Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lấy Nhạc Trị Dịch

22/10/202110:30:00(Xem: 808)

Bài & hình: Trangđài Glassey-Trầnguyễn


Special thanks to Mr. Laszlo Mezo, Award-winning Cellist

( https://www.facebook.com/laszlomezo.cellist/ ) 


Mùa đại dịch. Làm gì cho đầu óc thư giãn, bớt căng thẳng, tìm được niềm vui? 


Ai cũng có những cách riêng, nhưng có một cách chung là… nghe nhạc! Nhạc là ngôn ngữ quốc tế, là linh dược vô hình. Ai cũng biết, âm nhạc làm cho người ta yêu đời, hạnh phúc, khỏe mạnh, và thông minh hơn. Nhiều phụ nữ ngay từ khi cấn thai đã mở nhạc Mozart cho con nghe. Trẻ em học nhạc trong nhiều năm sẽ có chỉ số thông minh cao. Đại học Harvard đã có nhiều cuộc nghiên cứu (https://www.health.harvard.edu/newsletter_article/music-and-health) cho thấy những lợi ích thiết thực của âm nhạc đối với sức khỏe. Những dòng nhạc nhẹ nhàng và truyền cảm hứng mang đến nhiều lợi ích tuyệt vời cho đời sống. Một giai điệu quen thuộc có thể gợi lại những kỷ niệm đẹp và làm cho người nghe cảm thấy dễ chịu, hạnh phúc. Nghe nhạc thu âm đã tốt, nhưng nghe nhạc được trình diễn tại chỗ lại càng tốt hơn, nhất là khi người xem được trực tiếp tham gia vào phần trình diễn. Lấy Nhạc trị Dịch ư? Đêm nhạc “Beethoven's Eroica" do dàn nhạc giao hưởng Pacific Symphony Orchestra (https://www.pacificsymphony.org/) với Nhạc trưởng Carl St. Clair và phần độc tấu cello của Gabriel Martins tại Segerstrom Concert Hall là một chọn lựa thích hợp. Để giữ gìn sức khoẻ cộng đồng, mọi người tham dự đều cần phải chích ngừa và mang khẩu trang.


Beethoven

Beethoven (Nguồn: Pacific Symphony)


Một dàn nhạc giao hưởng. Vậy chỉ trình diễn nhạc cổ điển thôi sao? Không đâu! Đêm nhạc thính phòng “Eroica” được trình diễn trong ba đêm trung tuần tháng Mười 14, 15, 16 kết hợp nhạc xưa và nay. Nếu miếng trầu là đầu câu chuyện, thì Nhạc trưởng Clark St. Clair têm trầu thật khéo, và mời trầu cũng thật duyên. Ông đã điều khiển dàn nhạc suốt 32 năm qua, và ông luôn nói chuyện với khán giả như trò chuyện với những người bạn thân. Ông vừa xuất hiện trên sân khấu thì khán giả đã nồng nhiệt vỗ tay chào đón. Nhạc trưởng St. Clair hóm hỉnh nói, “Hôm nay quý vị có vẻ hào hứng quá!” Mọi người lại vỗ tay và cười vui vẻ. Ông hỏi khán giả, “Quý vị có từng muốn được ngồi chung với dàn nhạc và trình diễn trên sân khấu này không?” Nhiều người thay nhau đưa tay lên. Ông lại hỏi, “Ai cũng muốn làm nhạc công, nhưng có ai muốn làm nhạc trưởng không?” Ông chỉ lên bục gỗ dành cho nhạc trưởng và lắc đầu, “Ít ai chịu lên đó lắm! Nhưng hôm nay, quý vị sẽ được làm nhạc trưởng!”


Nhạc trưởng St. Clair duyên dáng kể lại chuyện ông mời Nhạc sĩ Frank Ticheli sáng tác một tác phẩm dành riêng cho dàn nhạc VÀ KHÁN GIẢ để kỷ niệm 30 năm ông làm Giám đốc âm nhạc cho Pacific Symphony. Ông kể, “Khi tôi mời Frank Ticheli viết một bài kỷ niệm 30 năm thì Frank chịu ngay, nhưng khi nói dành cho dàn nhạc VÀ KHÁN GIẢ thì phản ứng của anh thay đổi liền!” Ông mời nhạc sĩ Ticheli lên sân khấu. Nhạc sĩ Tichelli chia sẻ, “Khi mới nghe đề nghị của Nhạc trưởng thì tôi hơi sợ, nhưng càng suy nghĩ, tôi càng có hứng thú để sáng tác.” Trong nhạc phẩm mở đầu đêm hòa nhạc này, ông Ticheli viết một đoạn nhạc cho khán giả hát mà ông cảm tác từ câu nói bất hủ của văn hào Shakespeare. Hai câu được trích từ câu nói nổi tiếng nhất trong vở kịch “As You Like It” là đoạn “the Seven Ages of Man,” vốn bắt đầu với câu  “All the world's a stage, and all the men and women merely players” (Act 2, Scene 7). Nhạc sĩ Frank Ticheli đã viết lời hát như sau:


All the world's a stage

And all the men and women merely players

In this strange eventful history, each shall play a part

As we embrace this mystery. Let us start


blank

Tình bạn thắm thiết của Nhạc trưởng St. Clair (trái) và Nhạc sĩ Ticheli


Khán giả sẽ hát “All the world's a stage" rồi chuyển qua tiếng thì thầm. Nhạc trưởng St. Clair sẽ ra dấu để khán giả từ bên phải sân khấu sẽ bắt đầu hát và từ từ tiếng hát lan đi khắp một vòng  cả rạp. Rồi khán giả chuyển qua huýt gió. Nhạc trưởng khôi hài nói, “Tôi không nên dạy con gái tôi huýt gió. Tôi dạy lúc lên ba, bây giờ cô ấy đã hai mươi mà vẫn chưa ngưng huýt gió.” Nhạc sĩ Ticheli còn kết hợp thêm “whirlies” cho khán giả ở lầu hai. Có một đoạn, khán giả còn được mời búng tay hai lần, ôm vai một lần, đếm năm nhịp 1 2 3 4 5. Nhạc trưởng bật mí, “Trong bài chúng ta sẽ lập lại sequence này tới hai lần, nên xin quý vị để ý khi tôi ra hiệu.” Sau tất cả những phần tập dợt chuẩn bị với khán giả, đêm hòa nhạc bắt đầu.


Trước khi đánh nhịp, Nhạc trưởng quay lại, nói, “Tôi quên mất. Tôi muốn dùng buổi hòa nhạc này làm quà để cám ơn quý vị đã ưu ái ủng hộ Dàn nhạc Pacific Symphony trong suốt bao nhiêu năm qua.” Mọi người vỗ tay nhiệt liệt. Ông Clark St. Clair để tay lên ngực và cúi đầu thật sâu trước khán giả. Có ai đó kêu lên, "We love you!” Nhạc trưởng cười thật hạnh phúc. Đêm hòa nhạc được chính thức bắt đầu với khán giả. Nhạc trưởng ra hiệu, và khán giả bắt đầu trình diễn bằng tiếng thì thầm, rồi tiếng huýt gió hay trắc lưỡi tắc tắc cho những ai không quen huýt gió.


blank

Nhạc trưởng St. Clair và Nhạc sĩ Martins


Việc kết hợp phần trình diễn của khán giả được thực hiện thật trôi chảy. Mà hay nhất là vì được mời tham gia trình diễn nên khán giả không bị buồn chán hay ngủ gật, vì phải để ý tới phần trình diễn của mình. Hơn nữa, dòng nhạc của Ticheli đa dạng, nhiều màu sắc, chất giọng mỗi giai khúc đều đặc sắc, dẫn dắt người nghe đi từ thú vị này qua thú vị khác. Và quả  thật như câu nói của văn hào Shakespeare, cả thế giới là sân khấu, và mọi người nam nữ là những diễn viên. Nhạc trưởng St. Clair tài tình vừa điều khiển dàn nhạc, vừa dẫn dắt cả khán phòng trong một tác phẩm độc nhất vô nhị, giúp người tham dự quên đi những đau khổ của mùa đại dịch, dù mọi người vẫn mang khẩu trang và phải chích ngừa trước để được đến xem nhạc. Đi xem nhạc mà được luyện hơi và tập thể dục tay như vầy thì tuyệt quá!


Đi dự nhạc như vầy cũng giúp con người ta tăng hệ miễn dịch, sống vui hơn và lâu hơn. Âm nhạc luôn là ngôn ngữ quốc tế của mọi thời đại, và giữa cơn chiến chống COVID này, âm nhạc có thể là một trong những linh dược phi vật thể (dù được tạo nên từ những nhạc cụ thực thể) để giúp con người tìm thấy hy vọng khi vẫn còn quá nhiều những mảng tối hình cầu đang bay quanh thế giới. Từ phong cách bình dị, thân thiện, khiêm nhu của vị nhạc trưởng tài năng St. Clair cho đến từng nốt nhạc được chải chuốt, từng chi tiết được sắp xếp, đêm nhạc “Eroica" tạo ra một khoảng trời trong lành cho người thưởng ngoạn. Nhạc trưởng St. Clair nhỏ con, người mảnh khảnh, nhưng khi ông điều khiển dàn nhạc, thì cả con người ông cuộn chảy theo dòng nhạc, toả ra một sức mạnh lạ thường. Người ta thường nói, khó phân biệt được giữa điệu nhảy và vũ công. Ở đây, người xem sẽ khó phân biệt được nhạc trưởng và dòng nhạc, vì ông St. Clair đã hoá thân vào dòng nhạc trong mọi phút giây.


blank

Standing ovation


Tiếp theo chương trình là bản concerto “bán chính thức" dành cho cello “Variations on a Rococo Theme, Op. 33" của Tchaikovsky với cả kỹ thuật và mỹ thuật, với phần trình diễn cello độc tấu của Gabriel Martins. Nhạc sĩ Martins còn rất trẻ. Anh sinh năm 1998, đoạt quán quân của Concert Artists Guild – Young Classical Artists Trust Grand Prize năm 2020 và giải 2020 Sphinx Competition, cùng nhiều giải thưởng danh tiếng khác. Phần hai của chương trình là bản giao hưởng “Eroica," một tác phẩm khai phóng và có ảnh hưởng lớn đến nỗi nó đã thay đổi dòng chảy của lịch sử âm nhạc. Bản giao hưởng Thứ Ba này đánh dấu chương thứ hai trong sự nghiệp âm nhạc của Beethoven, và tuy ông đã manh nha ý tưởng để viết nó từ giai đoạn thăng trầm "Heiligenstadt Testament" nhưng mãi đến tháng Năm năm 1803 thì ông mới tập trung viết. 


Xu hướng kết hợp nhạc đương đại và nhạc cổ điển của dàn nhạc giao hưởng Pacific Symphony mang đến sự mới mẻ và hào hứng cho khán giả. Một thiếu niên 11 tuổi đã nói, “Con rất thích đêm nhạc này, vì được nghe nhiều thể loại nhạc khác nhau!” Và một chương trình sắp tới, ngày 24 tháng Mười, xuất matinee và xuất duy nhất lúc 3 giờ chiều, mang chủ đề “From Past to Present,” cũng kết hợp tân cổ. Buổi hoà nhạc cũng diễn ra tại Segerstrom Center for the Arts, trong Samueli Theater, đặc biệt có sự góp mặt của Nhạc sĩ Việt Cường, một nhạc sĩ gốc Việt rất trẻ. Anh sinh năm 1990 tại California. Bài “Wax and Wire" được anh viết cho clarinet, violin, cello, và piano. Một số danh tài Việt Nam đã góp mặt trong sáng tác và trình diễn nhạc giao hưởng tại hải ngoại, như Nhạc sĩ Lê Văn Khoa, Nhạc sĩ Trần Chúc, đưa âm hưởng Việt vào nhạc thính phòng. Và hôm nay, những thế hệ mới như nhạc sĩ Việt Cường tiếp tục làm công việc sáng tạo này, và được sự tán thưởng của dòng chính. Báo The New York Times gọi nhạc của anh là “alluring and wildly inventive,” và báo San Francisco Chronile nhận định, “irresitible.” Tác phẩm của anh đã được trình diễn bởi nhiều nhạc sĩ và dàn nhạc danh tiếng, như the New York Philharmonic, Eighth Blackbird, Saint Paul Chamber Orchestra, So Percurssion, Alarm Will Sound, Atlanta Symphony, Sandbox Percussion, Albany Symphony, PRISM Quartet, Orchestra of St. Luke's, và Dallas Winds. Nhạc của anh được trình diễn tại Carnegie Hall, Lincolhn Center, the Kennedy Center, National Gallery fo Art, và Thư viện Quốc Hội. Nhạc sĩ Việt Cường sáng tác “Wax and Wire" vào năm 2014, lấy cảm hứng từ những tác phẩm điêu khắc bằng wire của Michael Gard. Với những danh tài như Việt Cường, người Việt hải ngoại sẽ có được niềm vui được thưởng thức nhạc của các thế hệ trẻ tại những thính phòng và với dàn nhạc danh tiếng của Mỹ.


blank

Nhạc sĩ Việt Cường (Hình: vietcuongmusic.com)

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hôm nay, nhân dịp Thanksgiving 2021, kính mời quý vị khán thính giả nhìn lại một chặng đường 20 năm về trước, để theo dõi buổi nhạc hội “Tạ Ơn Chiến Sĩ Tự Do”, được tổ chức vào mùa Hè, năm 2000. Mục đích là để gây quỹ “Xây Dựng Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ tại Westminster”. Sự thành công của buổi nhạc hội được dựa trên yếu tố đoàn kết trong cộng đồng người Việt, tình bằng hữu cao đẹp của anh chị em nghệ sĩ cùng lòng quyết tâm của tất cả mọi người, mọi giới.
Paris by Night hân hạnh kính mời quý vị đến tham dự chương trình văn nghệ trực tiếp thu hình với chủ đề “Xuân Với Đời Sống Mới” sẽ được tổ chức vào hai xuất 7:30PM Thứ Bảy 11 tháng 12, 2021 và 1:30PM Chủ Nhật 12 tháng 12, 2021 trên sân khấu rạp Pechanga Theater.
Các siêu sao Nam Hàn trong Ban Nhạc BTS đã được trao danh hiệu nghệ sĩ của năm nay tại Lễ Trao Giải Âm Nhạc American Music Awards hôm Chủ Nhật, 21 tháng 11 năm 2021, loại bỏ những thách thức từ Taylor Swift, Drake và The Weeknd khi họ mang về nhà tổng cộng 3 giải thưởng và hợp ca với nhóm Coldplay qua ca khúc khàn khàn “My Universe” và kết thúc buổi trình diễn với bản nhạc “Butter,” theo Hãng Tin Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Hai, 22 tháng 11 năm 2021.
Trong âm nhạc, mọi người thường nói “ nếu mình không rung cảm thì người nghe cũng sẽ không rung cảm “ Ngược lại, khi người thưởng thức có được sự xúc động và rung cảm về một nhạc phẩm cũng như về một giọng hát trong buổi trình diễn thì buổi trình diện đó và người hát đó đã thực sự thành công vì thông điệp gửi đi đã được nhận và hiểu. Cám ơn người gửi Jimmy và ca sĩ Kim Tước đã làm đẹp cuộc đời.
Quyền bảo hộ 13 năm của ca sĩ Britney Spears đã chấm dứt, theo bản tin của CNN tường thuật hôm Thứ Sáu, 12 tháng 11 năm 2021. Chánh Án Tòa Thượng Thẩm Quận Los Angeles Brenda Penny đã chấm dứt sự sắp xếp theo lệnh của tòa trong phiên xử hôm Thứ Sáu. Trình bày trước tòa, luật sư của Spears là Matthew Rosengart nói rằng “mạng lưới an toàn” được đặt ra cho tài chánh và sự chăm sóc cá nhân của ca sĩ.
Đài Truyền Hình SBTN đang tổ chức một cuộc thi sắc đẹp dành cho ngành nails mang tên Nail Queen, với mục đích vinh danh những người gốc Việt đang tham gia vào ngành công nghiệp có đóng góp quan trọng vào bậc nhất cho cộng đồng người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ.
Ngôi sao đang lên này đã trình diễn nhạc đồng quê, tại Brazil gọi là sertanejo. Cô nổi tiếng với việc giải quyết các vấn đề nữ quyền trong các ca khúc của cô, như chỉ trích những người đàn ông kiểm soát những người bạn đời của họ, và kêu gọi trao quyền cho phụ nữ. Vào chiều tối Thứ Sáu, tin này đã làm tuông ra sự buồn bã trên truyền thông xã hội ở tất cả ngõ ngách của Brazil, gồm những người hâm mộ, cách chính trị gia, những nhạc sĩ và cầu thủ bóng đá. Instagram của cô có tới 38 triệu người vào đọc. “Tôi không tin, tôi không tin,” theo ngôi sao bóng tròn Brazil Neymar, là bạn của Mendonça, đã viết thế trên Twitter sau khi tin tức về cái chết của cô được loan đi. Chính phủ Brazil cũng gửi lời chia buồn.
Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế (Viet Film Fest) sẽ thực hiện lễ trao giải trực tuyến vào lúc 6 giờ chiều thứ Năm, ngày 28 tháng 10. Khán giả muốn theo dõi chương trình phát giải, xin vào thăm trang nhà www.VietFilmFest.com hoặc Youtube Viet Film Fest Awards Ceremony 2021. Đây là lần đầu tiên lễ trao giải của Viet Film Fest được thực hiện trực tuyến.
Phim điện ảnh cổ trang “KIỀU”, lấy cảm hứng từ kiệt tác “Truyện Kiều” của đại thi hào Nguyễn Du, do Tincom Media sản xuất nhân dịp kỷ niệm 200 năm ngày mất của tác giả, sẽ có buổi công chiếu chính thức tại Mỹ với tư cách là bộ phim Việt Nam tiêu điểm (Vietnamese Spotlight Film) được lựa chọn tham dự Liên hoan phim Newport Beach (Newport Beach Film Festival) năm nay. Huntington Beach, California (ngày 18 tháng 10, năm 2021) – Newport Beach Film Festival là liên hoan phim phát triển nhanh nhất tại Bờ Tây nước Mỹ, có sự tham gia của hơn 50 quốc gia với nhiều thể loại phim được chọn lọc. Phim điện ảnh cổ trang “KIỀU” là bộ phim thứ 2 của Việt Nam góp mặt trong khuôn khổ bộ phim Việt Nam tiêu điểm của Liên hoan phim Newport Beach kể từ 22 năm qua. Lấy cảm hứng từ một trích đoạn được chọn lọc trong “Truyện Kiều” gồm 3.254 câu thơ lục bát, phim điện ảnh cổ trang “KIỀU” đưa khán giả vào một hành trình đầy cảm xúc với nhiều năm lưu lạc của nàng Kiều
Cuối thập niên 80, vào một đêm cuối tuần, tác giả gọi điện thoại mời người con gái mình thích đi nghe nhạc ở một vũ trường ở San Jose; bị từ chối. Ngồi buồn, tác giả ôm đàn nghêu ngao hát và ca khúc Mời Em Khiêu Vũ điệu Tango ra đời.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.