Hôm nay,  

Mỗi Năm Mai Vàng Nở

11/02/202123:59:00(Xem: 4145)
 
Moi Nam Hoa Mai Vang No 01

Hình gia đình. Ba nói "Có bạn thì mời về nhà, đừng hẹn hò ngoài đường làm mất danh dự con gái...” 

Mai vàng và mùa Xuân
 
Mai nở ngày xưa trong núi xa
chỉ thơm trong sắc lặng thinh. Và
sẽ thơm như thế không ai biết
trong núi như trời, đất với hoa.
 
Bỗng một ngày xuân, một khách thơ
gặp hoa trong núi, ngẩn ngơ chờ
mai già đến độ ươm nên hạt
mang giống về xuôi, tự bấy giờ.
 
Tôi gặp mai vàng giữa Huế duyên
bỗng nhiên nhớ sự tích hoa quen
vì nhau, xin viết bài thơ lạ
Kể chuyện hoa từ gương mặt em

(Xuân 1982) Thơ Xuân Hoàng
 
Hình ảnh ông đồ già với hoa đào đỏ, mực tàu, giấy quyến, là hình ảnh ước lệ của Tết ngoài Bắc Việt. Thời Tím còn nhỏ, chỉ thấy qua hình ảnh, đọc qua sách vở mà thôi. Miền Nam mưa nắng hai mùa, ấm áp hầu như quanh năm, nên không có hoa đào ngày tết mà chỉ có hoa mai vàng.

Vào dịp Tết, chợ hoa ở trên đường Nguyễn Huệ cũng có cây đào, nhưng rất ít, có lẻ khó trồng. Thay vào đó là những chậu mai gốc đẹp, cành mai, nhánh mai vàng, mai tứ quý. Người miền Nam chỉ thích chọn mua về nhà chưng Tết. Cây mai có chi chít nụ là nụ nhỏ xíu, tròn vo, màu xanh ngọc thạch biên biếc, mơn mởn trên cành thanh mảnh, lơ thơ vài chiếc lá non nho nhỏ màu nâu non ngả vàng.

Mai vàng tượng trưng cho mùa Xuân ở miền Nam, nở ra màu vàng hoàng hậu rực rỡ vào dịp mỗi Tết.

Nhớ, những năm mấy chị em còn nhỏ, có lần được Ba chở bằng xe vespa, ra tận Vũng Tàu. Trên đường đi, Ba ghé một khu rừng nào đó, đậu xe, đem theo cây dao, vào sâu trong rừng để tìm  mấy cội mai. Ba chặt vài nhánh, chở về nhà. Lại nhớ, Ba cặm cụi tỉa nhánh, lặt lá, những cành có rất nhiều nụ. Ba ngâm mấy nhánh mai trong chậu nước lạnh để hãm nụ. Sau đó, cận cuối năm, Ba sẽ ngâm những nhánh mai chi chít nụ vào thau nước nóng, để sang giờ khắc giao thừa, những nụ mai bừng nở, vàng tươi cả bàn thờ, rực rỡ trên bàn phòng khách, mang điềm may mắn suốt năm. Mai vàng khoe sắc cùng mấy chậu cúc vàng, vạn thọ màu cam tươi, mồng gà đỏ rực, màu và sắc Tết trong gia đình Tím ngày xưa.

Như vậy, năm nào nhà Tím cũng có mai vàng mừng Tết. Trên bàn thờ mấy ngày đầu năm rơi đầy những cánh mai.

Màu vàng tượng trưng cho sự may mắn, vinh hiển, cao sang, chỉ dành riêng cho Vua Chúa thời xưa nên rất được tôn trọng. Cành mai vàng xum xuê chưng vào dịp Tết như một thông điệp của mùa xuân, mang về may mắn, vì vậy mà hầu như ở miền Nam, nhà nào cũng phải có cành mai chưng trên bàn thờ cùng với hai trái dưa hấu tròn trỉnh. Mai cũng dễ trồng, thích hạp thời tiết vùng nhiệt đới, sống rất lâu nên nhiều nơi trong rừng rậm, trên núi cao, cũng có rất nhiều cội mai mọc thành rừng. 

Sau lớn lên, Tím thi đậu vào trường Nữ Trung Học Gia Long, hiệu đoàn của trường là bông mai vàng, đặc biệt của miền Nam. Hình bông mai  nhỏ, năm cánh, những nhụy dịu dàng, thêu chỉ màu bên cạnh hai chữ Gia Long, nền màu xanh, nổi bật, rất đẹp, gắn trên cổ chiếc áo dài trắng tinh, là niềm hãnh diện trong suốt 7 năm trung học.

Còn nhớ cuối năm 1966, sau khi đi chợ hoa đêm trên đường Nguyễn Huệ, chị Ba được người bạn đưa về tận nhà, với nhánh mai đầy nụ, hộp bánh, hộp trà tặng gia đình. Vào ngày mùng 2, anh đã tới chúc Tết, được ba Tím chụp tâm hình chị Ba rót trà mời khách. Tấm hình quí giá còn lại sau khi người khách này đã mất năm 1994.

Moi Nam Hoa Mai Vang No 02

Bạn tới chúc Tết, chính ba chụp cho tấm hình dịp Tết năm 1966, gia đình mới còn giữ tới bây giờ...

Sống ở nước Mỹ, những năm đầu tiên gia đình Tím an cư ở Wingate, tiểu bang N. Carolina. Thị trấn nhỏ xíu xiu chưa tới năm ngàn dân, chạy xe ngang qua, lỡ chớp mắt là huốt con phố chánh. Mùa Xuân mùa Tết không có mai lẫn đào. Cuối năm dương lịch lạnh cóng với bông tuyết lất phất bay, với trời buốt giá. 
 
Một hôm, trên đường đi làm về, bỗng nhiên bắt gặp một khóm cây màu vàng rực rỡ, cả một buị nở tràn những cánh hoa mỏng mạnh, sao mà gợi nhớ tới bông mai quá trời. Vậy là mấy chị em cắt vài nhánh, đem chưng trong nhà, cứ gọi là “mai rừng”. Tên của giống cây có bông màu vàng, nở sum suê vào tiết lập xuân ở Mỹ có tên là Forsythia, thấy nó mọc hoang dã như rừng rậm ở nhiều nơi.

Rồi năm nào, cuối đông, lập xuân… bông “mai rừng” lại nở bừng tươi đẹp không kém, có khi còn tươi tắn hơn mai Việt Nam, vì nó quá sum suê, quá tươi màu rực rỡ. Về sau, gia đình dời về tiểu bang California, trong dịp đi chợ Tết, chợ đêm ngoài phố, thấy họ bày bán từng bó “mai rừng” này. Gọi là mai rừng nhưng hoàn toàn không giống những cành mai thanh thoát của mai Việt, tuy vậy, có nó cũng đỡ nhớ Tết, nhớ quê hương. Và nó trổ bông chi chít chen nhau khoe   sắc vàng tươi sáng nên người ta liên tưởng tới câu chúc tụng “Nhiều May Mắn” trong năm mới.  

Và mai rừng (forsythia) đã được người Việt sống ở hải ngoại tưng bừng đón nhận, chưng trong nhà những ngày đầu xuân thay cho mai Việt.

Mai Việt, mai tứ quý, khi nở ra, cánh hoa mong manh vô cùng, chỉ một thoáng gió lướt qua là những cánh mai đã rời cành, bay theo gió, hay rơi rụng đầy dưới gốc. Giống mai không bền, khó trồng, nở trái mùa vì thời tiết, dần dần ít xuất hiện trong phòng khách của nhiều nhà người Việt ở hải ngoại, thay vào là những bó hoa mai rừng màu vàng rất sáng, tươi rất lâu, rất bền suốt cả tuần lễ, chưng trong độc bình.

Dù là vậy, Tím vẫn thích mai Việt hơn, cho nên đã chăm chút được một chậu mai tứ quý, nở đẹp tuy mau tàn. Chậu mai thương quý này về sau qua tay chị Ba, và chị trồng xuống đất. Năm nào chị chịu khó lặt lá thì cây nở rất nhiều bông, có khi sớm, có khi muộn, nhưng dù trái thời tiết, cây mai vẫn nở đẹp, và được thương yêu hơn những bó mai rừng bản xứ.

Mai rừng (forsythia) ở Mỹ mọc thành bụi, như cây hoang, được người Việt ưu ái mang về nhà chưng, bây giờ đã lan tràn về tận VN, và nghe đâu bán mắc hơn cả mai Việt. Thật đúng là cái gì hiếm thì quý, không cần giá trị thiệt thọ.
 
/*/
 
 
Bài sưu tầm về mai

Cây mai vốn là một loại cây rừng. Ngày xưa, khi đi khai khẩn đất phương nam, ông cha ta tìm thấy một loại hoa rừng có năm cánh, nở vào dịp Tết nên đem về nhà chưng để mừng Xuân. Từ đó, hoa mai đã trở thành hoa ngày Tết của mỗi gia đình miền Nam.
 
Cây mai có nhiều loại. Mai vàng thường thấy nhất. Cành mai có phần thanh mảnh, mềm mại hơn cành đào. Loài cây này thường rụng lá vào mùa đông, đến mùa xuân thì bắt đầu nở hoa. Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào. Khi sắp nở, nụ mai mới phô màu vàng tươi thắm.
 
Hoa mai mang một vẻ đẹp nồng nàn, ấm áp của khí hậu miền Nam. Cánh mai tỏa hương thơm thoang thoảng, kín đáo. Hoa mai mọc thành chùm và có cuống dài treo lơ lửng bên cành. Sau khi nở hoa, cây lại còn cho quả màu đen sậm, bóng như ngọc.
 
Ngoài ra, còn có nhiều loại mai được các gia đình Việt Nam rất ưa chuộng, dùng làm cây kiểng trong vườn. Đầu tiên phải kể đến là loài mai tứ quý có thể ra hoa cả bốn mùa. Điều đặc biệt là hoa mai tứ quý nở lần đầu có năm cánh màu vàng nhưng sau đó, các cánh hoa rơi rụng dần rồi năm đài hoa đổi thành màu đỏ, trông như một bông hoa mai màu đỏ, rất đẹp.
 
Đó là lý do vì sao mai tứ quý còn có tên gọi là nhị độ mai, nghĩa là hoa mai nở hai lần, trước vàng sau đỏ. Còn có loài mai chiếu thủy thân hình bé nhỏ, cho những chùm hoa màu trắng bé xinh xinh, buông rũ xuống, tỏa hương thơm dịu dàng. Loại mai trắng thường được người ta trồng trên các hòn non bộ.
 
Dù họ nhà mai phong phú, nhưng hoa mai nào cũng được xem như biểu hiệu sự tinh khiết, thanh bạch, của tri âm, tri kỷ. Hơn nữa, hoa mai còn được cho là mang đến sự may mắn nếu cây mai bắt đầu nở hoa vào đúng thời khắc giao thừa. Vào dịp Tết, trong mỗi nhà người dân miền Nam, cành mai luôn được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Nếu thiếu sắc mai vàng thì có lẽ cái Tết miền Nam không trọn vẹn. 
 
Người ta có thể trồng mai trong bồn, trong chậu hay ngoài vườn đều được. Cây mai rất ưa ánh sáng và đất ẩm. Thế nên, mỗi khi gần đến dịp Tết, chỉ cần khí hậu ấm áp, ẩm ướt là hoa mai nở rộ. Nhưng chưa đến giao thừa mà hoa mai đã nở sớm thì trong ba ngày Tết hoa mai rụng sẽ bị cho là điềm xui và cây mai sẽ trông không đẹp nữa. Vì thế, các nhà vườn trồng mai trong dịp cận Tết luôn bận rộn chăm sóc cho vườn mai của mình, dùng mọi cách để giữ sao cho hoa mai nở rộ vào đúng ba ngày Tết, mang đến may mắn cho mọi nhà.
 
Hoa mai của miền Nam gắn liền với nếp sống cổ truyền của người Việt Nam. Có lẽ vì thế, dù đi đến bất cứ phương trời nào, chỉ cần nhìn thấy sắc mai vàng là người Việt Nam cảm thấy ấm lòng như đang ở trên quê hương của mình.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Đại Tá Hoàng Cơ Lân có tiếng là một cấp chỉ huy trong sạch, thanh liêm và ngay thẳng. Tại Trường Quân Y, Ông giúp cải tổ lại kỷ luật và quân phong của các sinh viên sĩ quan Quân Y hiện dịch, ra chỉ thị các sinh viên phải vào ngủ trong trại, ngoại trừ khi phải trực gác ở bệnh viện, phục hồi duyệt binh và chào cờ VNCH mỗi sáng thứ Hai tại Vũ Đình Trường, những sinh viên hiện dịch bị rớt 1 niên học YK bị cho ra khỏi trường Quân Y. Và có lẽ quan trọng nhất là không còn có chuyện những bác sĩ tốt nghiệp Hiện Dịch hay Trưng Tập thuộc thành phần COCC đã có nhiệm sở của mình trước khi danh sách các đơn vị do Cục Quân Y được phổ biến chính thức tại Trường Quân Y để toàn thể các Quân Y Nha Dược sĩ của toàn khóa chọn cùng một lúc.
Tôi cúp phone, thay vội bộ quần áo, chạy ra ngoài xe mà muốn kêu trời! Trong cái tiệm thuốc Shoppers Drug Mart này, ngoài nhóm nhân viên ở quầy bên ngoài bán Grocery và nhóm bán mỹ phẩm, thì trong quầy pharmacy, ngoài các dược sĩ là nhóm “assistant” (Dược tá) do tôi …cầm đầu vì tôi lớn tuổi nhất và kinh nghiệm làm việc lâu nhất, nên được đám Dược tá gọi là … “chị Đại” chớ thực ra tôi đâu có chức quyền gì, vì mỗi “ca” làm có một “boss” đó là người Dược Sĩ của ca làm đó . Vậy mà hễ có chuyện gì lớn, nhỏ, từ chuyện giải quyết khiếu nại của khách hàng, những khúc mắc giữa các groups trong tiệm, cho đến chuyện cá nhân lặt vặt, cứ không giải quyết được là chúng lại réo tên tôi.
Chỗ anh ngồi là gần cuối máy bay. Chung quanh anh là những người có vẻ mặt lạnh lùng, khép kín. Mắt họ nhắm nghiền, không ai muốn nhìn ai. Chỉ có anh là đang cố giương mắt nhìn khoảng không gian nhỏ xíu bên ngoài cửa sổ mà hai người ngồi bên cạnh đã án ngữ gần hết. Anh muốn nhìn một mảnh của quê hương lần cuối, như thể đó là hình ảnh của em, hình ảnh vừa tan biến cách đây mười mấy phút, khi anh quay lưng đi, lẫn vào dòng hành khách nối đuôi nhau bước vào khoang máy bay.
Cơn bão tuyết đã qua hơn tuần rồi mà hai bên đường và trong các vườn cây tuyết vẫn chưa tan vì còn lạnh quá, ngày nào cũng dưới zero độ. Nhưng nhờ vậy mà những bao rác tiếp tục chồng lên nhau trên các đống tuyết cao ngất ngưởng tới thắt lưng bên đường, chờ xe đến mang đi, không có mùi hôi. Đường sá đã khó đi quanh những công trình xây dựng không ngưng nghỉ nay lại có thêm những rào cản mới, cấm người bộ hành đến gần những toà cao ốc để tránh những mảng tuyết đã bắt đầu đóng thành băng đang rơi xuống
Em nhỏ hơn tôi đúng hai tuổi. Chúng tôi cùng chào đời vào tháng Ba, cách nhau hai ngày. Hồi nhỏ, chúng tôi trông sàn sàn nhau. Mạ chúng tôi thường may sắm cho hai đứa cùng lúc, từa tựa nhau. Tôi được bộ đồ có hình trái lê, em được hình trái táo. Nhưng em cũng có những ý thích riêng của mình. Mạ dẫn hai đứa ra hàng giày dép. Tôi chọn đôi dép màu ngà, không nổi, không chìm. Em chọn đôi dép quai màu hồng tươi chói chang, nổi bật trên bàn chân ham chạy nhảy, da dang nắng, đen thùi lui.
Tôi không biết bên kia với nó là gì. Không biết nó biết không. Có thể không có khái niệm bên kia trong người nó. Chỉ có mùi nước, mùi cỏ ướt, mùi của nơi da nó sẽ được thở đầy hơn. Cơ thể nó biết phải đi về hướng đó mà không cần hỏi tại sao, không cần biết có gì chờ, không cần tính xem đáng hay không đáng.
Có những tình cảm không cần nói thành lời mà vẫn hiện hữu rất rõ trong tim. Có những tình yêu lặng lẽ, rất âm thầm nhưng vô cùng mãnh liệt. Tôi yêu em như thế, yêu theo cách lặng lẽ nhất mà một người có thể yêu; có lẽ và sẽ chẳng bao giờ em biết được những gì tôi giữ trong lòng. Huy đến trong đời tôi như một làn gió mát giữa trưa hè, không ồn ào, không phô trương, nhưng khiến tôi xao động đến tận tâm đáy tâm hồn. Em có nụ cười dịu dàng, ánh mắt trong trẻo như mặt nước hồ thu, và giọng nói nhỏ nhẹ như tiếng chuông khẽ vang trong buổi chiều tĩnh lặng. Mỗi lần nhìn em lặng lẽ ngắm mưa ngoài cửa sổ, mái tóc nhẹ bay, lòng tôi lại dâng lên một cảm giác yêu thương ngập tràn.
Tôi có đôi lần nói một cách tự hào là chẳng bao giờ giữ các cảm xúc ‘mạnh’ trong lòng. Người sống với sự quá khích thường là người bị mất sự vui sống trước tiên. Không ưa, không thích, không hợp, không ‘chịu nổi’ thì không làm bạn, thế thôi. Nhưng những năm gần đây, các cảm xúc ‘mạnh’ lại tràn lan như quả cầu bồ công anh trong gió. Những sợi tơ trắng bám nơi nào, lúc nào không biết, nhưng chúng làm người ta ngứa ngáy vô cùng. Ngứa mắt, ngứa miệng. Không thể nào không dụi mắt, không thể nào không hé môi. Sự ngứa ngáy lại này rất ác ôn: nó thích xuất hiện bất ngờ. Khi ta đang ăn trưa với một người bạn, đang chuyện trò với người thân, chẳng hạn. Không lẽ bỏ bữa ăn? Không lẽ cúp điện thoại? Thế là phải dụi mắt, phải hé môi. Đã lỡ hé rồi, thì cho nó há ra luôn. Thế là người bạn, người thân cũng khoe cái lưỡi không xương nhiều đường lắt léo!
Tết năm nay, năm 2026 là Tết Bính Ngọ, năm con Ngựa. Trong tâm thức người Việt, mùa Xuân luôn là khởi đầu của những hy vọng. Ngày xưa dân gian tin rằng năm Bính Ngọ là năm của ngựa lửa — chạy nhanh, tính nóng, khó ghìm cương. Vì thế ai sinh năm này thì lanh lợi, thẳng như ruột ngựa, làm gì cũng nhanh như gió, nói trước nghĩ sau.
Ông bà mình có câu “Thấy 30 chưa phải là Tết” với nghĩa bóng, rằng sự gì chưa nắm trong tay là chưa vội mừng, chưa chắc ăn. Nhưng với nghĩa đen, theo tôi, thì không hẳn thế, vì Ba Mươi mới chính là Tết, thậm chí còn…vui hơn Tết, nên mới có lời thơ “Còn đêm nào vui bằng đêm Ba Mươi” đấy thôi! Ngày Ba Mươi, sau một tuần bận rộn dọn dẹp kể từ ngày 23 Ông Táo, là ngày cuối cùng gấp rút cho mọi công việc để đón năm mới. Cứ khoảng 6-7 giờ tối, sau khi nhà cửa yên ổn sạch sẽ, chỉ còn dưới bếp bà chị Hai vẫn âm ỉ vài món ăn cho đêm Giao Thừa và sáng Mồng Một, các thành viên khác trong gia đình cũng bận bịu với những chuyện riêng của mình, thì tôi và nhỏ bạn thân có thói quen rủ nhau chạy xe lên chợ Xóm Mới mua bánh gai nóng hổi mới ra lò, mang về bày biện thêm cho mâm thức ăn ngày Tết.
Từ hồi tiền sử con người sống có lúc cũng yên lành, sau đó dần dần cũng tranh giành quyền lợi vật chất và ảnh hưởng quyền lợi hơn thua với nhau nên dần dần càng về sau, họ không ở yên bên nhau nữa… mà sanh ra chống chọi nhau, chống đối hơn thua để sống… mạnh được yếu thua. Ngoài việc chống đối với nhau, còn phải chống đối với thú dữ… với thiên nhiên, từ đó cuộc sống là một cuộc chiến không ngừng, mệt mỏi… mệt mỏi quá thì mơ tưởng và mong ước hòa bình.
Qua mùa Noël ít ngày là mùa xuân lại về. Mùa xuân về mang một sự thay đổi của đất trời và của cả lòng người… cây cối hoa lá đâm chồi nẩy lộc… và lòng người, với một chút bâng khuâng… chờ đón một cái gì đổi mới, chờ ở xa nơi quê hương và chờ cả ở nơi đây, chắc sẽ có một chút gì mới hơn, thay đổi bộ mặt của năm cũ, đầy xô đẩy, đầy dằng co của chiến tranh, của bão lũ thiên tai nhân tai dồn dập…
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.