Hôm nay,  
Việt Báo Online

Việt Nam Giữa Ngã Ba

09/02/200500:00:00(Xem: 4350)
Việt Nam Giữa Ngã Ba
Trong năm Dậu này, vấn đề không phải là Hoa Kỳ hay Trung Quốc muốn gì, mà là người Việt Nam muốn gì cho quốc gia của mình....
Từ hai năm nay, chính quyền George W. Bush ngày càng xác định rõ ràng hơn mục tiêu chiến lược của mình trên địa hạt quốc tế: phát huy quyền tự do của người dân để xây dựng nền dân chủ chính trị hầu bảo đảm hòa bình và thịnh vượng trên toàn cầu. Trận chiến chống “Thánh chiến” Hồi giáo và chiến dịch Iraq đã ít nhiều khoả lấp mục tiêu chiến lược nói trên khi dư luận tập trung vào mối quan tâm hàng đầu là khủng bố và những khó khăn trong việc ổn định Iraq sau chế độ Saddam Hussein. Sau khi ông Bush tái đắc cử với đa số vững chãi và các cuộc bầu cử lần lượt được tiến hành tại Afghanistan, Ukraine, Palestine rồi Iraq, chính quyền Hoa Kỳ có điều kiện thực hiện mục tiêu chiến lược nói trên. Chuyến công du của Ngoại trưởng Condoleezza Rice và kế hoạch hòa giải giữa Israel và chính quyền dân cử của Palestine cho thấy điều đó.
Từ hai năm nay, Trung Quốc ngày càng xác định mục tiêu chiến lược là tăng cường vai trò đại cường của mình trên địa hạt quốc tế hầu bảo vệ vị trí lãnh đạo của đảng Cộng sản. Những nỗ lực ngoại giao kết hợp với kinh tế và mậu dịch trong vùng Á châu Thái bình dương và với các nước sản xuất dầu khí cho thấy điều đó. Nhưng, đồng thời với việc chiêu dụ sự hợp tác quốc tế, lãnh đạo Bắc Kinh không che giấu tính chất ngang ngược của mình với một quốc gia nghèo yếu trong khu vực, là Việt Nam. Dù - hoặc vì - lãnh đạo Hà Nội hết sức qụy lụy, mâu thuẫn đã biến thành xung đột ngoài Đông hải. Việc Trung Quốc sát hại và cầm tù ngư dân Việt Nam sau khi đã thôn tính nhiều phần lãnh thổ và lãnh hải Việt Nam qua những hiệp định bất công và mờ ám cho thấy điều đó.
So sánh Hoa Kỳ và Trung Quốc, ta thấy có một vài điểm tương đồng. Cả hai đều là cường quốc kinh tế với tốc độ tăng trưởng cao. Hoa Kỳ có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất trong các nước “hậu kỹ nghệ” và Trung Quốc có tốc độ cao nhất trong các nước đang phát triển mới bắt đầu kỹ nghệ hóa. Cả hai đều cần nhau trong một thế hợp tác bất thường và không bền là Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ, thu tiền về mua trái phiếu làm chủ nợ của Mỹ khi tài trợ khiếm hụt chi phó của Hoa Kỳ.
Nhưng, sự tương đồng chấm dứt ở đấy. Còn lại là những khác biệt sẽ có ảnh hưởng lâu dài cho cả hai và cho toàn khu vực Đông Á.
Nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn có sự năng động tự tại; nhờ chánh sách di dân, dân số Hoa Kỳ không bị lão hoá nhanh như Âu châu hay Nhật; quyền tự do và khả năng sáng tạo cao khiến Hoa Kỳ có thể ứng phó với nhiều vấn đề kinh tế hay xã hội và duy trì tiềm năng quốc gia trong một giai đoạn khá lâu nữa, ít ra là nhiều thập niên. Quan trọng nhất, Hoa Kỳ là một xứ dân chủ và dù chính quyền Bush có mở cuộc tổng phản công trên trận tuyến dân chủ hóa toàn cầu, ông Bush không có toàn quyền quyết định và Hoa Kỳ vì vậy không có khả năng áp đặt giải pháp của mình cho toàn thế giới. Tối đa, Hoa Kỳ cho các nước khác quyền chọn lựa và có thể gây khó khăn với các nước đe dọa quyền dân chủ hay hòa bình của thế giới. Ngược lại, cũng vì vị trí độc bá của mình, Hoa Kỳ gặp một trở ngại lớn, và gần như thường trực, là sự chống đối ngấm ngầm của các cường quốc khác, trong đó có những nước dân chủ như Đức hay Pháp, lẫn các chế độ độc tài như Trung Quốc hay Liên bang Nga.
Về phần mình, Trung Quốc vẫn là một nước độc tài với rất nhiều nhược điểm sinh tử về kinh tế và xã hội. Đà tăng trưởng rất cao của xứ này thực ra có phẩm chất kém và những yếu kém về cơ chế, từ chính trị đến kinh tế, tài chánh hay xã hội đều có thể đột ngột kết thúc thành quả cải cách của 26 năm vừa qua. Giả thuyết này đang có khả năng xảy ra với xác suất ngày một cao. Nếu khủng hoảng kinh tế bùng nổ, cường độ sẽ dữ dội hơn vụ khủng hoảng Đông Á năm 1997 hay nạn suy sụp Nhật Bản năm 1990, và sẽ biến thành khủng hoảng chính trị. Trung Quốc sẽ có loạn. Ngay trong giả thuyết lạc quan là Trung Quốc sẽ thoát cơn khủng hoảng đang cận kề thì chiến lược phát triển của xứ này cũng không là chọn lựa toàn hảo khi tập trung nỗ lực vào xuất cảng ra ngoài, đào sâu dị biệt xã hội bên trong và tiếp tục bảo vệ cơ chế chuyên chính của đảng trên cả xã hội.
Không may cho Việt Nam, chiến lược ấy cũng được lãnh đạo Hà Nội chọn lựa.
Trong giả thuyết bi quan, là Trung Quốc sẽ có loạn trong vài năm tới, Việt Nam cũng không thể yên khi khủng hoảng kinh tế từ Hoa Lục sẽ lan rộng ra toàn khu vực Đông Á. Và càng không yên khi lãnh đạo Bắc Kinh phải tìm thành quả đối ngoại để cứu vãn sự sụp đổ của chế độ. Là một nước lớn và yếu, yếu từ trên đầu xuống, và lại có ít đồng minh nhất, nên Việt Nam là mục tiêu dễ thanh toán nhất. Mầm mống hiềm khích là chủ quyền trên các quần đảo ngoài Đông hải - được xem là có tiềm năng dầu khí - sẽ là lý cớ.
Nhiều người có thể không tin vào kịch bản ấy vì cho rằng dù sao hai nước vẫn đang hợp tác với nhau và lại theo cùng một đường lối chính trị. Điều ấy thực ra không đúng, càng có hợp tác mới càng có mâu thuẫn về quyền lợi và đường lối chính trị độc đoán càng giúp cho chế độ độc đoán có toàn quyền gây hấn, bất chấp nguyện vọng người dân và dư luận thế giới. Xung đột trong khối xã hội chủ nghĩa ngày xưa, giữa Trung Quốc và Liên Xô hay Trung Quốc và Việt Nam, có cho thấy điều đó.
Trong giả thuyết lạc quan là thoát cơn khủng hoảng trong vài ba năm tới, Việt Nam vẫn không thể là một xứ hiện đại hóa và phú cường, mà tiếp tục là một quốc gia nhược tiểu dù có dân số rất lớn và là một quốc gia dù sao cũng có tối thiểu tài nguyên thiên nhiên cần thiết cho việc canh tân. Nếu tiếp tục như hiện nay, trong mười năm tới, Việt Nam vẫn không tránh khỏi khủng hoảng, như các nước Đông Á từng bị năm 1997.
Nếu sau khủng hoảng, các xứ kia vẫn phục hồi và gìn giữ được nền tảng chính trị dù sao vẫn dân chủ hơn Việt Nam gấp bội, Việt Nam thì sẽ không. Như trường hợp Trung Quốc, khủng hoảng kinh tế sẽ biến ra khủng hoảng xã hội và đánh xập chế độ chính trị độc tài hiện hành. Nếu còn hoài nghi thì hãy nhớ lại là vào những năm 1990-1995, nếu có dự báo là chế độ Suharto của Indonesia sẽ sụp đổ sau gần ba chục năm cầm quyền, thiên hạ sẽ không tin. Mà Indonesia khi đó đã giàu mạnh gấp chục lần Việt Nam ngày nay.
Trước bài toán ấy, không ít người ở trong và ngoài nước đã tự nêu câu hỏi là giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, Việt Nam nên chọn ai. Câu trả lời thực tế nhất là nên chọn người dân.
Bài toán của Việt Nam ngày nay cần được đặt lại. Trung Quốc sở dĩ trở thành một đe dọa cho Việt Nam là vì chế độ hiện hành tại Hà Nội làm thui chột tiềm lực quốc gia, khiến Việt Nam bị cả cộng đồng thế giới coi thường và chỉ còn là một thị trường để trục lợi rồi buông bỏ dễ dàng. Không ai thiết tha đến việc bảo vệ Việt Nam khi lãnh đạo Việt Nam chỉ thiết tha với việc bảo vệ quyền lực và quyền lợi của chính mình. Muốn hóa giải mối nguy Trung Quốc trong ngắn hạn và trong lâu dài, Việt Nam phải có một chế độ chính trị khác. Đây là bài toán của người Việt Nam. Bắc Kinh chỉ là một trở ngại trong bài toán vì muốn duy trì một chế độ dễ bảo tại Hà Nội.
Phần mình, Hoa Kỳ không muốn tái diễn chiến tranh Việt Nam để bảo vệ người Việt chống lại sự bành trướng của Trung Quốc như đã từng làm và thất bại. Không lãnh tụ nào, kể cả George W. Bush, lại lấy rủi ro chính trị ấy: Việt Nam ngày nay không là một ưu tiên về quyền lợi kinh tế hay chiến lược cho Hoa Kỳ. Hoa Kỳ cũng chẳng là một đế quốc muốn xâm lăng Việt Nam như một thuộc địa, hay dùng Việt Nam làm tiền đồn thế giới tự do ngăn chặn Trung Quốc. Nhưng khi chính quyền Bush nói đến các “tiền đồn bạo ngược” cần thanh toán và khi chính Bush công khai tuyên bố là sẽ yểm trợ những người đấu tranh cho dân chủ, Hoa Kỳ có thể là một nguồn cổ võ đáng kể cho người Việt để giải quyết bài toán của mình, trước khi đối phó với mối nguy Trung Quốc, vốn dĩ cũng là mối nguy của các nước khác trong khu vực Đông Á.
Sự hợp tác nếu có chỉ giới hạn trong phạm vi ấy mà thôi.
Không người Việt nào lại muốn cầm súng bảo vệ quyền lợi của Mỹ - trước đây không hề có chuyện ấy và mãi mãi sau này cũng vậy. Nhưng vì nhu cầu của Hoa Kỳ, chính quyền hiện hành đang tạo ra một cơ hội thuận tiện cho người Việt Nam giải quyết vấn đề của mình. Những người khát khao dân chủ, tự do và một tương lai khác cho Việt Nam cần nhìn lại cơ hội này. Ngay trong đảng Cộng sản, không thiếu người cũng bất mãn với hiện trạng và tìm một giải pháp khác.
Vì vậy, trong năm Dậu này, chúng ta nên chú ý đến những diễn biến tại Đông Á và chủ trương đối ngoại của Hoa Kỳ hầu khai triển những cơ hội đối thoại và vận động có lợi cho Việt Nam, trước khi quá trễ.
Đây là ước nguyện đầu năm của rất nhiều người.

19/10/2019(Xem: 314)
Gần hai thập niên CSVN chuyển hệ tư duy, đổi sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hôi chủ nghĩa. CS mở cửa cho đầu tư ngoại quốc vào nhưng khoá chặt cửa chánh trị vẫn độc tài đảng trị toàn diện. Đến thời TT Trump là một tổng thống công khai chống CS, chống Chủ Nghĩa Xã hội.
19/10/2019(Xem: 90)
ROME - Tổ Chức Lương Nông Quốc Tế (FAO) cho hay: bản tin ngắn của thông tấn Trung Đông là al- Jazeera loan báo về số người đói tăng khắp thế giới, và ở mức báo động tại các nước xếp hạng đang phát triển, gồm 1 số vùng thuộc châu Phi.
19/10/2019(Xem: 84)
PARIS - Với nỗ lực ngoại giao che chắn của Trung Cộng, Pakistan cảm thấy tin tưởng sẽ không tiếp tục có tên trong “sổ đen tài trợ khủng bố” của 1 cơ chế liên chính phủ.
19/10/2019(Xem: 95)
LONDON - Nhà lãnh đạo hành pháp của Vương Quốc UK đang chạy đua với thời gian, để thuyết phục Hạ Viện thông qua đề án Brexit của ông được EU công nhận công bằng và cân đối.
19/10/2019(Xem: 85)
IDLID - Dân quân SDF của phe Kurd tại Syria đồng ý đáp ứng hưu chiến, sau cuộc vận động chính quyền lâng bang Thổ Nhĩ Kỳ bởi nỗ lực của PTT Hoa Kỳ Mike Pence và ngoại trưởng Pompeo.
19/10/2019(Xem: 73)
KABUL - Hồ sơ của phái bộ LHQ (hay UNAMA) ghi: 4,313 thương vong của thường dân do bom đạn gây ra tại Afghanistan từ Tháng 7 đến Tháng 9, là chưa từng thấy.
19/10/2019(Xem: 103)
BEIJING - Các phát biểu chê trách phong trào xuống đường tại Hong Kong vào ngày 18/10, đã biến Thủ Tướng của đảo Sư Tử trở thành hiệp sĩ của truyền thông Hoa Lục sống dưới chế độ toàn trị, theo tường thuật của báo Anh ngữ phát hành tại Hong Kong.
19/10/2019(Xem: 122)
HONG KONG - Hung thủ gây án mạng dẫn tới đề luật dẫn độ gây bất ổn trong mấy tháng qua tại đặc khu Hong Kong đang định nộp mình.
19/10/2019(Xem: 115)
ANKARA - Khả năng theo đuổi chiến địch biên giới đánh đuổi dân quân SDF của phe Kurd tại Syria lệ thuộc điều xẩy ra với nội tệ là tiền lira xa bãi chiến trường, là thị trường hối đoái.
19/10/2019(Xem: 130)
VIRGINIA, Alabama - Chỉ còn 2 tháng đến ngày nhập học năm đầu của trường cao đẳng, Connor Bruce Croll dọa nổ bom.
19/10/2019(Xem: 144)
MIAMI - Vào ngày 18/10, trung tâm báo bão quốc gia (NHC-Miami) đưa tin: 1 hệ thống bão nhiệt đới đang chuyển thành bão có cấp độ và tên gọi là Nestor đang trực chỉ vùng ven Vịnh Mexico giữa Louisiana và Florida.
19/10/2019(Xem: 121)
NEW ORLEANS - Theo CBS ngày 18/10, có thể Louisiana sẽ là tiểu bang trước nhất không có dịch vụ phá thai hợp pháp, kể từ khi dịch vụ được hợp pháp hóa vào năm 1973.
19/10/2019(Xem: 167)
DALLAS - Không lâu sau khi phô trương tăng truởng kinh tế tiếp tục tăng trưởng như là điểm sáng nhất trong gần 3 năm lãnh đạo hành pháp, TT lại quay sang công kích các nhà lập pháp của đảng DC trong lúc vận động cử tri Texas tại Dallas tối Thứ Năm 17/10.
19/10/2019(Xem: 122)
HAMBURG - Bruno Dey 17 tuổi khi gia nhập đơn vị hành quyết trong sư đoàn “trại tử thần của Hitler”. Hôm Thứ Năm 17/08, cựu binh 93 tuổi này ra tòa với tội đồng lõa theo hồ sơ về 5,320 án mạng sau 73 năm.
19/10/2019(Xem: 150)
WASHINGTON - TT Trump coi chiến trường đông bắc Syria như sân chơi, khi ví von rằng 2 đứa trẻ đánh nhau, cứ cho đấm đá 1 lúc trước khi can thiệp.
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 10/2019, Interbrand công bố báo cáo “Thương hiệu toàn cầu tốt nhất 2019” với sự thống trị của các hãng công nghệ như Facebook rơi khỏi top 10.
Mạng 5G cung cấp tốc độ tải dữ liệu nhanh hơn nhiều so với 4G. Khoảng giữa tháng 10/2019, theo Cơ quan quản lý viễn thông IMDA của Singapore, ít nhất 50% diện tích đất nước sẽ được phủ sóng 5G độc lập vào cuối năm 2022.
Tháng 10/2019, hãng hàng không Qantas Airways của Australia sẽ khai thác một chuyến bay thương mại dài nhất trong lịch sử. Dự kiến, máy bay sẽ cất cánh ở New York vào ngày 18/10/2019, chuyến bay sẽ vượt qua 16,200 km trong suốt 19 giờ 30 phút để hạ cánh ở Sydney.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Mozilla đang xuất bản các giai thoại về việc xem YouTube có thể trở nên tồi tệ như thế nào, thông qua một trang web riêng.
Apple đã rất thành công trong kinh doanh thiết bị đeo với Apple Watch, chiếc smartwatch phổ biến nhất trên thế giới. Công ty cũng sản xuất một trong những thiết bị đeo tai (ear-worn devices) bán chạy nhất thế giới – AirPods. Chuyên gia phân tích uy tín Ming-Chi Kuo còn tiết lộ rằng Apple Glass AR sẽ chính thức ra mắt vào đầu năm 2020.
Lúc 10 giờ của một buổi sáng cuối tháng 11/2017, nhân viên ngân hàng tại Freiburg, Đức phát hiện thấy hệ thống báo cây ATM đã gặp lỗi. Vụ việc được trình báo lên cơ quan chức năng, và theo lời người trong cuộc, cái máy ATM đã bị nhiễm một loại malware có tên là “Cutlet Maker”, có khả năng ép máy ATM nhả ra tất cả tiền có trong máy.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trận lũ lụt ở Nhật Bản từ bão Hagibis đã phá huỷ 1/3 đoàn tàu cao tốc tương lai có giá trị khoảng 32.8 tỷ Yên (300 triệu USD)
Từ lâu, ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như smartphone, laptop, tivi... đã bị buộc tội là nguyên nhân gây mất ngủ, thậm chí tổn thương mắt. Ánh sáng xanh có bước sóng ngắn, có nghĩa là nó mang năng lượng cao và có thể làm hỏng các mô tế bào thị giác.
Khoảng giữa tháng 10/2019, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết đã triệt phá thành công một trong các trang web khai thác trẻ em lớn nhất trên Dark Web.
Khoảng giữa tháng 10/2019, hãng nước ngọt Coca Cola thông báo đã sản xuất thành công lô vỏ chai đầu tiên làm từ nhựa của các loại chất thải nhựa đang trôi nổi trên các đại dương.
Khoảng giữa tháng 10/2019, trang Bloomberg đưa tin nhà sáng lập Faraday Future - Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản tại tòa án Delaware.
Ứng dụng chia sẻ video nổi tiếng TikTok đã mở một văn phòng tại Mountain View, California – cách trụ sở chính của Facebook chỉ vài phút đi bộ. TikTok dường như đang tiếp cận đến "lãnh thổ" của Facebook - theo đúng nghĩa đen.
Khoảng giữa tháng 10/2019, bộ đôi Pixel 4 và Pixel 4 XL đã được Google ra mắt trong sự kiện tối qua. Bộ đôi smartphone mới của Google có một số nâng cấp, đặc biệt là camera, và thay đổi về thiết kế
Khoảng giữa tháng 10/2019, trong sự kiện ra mắt loạt sản phẩm mới của Google, bên cạnh bộ đôi Pixel 4 mới, hãng cũng giới thiệu một chiếc Pixelbook Go mới.
Các công ty công nghệ đang lên như Uber và WeWork liên tục xuất hiện trên các mặt báo thời gian qua, nhưng không phải vì lý do tăng trưởng hay một sự đột phá nào về doanh thu nào.