Hôm nay,  

Hoàng Sa 39 Năm Sau

13/01/201300:00:00(Xem: 10945)
Trận Hoàng Sa 1974

Anh Lê Thái Phúc của hội hải quân miền Bắc Cali vừa cho biết anh em sẽ họp mặt ghi dấu, và tưởng niệm trận Hoàng Sa vào đầu năm 2013. Tổ chức tại Yerba Buena high school số 1855 Lucretia Ave. San Jose, CA 95122 vào lúc 10 giờ 30 ngày chủ nhật 20 tháng 01 năm 2013. Như vậy là, từ tháng 1-74 đến nay thấm thoát đã 39 năm.

Ngày xưa, năm 1953 vừa đỗ xong trung học tôi cũng đã từng muốn trở thành sĩ quan không quân hay hải quân. Nhưng hoàn cảnh và sự hiểu biết tin tức giới hạn, nên 1954 may mắn tốt nghiệp trường Võ bị Liên quân Đà Lạt cũng là niềm hãnh diện. Rút cuộc, suốt 21 năm bộ binh nào đâu có biết chuyện không quân hay hải quân mà bàn đến.

Năm 2008 nhân dịp nầy lấy tài liệu ra đọc về trận Hoàng Sa, tôi viết một bài có tựa đề là Lệnh khai hỏa.

Trong trận Hoàng Sa năm xưa tài liệu ghi lại có bút phê của tổng thống Thiệu ra lệnh hải quân của ta cố bảo vệ Hoàng Sa và sau cùng, nếu cần thì phải chiến đấu. Dù lệnh có thể không rõ ràng nhưng ai cũng hiểu rằng ông cho phép vị tư lệnh trên biển cả sẽ được phép quyết định khi nào nổ súng. Sau cùng chính bên hải quân Việt Nam Cộng Hòa đã khai hỏa mở đầu trận hải chiến. Bài viết của chúng tôi đưa ra một tiêu đề chính là lệnh khai hỏa thực sự từ đâu. Hệ thống quân giai mở đầu từ bút phê của tổng thống tổng tư lệnh. Nhưng khi trận chiến xảy ra thì vị tư lệnh hải quân đang trên đường bay từ Sài Gòn ra Đà Nẵng. Đại tá chỉ huy hạm đội Hoàng Sa thỏa hiệp với tư lệnh hải quân vùng I cho lệnh tác xạ. Lệnh xuống hạm trưởng qua máy vô tuyến. Nhưng sau cùng khẩu lệnh bắn trực tiếp do sĩ quan tác xạ của chiến hạm.

Tình cờ của lịch sử là ông sĩ quan tác xạ của chiến hạm ra lệnh nổ súng là một trung úy quê Nam Định. Tác giả bài báo xúc động qua tin tức nên đã viết rằng Lệnh khai hỏa đã do vua Trần Nhân Tông ban hành từ thế kỷ trước. Quê hương của nhà Trần là Nam Định. Bài báo nhỏ bé của chúng tôi đã được quý độc giả tán thưởng và tin tức gửi đến cho biết có cả nhiều độc giả từ hàng ngũ sĩ quan hải quân của Việt Nam hiện nay.

Những suy luận bên cạnh Hoàng Sa-Trường Sa.

Nhân dịp đọc hải sử về các biến cố trên biển Đông, đọc tin tức về những tranh chấp giữa Trung Cộng và các quốc gia Đông Nam Á. Tôi lại có dịp nói chuyện với các vị tư lệnh hải quân và các vị hạm trưởng Việt Nam Cộng Hòa. Quan trọng nhất là tham khảo các tài liệu lien quan đã được giải mật.

Xin chia xẻ với quý vị một vài điểm sau đây.

Về trận Hoàng Sa 74:

Kết quả trận Hoàng Sa, cả 2 bên đều bị thương vong. Phía Việt Nam Cộng Hòa có lệnh đưa thêm chiến hạm ra tăng cường nhưng sau cùng có lệnh đoạn chiến. Cả 2 bên đều tuyên bố chiến thắng. Hai bên đều có buổi tiếp đón chiến sĩ trở về.Trên thực tế sau đó Việt Nam Cộng Hòa mất toàn bộ Hoàng Sa. Trận Hoàng Sa chỉ chứng tỏ một điều là dù thế yếu, phía Việt Nam Cộng Hòa đã dũng cảm chiến đấu.

Thiếu tá Phạm văn Hồng QĐI trong ngày trở về. Trung Cộng đón tầu về từ Hoàng Sa

Câu hỏi đưa ra là, nếu bên ta không nổ súng hoặc bên hải quân Việt Nam đem toàn lực ra chiến đấu ở Hoàng Sa, chuyện gì sẽ xẩy xa?

Tài liệu sau này tiết lộ cho biết là Trung Cộng quyết tâm lấy Hoàng Sa năm 74 vì được Mỹ thỏa hiệp bất can thiệp. Vì vậy nên trước sau cũng mất. Trận Hoàng Sa đơn thuần là một chứng tỏ miền Nam đã chiến đấu. Tuy nhiên, sự thoả hiệp giữa Mỹ và Trung cộng có thực sự hay không? Ở mức độ nào? Hay là chỉ hiểu ngầm? Dù rằng khi chuyện xẩy ra, Mỹ quả thực đã án binh bất động.

Về thái độ Hoa Kỳ. Những tin tức được giải mật hiện nay cho biết khi trận Hoàng Sa xẩy ra chiến hạm Mỹ được lệnh tránh xa. Thậm chí cũng không có cơ hội tiếp cứu các chiến binh hải quân VNCH lênh đênh trên biển cả. Tôi có dịp nói chuyện với các vị nguyên tư lệnh bên hải quân, mong rằng phải chi bây giờ liên lạc được với vài hạm trưởng Hoa Kỳ về hưu, nhưng ngày xưa có mặt gần trận Hoàng Sa xem cảm tưởng ra sao.

Từ phủ tổng thống, qua bộ tổng tham mưu đến bộ tư lệnh hải quân Việt Nam không có hệ thống liên lạc trực tiếp để hỏi thẳng các giới chức Mỹ xem bạn đồng minh làm ăn ra sao và đã sớm dứt tình cay đắng như thế. Chỉ còn được tin tức qua các sỹ quan tùy viên bên dưới. Về lãnh vực bang giao quốc tế qua ngoại trưởng Vương văn Bắc năm 74 cũng đã lên tiếng trên diễn đàn thế giới kết án Trung Cộng xâm lăng.

Lúc còn sinh tiền khi ngoại trưởng đến thăm viện Bảo tàng Việt Nam tại San Jose ông cũng cho biết là vì tế nhị ngoại giao nên tổng thống không đặt vấn đề công khai với chính phũ Mỹ. Suốt cuộc chiến dù hy sinh 58 ngàn chiến binh nhưng giữa Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa không hề có một hiệp ước bảo vệ hỗ tương được quốc hội thông qua.

Như vậy lẽ ra một hiệp ước như thế cần phải được vận động để chính thức ra đời vào đầu thập niên 1960. Dù chiến tranh Việt Nam là sự kiện lịch sử lớn lao của Hoa Kỳ, nhưng rút cục vẫn chỉ là cuộc chiến riêng của các vị tổng thống mà thôi.

Những tài liệu mới giải mật
1)Trung Cộng quyết tâm chiếm Hoàng Sa.

Đã có sự chuẩn bị tập dượt chu đáo rồi bất ngờ ngày 11 tháng 1-1974 Trung Cộng vừa công bố chủ quyền là lập tức đưa lực lượng tiền phương ra Hoàng Sa. Ngày 18 tháng 1 khởi sự lấn chiếm các đảo. Ngày 19 khiêu khích để gây hải chiến. Sau khi hải quân VN đoạn chiến, rút tàu ra khỏi vòng chiến. Địa phương quân và các chuyên viên vẫn còn trên đảo. Ngày 20 Trung Cộng tấn công toàn diện, dùng cả phi cơ, chiếm Hoàng Sa, bắt hết tù binh.

2) Tương quan lực lượng. Hải quân Việt Nam năm1974 quân số 40 ngàn. Khả năng trên biển chỉ có 2 khu trục, 7 tuần dương, 8 hộ tống. Có thể coi là không đủ so với nhu cầu của 5 vùng duyên hải và còn rất kém so với hải quân Trung cộng. Thêm vào đó các chiến hạm của Mỹ giao cho Việt Nam đã bị tháo gỡ các dàn hỏa tiễn. Ngay sau khi nổ súng, tùy viên quân sự Hoa kỳ tại tòa lãnh sự Đà Nẵng cho biết 17 chiến hạm Trung Quốc, 4 tàu ngầm và phi cơ từ Hải Nam đang tiến về Hoàng Sa. Vì các tin tức này, phía Việt Nam cho lệnh đoạn chiến và các chiến hạm dự trù tiến về Hoàng Sa cũng được lệnh trở về. Hoàng Sa từ đó bị Trung cộng chiếm đóng toàn bộ. Thủ tướng chính quyền Hà Nội là Phạm văn Đồng trước đó đã gửi văn thư cho Trung Cộng xác nhận chủ quyền của họ tại Biển Đông. Lá thư oan trái đó vẫn còn di lụy cho đến nay.

3) Liên lạc nội bộ. Phó đề đốc Diệp quang Thủy, tham mưu trưởng hải quân VNCH đã tham khảo với tùy viên quân lực Hoa Kỳ là đại tá Kussan. Phía Hoa Kỳ từ chối yểm trợ tác chiến và từ chối ngay cả việc tiếp cứu thủy thủ và phi công Việt Nam trên biển cả. Hoa Kỳ lấy cớ phải thi hành hiệp ước Paris.

Kế hoạch dùng phi cơ chiến đấu của miền Nam hạ cánh xuống hàng không mẫu hạm USS Enterprrise để nhận tiếp tế nhiên liệu cũng không được chấp thuận. Phía Việt Nam lúc đó có dự trù phi vụ cảm tử cứ bay ra chiến đấu rồi đáp xuống mẫu hạm Hoa Kỳ không cần xin phép hoặc nhẩy dù xuống biển. Nhưng giờ chót lệnh hủy bỏ. Các phi công F5 của không quân Việt Nam mất cơ hội không chiến với Mig của Trung Cộng và cũng không có dịp yểm trợ cho chiến trường Hoàng Sa.

Tin tức cũng cho biết khi cuộc chiến xẩy ra các chiến hạm của đệ thất hạm đội Hoa Kỳ vẫn còn hiện diện tại khu vực.

4)Không vướng mắc biển Đông. Ngay sau khi trận hải chiến Hoàng Sa xẩy ra chỉ kéo dài 30 phút vào ngày 19 tháng 1-1974, qua ngày 20 Trung Cộng tiến chiếm toàn diện thì vào ngày 22 tháng 1 tổng thống VNCH gửi thư riêng cho tổng thống Hoa Kỳ Nixon. Ngày 25 và 31 tháng 1-1974 ngoại trưởng Kissinger đã chủ tọa hai buổi họp bàn về biển Đông. Có thể hiểu là để xác định lập trường và tìm cách trả lời cho VNCH. Buổi họp có sự hiện diện của đô đốc Thomas H, Moorer, chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân, William Colby giám đốc CIA. Ông Clements thứ trưởng quốc phòng. Kết luận của buổi họp này ghi nhận rằng lúc đó Hoa Kỳ tránh xa vụ tranh chấp biển Đông. Dù Hoàng Sa đã mất vào tay Trung cộng và sau đó nếu có chuyện xảy ra tại Trường Sa thì Mỹ cũng không dự trù yểm trợ cho Nam Việt Nam cũng như Phi luật Tân. Đó là quan điểm của Mỹ năm 1974. Tháng 2-1974 ông Nixon chỉ thị cho đại sứ Martin gặp trực tiếp để trả lời ông Thiệu. Không có tin gì được tiết lộ về việc này.

Chúng ta làm gì

Sau trận Hoàng Sa 1974, đã gần 40 năm qua mà sao biển Đông dường như vẫn còn dậy sống. Nếu hoàn cảnh cứ nhì nhằng như hiện nay, thì sẽ không có câu hỏi đặt ra để giải đáp. Tuy nhiên, nếu giả thuyết chiến tranh giữa Việt Nam và Trung Quốc xảy ra thì những người Việt hải ngọai sẽ làm gì. Thật là một câu hỏi khó cho chúng ta.

Tù binh Trung Cộng và tù binh Việt Cộng trong chiến tranh biên giới 1979

Nhưng sự thực việc này đã xảy ra năm 1979 và 1980. Trận chiến biên giới Việt Trung đã bùng nổ và hình ảnh kinh hoàng vẫn còn dấu kín nay mới dần dần tiết lộ. Trong suốt cuộc chiến tranh đó, phần lớn cựu chiến binh VNCH trong các trại tập trung lao cải và đã được di chuyển từ biên giới về miền Trung.

Lúc đó tại hải ngoại trên thực tế người Việt không có thái độ và hành động gì rõ rệt. Bây giờ nếu chuyện đó xảy ra một lần nữa. Chúng ta sẽ làm gì. Quả thực không thể có câu trả lời thực tế và thỏa đáng. Quý vị nghĩ sao?

Rồi đây, mỗi năm vào tháng giêng, chúng ta họp mặt tưởng niệm Hoàng Sa sẽ lại có dịp suy tư về một đề tài muôn thuở.

Năm 1988, Trung Cộng đánh Trường Sa, hải quân của cộng sản Việt Nam ở trong hoàn cảnh phơi mình làm bia cho địch bắn. Hình ảnh chiếu lên Youtube xem thực đau lòng.

Năm 1974 Trung Cộng chiếm Hoàng Sa của VNCH, Hoa Kỳ quay mặt đi. Năm 1988 Trung Cộng đánh Trường Sa trong tay Việt Cộng, Hoa Kỳ cũng làm ngơ. Bây giờ là 2013, gần 40 năm sau, sự quyết tâm của Hoa Kỳ tại biển Đông đến mức độ nào, vẫn còn là dấu hỏi.

Lời nhắn gửi sau cùng

Bắc CA sẽ tưởng niệm trận Hoàng Sa. Tổ chức tại Yerba Buena high school số 1855 Lucretia Ave. San Jose, CA 95122 vào lúc 10 giờ 30 ngày chủ nhật 20 tháng 01 năm 2013. Xin mời toàn thể quí vị tham dự. Luận cổ suy kim trong trang sử đau thương cũng đành biết vậy. Tưởng niệm anh em vốn là tình nghĩa vẫn trong tầm tay, làm ngơ sao đành.

[email protected]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.