Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Cung Tích Biền, Một Đời Hoa Sương Cỏ

21/10/202114:19:00(Xem: 682)

Trong tuyển tập "Đành lòng sống trong phòng đợi của lịch sử" nhà văn Cung Tích Biền đã cảm nhận đời mình là "đời hoa sương cỏ" và ông đang đi cho hết một đời hoa sương mỏng manh, bé nhỏ ấy. Tuyển tập này ghi lại toàn bộ các cuộc phỏng vấn ông và là 1 trong 5 cuốn sách được ra mắt hôm nay. Bốn đứa con tinh thần khác của ông được trình làng là "Nhạc điệu của bầy Ong", "Bạch hoá", "Thằng Bắt Quỷ", và "Mùa xuân cô mơ Bay". 

Một sáng Thứ Bảy, giữa mùa thu Cali của quận Cam, quán Café & Té xinh xắn, thanh nhã được đón tiếp rất nhiều bằng hữu của Cung Tích Biền đến tham dự buổi ra mắt sách rất đặc biệt này. Đặc biệt là vì ông chưa từng ra mắt sách tại VN hay bất cứ nơi nào trước đây. Buổi RMS được tổ chức với mục đích chính là giới thiệu sách mới in cùng bạn bè đã lâu không được gặp nhau, nên không có người ngoài tham dự. 

Từ sáng sớm nhà văn Đặng Thơ Thơ và hoạ sĩ Paulina Đàm đã có mặt để giúp bà Hoàng Thị Kim là phu nhân của nhà văn Cung Tích Biền sắp xếp mọi thứ, sẵn sàng cho một buổi ký sách và đón tiếp bạn bè. Nhiều nhà thơ,  nhà văn, hoạ sĩ và cả ca sĩ cũng có mặt. Những hiện diện ghi nhận được phía các nhà văn gồm có: Nhã Ca, Đặng Thơ Thơ, Phạm Phú Minh, Bùi Vĩnh Phúc, Trịnh Y Thư, Phạm Quốc Bảo, Vương Trùng Dương; phía các nhà thơ có Đặng Phú Phong, Thành Tôn, Phan Tấn Hải, Lê Giang Trần, Lê Đình Nhất Lang; bên hoạ sĩ có Nguyễn Đình Thuần và phu nhân, hoạ sĩ Paulina Đàm, cùng sự góp mặt của nhà báo Thanh Huy; ca sĩ Thu Vàng và phu quân Thân Trọng Mẫn.  Một vài người bạn thân như Mai Tất Đắc và phu nhân, Lê Phước Bốn, Lê Hùng, Nguyễn Hà và phu nhân, Nguyễn Thị Phương Lan là em gái nhà văn Phùng Nguyễn và phu quân là Thắng….

NV Đặng Thơ Thơ là người chủ trương diễn đàn văn học Da Màu đã mở đầu và giới thiệu mục đích cùng ý nghĩa của buổi RMS.

“Hôm nay 16 tháng 10 là kỷ niệm đúng 5 năm ngày nhà văn Cung Tích Biền đến Hoa Kỳ và in được sách tại đây, những cuốn mà ông không thể nào xuất bản được trong nước. Năm cuốn sách chúng ta đang cầm trên tay là bằng chứng của tự do sáng tác, tự do ngôn luận. Năm nay cũng đánh dấu 65 năm cầm bút và 55 năm viết văn dưới bút danh Cung Tích Biền của ông. Tôi nhớ mình đã đọc đâu đó là ‘Rất dễ để trở thành một nhà văn, nhưng không dễ để tiếp tục là một nhà văn’. Do đó làm nhà văn trong suốt 65 năm, điều này khó khăn vô cùng, vậy mà anh Cung Tích Biền đã làm được...”

Nhà văn Cung Tích Biền đã nói vài lời cảm ơn bạn bè cùng quan khách đã đến chung vui và tiết lộ ông sẽ in và ra mắt thêm 5 cuốn nữa vào tháng Tư năm tới. Ông cũng tâm sự, "Đây là lần đầu tiên tôi RMS trong đời viết lách. Sách tôi phát hành ở VN, tôi phải in chui và không xin giấy phép của nhà nước vì nếu in họ sẽ cắt bỏ hết mà còn bị bắt nữa. Cho nên viết ở VN cực kỳ khó, tôi phải thành lập nhà xuất bản Một Mình, có nghĩa là một mình mình làm tất cả, và mỗi lần chỉ in được 40 cuốn. Qua đây tôi được tự do in và RMS như hôm nay thật là một hạnh phúc vô cùng lớn lao." 

Nhà văn Nhã Ca thua CTB có hai tuổi là một bạn văn cùng thời với ông, bà đã kể rằng, "Trước 1975, tụi này đã có cùng một thời đọc và viết sách. Tôi có đọc sách anh ấy rất nhiều, nhưng sau 75 không còn gặp nhau nữa. Gần đây, anh mới qua Mỹ, tôi mới được gặp lại. Giờ thấy anh in sách, thật vui, tôi lại có dịp đọc sách của anh."

Văn chương của CTB được đăng trên trang mạng Da Màu rất nhiều. Tôi có hỏi nhà văn Đặng Thơ Thơ nghĩ gì khi đọc văn của ông. Chị cho biết: 

“Cái đặc biệt làm nên cõi văn chương của ông là một tâm cảm, một linh thức rất nhạy bén và xuyên suốt thời cuộc của ông, và có thể đi trước tương lai nữa. Nếu chúng ta đọc lại các tác phẩm ông viết từ khoảng thời điểm 65-68 tới bây giờ thì dự cảm của ông vẫn đúng trong bối cảnh chung của lịch sử dân tộc. Ông có kiến thức sâu rộng về nhiều mặt, một văn phong đặc thù và kỹ thuật viết dùng dụ ngôn khiến người đọc nhận ra ngay. Ông am hiểu Hán học và vân dụng ngôn ngữ rất uyên áo để tạo ra một cõi văn chương riêng biệt. Tôi nhớ Đinh Từ Bích Thúy đã viết một tiểu luận về Cung Tích Biền, và trong đó có câu: ‘Văn chương CTB là sự nhìn thẳng vào mặt trời và cái chết.’ Chúng ta biết đó là một hành động nguy hiểm, nhưng phải chấp nhận đối mặt với nguy hiểm mới có thể viết được các tác phẩm như thế này. Có thể nói, qua 65 năm cầm bút, Cung Tích Biền đã duy trì được phẩm tiết và vai trò nhân chứng lịch sử của mình qua hành động viết văn. Sứ mệnh mà ông đặt ra cho chính mình không đơn giản. Đó là gì ? -Đó là "bạch hoá” và “bắt quỷ". Mục tiêu đó đặt ông vào vị thế đối kháng với tất cả mọi thứ. Ông phải là một nhà văn độc lập mới làm được điều đó. Truyện của ông luôn có sự chia đôi, lưỡng cực, phân thân theo hai hướng khác nhau. Nhưng giữa những cực đối nghịch ấy có vô vàn những khả thể khác. Ông thao túng trong những khả thể giữa hai thế đối nghịch ấy.” 



Buổi RMS với đông đảo các người cầm viết, khiến tôi thấy rất vui và rộn ràng nên vừa nhìn được nụ cười tươi của nhà phê bình văn học Bùi Vĩnh Phúc sau nhiều năm gặp lại, tôi hỏi liền:

“Hôm nay là ngày nhà văn Cung Tích Biền ra mắt sách, theo anh sự hồi sinh của in ấn và RMS, có làm sống lại tinh thần hay cảm hứng cho những người mới cầm viết hay đã từng viết lâu nay không?”

“Tôi nghĩ chuyện RMS cũng là một trong các khía cạnh của đời sống văn học. Chúng ta phải có những buổi RMS thế này để làm lên men không khí văn học. Ngoài việc giúp cho các tác giả có cơ hội đến gần và tiếp cận người đọc, nó cũng tốt cho những bạn văn, những người viết sách khác, vì nó tạo cho họ dịp gặp gỡ, hàn huyên, thăm hỏi, hỗ trợ nhau, nhất là sau những ngày đại dịch và cách ly dài hạn vừa qua. Đồng thời, khi bạn bè thấy được cái đẹp của sự RMS, họ cũng được “lên men”. Và hy vọng điều ấy đưa đến những sáng tác khác của những người cầm bút nói chung. Tất cả tạo được sự nâng đỡ và kích động tinh thần nhau lên.”

Tôi hỏi thêm:

“Anh là một nhà thơ, người viết phê bình và nhận định văn học. Nếu anh đã từng đọc qua tác giả Cung Tích Biền, xin anh cho biết cảm nhận riêng của anh về sách và truyện của ông.”

“Trong một câu trả lời ngắn gọn, tôi khó có thể trình bày rõ ràng được. Tuy nhiên, nói chung tôi thấy anh Biền là một người viết đặc biệt, có sức viết mạnh và dẻo dai. Nói riêng về đề tài viết, anh trình bày được cái nhìn và thân phận của con người Việt Nam trong lịch sử, trong chiến tranh, trong “guồng máy”, trong cái máy xay của cuộc chiến, kéo dài từ 1946 đến mãi về sau. Một thân phận ‘vỡ máu’. 

Anh có một ngôn ngữ riêng, và anh sai sử được ngôn ngữ ấy của mình. Dù đồng cảm, không đồng cảm hay chưa cảm thấy gần gũi với các sáng tác của Cung Tích Biền, thì sự góp mặt của anh trong đời sống văn học là rất rõ rệt. Anh đã đóng góp nhiều nỗ lực đáng quý và tạo được một dấu ấn riêng trong dòng văn học Việt Nam, trước và sau 1975,  trong cũng như ngoài nước.

Vừa thấy thi sĩ Thành Tôn đứng gần đấy, tôi xà vào hỏi liền, vì biết ông là một người nhân hậu, lúc nào cũng sẵn sàng giúp đỡ mọi người, khi họ cần đến. Tôi rất quí mến ông. 

- Chú là 1 người đọc và sưu tầm sách rất nhiều, chắc chắn chú đọc Cung Tích Biền kỹ và sâu, và chú sở hữu sách của ông, chú nghĩ sao về văn chương của ông?

- Đây là ý kiến riêng của tôi thôi nhé. Nói về Cung Tích Biền thì phải nói nhiều lắm, nhưng tôi chỉ đặt một vấn đề rất quan trọng thôi: Cung Tích Biền là một trong những người viết truyện ngắn hay nhất miền nam Việt Nam còn tồn tại đến bây giờ. Hay vì ông viết về nhiều khía cạnh, có cái nhìn xoáy sâu vào các điều căn bản của xã hội. Tôi là một người sống qua và tôi thấy đúng. Tôi có lưu giữ nhiều sách của ông in bên Việt Nam và tôi có đưa lại cho ông những cuốn ông bị thất lạc.” 

Nhà thơ Phan Tấn Hải cũng đồng ý rằng Cung Tích Biền viết truyện ngắn hay mà đây cũng là đặc điểm của một số bạn xứ Quảng mà ông có giao tình bạn bè. Phan Tấn Hải rất khâm phục các bạn đó làm thơ và viết truyện hay.


Sách mới của Nv Cung Tích Biền, độc giả quan tâm có thể đặt mua ở email: info@thaothao.net


Trịnh Thanh Thủy



Pic1 CTBien
Nv Cung Tích Biền và các tác phẩm 

 

Pic 2 Vợ chồng CTB
Nv Cung Tích Biền và phu nhân Hoàng Thị Kim

 

pic 3 nhom 1 copy
Trái qua phải. Đặng Phú Phong, Nhã Ca, Trịnh Y Thư, Nguyễn Đình Thuần, Lê Giang Trần, Phạm Quốc Bảo, Phạm Phú Minh, ÔB Cung Tích Biền, Bùi Vĩnh Phúc, Đặng Thơ Thơ, Paulina Đàm. 

 

Pic 4 nhom5 copy
Trái qua phải. Thân Trọng Mẫn, Thu Vàng, Phạm Quốc Bảo, Thành Tôn, ÔB. Cung Tích Biền, ÔB. Mai Tất Đắc, ÔB. Nguyễn Hà. 

 

pic 5  4 nguoi
ÔB. Nguyễn Đình Thuần, Phạm Quốc Bảo, Lê Đình Nhất Lang

 

pic 6 TH PTH
Nhà báo Thanh Huy và nhà thơ Phan Tấn Hải

 

Pic 7 nhom2
Phạm Phú Minh, ÔB. Cung Tích Biền, Vương Trùng Dương, Đặng Phú Phong

 

pic 8. Quang cảnh
Nv Cung Tích Biền đang phát biểu 

 

pic 9 Tac pham
Các tác phẩm 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Đôi khi, có người tự hỏi, mình có tài, tại sao không có danh vọng phù hợp? Có thể vì không gặp thời, chuyện này hiếm hoi. Có thể vì không phát huy tài năng đúng mức. Có thể vì tưởng lầm mình có tài. Từ một tài năng có thật, biến thành hiệu quả để có danh vọng xứng đáng, đòi hỏi một hành trình tuy ngắn ngủi từ trí não đến hai bàn tay, nhưng xa vời như đường đi từ trái đất lên đến mặt trời. Nhưng trước hết, làm sao biết mình có tài hay không? Hỏi mẹ vợ, mẹ chồng, thì rõ.
Đã có những cuộc tình sôi nổi, mặn nồng lúc ban đầu, thề sống chết bên nhau đời này đời sau, muôn đời sau, nhưng rồi sự cảm thụ và ý tưởng của mỗi người thay đổi dần theo thời gian, tuổi tác. Sắc tàn, chí hao, có người muốn tìm những gì mới lạ, khích động hơn; lại có người nhìn ra những phai tàn trong đời sống, chỉ muốn an thân tịnh dưỡng, buông bỏ tất cả, quay về với chính mình… “Có chút tình thoảng như gió vội, tôi chợt nhìn ra tôi”
Nổi tiếng quốc tế như một người viết tiểu thuyết, và cũng nổi tiếng như một Thiền sư, Ruth Ozeki có một văn phong riêng, trộn lẫn các pháp ấn khổ, vô thường, vô ngã vào các chuyện kể trên giấy. Độc đáo như thế: Ruth Ozeki là một nhà văn, một đạo diễn phim ảnh và là một Thiền sư dòng Tào Động. Xin mở ngoặc nhỏ nơi đây, nói bà là Thiền sư, chỉ có nghĩa rằng, bà là một cư sĩ được trao cương vị người dạy Thiền. Sách và phim của bà, kể cả nhiều tiểu thuyết, đan xen các chuyện kể cá nhân vào các vấn đề xã hội, và chạm vào các chủ đề liên hệ tới khoa học, kỹ thuật, chính trị, môi trường, sắc tộc, tôn giáo, chiến tranh và văn hóa quần chúng.
Đối thoại với Trịnh Y Thư: Văn chương Nghệ thuật & Những điều khác. Đinh Từ Bích Thuý & Đặng Thơ Thơ thực hiện
Cung Tích Biền là nhà văn của lương tri, bởi mọi truyện ông viết đều đưa ra những chất vấn về bản chất của một nền đạo lý nhân bản. Nhà văn bằng ngôn ngữ vi diệu và huyền áo đã tạo dựng nên một không gian nghệ thuật đặc thù phong cách của riêng ông. Và ông dùng không gian nghệ thuật ấy để đối thoại với quá khứ, một quá khứ được soi lại qua những tra vấn để trở thành công án cho ngày hôm nay. – Đặng Thơ Thơ
Thơ của Holderlin giản dị, cô đọng, súc tích và thêm sự pha trộn giữa lãng mạn và cổ điển, nhất là cổ điển Hy Lạp, nên rất đặc biệt. Ông được xếp vào một trong những nhà thơ trữ tình xuất sắc nhất ở Đức. Một số nhà văn, triết gia lớn của Đức như Wolfgang Goethe, Friedrich Schiller, Friedrich Hegel und Friedrich Schelling là những người đồng thời với Hölderlin.
Rừng phong đã nhuộm màu hay lòng người nhuốm màu thu? Những kẻ sống ở vùng ngoại phương không ít thì nhiều, không cạn thì sâu ắt biết. Cái màu rừng phong đẹp lắm, rực rỡ lắm, đất trời như bừng lên, ánh nắng như lồng vào trong phiến lá. Nói muôn hồng nghìn tía không còn là ước lệ, không phải là tỷ dụ nữa mà hoàn toàn thật sự như thế. Hồng, đỏ, cam, vàng, nâu, tím, trắng… cứ thế mà lá phô diễn trước khi về với đất mẹ.
Cô luật sư trẻ mới ra trường, người được tòa chỉ định để bênh vực tôi, khi gặp mặt lần đầu, cô hùng hổ nhưng lúng túng khi nói, “Ông đừng nhận tội, tôi sẽ giúp ông thoát khỏi tội danh này. Tôi đã nhìn thấy một phương án.” Tôi nói, rõ ràng là tôi có tội. Cố ý phạm pháp. Tội này đã được tổ chức suốt 20 năm. Đã đánh cắp một khối lượng tài sản khổng lồ. Có tang chứng, vật chứng. Có hàng trăm ngàn nhân chứng. Tội sẽ nhận tội mà không mảy may hối tiếc. Khối tài sản khổng lồ đó đã tan biến vào trí não, tâm tư của dân Việt, tôi không có cách nào lấy lại. Tôi nhận tội. Cô luật sư cố gắng thuyết phục. Tôi hiểu cô cần công việc này. Cần có hồ sơ tranh cãi, dẫu không thắng cũng để lại những luận lý luật pháp như một bằng chứng tài năng cho tương lai. Ai cũng biết vụ kiện này sẽ thua. Nhưng nếu như thắng một vụ kiện không thể thắng, cô sẽ trở thành ngôi sao, sẽ được các văn phòng luật sư lớn chiếu cố. Đời cô sẽ thay đổi hào quan trong một ván cờ. Thắng bại không phải là chuyện quan trọng. Chỉ là c
Văn học người Mỹ Bản Xứ xuất hiện phong phú trong văn học truyền khẩu từ trước khi tiếp xúc với người Châu Âu và/hay sau khi áp dụng theo cách viết của người Châu Âu. Văn học truyền khẩu của người Mỹ Bản Xứ ngoài việc kể chuyện, cũng còn ca nhạc, tụng niệm, và thơ dùng cho các buổi lễ. Nhiều trong số những câu chuyện và ca nhạc này được những nhà nhân chủng học da trắng sao chép lại, nhưng thường mâu thuẫn đáng kể với các bộ lạc và thường bị hiểu sai hay dịch sai nghiêm trọng.Richard J. Chacon và Rubén G. Mendoza trong phần “Giới Thiệu” tác phẩm nghiên cứu “The Ethics of Anthropology and Amerindian Research: Reporting on Environmental Degradation and Warfare” [Đạo Đức Của Nhân Chủng Học và Nghiên Cứu Về Người Mỹ Da Đỏ: Phúc Trình Về Sự Suy Thoái Môi Trường Và Chiến Tranh], được phổ biến vào năm 2011, đã viết rằng: “Trong nỗi thống khổ của cuộc tấn công của thực dân, các nhà nhân chủng thường không nhận thức hay nhận thức ngược lại giá trị lịch sử và văn hóa
Nhà văn lưu vong, Abdulrazak Gurnah, từ quê quán ở miền Đông Phi đến Anh Quốc năm 18 tuổi. Hành trình xa quê hương gần 55 năm với bút mực và sách đã mang lại cho ông giải Nobel văn chương 2021. Vượt qua một số tên tuổi hàng đầu trong năm nay như Margaret Atwood ở Canada, Lyudmila Ulitskaya ở Nga. Nhà văn Châu Phi trước ông lãnh giải Nobel văn chương 1986 là Wole Soyinka. Lưu vong, danh từ này quen thuộc, Gurnah nói, chuyện tị nạn, di cư “là những gì hiện diện với chúng ta mỗi ngày” - thậm chí nhiều hơn cả khi ông mới đến tị nạn ở Anh, năm 1960. “Người ta đang chết, đang bị tổn thương trên khắp thế giới. Chúng ta cần giải quyết vấn nạn này bằng một cách tử tế nhất.” (Associated Press. 10, 07, 2021.) Nhận diện ý thức và tâm tư trên, Viện Hàn lâm Thụy Điển cho biết giải thưởng này để công nhận “sự thấu hiểu không khoan nhượng và nhân ái của Gurnah đối với những tác dụng của chủ nghĩa thực dân và số phận người tị nạn.” Báo chí đề cao ông là nhà văn có kinh nghiệm vượt qua các lục địa
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.