết nối." Nhưng sau ba mươi phút lướt, chúng ta cảm thấy trống rỗng hơn. Chúng ta vào để "cập nhật
Trong sân khấu chính trị đồ sộ từ cổ chí kim của nước Mỹ, hiếm có nhân vật nào diễn xuất giỏi như Donald J. Trump. Những cuộc vận động tranh cử từ hơn mười năm trước của Trump vốn đã tràn ngập những lời hứa, giáo huấn, sự tức giận vì “nước Mỹ quá tệ hại”, những lời phỉ báng đối thủ. Tất cả hòa hợp thành những bản giao hưởng ký tên DJT. Mỗi lần Trump bước lên sân khấu, điệu nhảy YCMA vô tư, không theo chuẩn mực, thay cho tiếng kèn hiệu triệu “hoàng đế giá lâm.”
Năm 2025 được xem là giai đoạn khó khăn cho ngành khoa học khi ngân sách nghiên cứu bị thu hẹp và nhiều nhóm chuyên môn phải giải thể. Tuy vậy, những thành tựu y học nổi bật lại chứng minh rằng sức sáng tạo của con người chưa bao giờ dừng lại. Hàng loạt phát hiện mới đã mở rộng hiểu biết của chúng ta về sức khỏe, đồng thời thay đổi cách chăm sóc bệnh nhân hiện nay. Dưới đây là chín trong số những khám phá ấn tượng nhất trong năm 2025.
Năm 2025 khởi đầu bằng nỗi lo dấy lên từ các sàn tài chính quốc tế. Tháng Tư, Tổng thống Donald Trump khơi lại cuộc chiến thương mại, khiến nhiều người e sợ suy thái toàn cầu. Thế nhưng, sau mười hai tháng, kinh tế thế giới vẫn đứng vững: tổng sản lượng tăng khoảng 3%, bằng năm trước; thất nghiệp thấp và chứng khoán nhiều nơi tiếp tục lên giá. Chỉ riêng lạm phát vẫn còn là bóng mây bao phủ, vì phần lớn các nước trong khối công nghiệp OECD chưa đưa được vật giá về mức ổn định như mong muốn.
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.