Hôm nay,  

Họa Sĩ Lương Trường Thọ Và Những Cuộc Triển Lãm Quốc Tế

3/7/201400:00:00(View: 14858)
1* Mở bài

Họa sĩ Lương Trường Thọ là người Việt Nam đầu tiên, người Á châu duy nhất được Hội đồng Nghệ thuật của Hội Mỹ Thuật Thế Giới (World Art Foundation –WAF) tuyển chọn và xếp vào hạng Master Art.

Hội Mỹ thuật Thế Giới WAF bao gồm 400 họa sĩ và điêu khắc gia của 53 quốc gia trên thế giới, được sáng lập bởi ông Jojo Marengo.

Tranh của họa sĩ Lương Trường Thọ được WAF chọn tham gia triển lãm tại Hoa Kỳ và các quốc gia khác trên thế giới.

2* Cuộc triển lãm “Sắc Màu Họa Sĩ Việt Nam” thứ 14 ở Hoa Kỳ

Trên trang web Việt Báo. Com, ngày 21-2-2014, mục Sinh hoạt cộng đồng, có đăng tải cuộc Triển lãm “Tranh Tình Xuân” lần 14 tại Hội trường VNCR Westminster, Cali do Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại tổ chức.

Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại đã tổ chức triển lãm lần thứ 14 mang tên “Sắc Màu Họa Sĩ Việt Nam” trong ba ngày từ 21 đến 23 tháng 2 năm 2014. Phòng triển lãm đặt tại Hội trường VNCR số 14861 đường Moran, quận Cam, California.

2.1. Ban tổ chức cuộc triển lãm

Họa sĩ Cát Đơn Sa, tức ca sĩ Diễm Châu, trưởng Ban tổ chức, ngỏ lời: “Chúng tôi có trang web mang tên ”hoasivietnam.com” cùng với Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại, Hội Họa Sĩ Việt Nam Oregon, một số anh chị em ở Bắc Cali và ở những tiểu bang xa, cùng nhau về đây tổ chức triển lãm với nhau”.

Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại do họa sĩ ViVi làm Hội trưởng. Họa sĩ ViVi cũng là phu quân của họa sĩ Cát Đơn Sa tức là ca sĩ Diễm Châu. Nói chung cuộc triển lãm do vợ chồng họa sĩ ViVi đứng ra thực hiện.

2.2. Thành phần tham dự cuộc triển lãm

1). Quan khách

Một số quan khách đặc biệt như giáo sư nhạc sĩ Lê Văn Khoa, giáo sư Toàn Phong Nguyễn Xuân Vinh, cựu đại tá Cổ Tấn Tinh Châu và một quan khách đặc biệt là họa sĩ lão thành Trương Thị Thịnh, cây cổ thụ trong giới họa sĩ miền Nam trước năm 1975. Họa sĩ tiền bối Trương Thị Thịnh tốt nghiệp thủ khoa khoá đầu tiên của trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Sài Gòn.

Trả lời phỏng vấn báo chí, cựu đại tá Cổ Tấn Tinh Châu cho biết: “Hôm nay tôi và nhà tôi đến tham dự, trước hết vì chúng tôi yêu thích hội họa. Kế đến tôi có anh bạn cùng đơn vị TQLC là họa sĩ Lương Trường Thọ, có tranh tham gia triển lãm nên tôi đến để ủng hộ tinh thần anh. Và tôi cầu chúc tất cả anh chị em họa sĩ thành công tốt đẹp, có nhiều sức khỏe để tiếp tục sáng tác”.

Nhận xét về cuộc triển lãm, giáo sư nhạc sĩ Lê Văn Khoa phát biểu: “Tôi cảm thấy các họa phẩm trưng bày trong phòng triển lãm hôm nay giống như những nốt nhạc bay bổng trong căn phòng nầy. Thật là tuyệt vời.

2). Họa sĩ tham dự triển lãm

Tham dự góp tranh triển lãm gồm có 27 họa sĩ thuộc Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại, Hội Họa Sĩ Oregon và những họa sĩ ở nhiều tiểu bang xa khác. Tất cả có 76 họa phẩm được trưng bày với nội dung Tranh Tình Xuân năm 2014.

Bảy mươi sáu họa phẩm đủ mọi thể loại, từ chân dung, phong cảnh, thú vật, hoa lá, từ hiện thực đến trừu tượng, từ sơn dầu đến tranh lụa, tất cả đều mang đến người thưởng ngoạn sự thích thú và khâm phục, có thể kết luận “Họa sĩ Việt Nam đem sắc màu vào sự sống”.

3). Cuộc triển lãm Tình Xuân thành công rực rỡ

Cuộc triển lãm được đánh giá là thành công rực rỡ. Nhiều hình ảnh độc đáo đầy xúc cảm được ghi nhận. Họa sĩ và quan khách ôm nhau mà thốt lên rằng “Cả mấy chục năm nay mới có dịp gặp lại nhau”.

Nhiều khuôn mặt nổi tiếng trong cộng đồng và đại diện các cơ quan truyền thông tham dự. Bạn bè và khách viếng ra vào tấp nập.

Các họa sĩ đơn lẻ ở những tiểu bang xa cũng có dịp đưa tranh của mình ra mắt công chúng ở “thủ đô tỵ nạn California”. Ước vọng của người cầm cọ cũng chỉ có thế thôi. Ở cuộc triển lãm các họa sĩ có dịp gặp lại nhau, đường dây nghệ thuật được thắc chặt thêm hơn.

Một đồng hương đã không ngần ngại bỏ tiền hàng ngàn đồng mua một số tác phảm để tô điểm thêm giá trị của căn nhà mình.

“Bức tranh tài liệu hiếm quý cho lịch sử hội họa ngày sau”. Đó là bức tranh mà tất cả họa sĩ tham dự triển lãm, vẽ mỗi người một nét trên một bức tranh rất lớn đặt trên sân khấu, có đề tên của mình làm kỷ niệm, nhiều khán giả cho bức tranh lịch sử là như thế.

TRANH_luong truong tho_r
Hình ảnh về cuộc triển lãm.
4). Họa sĩ và thân hữu trong nước gởi thơ chúc mừng họa sĩ Lương Trường Thọ

Nhóm thân hữu trong nước cho rằng cuộc triển lãm Sắc Màu Họa Sĩ Việt Nam lần 14 là một sự kiện hội họa đáng ghi nhớ và họ rất vui mừng khi họa sĩ Lương Trường Thọ có vinh hạnh cùng với những nhà nghệ thuật trứ danh ở Hoa Kỳ giới thiệu tranh của họ đến quần chúng, những người yêu nghệ thuật.

Bức thơ và lẳng hoa điện tử gởi tặng Lương Trường Thọ như sau:

“Thân gởi anh Lương Trường Thọ.

Xin chúc mừng anh tham gia cuộc triển lãm quy mô lớn tại Mỹ. Tên tuổi Lương Trường Thọ sẽ mãi mãi vang xa trên toàn thế giới. Bạn bè anh, nhất là các bạn J&B VN được hảnh diện có người bạn nổi tiếng Lương Trường Thọ.

Nhân dịp đầu năm mới, chúc anh chị nhiều sức khỏe, sung mãn, để sáng tác thêm nhiều bức tranh độc đáo, sâu sắc, chiếm trọn tâm hồn của những người yêu tranh, và đặc biệt hơn nữa, là thu được nhiều USD để mời anh em sang Mỹ thưởng ngoạn tranh lần tới nhé!

Xin gởi lẳng hoa điện tử của nhóm JB và bạn hữu tại Việt Nam. Chúc mừng triển lãm thành công tốt đẹp”.

Trương Đức Vọng

Vài nét về họa sĩ ViVi

ViVi Võ Hùng Kiệt hiện là Chủ Tịch Hội Họa Sĩ Việt Nam Hải Ngoại. Ông sinh ngày 14-7-1945 tại Vĩnh Long. ViVi là chữ ghép từ Việt Nam-Vĩnh Long. Tốt nghiệp trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật năm 1968. Nhập ngũ, phục vụ tại Phòng 7 (Trinh Sát Kỹ Thật) Bộ Tổng Tham Mưu QLVNCH.

Năm 1981 vượt biên sang định cư ở Canada. Năm 1995 sang sinh sống ở Mỹ, hiện ở San Diego, California.

Họa sĩ ViVi nổi tiếng là “Họa sĩ của tuổi thơ”. Trước 1975 ông vẽ cho các tờ báo Tuổi Xanh, Tuổi Hoa và Bạn Trẻ Một thời. Ông cũng có biệt tài và nổi tiếng là Họa sĩ Vẽ Tem Bưu Chính. Những con tem của ông được giới sưu tập bưu hoa trân quý. Họa sĩ ViVi đã có 17 lần triển lãm họa phẩm của ông ở hải ngoại. Vợ ông là nhà văn, ca sĩ Diễm Châu và cũng là họa sĩ Cát Đơn Sa.

TRANH_luong truong tho_q
Hình ảnh về cuộc triển lãm.
3* Họa sĩ Lương Trường Thọ tham dự triển lãm quốc tế

3.1. Tham gia các cuộc triễn lãm quốc tế như:

Cộng Hoà Liên Bang Đức (năm 2001), Hoà Lan, Bỉ, Đan Mạch, Pháp, Thụy Sĩ, Anh, Mỹ (2004-2006), Nhật Bản, Nam Hàn (2006), Thái Lan, Singapore (1972-1974).

Các giải thưởng:

Ngôi sao vàng BID, Madrid, Tây Ban Nha

Huy chương vàng mỹ thuật gỗ, Hội Mỹ Thuật VN.

Những tác phẩm đoạt giải:

Vòng tay âu yếm (Hustler) sơn dầu 122x92 cm.

Mộng Điệp (Deep Enchanted Dream) sơn dầu 120x100 cm

3.2. Lương Trường Thọ là hội viên của những tổ chức nghệ thuật sau đây:

Lương Trường Thọ sinh năm 1948 tại Khánh Hòa. Tốt nghiệp trường Mỹ Thuật Gia Định, vẽ tranh từ năm 1966 đến nay. Là hội viên của các tổ chức nghệ thuật sau đây:

- Hội Mỹ Thuật Sài Gòn

- Mekong Art

- Exotic Art Clup Hamburg, Cộng Hòa Liên Bang Đức năm 2001

- Hội viên World Art Foundation. Là hội viên người Việt Nam đầu tiên và người châu Á duy nhất từ năm 2009.

- Hội viên California Art Club, một hội được thành lập năm 1909.

4* Tham gia triển lãm hành trình nước Mỹ (All America Tour)

Họa sĩ Lương Trường Thọ là đại diện duy nhất của khu vực Á châu, là một trong 30 Master Art của Tổ Chức Mỹ Thuật Thế Giới (World Art Foundation-WAF) chọn tham dự Triển Lãm Mùa đông qua 10 thành phố lớn Hoa Kỳ từ ngày 17-10-2009 đến giữa năm 2010. Hai họa phẩm được chọn là Vòng Tay Âu Yếm (Hustler) và Mộng Điệp (Deep Enchanted Dream).

Triển lãm ở mười thành phố Hoa Kỳ: Los Angeles, Laguna Beach, La Jolla (Cali), Santa Fe (New Mexico) Scottsdale, Sedonia (Arizona), Chicago (Illinois), Cleveland (Ohio), Pittsburg (Pensylvania) và New York.

Mục đích cuộc triễn lãm là giới thiệu những tác phẩm nổi bật của các thành viên WAF đến khán giả, tại các đô thị nghệ thuật của Hoa Kỳ. Đồng thời, tác phẩm của họ cũng sẽ được trưng bày tại các Gallery uy tín ở Hoa Kỳ.

Khẩu hiệu của WAF là: “Chúng ta là những người có sứ mệnh xây dựng một xứ sở toàn cầu” (We are people with a mission building a global nation). Có ý nghĩa là sắc màu của nghệ thuật không còn biên giới của quốc gia nữa.

Từ các nơi trên thế giới, các nghệ sĩ của WAF đến gặp gỡ nhau, trao đổi, chia xẻ kiến thức, nâng cao kỹ năng, những kinh nghiệm nghề nghiệp và cả cơ hội đưa tác phẩm ra thị trường.

Truy cập website www.worldartfoundation.org của WAF, có thể xem những tác phẩm xuất sắc của các thành viên, trong đó có tác phẩm của họa sĩ người Việt Nam, Lương Trường Thọ.

TRANH_luong truong tho_p
Hình ảnh về cuộc triển lãm.
5* Ấn tượng Trừu tượng trong tranh Lương Trường Thọ

Cầm cọ trên 45 năm, có hàng trăm tác phẩm được đánh giá cao trong các kỳ triển lãm thế giới, được cho là một họa sĩ sắc màu vượt không gian, đường cọ xuyên biên giới, đúng với khẩu hiệu của WAF: “Chúng ta là những người có sứ mệnh xây dựng một xứ sở toàn cầu”.

Tranh của họa sĩ Lương Trường Thọ căn bản thì thuộc về trường phái Ấn tượng (Impressionism) nghĩa là người cầm cọ không làm công việc của cái máy chụp hình, tức là ghi lại toàn bộ và đầy đủ chi tiết của đối tượng. Trái lại người họa sĩ phái Ấn tượng dùng những đường nét đơn giản nhất, tiêu biểu và đặc trưng nhất gợi tưởng đến đối tượng. Ví dụ như “hình tượng” một thiếu nữ có thể được thể hiện bằng vài ba nét đơn sơ gợi tưởng đến một suối tóc dài hay chỉ là những đường nét mơ hồ của cái ngực căng phồng hoặc cái mông, vòng eo phụ nữ. Do đó trường phái Ấn tượng tự nó mang ý nghĩa trừu tượng.

Tranh được thể hiện một phần nào bóng dáng của tạo vật, gạn lọc chọn những sắc thái thô sơ, căn bản nhất để gợi ra sự vật, cảnh vật. Hình ảnh ta thấy như là đất đá, cát sỏi hoặc rong rêu, khóm cỏ, những kẽ tường nứt nẻ...đi từ thực tế để tiến đến trừu tượng, chỉ cố vượt qua thực cảnh một chút thôi. Khơi gợi những thầm kín giấu sau thực tế, đó là phạm vi của bán trừu tượng. Do đó, các nhà phê bình gọi họ là những họa sĩ Ấn tượng trừu tượng (Abstract Impressionism)

Đa số tranh của anh là một thế giới riêng cho sự hồi nhớ, suy tưởng, cảm nhận mang tâm hồn Việt: nón lá, áo dài, biển cả, núi sông và bóng dáng “khói sương” của người phụ nữ.

Tất cả những hình ảnh không cụ thể, không hiện thực trong trường phái Lập thể (Cubism) và trường phái Siêu thực (Surrealism) đều mang ý nghĩa trừu tượng (Abstract Art).

Tranh của Lương Trường Thọ chỉ có một phần của trừu tượng nên được cho là bán trừu tượng có tên chính thức là Ấn tượng Trừu tượng (Abstract Impressionism)

Một số tranh của họa sĩ Lương Trường Thọ

(Tắm nắng là tranh sơn dầu, được chọn tham dự triển lãm tháng 6-2008 tại Passadena, California)

5.1. Nói thêm về trường phái Trừu Tượng (Abstract Art)

Nghệ thuật trừu tượng là trào lưu hội họa đầu thế kỷ 20, khoảng 1910-1914. Nghệ thuật Trừu tượng không thể hiện đối tượng một cách cụ thể, hiện thực mà con mắt nhìn thấy.

Trừu tượng và Lập thể (Cubism) gắn bó chặt chẽ với nhau cho nên người bình thường xem tranh Lập thể và Trừu tượng chẳng hiểu gì cả, vì không cảm nhận nên không có cảm xúc.

Hỏi một người Nhật hay người Tàu bình thường rằng hai chữ “trừu tượng” có nghĩa là gì khi gắn cho một bức tranh, câu trả lời nhận được sẽ đại loại là: “Đó là bức tranh mà hình ảnh các vật như người, con mèo, ngôi nhà, cái cây, sông, núi đã bị loại ra.”

Như vậy, tranh trừu tượng là tranh trong đó hình ảnh các vật đã bị loại ra (An abstract painting is a painting where images of objects are excluded). Trong một bức tranh trừu tượng họa sĩ tạo nên một bố cục gồm các mảng màu, đường nét, hình khối, mà không nhằm diễn tả hay mô phỏng bất cứ một vật nào mắt ta nhìn thấy từ thế giới khách quan.

Vài bức tranh Trừu Tượng

Jackson Pollock (1912-1956) là người có đóng góp to lớn trong lĩnh vực tranh trừu tượng của Mỹ. Number 5 được họa sĩ nổi tiếng vẽ vào năm 1948, trên một tấm vải khổ lớn bằng cách nhỏ từng giọt sơn xuống. Đây được gọi là hình ảnh trừu tượng của một tổ chim. David Martinez, một chuyên gia tài chính Mexico mua tuyệt tác này với giá 140 triệu USD.

Câu nói của danh hài và họa sĩ biếm họa người Mỹ, Al Capp:

“Abstract art is a product of the untalented, sold by the unprincipled to the utterly bewildered.

Hội họa trừu tượng là sản phẩm của kẻ bất tài, được bán bởi kẻ bất lương cho kẻ hoàn toàn rối trí”. Đó chỉ là hài hước thôi. Bức tranh Trừu tượng Number 5 của Jackson Pollock nêu trên đã bán với giá 140 triệu đô la.

TRANH_Luong truong tho_o
Hình ảnh về cuộc triển lãm.
6*Màu sắc trong bức tranh

Ba thành phần chính của một bức tranh là đường nét của cây cọ, màu sắc và ánh sáng.

Phái Ấn Tượng chủ trương dùng cọ trình bày những gì bắt gặp trong cái nhìn đầu tiên, như thế phải vẽ nhanh, để phản ảnh sự trung thực và khách quan.

Dùng màu sắc tạo ra ánh sáng, phản ánh nội dung đề tài, có tác dụng mang tính lung linh nhưng rực rỡ. Ánh sáng được vẽ bằng cọ nhỏ, dùng màu thuần chất, không pha trộn, để tạo sự tương phản (Contrast)

6.1. Vai trò quan trọng của màu sắc đối với họa sĩ

Không có một họa sĩ nào xem nhẹ vai trò của màu sắc trong hội họa vì khả năng diễn đạt của nó về ánh sáng, bóng tối, không gian và thời gian…Sức mạnh to lớn của màu sắc là thể hiện thế giới nội tâm của con người, nhất là họa sĩ.

Họa sĩ người Pháp Edouard Manet, tiền thân của phái Ấn tưiợng, cho biết: “Nhân vật chính trong bất cứ bức tranh Ấn tượng nào cũng là ánh sáng”.

6.2. Những màu sắc trong tranh

Những màu sắc trong tranh gồm có:

1. Ba màu cấp một, căn bản là RYB.(Red, Yellow, Blue). Đỏ, Vàng, Xanh

2. Ba màu cấp hai, phụ. Pha trộn hai màu.

- Xanh lá (Green) =Vàng+Xanh dương

- Cam (Orange) = Đỏ+Vàng

- Tím (Violet) = Đỏ+Xanh dương

3. Một màu cấp ba (Pha trộn 3 màu)

- Nâu (Brown) Vàng+Xanh dương+Đỏ

4. Hai màu trung tính:

- Đen, Trắng.

6.3. Ý nghĩa của các màu

Màu đỏ. Màu truyền thống. Diễn tả sự rực rỡ, tươi trẻ.

Màu cam. Thuộc màu nóng. Sinh lực dồi dào. Thích màu cam là những người năng động, vui tính, hướng ngoại.

Màu vàng. Màu của sự sang trọng, quý phái.

Màu xanh lá. Màu của sự sống, hoà bình.

7* Sáng tạo không ngừng

“Tôi tham dự nhiều cuộc triển lãm, chung và cá nhân, cũng như tranh của mình có mặt trong các bộ sưu tập ở nhiều nơi trên thế giới, tuy nhiên, nói như thế không có nghĩa là tôi bằng lòng với chính mình. Tôi nghĩ rằng, phải cố gắng làm việc nhiều hơn nữa, để khẳng định chính mình với tiêu chí nghiêm túc, sáng tạo và không rập khuôn.

Là nghệ sĩ phải khiêm tốn chấp nhận khen chê.

Luôn luôn tìm cái mới cho mình và tự tin trong tìm tòi sáng tạo của chính mình, thì cơ hội sẽ đến”. Lương TrườngThọ tỏ bày như thế.

“Bức tranh là một phương tiện để người họa sĩ nâng mình lên, vẽ xong phải bỏ nó đi, tìm lối khác. Nếu nghệ sĩ chỉ biết dừng lại ở một tác phẩm mà không tìm cách nâng mình lên thì tranh không còn sống động nữa”. Họa sĩ bậc thầy, Nguyễn Gia Trí, để lại lời nhắn nhũ cho các thế hệ đàn em như thế.

Nên vứt bỏ mọi thành kiến cũ. Không để những lý thuyết, lý luận, chủ thuyết, nguyên tắc, những mô hình khuôn mẫu tác động, vì nó tạo ra những hình ảnh không hồn, không có sự sống.

Người họa sĩ phải say mê cái đẹp. Khi vẽ dùng cái hữu hình để nói lên cái vô hình là cảm xúc nội tâm, ý tưởng. Học tập rút kinh nghiệm của mọi người nhưng vẽ với cái bản lĩnh của chính mình. Họa sĩ Lương Trường Thọ thực hiện những nội dung đó.

8* Kết luận

Họa sĩ Lương Trường Thọ là một nhân tài rất khiêm nhường và dễ mến.Tiếp xúc với anh thì thấy ngay anh là một người đáng mến. Tìm hiểu về anh thì thấy ngay anh là một nhân tài rất khiêm nhường.

Trước đây, giới nghệ thuật trong nước từng biết đến anh như một nhà điêu khắc gỗ tài ba. Qua bàn tay nghệ thuật của anh, những mẫu gỗ thừa tưởng là vụn vặt phải bỏ đi, nhưng đã trở thành những tác phẩm đẹp và có hồn kỳ lạ.

Việc anh tham gia Triển lãm Sắc Màu Họa Sĩ Việt Nam 14 chẳng những là một vinh hạnh cho anh mà còn là niềm vui và hảnh diện của bạn bè, ngay cả trong nước cũng vui lây và có lời chúc mừng anh, hoạ sĩ Lương Trường Thọ.

Trúc Giang

Minnesota ngày 2-3-2014

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Hôm Thứ Sáu 26/9, Tổng Biên Tập JEFFREY GOLDBERG của tạp chí The Atlantic gửi ra tuyên bố phản đối lệnh của Ngũ Giác Đài về việc áp đặt, kiểm duyệt báo chí. Tuyên bố ghi rõ: “Về cơ bản, The Atlantic phản đối những hạn chế mà Ngũ Giác Đài đang cố gắng áp đặt đối với các nhà báo đưa tin về vấn đề quốc phòng và an ninh quốc gia. Những yêu cầu này vi phạm quyền Tu Chính Án Thứ Nhất của chúng ta, và quyền của người Mỹ muốn biết hình thức khai triển nguồn lực và nhân sự vốn do tiền thuế của người dân tài trợ. Những quy định này cũng phá vỡ các thông lệ lâu đời - dưới thời tổng thống của cả hai đảng, trong suốt thời kỳ chiến tranh và khủng hoảng quốc gia - vốn cho phép các phóng viên Ngũ Giác Đài thực hiện công việc của mình mà không bị can thiệp chính trị.” The Atlantic đăng tuyên bố này trên trang mạng xã hội chính thức của tạp chí.
Chuyện phải, trái ở đây không hẳn là chuyện đúng, sai mà đúng ra là chuyện bên phải (khuynh hữu hay thiên hữu) và bên trái (khuynh tả hay thiên tả) trong chính trị Mỹ. Tất nhiên, trên đời này mọi chuyện đều có hai mặt của nó. Trong chính trị cũng thế, đã có cánh phải thì ắt có cánh trái, vì đó không những là bản chất tương đối của mọi sự mọi vật mà còn là hiện tượng phải có trong một nền dân chủ. Tuy nhiên, nền chính trị Mỹ trong những năm gần đây đã bị phân cực và phân hóa trầm trọng. Thể chế dân chủ kiểu mẫu của Mỹ xưa nay đương nhiên chấp nhận sự khác biệt vì đó là một trong những yếu tính ắt có của một nền dân chủ thật sự. Nhưng đẩy sự khác biệt của mình đến mức cực đoan và biến sự khác biệt của người khác thành kẻ thù bất dung thì là hiện tượng biến dạng nguy hiểm báo hiệu sự sụp đổ của nền dân chủ. Nước Mỹ trong những năm gần đây đã chứng kiến nhiều hiện tượng cực đoan như thế.
Với sự tham gia của khoảng 100.000 binh sĩ, cuộc diễn tập quân sự Nga-Belarus mang tên “Zapad 2025” đang được khối NATO theo dõi chặt chẽ và các quốc gia phía đông của liên minh cực kỳ lo ngại, đặc biệt nhất là sau khi các máy bay không người lái của Nga xuất hiện trên bầu trời Ba Lan. Cuộc tập trận này vẫn diễn ra theo chu kỳ bốn năm một lần, nhưng lần này, chính giới và công luận xem đây là phép thử đối với khả năng phản ứng của NATO trong bối cảnh địa chính trị mới. Để đối phó, NATO và Ukraine đang tăng cường các biện pháp an ninh, khi nguy cơ chiến tranh được đánh giá là ngày càng leo thang. Kinh nghiệm từ năm 2022 cho thấy Nga đã tiến hành các cuộc tập trận trước khi mở cuộc tấn công vào Ukraine. Câu hỏi đặt ra là liệu lịch sử có lặp lại không và tình hình hiện nay nghiêm trọng đến mức nào?
Khi chính phủ liên bang đe dọa cắt hàng tỷ đô la tài trợ nghiên cứu cho Harvard, đó không chỉ là một quyết định ngân sách. Đó là một phép thử cho chính nền tảng dân chủ: liệu chính quyền có thể dùng sức mạnh tài chính để định đoạt tư tưởng hay không. Tòa án liên bang vừa trả lời dứt khoát: không.
Ở với cộng sản, tuy còn trẻ con, chúng tôi đã hiểu thấu bài học: không nói theo là có tội, mà nói khác đi lại càng là trọng tội. Bước sang Mỹ, cứ tưởng rằng mọi chuyện sẽ khác vì đây là đất tự nhận là xứ sở tự do, nơi hiến pháp bảo đảm quyền được nói. Nhưng tuần qua, sau mấy chục năm ở Mỹ, tôi bỗng bắt gặp chính mình ngập ngừng muốn nói điều thật: tôi không thích Charlie Kirk, và tôi không muốn “celebrate his life” (tôn vinh cuộc đời ông).
Không rõ ABC có lường trước được phản ứng của cộng đồng, khán giả đối với hành động cúi đầu trước áp lực và quyền lợi, dẫn đến dừng ngay lập tức Jimmy Kimmel Live! hay không, nhưng thực tế đã cho thấy một làn sóng tức giận đã bùng nổ. Viên đạn dường như quay ngược lại, xé gió, đâm thẳng vào ba ký tự khổng lồ của đế chế truyền thông. Các cuộc tẩy chay Hulu và Disney+ bắt đầu. Trang mạng Disney+ bị sụp đổ vì lượng khán giả đăng nhập để “cancel subcription” trong đêm họ ra lệnh tắt đèn sân khấu; Disney mất gần $4 tỷ trên thị trường. Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối trước trụ sở của ABC và Disney. Về phía các nhà báo, nghệ sĩ giải trí, các nhà lãnh đạo chính trị – từ Stephen Colbert đến David Letterman đến cựu Tổng thống Barack Obama – cùng lên án việc làm của ABC, coi đó là sự đầu hàng nguy hiểm trước áp lực chính trị và là phép thử đối với quyền tự do ngôn luận.
Nhìn vào những gì đang diễn ra tại nước Mỹ hiện nay, người ta không thể không liên tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa tại Trung Quốc như vậy. Cũng là cuộc tấn công vào những gì bị cho là khuynh tả, là sự tập trung quyền lực vào một cá nhân qua phong trào cuồng lãnh tụ với những vệ binh trung thành chưa từng thấy tại Hoa Kỳ.
Người ta thường có nhiều cách định nghĩa về hy vọng. Hy vọng là một cảm xúc lạc quan, một niềm tin tươi sáng rằng mọi thứ chắc chắn sẽ được cải thiện. Hy vọng có thể đến từ một tiếng nói cá nhân xa lạ nào đó trong triệu triệu người trên thế giới này. Hy vọng có thể đến từ một bản tuyên bố chung của hai phong trào đối lập. Hy vọng là phải nhận ra rằng cái ác và sự bất công có thể chiếm ưu thế ngay cả khi chúng ta đang đối đầu với nó. Hy vọng là khi nhìn thấy rõ một bên sáng và một bên tối, thấu hiểu rằng vòng cung của vũ trụ đạo đức có thể không uốn cong về phía công lý – nhưng chúng ta không tuyệt vọng. Hy vọng, là khi một đêm vinh danh nghệ thuật trở thành nơi hàng trăm người giơ cao ngọn đuốc tôn vinh sự kiên cường, tiếng nói dũng cảm, như một lời nhắc nhở với thế giới rằng nghệ thuật và nhân văn là không thể tách rời.
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.
Bạn, tôi, chúng ta, không ai an toàn trước bạo lực súng đạn ở Mỹ. Chắc người Mỹ chưa kịp quên hình ảnh người mẹ tất tả chạy trên đôi chân trần, tìm con trong vụ xả súng mới nhất ở Annunciation Catholic School in Minneapolis tháng vừa qua. Những đứa trẻ xứng đáng có đời sống an toàn để đến trường mỗi ngày và trở về an toàn trong vòng tay cha mẹ. “Thay vì kích động thêm bạo lực, các nhà lãnh đạo chính trị nên tận dụng thời điểm này để đoàn kết chúng ta hướng tới những thay đổi hợp lý về súng đạn mà đa số người Mỹ ủng hộ,” Giáo sư Robert Reich đã nói như thế.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.