Hôm nay,  

Hướng Về Đất Nước Nhân Ngày Quốc Hận

4/23/200900:00:00(View: 7049)

HƯỚNG VỀ ĐẤT NƯỚC NHÂN NGÀY QUỐC HẬN

Nguyễn Bá Cẩn
Từ 6 tháng nay, vấn đề Hoàng Sa/Trường Sa trở nên nóng bỏng vì rất nhiều lý do. Trước hết, vì Trung Cộng ngày càng hung hăng, khiêu khích ngay cả Hoa Kỳ trên Biển Đông, vì Trung Cộng sau khi đã chiếm trọn Hoàng sa và một phần Trường Sa rồi vẫn chưa thỏa mãn, đang tìm đủ mọi cách để xâm lấn thêm nữa đến độ vẽ lại bản đồ dành hơn 80% Biển Đông thuộc về lãnh hải Trung Cộng, cố tình lầm lẫn lãnh hải và thềm lục địa theo định nghĩa của Luật Biển và các công ước quốc tế về Thềm Lục Địa. Mục tiêu xâm lấn của Trung Cộng không chỉ là quyền lợi kinh tế mà còn là chiến lược biến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thành hai hệ thống tiền đồn giúp Trung Cộng chế ngự toàn diện Biển Đông, có thể khống chế hải trình tiếp tế hai chiều giữa Đông và Tây, cùng lúc tranh giành ưu thế kiểm soát Thái Bình Dương lâu nay của Hoa Kỳ.   
Vấn đề càng trở nên bức xúc cho người Việt trong nước lẫn ngoài nước trước những nhượng bộ của nhà cầm quyền cộng sản dâng đất dâng biển cho quan thầy Trung Cộng và gần đây lại nhượng thêm đất Cao Nguyên dưới danh nghĩa trá hình khai thác bô xít, với những điều kiện còn tệ hại hơn quy chế các tô giới dọc theo bờ biển mà triều đình Nhà Thanh phải nuốt hận dâng hiến cho các cường quốc Tây phương hồi cuối thế kỷ 19.
Vấn đề càng trở nên khó hiểu và phức tạp vì cùng lúc với bối cảnh bất mãn và lo sợ mất nước đến nơi của người Việt, lại có thêm môt quy định của Liên Hiệp Quốc cho phép các nước ven biển trên thế giới lập hồ sơ xin được cấp thềm lục địa phía ngoài đặc khu kinh tế tới mức tối đa 350 hải lý kể từ đường cơ sở của quốc gia liên hệ. Càng đi sâu vào chi tiết của vấn đề lại càng thấy khó hiểu và thúc bách vì lý do hạn định đệ nạp hồ sơ cho Liên Hiệp Quốc sẽ chấm dứt vào ngày 13 tháng 5 d.l. năm 2009, thế mà cho tới nay vẫn chưa thấy Việt Nam Cộng Sản và Trung Hoa Cộng sản đệ nạp hồ sơ trong lúc các nước khác như Nam Dương và Phi Luật Tân đã ban hành luật pháp của họ cùng đệ nạp hồ sơ dành thềm lục địa cho nước mình.
Tự nhiên dư luận trong đồng bào thắc mắc lo ngại biết đâu hai nước cộng sản “sông liền sông, núi liền núi” này đã có quyết định song phương bí mật buôn bán đất đai và biển cả cho nhau rồi, mà kẽ thiệt thòi dứt khoát sẽ là Việt Nam. Chính người dân trong nước còn không biết vì vấn đề đất đai và biển cả là điều cấm kỵ trong nước, thậm chí nhà văn hay nhà báo nào viết lách đề cập đến thì bị chính quyền ác ôn côn đồ bắt bỏ tù ngay. Còn người thường dân ở hải ngoại thì không được cung cấp tin tức đầy đủ và chính xác.      
Tại hải ngoại, có rất nhiều bài viết, bình luận, biên khảo, và các buổi sinh hoạt của cộng đồng nhưng đồng bào không được hướng dẫn cho biết hai vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa và Thềm Lục Địa tuy có liên hệ nhau nhưng không được cùng giải quyết trong khuôn khổ Luật Biển dành cho các nước ven biển đệ nạp hồ sơ về Thềm Lục Địa. Thềm Lục Địa được giải quyết riêng rẽ, căn cứ vào quyết định của Ủy Ban Định Giới Thềm Lục Địa của Liên Hiệp Quốc (Commission on the Limits of the Continental Shelf). Quyết định của Ủy Ban có thể là chấp nhận hồ sơ hoặc khuyến cáo nước liên hệ sữa đổi hồ sơ lại cho đúng với các tiêu chuẩn do luật định. Tuy nhiên Ủy Ban chỉ chấp nhận hồ sơ nếu không có tranh chấp giữa các nước, hoặc có tranh chấp nhưng đã hoặc hứa sẽ dàn xếp ổn thỏa. Bằng không thì hai hay nhiều quốc gia tranh chấp sẽ tìm cách thương lượng, nếu thất bại thì sẽ nhờ đến các cơ quan trọng tài hay tòa án do luật định. Còn vấn đề Hoàng Sa và Trường Sa tuy cũng được giải quyết trên căn bản qua các giai đoạn thương thảo, trọng tài và tòa án nhưng bởi những cơ quan và thủ tục khác, chứ không do luật định về Thềm Lục Địa.        
Trong bối cảnh phức tạp và bức rứt trên đây, rất nhiều người ở hải ngoại ra công tìm hiểu cùng đặt câu hỏi “giải pháp nào có thể giúp phía quốc gia thành lập hồ sơ cho kịp vì nếu Cộng sản VN không lập thì các nước khác ở Đông Nam Á kể cả Trung Cộng giành hết Biển Đông thì sao”" Nhiều người tự trả lời là không ai làm gì được vì phải có tư cách quốc gia mới được phép đệ nạp hồ sơ. Điều này đúng. Nhưng đây mới là trở ngại đầu tiên và thuộc loại ai cũng có thể trông thấy hoặc phỏng đoán được. Nhưng nếu hiểu luật trên căn bản tinh thần của những nhà làm luật thì yếu tố tư cách quốc gia đặt ra ở đây tuy rất gay go nhưng cũng chưa hẳn là một trở ngại không thể vượt qua.
Thật ra có nhiều trở ngại khó khăn hơn nhiều về phương diện khoa học và kỹ thuật. Trước nhất là những khó khăn thuộc loại chứng minh những đòi hỏi về thềm lục địa của một quốc gia có chính đáng và đúng theo tiêu chuẩn do luật định hay không" Nói rõ hơn là không phải nước nào muốn định thềm lục địa của mình tùy sở thích và thỏa mãn lòng tham của mình được. Mà phải căn cứ vào những tiêu chuẩn do LHQ đề ra trong Công Ước LHQ về Luật Biển. Ví dụ theo Điều 76 khoản 1, thềm lục địa được định nghĩa là toàn bộ đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên ngoài lãnh hải của quốc gia đó là phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của quốc gia đó cho đến bờ ngoài của rìa lục địa. Tuy nhiên khoản 2 Đ.76 lại giới hạn “rìa lục địa không bao gồm các đáy của đại dương ở độ sâu lớn, với các dải núi đại dương của chúng, cũng không bao gồm lòng đất dưới đáy của chúng”.
Tùy theo đáy biển sâu hay cạn, sâu tới mức nào, ví dụ độ sâu 2000 hay 4000 thước mà Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển qui định khác nhau về thềm lục địa. Ví dụ, Đ.76 khoản 4/điểm a)/điểm nhỏ i) quy định quốc gia ven biển xác định bờ ngoài của rìa lục địa “bằng cách nối các điểm cố định tận cùng nào mà bề dày lớp đá trầm tích (sedimentary rock) ít nhất cũng bằng một phần trăm khoảng cách từ điểm được xét cho tới chân lục địa”, thường được gọi là “phương thức Gardiner”. Quốc gia ven biển cũng có thể dựa theo Đ.76 khoản 4/điểm a)/điểm nhỏ ii) để “nối các điểm cố định ở cách chân dốc lục địa nhiều nhất là 60 hải lý”, thường được gọi là “phương thức Hedberg”. Dù dựa vào phương thức nào, rìa lục địa, tùy trường hợp, không được quá 350 hải lý kể từ đường cơ sở (tức là “ngấn nước triều thấp nhất dọc theo bờ biển, như được thể hiện trên các hải đồ tỷ lệ lớn đã được quốc gia ven biển chính thức công nhận”) hoặc không thể quá 100 hải lý kể từ đường đẳng sâu 2500 thước là đường nối liền các điểm có chiều sâu 2500m, thường được gọi là “đường 2500 metre isobath”.


Các điều kiện trên đây đòi hỏi chuyên viên quốc gia ven biển phải dùng hiểu biết cùng dụng cụ về khoa hải dương học để tính toán chính xác các tiêu chuẩn đòi hỏi trong Công Ước. Tùy tầm vóc cùng căn bản cấu trúc của đáy biển và lòng biển mà mổi quốc gia ven biển cần huy động hàng chục chuyên viên với kỹ thuật và máy móc tinh vi để thiết lập hồ sơ của thềm lục địa nước mình, với sự yểm trợ kỹ thuật và tài chính của Liên Hiệp Quốc đã được dự trù trong Công Ước. Muốn cho dể hiểu thì cứ tưởng tượng nếu Chính Phủ Việt Nam Cộng Hòa của thời điểm trước 1975 của chúng ta cần lập hồ sơ này thì phải huy động chuyên viên của các cơ quan như Nha Địa Dư và Hải Học Viện Nha Trang, Tổng Cục Dầu Hỏa, Bộ Tư Lệnh Hải Quân, và nếu cần, kêu gọi sự đóng góp tài liệu của các hảng dầu thăm dò tìm dầu trên thềm lục địa Việt Nam và các công ty hàng hải trong nước hoặc ngoại quốc khai thác các hải trình ngoài khơi Việt Nam là những nơi tích trử tài liệu và dữ kiện được cập nhật hóa rất quý giá về lòng biển và đáy biển Việt Nam.   
Từng ấy sự kiện vừa nêu tất nhiên là những câu hỏi và thắc mắc của bất cứ ai hằng lưu tâm đến tiền đồ tổ quốc, đến toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, đến những tài nguyên khổng lồ về hải sản và khoáng sản của một nước có bờ biển dài hàng ngàn hải lý, góp phần nuôi sống hàng chục triệu nhân dân sinh sống ven biển cùng mang lại sự phồn thịnh chung cho đất nước. Câu hỏi được đặt ra trước nhất là Việt Nam Cộng sản sẽ lập hồ sơ đệ nạp Liên Hiệp Quốc hay không để kéo rộng thềm lục địa thêm 150 hải lý tiếp theo 200 hải lý thuộc Đặc Khu Kinh Tế (Exclusive Economic Zone) mà quốc gia ven biển nào cũng đương nhiên thụ đắc bởi quy định của Luật Biển" Câu hỏi thứ hai kế tiếp là nếu Cộng Sản Việt Nam sẽ đệ nạp hồ sơ thì liệu VNCS có dám đương đầu với Trung Cộng giành thềm lục địa đúng mức để bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân hay không" Câu hỏi kế tiếp là nếu CSVN không đệ nạp thì không những Trung Cộng mà các nước tranh chấp khác như Phi Luật Tân, Nam Dương, Mã Lai, Brunei, v.v… sẽ nuốt trững thềm lục địa của Việt Nam hay sao"
Câu hỏi cuối cùng được nêu lên là liệu nếu CSVN không nạp hồ sơ thì cơ quan nào của cộng đồng Việt Nam tại hải ngoại có đủ điều kiện đệ nạp hồ sơ" Điều kiện đặt ra ở đây là có đầy đủ tư cách và điều kiện vật chất như phương tiện, khả năng để đáp ứng thỏa mãn những đòi hỏi của Công Ước quốc tế về Thềm Lục Địa.
Luận bàn về yếu tố tư cách, nhiều học giả Việt Nam hải ngoại đều cùng đồng quan điểm Luật Biển thuộc công pháp quốc tế nên chỉ liên hệ hoặc giao dịch với các chủ thể có tư cách quốc gia. Người viết bài nghĩ rằng nhận định trên đây có tính cách căn bản tổng quát mà chưa nhận định về chiều sâu. Vì nếu hiểu rõ tinh thần của những lãnh tụ đại cường chủ trương xây dựng Liên Hiệp Quốc thì sẽ phải nhận định thêm mục tiêu xây dựng cơ quan quyền lực tối cao này không chỉ là để điều hòa nhịp nhàng các quốc gia thành viên để đạt mục tiêu hòa hợp, hoà bình và thịnh vượng chung cho cộng đồng thế giới mà thôi. Sau khi thế chiến thứ 2 kết thúc với sự toàn thắng của tự do dân chủ đè bẹp độc tài phát xít, mục tiêu của việc thiết lập Liên Hiệp Quốc còn nhằm các lý tưởng cao thượng hơn như bảo đảm công lý, bảo vệ các nước nghèo yếu và bảo trợ các nhược tiểu đang bị chèn ép, thậm chí bảo trợ cả những “phong trào giải phóng” của một số dân tộc tranh đấu cho tự do và độc lập cho xứ sở của họ.  Nếu hiểu tường tận như vậy thì việc tranh đấu cho yếu tố tư cách để đệ nạp hố sơ chưa hẳn là một chướng ngại gây bế tắc và dẫn dắt đến hậu quả dự án không được tiếp nhận.
Điều kiện “tư cách” tuy gay go nhưng chưa hẳn là một yếu tố phủ quyết. Tuy nhiên, nếu qua được cửa ải “chấp thuận tiếp nhận” (receivability) rồi thì còn rất nhiều trở ngại to lớn hơn nữa về phương diện khoa học kỹ thuật trong thủ tục xét định hồ sơ thềm lục địa cho các nước ven biển. Thử tuởng tượng với hai bàn tay trắng ở hải ngoại mà xét định về địa lý cùng địa chất của tầng lớp thủy tra thạch của đáy biển và của lòng đất dưới đáy biển Việt Nam cách xa hàng chục ngàn hải lý quả thật là một việc làm táo bạo. Hoặc xác định chính xác tọa độ kinh vỹ độ cho các điểm cố định tạo thành rìa lục địa của Việt Nam dài hàng ngàn hải lý, cộng thêm điều kiện điểm cố định này không được cách xa điểm cố định kế cận quá 60 hải lý, quả thật là một việc khó có thể giao phó cho bất cứ ai trong cộng đồng hải ngoại của người Việt chúng ta. 
Biết được những trở ngại trên đây nên trong bức thư chúc Xuân đồng bào trong và ngoài nước nhân dịp Tết Nguyên Đán đầu năm 2009 vừa qua, người viết bài có cảnh báo đồng bào vể hiểm họa mất đất mất biển và kêu gọi đồng bào phối hợp tìm giải pháp sẳn sàng thay thế nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đệ nạp hồ sơ xét định thềm lục địa đúng hạn định chót là ngày 13 tháng 5 tới đây. Chỉ còn 3 tuần lễ nữa là hết hạn. Thế mà chỉ mới thấy Nam Dương và Phi Luật Tân đệ nạp hồ sơ. Và ngạc nhiên nhất là về phía Trung Cộng và Việt Cộng vẫn chưa thấy động tịnh gì. Hay là thêm một lần nữa, hai nước cộng sản “anh em” đã có mật ước giữa hai đảng rồi sao"
Đệ nạp hồ sơ là để giành thềm lục địa tối đa 350 hải lý chiều rộng cho Việt Nam để cùng lúc khẳng định Hoàng Sa và Trường Sa thuộc chủ quyền và lãnh thổ Việt Nam, là giành đất giành biển đã bị Trung Hoa cướp đoạt, là để lưu hồ sơ khiếu tố lại cho các thế hệ mai sau tiếp tục đấu tranh cho toàn vẹn lãnh thổ vì đối với bá quyền Hán tặc công cuộc tranh đấu cho sự sống còn của dân tộc Việt là một công cuộc trường kỳ dai dẳng hàng ngàn năm trong lịch sử, trong hiện tại và tiếp tục trong tương lai. Chắc chắn Trung Cộng sẽ lợi dụng ưu thế thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An LHQ phá thối hồ sơ của hải ngoại là chuyện dĩ nhiên. Còn Cộng sản Việt Nam có nghe theo lệnh quan thầy để tiếp tay đánh phá người quốc gia yêu nước hay không là chuyện còn hảy chờ xem.
Người viết nghĩ rằng mọi nỗ lực của cá nhân hay tập thể nào từ hải ngoại này nhằm đệ nạp hồ sơ xét định thềm lục địa đều đáng được khuyến khích. Kết quả không có gì bảo đảm, và cũng biết trước là khó thành công theo ý nguyện và lòng yêu nước thiết tha. Nhưng chắc chắn nỗ lực sẽ đạt được kết quả về phương diện khẳng định ý chí sắt đá của con dân Việt, noi gương anh dũng sáng chói của tiền nhân, quyết tâm không để lân bang chiếm tất đất tất biển nào của quốc tổ để lại cho chúng ta.
20/04/2009
Nguyễn Bá Cẩn
(Cựu Chủ Tịch Hạ nghị viện, Cựu Thủ Tướng Chính phủ VNCH)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tháng Năm, 2024, trong phiên tòa xét xử bị cáo, tức cựu Tổng thống Donald Trump, liên quan các khoản chi phí cho nữ diễn viên phim khiêu dâm Stormy Daniels dưới dạng tiền bịt miệng, có một cựu công tố viên, bộ trưởng tư pháp từ Flordia đến tòa New York. Bà ngồi bên dưới theo dõi để ủng hộ Trump. Đó là Pam Bondi. Sau khi bồi thẩm đoàn phán quyết Trump có tội trong 34 tội danh, Bondi đã xuất hiện trên Fox News, cùng với Kash Patel, phát biểu rằng “một niềm tin rất lớn đã bị mất vào hệ thống tư pháp tối nay.” Bà còn nói thêm: “Người dân Mỹ đã nhìn thấu điều đó.”
Chiều thứ Sáu, chúng tôi ăn trưa với một người bạn mới ở Huntington Beach. Không biết vì men bia hay vì chọn quán giữa một thành phố “đỏ”, câu chuyện đang nhẹ nhàng bỗng rẽ thẳng vào chính trường. Nhắc đến những gì xảy ra kể từ ngày tổng thống Trump nắm quyền sinh sát, cô bạn tôi đề cập đến vật giá leo thang, vừa lạm phát vừa thuế quan, kinh tế bất ổn, đời sống bất an… Anh bạn mới của chúng tôi nghe đến đây lên tiếng cắt lời: “Dẫu có thế, so với nhiều người, nhiều xứ khác, người Mỹ vẫn còn đang sống trong may mắn. Và chúng ta nên biết ơn điều đó.” Anh khiến tôi liên tưởng đến thuyết “dân túy tàn bạo”, được Jay Kuo nhắc đến trong bài báo mới đăng của Ông trên Substack tuần qua.
Tuần trước, tình cờ tôi đọc được một bài viết của tác giả Vũ Kim Hạnh được chia sẻ lại qua Facebook. Bài viết có tựa đề là "Cơ hội vàng ở Mỹ sau mức thuế đối ứng 20%", trong đó bà nhắc riêng về kỹ nghệ xuất cảng gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ và thế giới. Trước khi đi vào chi tiết của bài viết, có thể nhắc sơ về bà Vũ Kim Hạnh ắt đã quen thuộc với nhiều người trong nước. Bà từng là Tổng Biên Tập báo Tuổi Trẻ, cũng như nằm trong nhóm sáng lập tờ tuần báo Sài Gòn Tiếp Thị, từng là những tờ báo khá thành công tại Việt Nam.
Franklin D. Roosevelt (1882-1945), Tổng Thống Hoa Kỳ thứ 32 và là vị tổng thống Mỹ duy nhất phục vụ hơn 2 nhiệm kỳ, đã từng nói rằng, “Tự do của nền dân chủ không an toàn nếu người dân dung túng sự gia tăng của quyền lực cá nhân tới mức trở thành mạnh hơn chính nhà nước dân chủ đó. Điều đó trong bản chất là chủ nghĩa phát xít: quyền sở hữu của chính phủ thuộc về một cá nhân, một nhóm người, hay bất cứ thế lực cá nhân nào đang kiểm soát.” Lời cảnh giác đó của TT Roosevelt quả thật đã trở thành lời tiên tri đang ứng nghiệm trong thời đại hiện nay của nước Mỹ. Tổng Thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu và gần 8 tháng của nhiệm kỳ hai đã thể hiện rõ ý chí và hành động của một nhà lãnh đạo muốn thâu tóm mọi quyền lực trong tay mình bất chấp những việc làm này có phá vỡ nền tảng tự do và dân chủ mà nước Mỹ đã nỗ lực không ngừng để tạo dựng và giữ gìn trong suốt hai trăm năm mươi năm qua hay không!
Từ lâu trong chính trị Mỹ vẫn tồn tại một quy tắc bất thành văn, khi thì nói lên to rõ “chúng ta tốt đẹp hơn như thế này,” hoặc có khi chỉ thì thầm, nhẹ nhàng, rằng đảng Dân Chủ không nên sa vào bùn lầy. Nhiều thập niên qua, “quy tắc” này đã định hình cả vận động tranh cử lẫn cách cầm quyền lãnh đạo. Tổng thống Barack Obama, bằng sự điềm tĩnh, được xem là bậc thầy về nghệ thuật này, ngay cả khi Donald Trump mở màn thuyết âm mưu “giấy khai sinh giả.” Tổng thống Joe Biden cũng vậy. Ông lèo lái đất nước sau đại dịch bằng chiến lược đặt niềm tin vào sự văn minh, đoàn kết, tin rằng lời kêu gọi phẩm giá có thể giữ thăng bằng cho con thuyền trong cơn chao đảo vì sóng dữ.
Trong nhiều tháng qua, các tài khoản chính thức của Bạch Ốc và Bộ Nội An trên mạng X liên tục tung ra hình ảnh và video (meme) dị hợm: từ ảnh ghép kèm âm thanh chế giễu, những đoạn đăng kiểu TikTok, cho đến tranh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Đây không phải trò vui của vài nhân viên rảnh rỗi, mà là một chiến dịch có chủ ý, lặp đi lặp lại, như muốn răn: ai mới thực sự được coi là người Mỹ. Trang NPR ngày 18 tháng 8 nhận định: “Các tài khoản chính thức của chính quyền Trump đang khai thác đủ kiểu meme, hình ảnh AI với giọng điệu đầy thách thức trong các bài đăng trên mạng xã hội.”
Trước khi quay lại cùng cuộc họp song phương giữa Trump và Putin tại Alaska, hãy quay lại những cuộc họp giữa Donald Trump và lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un trong nhiệm kỳ đầu của Donald Trump. Lần đầu tiên, một đương kim tổng thống Hoa Kỳ đã hạ mình sang Châu Á đến ba lần, lần đầu tại Singapore, rồi Việt Nam và cuối cùng ngay tại khu phi quân sự giữa Nam-Bắc Hàn, để gặp và nâng cao vị thế một tay "Chí Phèo" cộng sản mặt sữa nhưng khét tiếng độc ác lên vị thế chính thức ngang hàng với Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế.
Trong căn phòng trắng, lổm chổm những mảng phù điêu mạ vàng trên trần nhà và tường, một người đàn ông mảnh khảnh, nhanh nhẹn bước ra giới thiệu trước ống kính báo chí món quà đặc biệt ông cố ý mang theo tặng Tổng thống Donald Trump. Đó là lần hiếm hoi CEO của hãng Apple, Tim Cook, xuất hiện trong trang phục sơ mi cà vạt vest đen. Ngay cả trong những lần ra mắt sản phẩm iPhone mới hàng năm, vốn được xem là sự kiện quan trọng bật nhất của Apple, người ta cũng không thấy Cook phải bó mình trong bộ lễ phục trịnh trọng như vậy. Tim Cook đã mang đến cho các tín đồ của trái táo một sự bất ngờ, giống như 15 năm trước, ông xuất hiện trên tạp chí Out ở vị trí đầu bảng xếp hạng Power 50, một danh sách xếp hạng những cá nhân đồng tính nam và đồng tính nữ có ảnh hưởng nhất vào thời điểm đó.
Trong những tháng qua, thảm họa đói của người Palestine ở dải Gaza đã làm thế giới rúng động. Tin tức về trẻ em Palestine bị bắn chết trong khi cố len lỏi tới rào sắt để nhận thức ăn viện trợ được truyền đi; nhiều người đặt câu hỏi về lương tri của những kẻ tổ chức “công tác nhân đạo” này (công ty Gaza Humanitarian Foundation do chính phủ Trump hậu thuẫn). UN ước tính có khoảng 1,400 người Palestine đã chết khi tìm cách nhận thực phẩm cứu trợ. Vào tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) cáo buộc quốc gia này phạm tội diệt chủng ở Gaza. Một số quốc gia khác tham gia hoặc bày tỏ sự ủng hộ đối với vụ kiện, bao gồm: Nicaragua, Bỉ, Colombia, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya, Ai Cập, Maldives, Mexico, Ireland, Chile Palestine…
Trí nhớ của một cộng đồng không chỉ mất đi khi thời gian làm phai mờ, mà có khi có bàn tay cố tình tháo gỡ. Không cần nhiều bút mực, chỉ cần bỏ vài dòng, thay một chữ, hoặc xóa một đoạn – câu chuyện lập tức đổi nghĩa. Lịch sử hiện đại đã nhiều lần chứng kiến điều đó. Năm 1933, chính quyền Quốc xã Đức đốt sách giữa quảng trường, thay lại giáo trình, đặt viện bảo tàng và văn khố dưới quyền Bộ Tuyên Giám. Joseph Goebbels nói: “Chúng ta không muốn người dân sử dụng cái đầu. Chúng ta muốn họ hành xử theo cảm tính.” Tám thập niên sau, ở một góc khác của địa cầu, những bản thảo của Trương Vĩnh Ký – người khai sáng nền quốc ngữ Việt – bị loại khỏi thư viện vì bị gán là “tay sai thực dân”. Sau 1975, chính quyền cộng sản xét duyệt văn hóa trên toàn quốc: các tác phẩm học thuật bị cấm; bị đốt, tên tuổi các học giả và nhà văn miền Nam biến mất khỏi mọi tiến trình văn hóa. Tại Hoa Kỳ ngày nay, sự thật không bị đấu tố – nhưng bị biên tập lại.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.