Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mỗi Năm Mai Vàng Nở

11/02/202123:59:00(Xem: 865)
 
Moi Nam Hoa Mai Vang No 01

Hình gia đình. Ba nói "Có bạn thì mời về nhà, đừng hẹn hò ngoài đường làm mất danh dự con gái...” 

Mai vàng và mùa Xuân
 
Mai nở ngày xưa trong núi xa
chỉ thơm trong sắc lặng thinh. Và
sẽ thơm như thế không ai biết
trong núi như trời, đất với hoa.
 
Bỗng một ngày xuân, một khách thơ
gặp hoa trong núi, ngẩn ngơ chờ
mai già đến độ ươm nên hạt
mang giống về xuôi, tự bấy giờ.
 
Tôi gặp mai vàng giữa Huế duyên
bỗng nhiên nhớ sự tích hoa quen
vì nhau, xin viết bài thơ lạ
Kể chuyện hoa từ gương mặt em

(Xuân 1982) Thơ Xuân Hoàng
 
Hình ảnh ông đồ già với hoa đào đỏ, mực tàu, giấy quyến, là hình ảnh ước lệ của Tết ngoài Bắc Việt. Thời Tím còn nhỏ, chỉ thấy qua hình ảnh, đọc qua sách vở mà thôi. Miền Nam mưa nắng hai mùa, ấm áp hầu như quanh năm, nên không có hoa đào ngày tết mà chỉ có hoa mai vàng.

Vào dịp Tết, chợ hoa ở trên đường Nguyễn Huệ cũng có cây đào, nhưng rất ít, có lẻ khó trồng. Thay vào đó là những chậu mai gốc đẹp, cành mai, nhánh mai vàng, mai tứ quý. Người miền Nam chỉ thích chọn mua về nhà chưng Tết. Cây mai có chi chít nụ là nụ nhỏ xíu, tròn vo, màu xanh ngọc thạch biên biếc, mơn mởn trên cành thanh mảnh, lơ thơ vài chiếc lá non nho nhỏ màu nâu non ngả vàng.

Mai vàng tượng trưng cho mùa Xuân ở miền Nam, nở ra màu vàng hoàng hậu rực rỡ vào dịp mỗi Tết.

Nhớ, những năm mấy chị em còn nhỏ, có lần được Ba chở bằng xe vespa, ra tận Vũng Tàu. Trên đường đi, Ba ghé một khu rừng nào đó, đậu xe, đem theo cây dao, vào sâu trong rừng để tìm  mấy cội mai. Ba chặt vài nhánh, chở về nhà. Lại nhớ, Ba cặm cụi tỉa nhánh, lặt lá, những cành có rất nhiều nụ. Ba ngâm mấy nhánh mai trong chậu nước lạnh để hãm nụ. Sau đó, cận cuối năm, Ba sẽ ngâm những nhánh mai chi chít nụ vào thau nước nóng, để sang giờ khắc giao thừa, những nụ mai bừng nở, vàng tươi cả bàn thờ, rực rỡ trên bàn phòng khách, mang điềm may mắn suốt năm. Mai vàng khoe sắc cùng mấy chậu cúc vàng, vạn thọ màu cam tươi, mồng gà đỏ rực, màu và sắc Tết trong gia đình Tím ngày xưa.

Như vậy, năm nào nhà Tím cũng có mai vàng mừng Tết. Trên bàn thờ mấy ngày đầu năm rơi đầy những cánh mai.

Màu vàng tượng trưng cho sự may mắn, vinh hiển, cao sang, chỉ dành riêng cho Vua Chúa thời xưa nên rất được tôn trọng. Cành mai vàng xum xuê chưng vào dịp Tết như một thông điệp của mùa xuân, mang về may mắn, vì vậy mà hầu như ở miền Nam, nhà nào cũng phải có cành mai chưng trên bàn thờ cùng với hai trái dưa hấu tròn trỉnh. Mai cũng dễ trồng, thích hạp thời tiết vùng nhiệt đới, sống rất lâu nên nhiều nơi trong rừng rậm, trên núi cao, cũng có rất nhiều cội mai mọc thành rừng. 

Sau lớn lên, Tím thi đậu vào trường Nữ Trung Học Gia Long, hiệu đoàn của trường là bông mai vàng, đặc biệt của miền Nam. Hình bông mai  nhỏ, năm cánh, những nhụy dịu dàng, thêu chỉ màu bên cạnh hai chữ Gia Long, nền màu xanh, nổi bật, rất đẹp, gắn trên cổ chiếc áo dài trắng tinh, là niềm hãnh diện trong suốt 7 năm trung học.

Còn nhớ cuối năm 1966, sau khi đi chợ hoa đêm trên đường Nguyễn Huệ, chị Ba được người bạn đưa về tận nhà, với nhánh mai đầy nụ, hộp bánh, hộp trà tặng gia đình. Vào ngày mùng 2, anh đã tới chúc Tết, được ba Tím chụp tâm hình chị Ba rót trà mời khách. Tấm hình quí giá còn lại sau khi người khách này đã mất năm 1994.

Moi Nam Hoa Mai Vang No 02

Bạn tới chúc Tết, chính ba chụp cho tấm hình dịp Tết năm 1966, gia đình mới còn giữ tới bây giờ...

Sống ở nước Mỹ, những năm đầu tiên gia đình Tím an cư ở Wingate, tiểu bang N. Carolina. Thị trấn nhỏ xíu xiu chưa tới năm ngàn dân, chạy xe ngang qua, lỡ chớp mắt là huốt con phố chánh. Mùa Xuân mùa Tết không có mai lẫn đào. Cuối năm dương lịch lạnh cóng với bông tuyết lất phất bay, với trời buốt giá. 
 
Một hôm, trên đường đi làm về, bỗng nhiên bắt gặp một khóm cây màu vàng rực rỡ, cả một buị nở tràn những cánh hoa mỏng mạnh, sao mà gợi nhớ tới bông mai quá trời. Vậy là mấy chị em cắt vài nhánh, đem chưng trong nhà, cứ gọi là “mai rừng”. Tên của giống cây có bông màu vàng, nở sum suê vào tiết lập xuân ở Mỹ có tên là Forsythia, thấy nó mọc hoang dã như rừng rậm ở nhiều nơi.

Rồi năm nào, cuối đông, lập xuân… bông “mai rừng” lại nở bừng tươi đẹp không kém, có khi còn tươi tắn hơn mai Việt Nam, vì nó quá sum suê, quá tươi màu rực rỡ. Về sau, gia đình dời về tiểu bang California, trong dịp đi chợ Tết, chợ đêm ngoài phố, thấy họ bày bán từng bó “mai rừng” này. Gọi là mai rừng nhưng hoàn toàn không giống những cành mai thanh thoát của mai Việt, tuy vậy, có nó cũng đỡ nhớ Tết, nhớ quê hương. Và nó trổ bông chi chít chen nhau khoe   sắc vàng tươi sáng nên người ta liên tưởng tới câu chúc tụng “Nhiều May Mắn” trong năm mới.  

Và mai rừng (forsythia) đã được người Việt sống ở hải ngoại tưng bừng đón nhận, chưng trong nhà những ngày đầu xuân thay cho mai Việt.

Mai Việt, mai tứ quý, khi nở ra, cánh hoa mong manh vô cùng, chỉ một thoáng gió lướt qua là những cánh mai đã rời cành, bay theo gió, hay rơi rụng đầy dưới gốc. Giống mai không bền, khó trồng, nở trái mùa vì thời tiết, dần dần ít xuất hiện trong phòng khách của nhiều nhà người Việt ở hải ngoại, thay vào là những bó hoa mai rừng màu vàng rất sáng, tươi rất lâu, rất bền suốt cả tuần lễ, chưng trong độc bình.

Dù là vậy, Tím vẫn thích mai Việt hơn, cho nên đã chăm chút được một chậu mai tứ quý, nở đẹp tuy mau tàn. Chậu mai thương quý này về sau qua tay chị Ba, và chị trồng xuống đất. Năm nào chị chịu khó lặt lá thì cây nở rất nhiều bông, có khi sớm, có khi muộn, nhưng dù trái thời tiết, cây mai vẫn nở đẹp, và được thương yêu hơn những bó mai rừng bản xứ.

Mai rừng (forsythia) ở Mỹ mọc thành bụi, như cây hoang, được người Việt ưu ái mang về nhà chưng, bây giờ đã lan tràn về tận VN, và nghe đâu bán mắc hơn cả mai Việt. Thật đúng là cái gì hiếm thì quý, không cần giá trị thiệt thọ.
 
/*/
 
 
Bài sưu tầm về mai

Cây mai vốn là một loại cây rừng. Ngày xưa, khi đi khai khẩn đất phương nam, ông cha ta tìm thấy một loại hoa rừng có năm cánh, nở vào dịp Tết nên đem về nhà chưng để mừng Xuân. Từ đó, hoa mai đã trở thành hoa ngày Tết của mỗi gia đình miền Nam.
 
Cây mai có nhiều loại. Mai vàng thường thấy nhất. Cành mai có phần thanh mảnh, mềm mại hơn cành đào. Loài cây này thường rụng lá vào mùa đông, đến mùa xuân thì bắt đầu nở hoa. Hoa mai cũng có năm cánh như hoa đào. Khi sắp nở, nụ mai mới phô màu vàng tươi thắm.
 
Hoa mai mang một vẻ đẹp nồng nàn, ấm áp của khí hậu miền Nam. Cánh mai tỏa hương thơm thoang thoảng, kín đáo. Hoa mai mọc thành chùm và có cuống dài treo lơ lửng bên cành. Sau khi nở hoa, cây lại còn cho quả màu đen sậm, bóng như ngọc.
 
Ngoài ra, còn có nhiều loại mai được các gia đình Việt Nam rất ưa chuộng, dùng làm cây kiểng trong vườn. Đầu tiên phải kể đến là loài mai tứ quý có thể ra hoa cả bốn mùa. Điều đặc biệt là hoa mai tứ quý nở lần đầu có năm cánh màu vàng nhưng sau đó, các cánh hoa rơi rụng dần rồi năm đài hoa đổi thành màu đỏ, trông như một bông hoa mai màu đỏ, rất đẹp.
 
Đó là lý do vì sao mai tứ quý còn có tên gọi là nhị độ mai, nghĩa là hoa mai nở hai lần, trước vàng sau đỏ. Còn có loài mai chiếu thủy thân hình bé nhỏ, cho những chùm hoa màu trắng bé xinh xinh, buông rũ xuống, tỏa hương thơm dịu dàng. Loại mai trắng thường được người ta trồng trên các hòn non bộ.
 
Dù họ nhà mai phong phú, nhưng hoa mai nào cũng được xem như biểu hiệu sự tinh khiết, thanh bạch, của tri âm, tri kỷ. Hơn nữa, hoa mai còn được cho là mang đến sự may mắn nếu cây mai bắt đầu nở hoa vào đúng thời khắc giao thừa. Vào dịp Tết, trong mỗi nhà người dân miền Nam, cành mai luôn được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Nếu thiếu sắc mai vàng thì có lẽ cái Tết miền Nam không trọn vẹn. 
 
Người ta có thể trồng mai trong bồn, trong chậu hay ngoài vườn đều được. Cây mai rất ưa ánh sáng và đất ẩm. Thế nên, mỗi khi gần đến dịp Tết, chỉ cần khí hậu ấm áp, ẩm ướt là hoa mai nở rộ. Nhưng chưa đến giao thừa mà hoa mai đã nở sớm thì trong ba ngày Tết hoa mai rụng sẽ bị cho là điềm xui và cây mai sẽ trông không đẹp nữa. Vì thế, các nhà vườn trồng mai trong dịp cận Tết luôn bận rộn chăm sóc cho vườn mai của mình, dùng mọi cách để giữ sao cho hoa mai nở rộ vào đúng ba ngày Tết, mang đến may mắn cho mọi nhà.
 
Hoa mai của miền Nam gắn liền với nếp sống cổ truyền của người Việt Nam. Có lẽ vì thế, dù đi đến bất cứ phương trời nào, chỉ cần nhìn thấy sắc mai vàng là người Việt Nam cảm thấy ấm lòng như đang ở trên quê hương của mình.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Hãy nghe một bà mẹ trẻ (Christine Derengowski, một người viết báo) an ủi khuyến khích con mình: "Con sẽ không bị phạt, và con sẽ không bị ở lại lớp một. Mà thật ra, chính con là một anh hùng. Con có biết là chưa có một đứa trẻ nào trong lịch sử phải học lớp một ở nhà qua màn hình computer, ngồi trong phòng ngủ, nhìn cô giáo qua màn hình. Con và các bạn của con đã làm nên lịch sử."
A Lượng lạch bạch chạy laị chỗ máy thằng Dĩnh giật lấy cái máy quạt tí hon của mình. Trời nóng như đổ lửa, cộng với nhiệt độ cao của dàn máy sản xuất túi nylon toả ra làm cho không khí càng ngột ngạt hơn, cái nóng như nung nấu laị như rang mấy mươi con người trong xưởng.
Tình cờ gặp lại Thúy-Minh – người bạn ngày xưa cùng học trường Võ-Tánh và cũng cùng sinh hoạt trong ban ca nhạc Bình-Minh đài phát thanh Nha-Trang – Thanh-Điệp mừng quá, hỏi hết chuyện này sang chuyện khác.
Cõi thơ 50 năm của anh chính là bức tranh đời yêu thương định phận này. Nó đậm đà sắc màu âm thanh của một dòng sông với khát vọng tìm về nguồn cội. Có thể đó là nỗi hoài niệm, thương cảm êm đềm hay kêu gào xót thương một thời vàng son đã mất, nhưng hình như sắc màu âm thanh cõi thơ anh mãi mãi không bao giờ lụi tàn.
Anh bước vội vào trong toa xe điện. Một chút ăn năn vì anh về muộn. Anh lỡ quên hôm nay là ba mươi Tết. Anh tìm chỗ ngồi kín đáo và cố thu người lại sao cho ấm. Anh nghĩ bên nhà giờ này là mùng một Tết. Anh vụt nhớ câu thơ ai viết: ”Đêm xuống bên ni/ Ngày lên bên nớ”. Mắt anh đau đáu nhìn ra ngoài trời, Chicago tràn ngập tuyết. Chiếc tàu điện cần mẫn lặng lẽ trường mình dưới tuyết lạnh đưa đoàn lữ hành về các vùng ngoại ô phía Tây thành phố Chicago.
Hậu duệ của một trong những bộ óc vĩ đại nhất của thế kỷ 20 ông Bill Gates, người làm cho năng suất làm việc, và hiệu quả kinh tế tăng bội phần) không sợ thuốc chủng ngừa đại dịch thay đổi DNA của Cô thì không hiểu tại sao những người bình thường, thậm chí chỉ số IQ (intelligence quotient) còn ở dưới mức trung bình, lại sợ thuốc chủng ngừa làm thay đổi DNA của mình !!!
Chưa thấy mặt cô giáo, Duy không biết nhan sắc của cô như thế nào. Nhưng, nhìn mái tóc dài, chiếc nón nghiêng nghiêng của cô giáo Duy tưởng như chàng đã gặp hình bóng ấy vào một chiều Xuân, tại Nha Trang, khi Trục Lôi Hạm Chương Dương II, HQ 115 ghé Cầu Đá.
Con bé yêu mẹ nó. Cứ vài ngày lại điện thoại hỏi mẹ có khỏe không. Bao giờ cũng vậy, cuộc thẩm vấn trên điện thoại với mẹ xoay quanh những câu đại loại như mẹ có bị sốt không, có bị ho không, có mệt mỏi không, có ngửi mùi thức ăn được không, có gặp người nào bị bệnh Covid không. Toàn bộ những câu mà người ta thường hỏi khi khách hàng bước chân vào một cửa tiệm trong mùa giãn cách cơn đại dịch. Ông không muốn con gái nghĩ bố bỏ mẹ ở nhà vì mẹ bị cách ly sau khi có những triệu chứng vừa kể. Nó muốn chắc ăn là cả bố lẫn mẹ không ai bị nhiễm Covid hết.
Những ngày gần cuối năm, chúng tôi nhận một ngôi nhà “mới” (của mình và “cũ” của người ta) không có đồ đạc và cần sắm sửa một vài thứ căn bản. Đồ mới, đồ đẹp thì ai lại không mê, nhưng ngặt nỗi đâu phải cái gì thích cũng đều có khả năng mua mới. Quần áo giày dép nào thích có khi còn nán đợi sale giảm giá vài ba lần mới mua, huống hồ những thứ đồ lớn với giá tiền gấp cả trăm lần… Phải thực tế và biết mình hỏng phải “First Daughter” (con gái lớn của tổng thống) mà là con gái lớn của cái anh Hai Lúa nhà kia từng làm việc ở tiệm Thrift Store (tiệm bán đồ của mấy nhà dư giả “biếu”). Đã 10 giờ tối, nằm trong túi ngủ (sleeping bag) trải trên sàn nhà (vì chưa có giường), tụi tôi “đi dạo” trên mạng xem có ai trong vùng rao bán gì hấp dẫn không. Có một quảng cáo chỉ vừa mới đăng chừng 5 phút rất ngắn gọn: “Bộ bàn ăn 8 ghế gỗ và da – giá $395, bán bởi chủ nhà”. Nhìn hình kèm lời quảng cáo phải nói là có cảm tình liền. Nguyên bộ bàn nhìn rất chắc và rất đẹp. Có vẻ là đồ “hiệu” thiết k
Người Việt chúng mình tại Mỹ hình như có cơ hội ăn “thiệt” và tiệc tùng trong năm nhiều hơn dân bản xứ, vì ngoài các ngày lễ bình thường, mà quan trọng nhất là các lễ Chiến Sĩ Trận Vong, Độc Lập, Tạ Ơn, Giáng Sinh, Tết Dương Lịch, còn có Tết Âm Lịch – bây giờ xin sửa lại như sau: Tháng 12 là tháng ăn chơi, Tháng Giêng cũng lại chơi với ăn đều đều, Tháng Hai thì Hội với Hè - đó là chưa kể đến các ngày lễ không kém phần quan trọng cho cộng đồng người Việt tỵ nạn như ngày Lễ Phật Đản, kỷ niệm Mất Nước 30 tháng 4, ngày Quân Lực VNCH… cùng các ngày kỵ giổ của từng gia đình, đại gia đình, và các đại hội của từng quân binh chủng, từng hội đoàn, từng hội thân hữu … Nhìn về những cái Tết khi còn ở quê nhà, Tết là một ngày lễ quan trọng duy nhất cho mọi người, mọi gia đình, cho cả nước. Bởi vậy có những năm Mẹ tôi được chính phủ cho thêm lương tháng 13. Người lớn rộn ràng sửa soạn Tết theo cách người lớn, tỉ mỉ, chuẩn bị trước cả tháng. Con nít chúng tôi có những náo nức riêng. Nhà nhà đều ăn
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.