Hôm nay,  

Hoàng Sa 39 Năm Sau

13/01/201300:00:00(Xem: 10946)
Trận Hoàng Sa 1974

Anh Lê Thái Phúc của hội hải quân miền Bắc Cali vừa cho biết anh em sẽ họp mặt ghi dấu, và tưởng niệm trận Hoàng Sa vào đầu năm 2013. Tổ chức tại Yerba Buena high school số 1855 Lucretia Ave. San Jose, CA 95122 vào lúc 10 giờ 30 ngày chủ nhật 20 tháng 01 năm 2013. Như vậy là, từ tháng 1-74 đến nay thấm thoát đã 39 năm.

Ngày xưa, năm 1953 vừa đỗ xong trung học tôi cũng đã từng muốn trở thành sĩ quan không quân hay hải quân. Nhưng hoàn cảnh và sự hiểu biết tin tức giới hạn, nên 1954 may mắn tốt nghiệp trường Võ bị Liên quân Đà Lạt cũng là niềm hãnh diện. Rút cuộc, suốt 21 năm bộ binh nào đâu có biết chuyện không quân hay hải quân mà bàn đến.

Năm 2008 nhân dịp nầy lấy tài liệu ra đọc về trận Hoàng Sa, tôi viết một bài có tựa đề là Lệnh khai hỏa.

Trong trận Hoàng Sa năm xưa tài liệu ghi lại có bút phê của tổng thống Thiệu ra lệnh hải quân của ta cố bảo vệ Hoàng Sa và sau cùng, nếu cần thì phải chiến đấu. Dù lệnh có thể không rõ ràng nhưng ai cũng hiểu rằng ông cho phép vị tư lệnh trên biển cả sẽ được phép quyết định khi nào nổ súng. Sau cùng chính bên hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã khai hỏa mở đầu trận hải chiến. Bài viết của chúng tôi đưa ra một tiêu đề chính là lệnh khai hỏa thực sự từ đâu. Hệ thống quân giai mở đầu từ bút phê của tổng thống tổng tư lệnh. Nhưng khi trận chiến xảy ra thì vị tư lệnh hải quân đang trên đường bay từ Sài Gòn ra Đà Nẵng. Đại tá chỉ huy hạm đội Hoàng Sa thỏa hiệp với tư lệnh hải quân vùng I cho lệnh tác xạ. Lệnh xuống hạm trưởng qua máy vô tuyến. Nhưng sau cùng khẩu lệnh bắn trực tiếp do sĩ quan tác xạ của chiến hạm.

Tình cờ của lịch sử là ông sĩ quan tác xạ của chiến hạm ra lệnh nổ súng là một trung úy quê Nam Định. Tác giả bài báo xúc động qua tin tức nên đã viết rằng Lệnh khai hỏa đã do vua Trần Nhân Tông ban hành từ thế kỷ trước. Quê hương của nhà Trần là Nam Định. Bài báo nhỏ bé của chúng tôi đã được quý độc giả tán thưởng và tin tức gửi đến cho biết có cả nhiều độc giả từ hàng ngũ sĩ quan hải quân của Việt Nam hiện nay.

Những suy luận bên cạnh Hoàng Sa-Trường Sa.

Nhân dịp đọc hải sử về các biến cố trên biển Đông, đọc tin tức về những tranh chấp giữa Trung Cộng và các quốc gia Đông Nam Á. Tôi lại có dịp nói chuyện với các vị tư lệnh hải quân và các vị hạm trưởng Việt Nam Cộng Hòa. Quan trọng nhất là tham khảo các tài liệu lien quan đã được giải mật.

Xin chia xẻ với quý vị một vài điểm sau đây.

Về trận Hoàng Sa 74:

Kết quả trận Hoàng Sa, cả 2 bên đều bị thương vong. Phía Việt Nam Cộng Hòa có lệnh đưa thêm chiến hạm ra tăng cường nhưng sau cùng có lệnh đoạn chiến. Cả 2 bên đều tuyên bố chiến thắng. Hai bên đều có buổi tiếp đón chiến sĩ trở về.Trên thực tế sau đó Việt Nam Cộng Hòa mất toàn bộ Hoàng Sa. Trận Hoàng Sa chỉ chứng tỏ một điều là dù thế yếu, phía Việt Nam Cộng Hòa đã dũng cảm chiến đấu.

Thiếu tá Phạm văn Hồng QĐI trong ngày trở về. Trung Cộng đón tầu về từ Hoàng Sa

Câu hỏi đưa ra là, nếu bên ta không nổ súng hoặc bên hải quân Việt Nam đem toàn lực ra chiến đấu ở Hoàng Sa, chuyện gì sẽ xẩy xa?

Tài liệu sau này tiết lộ cho biết là Trung Cộng quyết tâm lấy Hoàng Sa năm 74 vì được Mỹ thỏa hiệp bất can thiệp. Vì vậy nên trước sau cũng mất. Trận Hoàng Sa đơn thuần là một chứng tỏ miền Nam đã chiến đấu. Tuy nhiên, sự thoả hiệp giữa Mỹ và Trung cộng có thực sự hay không? Ở mức độ nào? Hay là chỉ hiểu ngầm? Dù rằng khi chuyện xẩy ra, Mỹ quả thực đã án binh bất động.

Về thái độ Hoa Kỳ. Những tin tức được giải mật hiện nay cho biết khi trận Hoàng Sa xẩy ra chiến hạm Mỹ được lệnh tránh xa. Thậm chí cũng không có cơ hội tiếp cứu các chiến binh hải quân VNCH lênh đênh trên biển cả. Tôi có dịp nói chuyện với các vị nguyên tư lệnh bên hải quân, mong rằng phải chi bây giờ liên lạc được với vài hạm trưởng Hoa Kỳ về hưu, nhưng ngày xưa có mặt gần trận Hoàng Sa xem cảm tưởng ra sao.

Từ phủ tổng thống, qua bộ tổng tham mưu đến bộ tư lệnh hải quân Việt Nam không có hệ thống liên lạc trực tiếp để hỏi thẳng các giới chức Mỹ xem bạn đồng minh làm ăn ra sao và đã sớm dứt tình cay đắng như thế. Chỉ còn được tin tức qua các sỹ quan tùy viên bên dưới. Về lãnh vực bang giao quốc tế qua ngoại trưởng Vương văn Bắc năm 74 cũng đã lên tiếng trên diễn đàn thế giới kết án Trung Cộng xâm lăng.

Lúc còn sinh tiền khi ngoại trưởng đến thăm viện Bảo tàng Việt Nam tại San Jose ông cũng cho biết là vì tế nhị ngoại giao nên tổng thống không đặt vấn đề công khai với chính phũ Mỹ. Suốt cuộc chiến dù hy sinh 58 ngàn chiến binh nhưng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa không hề có một hiệp ước bảo vệ hỗ tương được quốc hội thông qua.

Như vậy lẽ ra một hiệp ước như thế cần phải được vận động để chính thức ra đời vào đầu thập niên 1960. Dù chiến tranh Việt Nam là sự kiện lịch sử lớn lao của Hoa Kỳ, nhưng rút cục vẫn chỉ là cuộc chiến riêng của các vị tổng thống mà thôi.

Những tài liệu mới giải mật
1)Trung Cộng quyết tâm chiếm Hoàng Sa.

Đã có sự chuẩn bị tập dượt chu đáo rồi bất ngờ ngày 11 tháng 1-1974 Trung Cộng vừa công bố chủ quyền là lập tức đưa lực lượng tiền phương ra Hoàng Sa. Ngày 18 tháng 1 khởi sự lấn chiếm các đảo. Ngày 19 khiêu khích để gây hải chiến. Sau khi hải quân VN đoạn chiến, rút tàu ra khỏi vòng chiến. Địa phương quân và các chuyên viên vẫn còn trên đảo. Ngày 20 Trung Cộng tấn công toàn diện, dùng cả phi cơ, chiếm Hoàng Sa, bắt hết tù binh.

2) Tương quan lực lượng. Hải quân Việt Nam năm1974 quân số 40 ngàn. Khả năng trên biển chỉ có 2 khu trục, 7 tuần dương, 8 hộ tống. Có thể coi là không đủ so với nhu cầu của 5 vùng duyên hải và còn rất kém so với hải quân Trung cộng. Thêm vào đó các chiến hạm của Mỹ giao cho Việt Nam đã bị tháo gỡ các dàn hỏa tiễn. Ngay sau khi nổ súng, tùy viên quân sự Hoa kỳ tại tòa lãnh sự Đà Nẵng cho biết 17 chiến hạm Trung Quốc, 4 tàu ngầm và phi cơ từ Hải Nam đang tiến về Hoàng Sa. Vì các tin tức này, phía Việt Nam cho lệnh đoạn chiến và các chiến hạm dự trù tiến về Hoàng Sa cũng được lệnh trở về. Hoàng Sa từ đó bị Trung cộng chiếm đóng toàn bộ. Thủ tướng chính quyền Hà Nội là Phạm văn Đồng trước đó đã gửi văn thư cho Trung Cộng xác nhận chủ quyền của họ tại Biển Đông. Lá thư oan trái đó vẫn còn di lụy cho đến nay.

3) Liên lạc nội bộ. Phó đề đốc Diệp quang Thủy, tham mưu trưởng hải quân VNCH đã tham khảo với tùy viên quân lực Hoa Kỳ là đại tá Kussan. Phía Hoa Kỳ từ chối yểm trợ tác chiến và từ chối ngay cả việc tiếp cứu thủy thủ và phi công Việt Nam trên biển cả. Hoa Kỳ lấy cớ phải thi hành hiệp ước Paris.

Kế hoạch dùng phi cơ chiến đấu của miền Nam hạ cánh xuống hàng không mẫu hạm USS Enterprrise để nhận tiếp tế nhiên liệu cũng không được chấp thuận. Phía Việt Nam lúc đó có dự trù phi vụ cảm tử cứ bay ra chiến đấu rồi đáp xuống mẫu hạm Hoa Kỳ không cần xin phép hoặc nhẩy dù xuống biển. Nhưng giờ chót lệnh hủy bỏ. Các phi công F5 của không quân Việt Nam mất cơ hội không chiến với Mig của Trung Cộng và cũng không có dịp yểm trợ cho chiến trường Hoàng Sa.

Tin tức cũng cho biết khi cuộc chiến xẩy ra các chiến hạm của đệ thất hạm đội Hoa Kỳ vẫn còn hiện diện tại khu vực.

4)Không vướng mắc biển Đông. Ngay sau khi trận hải chiến Hoàng Sa xẩy ra chỉ kéo dài 30 phút vào ngày 19 tháng 1-1974, qua ngày 20 Trung Cộng tiến chiếm toàn diện thì vào ngày 22 tháng 1 tổng thống VNCH gửi thư riêng cho tổng thống Hoa Kỳ Nixon. Ngày 25 và 31 tháng 1-1974 ngoại trưởng Kissinger đã chủ tọa hai buổi họp bàn về biển Đông. Có thể hiểu là để xác định lập trường và tìm cách trả lời cho VNCH. Buổi họp có sự hiện diện của đô đốc Thomas H, Moorer, chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân, William Colby giám đốc CIA. Ông Clements thứ trưởng quốc phòng. Kết luận của buổi họp này ghi nhận rằng lúc đó Hoa Kỳ tránh xa vụ tranh chấp biển Đông. Dù Hoàng Sa đã mất vào tay Trung cộng và sau đó nếu có chuyện xảy ra tại Trường Sa thì Mỹ cũng không dự trù yểm trợ cho Nam Việt Nam cũng như Phi luật Tân. Đó là quan điểm của Mỹ năm 1974. Tháng 2-1974 ông Nixon chỉ thị cho đại sứ Martin gặp trực tiếp để trả lời ông Thiệu. Không có tin gì được tiết lộ về việc này.

Chúng ta làm gì

Sau trận Hoàng Sa 1974, đã gần 40 năm qua mà sao biển Đông dường như vẫn còn dậy sống. Nếu hoàn cảnh cứ nhì nhằng như hiện nay, thì sẽ không có câu hỏi đặt ra để giải đáp. Tuy nhiên, nếu giả thuyết chiến tranh giữa Việt Nam và Trung Quốc xảy ra thì những người Việt hải ngọai sẽ làm gì. Thật là một câu hỏi khó cho chúng ta.

Tù binh Trung Cộng và tù binh Việt Cộng trong chiến tranh biên giới 1979

Nhưng sự thực việc này đã xảy ra năm 1979 và 1980. Trận chiến biên giới Việt Trung đã bùng nổ và hình ảnh kinh hoàng vẫn còn dấu kín nay mới dần dần tiết lộ. Trong suốt cuộc chiến tranh đó, phần lớn cựu chiến binh VNCH trong các trại tập trung lao cải và đã được di chuyển từ biên giới về miền Trung.

Lúc đó tại hải ngoại trên thực tế người Việt không có thái độ và hành động gì rõ rệt. Bây giờ nếu chuyện đó xảy ra một lần nữa. Chúng ta sẽ làm gì. Quả thực không thể có câu trả lời thực tế và thỏa đáng. Quý vị nghĩ sao?

Rồi đây, mỗi năm vào tháng giêng, chúng ta họp mặt tưởng niệm Hoàng Sa sẽ lại có dịp suy tư về một đề tài muôn thuở.

Năm 1988, Trung Cộng đánh Trường Sa, hải quân của cộng sản Việt Nam ở trong hoàn cảnh phơi mình làm bia cho địch bắn. Hình ảnh chiếu lên Youtube xem thực đau lòng.

Năm 1974 Trung Cộng chiếm Hoàng Sa của VNCH, Hoa Kỳ quay mặt đi. Năm 1988 Trung Cộng đánh Trường Sa trong tay Việt Cộng, Hoa Kỳ cũng làm ngơ. Bây giờ là 2013, gần 40 năm sau, sự quyết tâm của Hoa Kỳ tại biển Đông đến mức độ nào, vẫn còn là dấu hỏi.

Lời nhắn gửi sau cùng

Bắc CA sẽ tưởng niệm trận Hoàng Sa. Tổ chức tại Yerba Buena high school số 1855 Lucretia Ave. San Jose, CA 95122 vào lúc 10 giờ 30 ngày chủ nhật 20 tháng 01 năm 2013. Xin mời toàn thể quí vị tham dự. Luận cổ suy kim trong trang sử đau thương cũng đành biết vậy. Tưởng niệm anh em vốn là tình nghĩa vẫn trong tầm tay, làm ngơ sao đành.

[email protected]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ông X. Nguyễn bị trục xuất vào sáng sớm của một ngày trong tháng Tư. Cuối ngày hôm đó, vào lúc 5 giờ chiều, cô K. Nguyễn bay về Sài Gòn. Cô đến phi trường Tân Sơn Nhứt sau chuyến bay trục xuất anh cô khoảng một ngày.“Khi đến Tân Sơn Nhứt, họ đưa anh tôi và mấy người bị trục xuất một lối đi đặc biệt để vào nơi làm thủ tục hải quan. Họ phỏng vấn, lăn tay, làm giấy tờ. Rồi họ đọc tên từng người, nếu có thân nhân, họ sẽ dắt ra cổng, bàn giao lại cho người nhà. Với ai không có thân nhân, nhưng có tên trong danh sách của Ba Lô Project (BLP) thì tình nguyện viên của nhóm sẽ nhận. BLP cho mỗi người một ba lô, trong đó có những vật dụng cá nhân cần thiết, một điện thoại có sim sẵn và $50”, cô K. kể.
Tôi có một người bạn viết lách văn nghệ. Chị cho rằng mình có chút tài nghệ, đủ để khi cần móc túi lấy ra xài. Chị không viết đều. Chỉ viết khi thích – đôi khi chị viết gửi vài tạp chí mạng, có khi chỉ viết để đó, không gửi ai. Chị sống trên căn gác nhỏ, gọi đó là "giang sơn sáng tác" của riêng mình. Mỗi ngày chị dậy lúc gần trưa, pha ly cà phê nguội, rồi mở máy tính. Có bài chị viết ngay sau ngụm cà-phê đầu tiên – vài chục phút là xong – gửi đi ngay rồi gập máy, đi ngủ tiếp. Có bài để ba năm hôm, không sửa gì cả, gửi đi như vậy. Tôi hỏi: “Sao không đọc lại?” Chị nhún vai: Lúc viết là thật nhất. Sửa nhiều, mất hồn. Tôi hỏi tiếp: Không sợ thiếu sót? Chị cười, lấy ngón tay chỉ lên bức thư pháp trên tường:“Tri túc giả phú” (Biết đủ là đủ).
Kể từ khi Donald Trump tái đắc cử Tổng thống, giới sáng lập và đầu tư trong lĩnh vực công nghệ cao tại Thung lũng Silicon – gồm các tỷ phú như Elon Musk, Jeff Bezos và Mark Zuckerberg – đã được xem là những nhân vật có ảnh hưởng quan trọng đối với chính quyền mới. Họ xuất hiện trong lễ nhậm chức của Trump và nhanh chóng đóng vai trò chính trong việc định hình các chính sách "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại". Với niềm tin mãnh liệt vào tiềm năng của công nghệ hiện đại, những nhà lãnh đạo này tin rằng họ có thể vận hành nó trong khuôn khổ một nền kinh tế thị trường tự do. Họ cổ súy cho sự phát triển không giới hạn của một hình thái tư bản tự do tuyệt đối và công nghệ có thể giải quyết hầu hết các vấn đề xã hội và quốc gia. Trong tầm nhìn của các cá nhân tiên phong công nghệ, họ muốn có vai trò lãnh đạo trong việc xóa bỏ các thủ tục hành chính phức tạp của nhà nước phúc lợi. Đó là hai điều kiện tiên quyết để tăng tốc cho các tiến bộ xã hội,
Ba giờ sáng của một ngày giữa Tháng Tư, cả hệ thống điện và điện thoại trong trại giam Adelanto Detention Center (California) đồng loạt bị ngắt. Bóng tối phủ trùm khắp các khu vực. Nhân viên trại giam đi từng khu vực, gõ cửa từng phòng, gọi tên “những người được chọn.” Mỗi phòng một, hoặc hai người bị gọi tên. “Thu xếp đồ đạc của các anh” – lệnh được truyền đi vắn tắt, không giải thích. Ông X. Nguyễn, cư dân của Santa Ana, đến Mỹ từ năm 1990, là một trong những người bị đánh thức được lệnh phải thu dọn đồ đạc.Cùng với những người khác - không ai biết ai vì tất cả đèn đã tắt, trong bóng tối họ bị áp tải ra khỏi trại giam trong tình trạng tay bị còng, chân bị xích. Chỉ đến khi bước vào chiếc xe bít bùng, họ mới nhận ra nhau qua cùng tiếng Mẹ đẻ, mới biết mình không đơn độc – mà cùng những người khác cùng ngôn ngữ, cùng cố hương, cùng một chuyến đi không có ngày trở lại. “Họ đưa anh tôi và những người trên xe đến tòa nhà INS (Immigration and Naturalization Service) ở Los Angeles.
Chuyện đời của Tổng thống Donald Trump như một cuốn sách, không phải tự truyện, không phải tiểu sử, là một trường thiên tiểu thuyết đang viết vào chương cuối cùng. Đã gọi là tiểu thuyết, nghĩa là không thật như đời thường, có nhiều diễn biến ly kỳ, bí mật và những âm thầm giấu giếm bên trong. Nhân vật chính là một người có đời sống phóng đảng từ trẻ đến già. Con nhà giàu, đẹp trai, học không giỏi. Bảy mươi mấy năm sống có thể gôm vào sáu chữ: Ham gái. Ham danh. Ham tiền. Ông không có khả năng gì đặc biệt, ngoài trừ khả năng bạo phổi, quen thói tỷ phú quyền lực, ít học, kém tư cách, ông muốn nói gì thì nói, muốn tuyên bố gì thì tuyên bố, bất kể đúng sai, bất kể hậu quả. Việc này khiến ông nổi bật giữa những kiểu mẫu đứng đắn, đạo hạnh, tử tế, trí thức của các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ dọc theo lịch sử. Sự phá vỡ tư cách lãnh đạo theo truyền thống, lạ lùng, được một số đông cử tri ủng hộ.
Tôi có một đứa cháu gái. Mỗi sáng, cháu ngồi trên bậc thềm, chăm chỉ buộc dây giày. Mỗi bên phải đều nhau, mỗi nút thắt phải đúng thứ tự. Nếu lỡ tay thắt ngược, cháu sẽ gỡ ra và làm lại từ đầu – đôi khi ba, bốn lần. Cháu sẽ nhất định không chịu đi học cho đến khi nào giây thắt thật ngay ngắn. Cháu thuộc dạng trẻ em tự kỷ – một khác biệt mà người ngoài mới nhìn vào khó thấy. Và để được hỗ trợ trong lớp học, con bé phải làm điều mà cả hệ thống ép nó làm: thi IQ. Nếu điểm thấp quá, cháu bị đưa ra khỏi lớp chính. Nếu điểm “không thấp đủ,” cháu lại không được hỗ trợ vì không đạt tiêu chuẩn “khuyết tật.” Cùng một con số, khi là tấm thẻ vào cửa, khi là án lệnh đuổi ra khỏi cửa. Và chẳng ai thấy việc này có gì sai. Tất cả đều hợp lệ. Tất cả đều dựa vào một niềm tin: con người có thể đo được bằng ba con số.
Trong tháng 7 năm 2025, Thượng Viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu gần như hoàn toàn theo đường lối đảng phái để hủy bỏ khoản ngân sách trị giá 1.1 tỷ MK đã được chuẩn thuận cấp cho Tập Đoàn Phát Thanh Truyền Hình Công Cộng (Corporation for Public Broadcasting, CPB). Những người ủng hộ quyết định này cho rằng đây là hành động cần thiết để ngừng tài trợ cho “cánh truyền thông thiên tả.” “Phát thanh truyền hình công cộng đã rơi vào tay các nhà hoạt động đảng phái từ lâu rồi,” TNS Ted Cruz (Texas) tuyên bố, khẳng định chính phủ không cần thiết phải tài trợ cho các cơ quan báo chí “thiếu công tâm.” Ông châm biếm: “Muốn xem tuyên truyền của phe cấp tiến hả, cứ bật MSNBC đi.”
Tổng thống Donald Trump đã cố gắng áp đặt Hoa Kỳ lên thế giới và tách đất nước ra khỏi thế giới. Ông bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai bằng cách vung vũ lực cứng của Mỹ, đe dọa Đan Mạch về quyền kiểm soát Greenland, và đề nghị sẽ giành lại kênh đào Panama. Ông đã sử dụng thành công các mối đe dọa về thuế quan trừng phạt để ép buộc Canada, Colombia và Mexico về các vấn đề nhập cư. Ông đã rút khỏi các hiệp định khí hậu Paris và Tổ chức Y tế Thế giới. Vào tháng 4, ông đã khiến thị trường toàn cầu rơi vào hỗn loạn bằng cách công bố thuế quan sâu rộng đối với các quốc gia trên toàn thế giới. Không lâu sau đó, ông đã thay đổi chiến thuật bằng cách rút lại hầu hết các mức thuế bổ sung, mặc dù vẫn tiếp tục gây sức ép cho một cuộc thương chiến với Trung Quốc – mặt trận chủ yếu trong cuộc tấn công hiện nay để chống lại đối thủ chính của Washington...
Tài liệu ghi chép lịch sử Tòa Bạch Ốc cho biết, khi nhân viên dưới thời chính quyền của Woodrow Wilson chuẩn bị dời vị trí của Vườn Hồng, họ nhìn thấy hồn ma của cố Đệ Nhất Phu Nhân Dolley Madison, phu nhân của cố Tổng thống đời thứ tư của Mỹ James Madison. Thế là, để “xoa dịu” bà Madison, họ quyết định không di dời nữa và Vườn Hồng ở nơi đó cho đến tận bây giờ. Ông Jeremiah Jerry Smith làm việc trong Toà Bạch Ốc dưới thời của chính quyền Tổng Thống Ulysses S. Grant vào cuối những năm 1860. Trong suốt 35 năm, ông là một người hầu, quản gia, đầu bếp, gác cửa, dọn dẹp văn phòng. Smith là người được các ký giả, người viết sách tìm đến khi họ muốn biết về tin tức hoặc chuyện hậu cung. Theo tài liệu lịch sử của White House, ông Smith nói từng nhìn thấy hồn ma của Lincoln, Grant, McKinley và một số đệ nhất phu nhân từ năm 1901 đến 1904.
Trong nhóm bạn bè khá thân, chúng tôi có một cặp bạn - anh chồng là người tốt bụng, dễ mến; anh yêu vợ, nhưng lại có tình ý với một người khác. Khi bạn bè nhắc, anh luôn trả lời chắc nịch: “Vợ tôi đơn giản lắm, bả ấy chẳng để ý, cũng chẳng hay biết gì đâu.”Cô vợ cũng là bạn tôi, một người hiền lành, tử tế. Khi nghe tiếng gần tiếng xa, bạn chỉ cười nhẹ nhàng: “Mình chẳng muốn biết, biết chi cho mệt, cứ nhắm mắt, rồi mọi chuyện cũng qua thôi.”


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.