Nhật Bản Tháng Tư, Hoa Đào và Cá Sống… (2)<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Nguyễn Q.
(Phần 2, hếtø)
Sáng nay đi Hakone, tới ga sớm để đổi mấy cái Japan Rails pass. Nhật Bản thống trị thế giới với xe hơi và đồ điện tử, bị Mỹ chiếm đóng từ sau thế chiến thứ hai – mấy ai biết sushi trở thành thịnh hành là vì những người lính GI Mỹ ở Nhật - nhưng không phải ai cũng nói tiếng Anh. Một ngườì làm việc trong tiệm bán máy ảnh Nikon rất lớn ở <"xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />
ngày hết hạn là 6 tháng 4 năm 21. Nói đuà với người bạn đi cùng là mình mua có một tuần mà họ ghi lộn ngày cho đi tới năm 2021, chắc phải qua lại nhiều lần nữa để đi cho đáng tiền. Thật ra, đó là năm riêng của Nhật, tính từ lúc vị vua hiện tại Akihito lên ngôi năm 1989, đến nay đã 21 năm. Đứng nhìn họ làm việc mới cảm phục tinh thần tập thể của họ. Không ai ngồi yên trong khi người khác làm, cho dù đã làm xong công việc của mình. Có phải vì thế mà có câu nói là Một người Viêt
Từ Shijuku đi Hokane phải đổi qua bốn chuyến xe lửa. Chuyến thứ nhất, Chuo line, mười lăm phút từ đây về Tokyo station, đổi qua chuyến bullet train về Odawara chạy hơn một tiếng, rồi từ đó thêm hai chuyến tàu chợ về ga Gora, và cuối cùng là năm phút taxi về hotel. Nghe thì nhiêu khê quá nhưng hết sức thú vị vì học hỏi được rất nhiều. Đi một ngày đàng học một sàng khôn mà! Tàu chạy nhanh và đúng tới từng phút một, như những bài quảng cáo về du lịch nói là có thể dùng để chỉnh đồng hồ. Đứng ngay trước chỗ lên xuống toa xe của mình chờ chuyến 12 giờ 14 phút, lấy thí dụ, đừng bước lên chuyến xe dừng lại lúc 12 giờ 10 phút, sẽ nhầm. Đó chưa phải là chuyến của mình. Chuyến của mình sẽ dừng lúc 12 giờ 13 phút và chạy lúc 12 giờ 14 phút. Nơi đến cũng thế thôi. Nếu trên vé ghi giờ đến là 2 giờ 16 phút thì cứ việc ngồi cho tới 2 giờ 14 phút, rồi đứng dậy lấy đồ đạc và đi tới cửa trong vòng hai phút để bước ra khỏi xe. Không cần phải lo lắng nhìn quanh để biết chắc đây là nơi mình muốn tới, chỉ cần nhìn đồng hồ thì biết mình ở đâu. Mỗi ga xe lửa là một siêu thị, với đủ mọi thứ trên đời. Mỗi lần chờ xe, những người bạn chia nhau chạy mua một đống bánh tây: croissant, tart, bánh mì thường, bánh mì ngọt, bánh mì có ít trái cây và dĩ nhiên là có thêm mấy hộp xôi rất đẹp, để đem theo lên tàu ăn sáng, ăn trưa. Ăn tối đã có sushi …
Hai chuyến tàu chợ từ Odawara đi Hakone chạy chậm băng qua những khu rừng thưa êm đềm, đó đây với những cây đào đang nở hoa, sà cành vướng cả đường đi. Xa xa là những dãy núi thấp trùng điệp, với vài ba căn nhà rải rác ẩn hiện thanh bình như cảnh trong tranh. Xe có thể chạy thể chạy vài ba giờ nữa mà mắt vẫn muốn nhìn ra cửa sổ không biết mỏi.
Khách sạn ở Hokane do bà Nhật ở sở giữ dùm chỉ có mười mấy phòng, đúng là dành cho người Nhật: giá phòng tính theo đầu người, chỉ nhận tiền mặt, bỏ giày ra ở lobby và không có phòng tắm riêng. Không biết tại sao có nhiều người làm big deal về những nhà tắm chung ở vùng nầy. Những ai đi tập gym đều biết trong phòng thay đồ - dĩ nhiên là đang nói chuyện phía bên đàn ông thôi – đèn đuốc sáng trưng, các ông trần truồng đi lại hiên ngang mà chẳng ai dòm ngó để ý tới ai. Đủ cỡ, đủ màu sắc, đủ hình dáng, đủ trạng thái, đủ khuynh hướng chinh trị - thiên tả hay thiên hữu - rồi còn tới đứng trước kính ngắm nghía soi mình, cạo râu, cạo lông ngực lông tay, thoải mái như đang… ở nhà. Ở đây, phòng tắm chung kín đáo hơn nhiều. Đèn thì mờ, dưới những vòi nước thấp là những cái đòn ngồi để kỳ cọ trước khi bước xuống ngồi với nhau trong hồ, nước ngang tới ngực. Có nhiều người vừa ngồi ngâm nước suối nóng vừa lâm râm đọc kinh cầu nguyện. Đôi nơi, khách sạn còn phát cho mỗi người một cái khăn tay nhỏ trước khi vào nhà tắm. Đối với đàn ông một cái khăn như thế là đủ rồi. Đối với đàn bà thì làm sao đây" Che trên thì hở dưới, che dưới thì hở trên. Có người bày thôi thì …che mặt vậy.
***
Buổi sang khách sạn ở Hakone cho ăn sáng, có cơm và cá nục đút lò thật tuyệt vời . Họ không đem kịp cá ra cho mọi người trong nhóm. Chắc những gia đình Nhật ngồi bên cạnh nhìn qua tự hỏi không biết những người nầy ở đâu tới mà ăn uống phàm phu, như chưa bao giờ biết đến con cá nục trong đời. Trở về Odawara cũng bằng hai chuyến tàu chợ rồi chia tay nhau ở đâỵ Hai người bạn phải về lại
Những người còn lại đổi bullet train đi Kyoto, cách chừng hai tiếng.
Tàu sắp dừng ở
***
Buổi trưa ở đảo Miyajima, đang ngồi trong quán ăn thì bỗng dưng nghe có tiếng Việt
Hỏi quê tôi ở đâu" Quê tôi ở hai mùa nắng mưa khắc nghiệt, nhưng có sông có núi, có tiếng chuông chùa ngân nga mỗi tối, có con đường làng đẫm ánh trăng rằm. Nhưng quê tôi bây giờ" Không thanh bình như ở đây, không có những đàn nai quanh quẩn bên chân mình ăn những cánh hoa đào rụng. Vẫn còn những em bé bỏ học chạy lượm banh trên đôi chân trần nuôi sống cả gia đình, có bà cụ già suốt ngày còng lưng gánh bán mấy tấm giấy ép chưa chắc mua được một bát cơm cho ngày mai, có những anh đạp xích lô sẽ đạp cho tới cuối đời mình. Muốn trả lời ông bằng một câu thơ cuả Bùi Giáng, Hỏi quê, rằng mộng ban đầu đã xa.
Người đàn ông nầy từ Hà Nội đã về hưu rất lâu, mới cùng vợ từ VN qua
***
Từ Miyajima về
***
Về lại Tokyo ngày thứ bảy, e-mail cho em sinh viên gặp ở Hiroshima mấy tấm hình và nhận được e-mail trả lời của em, lời lẽ chân thành, mộc mạc: hello Chu Q, chau rat vui khi gap duoc chu va cac co va da duoc noi chuyen va duoc chu chup anh cho gia dinh chau va cac ban .Chau thay mat Bo Me va cac ban cam on co chu ,va chuc chu va cac co co nhung ngay nghi o NHAT that y nghia va day niem vui .Di lai gap may gap man a. Chau da nhan duoc anh roi a .
Cái e-mail mộc mạc của em sinh-viên và câu nói ngắn, giản dị mà chân thành của người đàn ông Cho vàng không bằng ra ngõ gặp người làng đeo đuổi mình trên đường đi. Tự xấu hổ với sự chật hẹp của lòng mình!
Khách sạn Tokyo Hilton giao một phong bì dán kín cẩn thận của người bạn cùng đi đã về trước mấy hôm. Cũng hơi lo, chắc có chuyện quan trọng chi đây, té ra là một cái note của người bạn dặn mấy bác nếu trở lại tiệm sushi có cô sinh viên Việt Nam làm việc nhớ ăn abalone, chỉ 150 yen một phần thôi. Bạn bè hiểu nhau và lo cho nhau đến thế thì thôi!
Chị bạn đi cùng muốn ăn
Trước khi tới tiệm sushi ghé lại một kiosk ở góc đường in mấy tấm hình cho cô sinh viên Việt
Cô sinh viên đồng hương đón chào niềm nở, rồi xếp cho mấy chỗ trong góc. Hôm nay chỉ còn một miếng mang cá yellowtail, nhưng cô sẽ nhờ nhà bếp nướng lên, và nấu cho mỗi người một tô miso soup với cá vụn: yellowtail, salmon, red snapper…chỉ 200 yen mỗi tô. Sợ chướng với nhà hàng, chứ chỉ cần một tô xúp nầy với vài miếng toro, mấy ly trà xanh, chưa tới 10 đô-la, là thoả mãn lắm rồi. Dặn nhau nên ăn xúp sau cùng, ăn ngay rồi no không ăn được sushi nhiều, phí đi! Tô xúp ngon quá vì cá tươi, có điều đáng tiếc là họ nấu chưa đủ lâu, phía trong mấy miếng cá lớn vẫn còn hơi lạnh.
Kể với cô sinh viên về gia đình Viêt
Tối hôm sau Chúa Nhật lại quay trở lại tiệm sushi nầy, sau một ngày đi bộ, leo dốc ở
***
Nhật Bản dĩ nhiên không phải là một xã hội toàn hảo, nhưng không cần phải ở Nhật thật lâu mới tìm ra những điều đáng học từ đất nước và con người xứ nầy. Những điều đáng học ở khắp mọi nơi, mọi lúc, trong những việc hằng ngày bình thưòng nhất, trong quán sushi, ngoài công viên, trên xe lửa, ở nhà ga, trong khách sạn, ngoài đường phố. Điều kiện sinh sống hằng ngày nẩy sinh sáng tạo. Nhà cửa chật hẹp, họ khôn khéo sử dụng mọi chỗ trống. Cửa kéo thay vì mở ra đóng vào. Những bồn nước nhà cầu làm hình tam gíác để có thể đặt sát trong góc, phía trên lại có vòi nước rửa tay, rồi nước đó chạy vào trong bồn chứa nước xả cầu để tiết kiệm nước. Vật gíá đồ dùng đắt đỏ, ngay cả những đồ điện tử sản xuất bên Nhật tưởng là cây nhà lá vườn thì phải rẻ, mà không, đắt hơn bên Mỹ tới ba, bốn mươi phần trăm. Máy ảnh, computer, memory card… Nhưng không phải vì đắt đỏ mà họ không tạo ra những sản phẩm mới phục vụ nhu cầu hằng ngày. Nhà cầu có vòi nước ấm giúp người sử dụng thu dọn hầu như có ở khắp mọi nơi: khách sạn, quán ăn... vẫn còn rất đắt và hiếm thấy ở Mỹ.
Steve Lopez của LA Times, qua Nhật lần đầu theo lời mời của những người phát hành phim “The Soloist”, viết một bài có tựa đề “Tokyo's life lessons for LA” kể những điều ông học được trong một tuần ở Tokyo: thành phố sạch nhất chưa bao giờ thấy và người Nhật hãnh diện vì điều đó; một hệ thống xe lửa hiện đại và hữu hiệu, nhưng đường dành riêng cho xe đạp không thiếu; một hệ thống taxi bậc nhất với những người tài xế mang găng tay trắng, giữ xe trong ngoài bóng loáng. Ngườì bạn đi cùng còn tinh tế hơn ông Lopez, chỉ cho thấy những đường gạch đặc biệt lót trên khắp các đường đi bộ để những người khiếm thị nương theo đó mà đi. Những đường gạch nầy dẫn lên xuống mọi bậc thang, tới chân cầu thang máy trong các nhà ga, tới ngay đến trước bước lên của mỗi một toa tàu.
Ở đây, người ta đối xử nhau với sự kính trọng, gặp nhau là cúi gập người chào. Ông Lopez kể có lần vợ ông thấy một “miracle” xảy ra trên xe lửa. Có cậu bé nói chuyện cell phone lớn tiếng ồn ào, một bà cụ phía trước quay lại chỉ lấy tay khua nhẹ thế là cậu bé ngoan ngoãn ngừng ngay. May cho bà cụ, ở một xứ khác thì cha mẹ của cậu bé đã kiện bà tới sạt nghiệp vì hurt feeling của cậu bé và xâm phạm thô bạo tới quyền tự do cá nhân thiêng liêng của cậu rồi.
***
Tìm thấy một quán café có Internet ở phi trường Narita trong khi chờ máy bay về lại. Gởi e-mail cho người sinh viên VN cám ơn về những lời chúc, rồi e-mail cho hai đứa nhỏ ở
(Hết)
Gửi ý kiến của bạn
