Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Mục tiêu thương chiến hay địa chính trị? Trump cần làm sáng tỏ chính sách đối với Trung Quốc

23/07/201910:39:00(Xem: 2564)

Bùi Mẫn Hân

Đỗ Kim Thêm dịch


Trong một nền dân chủ, một chính phủ không thể theo đuổi một cuộc đấu tranh lâu dài với một kẻ thù địa chính trị đầy quyền lực mà không có sự hỗ trợ chính trị bền vững từ công chúng có hiểu biết. Đó là lý do tại sao Hoa Kỳ cần khẩn trương khởi động một cuộc tranh luận công khai khả tín về chính sách đối đầu với Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trong tất cả những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ mà Tổng thống Donald Trump đã thực hiện, hậu quả trầm trọng  nhất là việc áp dụng lập trường đối đầu đối với Trung Quốc. Sách lược của Tổng thống Donald Trump thay thế cho một chính sách cam kết kéo dài hàng thập niên không chỉ dẫn đến một cuộc chiến tranh lạnh về kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nó cũng còn dấy lên nỗi ám ảnh về xung đột vũ trang ở Biển Đông và Eo biển Đài Loan.

Ngay khi đầu tiên trong nhiệm kỳ tổng thống, Tổng thống Donald Trump đã gán chung cho Trung Quốc một nhãn hiệu là đối thủ cạnh tranh chiến lược và cường quốc địch thủ. Đây không chỉ là chuyện do Tổng thống Donald Trump mà ra, đối với các cơ sở an ninh quốc gia Hoa Kỳ và các dân biểu lãnh đạo tại Quốc hội thuộc Đảng Cộng Hoà, cũng như số dân biểu thuộc đảng Dân chủ, Trung Quốc là biểu hiện đe dọa lâu dài nghiêm trọng nhất đối với sự ưu thế trong toàn cầu và lợi ích sống còn của nước Mỹ.

Địa chính trị là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy thoái nhanh chóng của mối quan hệ Mỹ-Hoa trong hai năm qua, và cuộc thương chiến của Tổng thống Donald Trump phải được xem xét trong bối cảnh này. Các biện pháp thuế quan của Mỹ có thể tập trung vào việc làm suy yếu tiềm năng kinh tế lâu dài của Trung Quốc, nhưng động lực cơ bản là làm cho Trung Quốc suy yếu như một đối thủ chiến lược của Mỹ.

Điều này rõ ràng từ trong thực tế, bất chấp các biện minh của Tổng thống Donald Trump về mặt kinh tế, bảo vệ các quyền thuộc về tài sản trí tuệ của các doanh nghiệp Mỹ và điều chỉnh sự mất cân bằng trong nền thương mại song phương khổng lồ, các biện pháp thuế quan của ông có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Mỹ, vì chúng tìm ra manh mối của một âm mưu trong quan hệ kinh tế được xây dựng hơn bốn thập niên qua. Về bản chất, nếu không nói đến đích danh, chính sách đối với Trung Quốc của Mỹ đã trở nên hoàn toàn đối nghịch.

Sự thay đổi này đã báo động cho một số học giả giàu kinh nghiệm nhất về Trung Quốc và các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc trước đây ở nước Mỹ. Trong một bức thư ngỏ, gần 100 người, bao gồm cả đảng viên thuộc hai đảng Cộng hòa và Dân chủ, và nhiều người chỉ trích lớn tiếng về chính sách và hành vi của Trung Quốc, gần đây họ đã kêu gọi Tổng thống Donald Trump là không nên coi Trung Quốc là kẻ thù.

Phần lớn công chúng Mỹ dường như đều đồng ý. Chắc chắn một điều là ác cảm bài Hoa lan rộng trên khắp nước Mỹ: theo khảo sát gần đây nhất của Trung tâm Nghiên cứu Pew về vấn đề này được thực hiện vào tháng 8 năm 2018, chỉ có 38% người Mỹ xem Trung Quốc là thuận lợi, trong khi 47% xem là không thuận lợi. Nhưng chỉ có 29% số người được hỏi cho rằng sức mạnh quân sự của Trung Quốc là một nguyên nhân gây lo ngại. Một phần lớn hơn, 58% lo về sức mạnh kinh tế của Trung Quốc. Điều này cho thấy, trong ánh mắt của hầu hết người Mỹ, mục tiêu chính của quan hệ với Trung Quốc là bảo vệ sinh kế của họ, chứ không phải để khởi động một cuộc đối đầu địa chính trị.

Tuy nhiên, một cuộc đối đầu địa chính trị dường như đúng là những gì mà chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang khởi động, có thể phải trả giá bằng nhiều sinh kế của nhiều người Mỹ. Sự mất mát này phản ánh mức độ thay đổi trong chính sách về Trung Quốc của Hoa Kỳ, nó đã xảy ra ngoài tầm quan sát của công luận và cũng không có tranh luận công khai.

Một cuộc tranh luận như vậy là khẩn thiết. Dù cuộc thương chiến đã là các tiêu đề chế ngự trên báo chí kể từ khi nó bắt đầu, phần lớn công chúng Mỹ không biết về mức độ thay đổi trong chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc, một điều khiến cho nước Mỹ gặp phải một cuộc xung đột không biết bao giờ mới kết thúc với nền kinh tế sẽ là lớn nhất thế giới và đang trỗi dậy quyền lực lãnh đạo.

Trong một nền dân chủ, một chính phủ không thể theo đuổi một cuộc đấu tranh lâu dài với một kẻ thù địa chính trị mạnh mẽ mà không có sự hỗ trợ chính trị bền vững từ một công chúng có hiểu biết. Cần chú ý đặc biệt đến giới trẻ (mà theo Cơ quan Nghiên cứu Pew, họ có quan điểm thuận lợi nghiêng về phía Trung Quốc hơn, nếu so với các bậc cao niên), bởi vì họ sẽ chịu gánh nặng chi phí của cuộc chiến tranh lạnh Mỹ-Hoa đang diễn ra.

Để một cuộc tranh luận như vậy đáng được tin cậy, chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ cần phải trả lời các câu hỏi quan trọng trong chính sách về Trung Quốc. Đầu tiên và quan trọng nhất, mục tiêu tối hậu của chính sách là gì? Các câu trả lời có thể bao gồm việc bổ sung cho một số hành vi hoặc chính sách Trung Quốc, ngăn chặn sức mạnh kinh tế hoặc quân sự hoặc hoàn toàn thay đổi chế độ của Trung Quốc.

Sau đó, chính quyền của Tổng thống Donald Trump sẽ phải giải thích cách dự định đạt được trong mục tiêu đề ra. Liệu sự tách rời lĩnh vực kinh tế, việc mà những người theo phe diều hâu đối với Trung Quốc trong quỹ đạo của Trump ủng hộ, có phải một chiến lược hữu hiệu hay khả thi? Các tác giả của bức thư ngỏ gần đây lập luận là những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm tách rời Trung Quốc ra khỏi nền kinh tế toàn cầu sẽ làm tổn hại đến vai trò và uy tín quốc tế của nước Mỹ, và làm suy yếu lợi ích kinh tế của tất cả các quốc gia. Liệu các quốc gia khác, ngay các Đồng minh truyền thống của Mỹ, có thể được Mỹ thuyết phục để ủng hộ cho những nỗ lực đó không? Liệu Mỹ sẽ sẵn sàng hoặc có thể đơn phương hành động không?

Dù bất cứ chính sách nào được chọn, chính quyền của Tổng thống Donald Trump phải có khả năng biện minh. Tháng 10 năm ngoái, Phó Tổng thống Mike Pence đã tuyên bố về cuộc chiến tranh lạnh đối với Trung Quốc trong một bài phát biểu nẩy lửa bao gồm một loạt các cáo buộc, có cả sự can thiệp vào chính trị Hoa Kỳ và sự áp bức đối với người dân Trung Quốc. Điều mà Pence và các chính giới khác trong chính quyền Trump đã không đưa ra là lời biện minh hợp lý cho việc Mỹ đối xử với Trung Quốc như một mối đe dọa cho sự sinh tồn.

Vấn đề cuối cùng phải được đặt ra liên quan đến việc hợp tác đa phương. Để đương đầu với những thách thức chung, một số việc trong đó là việc biến đổi khí hậu và phổ biến vũ khí hạt nhân, thực sự đang là những mối đe dọa mang tính sinh tồn, thế giới cần sự hợp tác như vậy hơn bao giờ hết. Mỹ có thể thực hiện chính sách đối đầu với Trung Quốc mà không ngăn cản sự hợp tác trong các vấn đề cần thiết không?

Những người tham gia ký thư ngỏ, cũng như một loạt các nhà kinh tế, chính trị và tư tưởng nổi tiếng, đã trình bày một bảng tuyên bố đầy đủ và chu đáo về quan điểm chung của họ về Trung Quốc. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump phải soi sáng viễn kiến và các mục tiêu cho dân chúng biết mà Donald Trump là người đại diện cho họ.

***

Tác giả: Bùi Mẫn Hân, Giáo sư môn Công quyền học tại Claremont McKenna College, tác giả của China’s Crony Capitalism và Chủ nhiệm Khoa Quan hệ Mỹ-Hoa của Thư viện Quốc hội.

Nguyên tác: The US Needs to Talk About China.

Tựa đề bản dịch là của người dịch.

https://www.project-syndicate.org/commentary/trump-china-policy-confrontation-engagement-containment-by-minxin-pei-2019-07

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Có lẽ, chả ai mong đợi hay hy vọng là “chính quyền” này “được lâu dài” cả – kể luôn những ông lãnh đạo: Trọng, Chính, Huệ, Phúc … Được lúc nào hay lúc đó thôi. Tuy thế, bao giờ mà cái nhà nước (thổ tả) hiện hành vẫn còn tồn tại ở Việt Nam thì nó vẫn còn là lực cản đáng kể cho mọi diễn biến tâm lý hướng thượng ở đất nước này.
Sự trổi dậy của Trung Quốc đang buộc Mỹ phải tập trung vào Đông Nam Á, khiến Mỹ không còn dồi dào nguồn lực để đầu tư vào nền an ninh Âu châu. Với Mỹ, kịch bản tồi tệ nhất là một cuộc chiến tranh với hai mặt trận cùng lúc với Trung Quốc và Nga, trong khi đó, nền an ninh của Âu châu thì cũng sẽ bị ảnh hưởng nặng nề khi hai cường quốc này xích lại với nhau.
Điều làm tôi khâm phục và ngưỡng mộ anh hơn hết là ý chí và niềm đam mê văn chương của anh rất mạnh mẽ. Stroke thì mặc stroke, anh ráng tự tập luyện bàn tay và trí óc bằng cách gõ những bài văn thơ trên phím chữ của máy vi tính thay vì những cách tập therapy thông thường mà các bác sĩ và y tá ở bệnh viện yêu cầu.
Nguyễn Công Trứ không chỉ là một con người có tài văn và võ mà ông còn là một người có tài kinh bang tế thế (trị nước cứu đời). Được vua cử làm Dinh điền sứ (1828), ông đã có sáng kiến chiêu mộ dân nghèo, di dân lập ấp, khai khẩn đất hoang, đắp đê lấn biển, lập lên hai huyện mới Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình) và Kim Sơn (thuộc tỉnh Ninh Bình).
Một số chuyên gia lập luận rằng chúng ta đang "hiện diện trong việc thành lập" một kiến trúc an ninh mới cho Ấn Độ -Thái Bình Dương, bằng cách dựa vào tên cuốn hồi ký của Dean Acheson, một trong những kiến trúc sư chiến lược của Hoa Kỳ nhằm ngăn chặn vào những năm của thập niên 1940. Có lẽ chúng ta cũng như cả khối AUKUS và hội nghị thượng đỉnh của bộ Tứ (Quad) cũng đều không giúp chúng ta tiến rất xa trên con đường đó. Trong khi cả hai đều báo hiệu sự phản kháng ngày càng tăng đối với lập trường ngày càng quyết đoán của Bắc Kinh, nhưng vẫn còn những khoảng trống đáng kể trong nỗ lực nhằm khai thông các tham vọng của Trung Quốc.
Thông tin chống đảng trên Không gian mạng (KGM) đang làm điên đầu Lãnh đạo Việt Nam. Tuy điều này không mới, nhưng thất bại chống “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” trong Quân đội, Công an và trong đảng của Lực lượng bảo vệ đảng mới là điều đáng bàn.
Có anh bạn đồng hương và đồng nghiệp trẻ, sau khi tình cờ biết rằng tôi là dân thuộc bộ lạc Tà Ru (tù ra) bèn nhỏ nhẹ khen: Không thấy ai đi “cải tạo” về mà vẫn lành mạnh, bình thường như chú! Chưa chắc đó đã là lời chân thật, và dù thật thì e cũng chỉ là câu khen trật (lất) thôi! Nói tình ngay, tôi không được “bình thường” hay “lành mạnh” gì lắm. Tôi ít khi đề cập đến những năm tháng lao tù của mình, giản dị chỉ vì nó rất ngắn ngủi và vô cùng nhạt nhẽo.
Trước hết nói về thị trường địa ốc ở Trung Quốc hiện chiến 25-30% GDP – so với 9% GDP ở Mỹ năm 2006 tức là vào lúc cao điểm trước cuộc khủng hoảng địa ốc 2007-08. Nhà đất chiếm 80% tài sản của dân Tàu (so với 40% ở Mỹ). Người Hoa không có nhiều cơ hội đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu như ở Hoa Kỳ nên để dành tiền mua nhà nhất là khi giá nhà tăng liên tục từ 30 năm nay (trừ những lúc giá cả khựng lại trong ngắn hạn như vào năm 2014.) Ngành địa ốc ở Trung Quốc nếu suy sụp trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến GDP, và trực tiếp tác động lên dân chúng vốn dựa vào giá nhà như khoảng đầu tư lớn nhất trong đời chuẩn bị cho cưới hỏi, hưu trí hay gia tài để lại con cháu. Cho nên Bắc Kinh vô cùng thận trọng quản lý khủng hoảng địa ốc để không nổ bùng trở thành bất mãn xã hội như trường ở Mỹ năm 2007 vốn dẫn đến Donald Trump và Bernie Sander năm 2016 và 2020. Khủng hoảng kinh tế nguy hiểm ở chỗ từ một đốm lửa nhỏ trong chớp mắt lây lan thành trận cháy rừng, lý do nơi tâm lý
Lời người dịch: Chủ nhật vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi Đài Loan gia nhập Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc, điều mà Tổng thống Thái Anh Văn đã bác bỏ rõ ràng. Vào tuần trước đó, Trung Quốc đã nhiều lần điều máy bay chiến đấu đến vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Hiện nay, Lầu Năm Góc đã thừa nhận rằng các giảng viên Mỹ đang bí mật huấn luyện cho quân đội Đài Loan.
Trước khi đội Việt Nam gặp đội Tàu China trong giải đấu chọn đội đại diện Châu Á dự World Cup Qatar 2022 ở bảng B ngày 7 tháng 10 năm 2021 thì báo chí quốc tế đưa ra nhiều nhận xét nhưng tổng quát là trình độ 2 đội coi như ngang ngửa nhau. Đội nào cũng có cơ hội thắng đội kia.Tuy vậy, cũng có vài ý kiến lo ngại rằng yếu tố chính trị sẽ xen vào chuyện thể thao- một trận đấu mang nhiều ý nghĩa danh dự của quốc gia.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.