Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Một bài trong Chu Tử Gia Huấn: Khuyên Nam độc thư văn, Nam âm

23/04/201910:47:00(Xem: 1381)


(Khuyên con trai nên đọc sách, bài viết bằng chữ Nôm.)


Nguyen Van Sam
Từ rày thầy mới dặn dò.

Hễ con học trò cho biết lễ nghi.

Bây ơi chơi ác làm chi.

Muốn cho hay chữ học thì phải lo.

Rừng nhu bể Thánh khôn dò,

Bé mà không học lớn mò sao ra.

Nay nhờ cơm mẹ áo cha,

Chí công đi học mới đà khỏi hoang,

Muốn cho học lấn thế gian,

Thời phải chịu khó thác nang theo thầy,

Đội ơn cúc dục cao dầy,

Học nên đẹp mặt nở mày mẹ cha.

Học đặng như gấm thêm hoa.

Có văn có chất mới ra con người.

Làm trai phải biết hổ ngươi.

Học sao khỏi khóc khỏi cười mới nên.

Khôn thời ăn trước ngồi trên,

Dại thời ra đứng hai bên hè đình.

Người khôn học lấy giữ mình,

Đứa dạy bụng trống như hình nộm nang.

Triều đình quyền thưởng tước ban,

Cũng nhờ chữ nghĩa, bạc vàng khó mua.

Những người giúp nước phò vua.


Nguyen Van Sam 02


Cũng nhờ văn nghệ tranh đua quới quyền,

Nghèo mà biết chữ thời hơn.

Giàu mà biết chữ son sơn thếp vàng.

Bé thơ ép học chẳng màng,

Lớn lên ra làng chuyên với đôi trâu.

Gẫm trong đạo thánh rất mầu.

Học nên chữ sĩ như châu như vàng.

Ở cho tình tánh nghiêm trang.

Trẻ già tôn trọng xóm làng yêu thương.

Phước dầu áo gấm hồi hương,

Rạng danh cha mẹ như gương trên đời.

Đã hay thành bại tại trời.

Hoàng thiên đâu có phụ người đọc thơ.

Học nên, gái tốt đợi chờ.

Gắng thông kinh sử vợ nhờ thiếu chi.

Thầy là giác lý thị phi.

Tận tình khuyên dạy, học thì nên thân.

Học cho biết nghĩa biết nhân.

Biết trung biết hiếu quỷ thần trọng kinh.

Thầy đâu dám sánh cao minh.

Việc lành dạy trẻ nên biên để đời.

Trước sau cặn kẻ mọi lời.

Lại hỏi dân trời có phải cùng chăng.

Rày thêm hòa cốc phong đăng.

Hỷ đề sổ cú nguyện tăng thái bình.


(Nguyễn văn Sâm phiên âm)


Ông Châu Bá Lư viết nhiều bài văn dạy con cháu rất chí lý và dễ hiểu, đại khái về cách ăn ở đời và những điều trung hiếu. Các ông Trương Minh Ký, Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký thường dịch bài của Châu Bá Lư sang quốc ngữ.  Nhưng trước đó Nho sĩ Nam Kỳ đã có người dịch sang chữ Nôm rồi.

Trong Nam người 70 tuổi trở lên đều có học bài nầy ở thời tiểu học. Điều đó đã góp phần tạo nên những thế hệ văn chất, lễ nghĩa một giai đoạn dài của vùng cực Nam nước ta cho đến bây giờ dầu làn sóng cực xấu lan tràn dồn dập vẫn chưa khuất lấp hết. Chúng tôi phiên âm lại - có vài chữ khác với người xưa, nhưng không quan trọng lắm - để chiêm nghiệm điều dạy liêm sỉ , lễ nghĩa, cần học, giúp đời của người xưa mà ta nên theo. (NVS, Victorville, CA, April 22, 19)





Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Chỉ còn ba tháng nữa là đến ngày bầu cử tổng thống 2020 và một số các chức vụ dân cử khác, nước Mỹ đang bị phân rẽ hơn bao giờ hết kể từ cuộc chiến Việt Nam lồng trong bối cảnh của Chiến tranh Lạnh.
Mà nào có riêng chi thân phận của 41 sinh linh lớn bé mang dòng máu Việt. Biển Hồ cạn nước, tình hữu nghị Việt/Miên cũng đang cạn dần theo. Rồi ra, trong số 750.000 kiều bào ở Cambodia thì ít nhất cũng phải có đến hơn nửa sẽ phải tìm đường trở về cố quốc. Chứ còn nơi nao để mà dung thân nữa?
Phe Biden sẽ dựa vào ngoại giao, thương thuyết và liên minh (alliance) thay vì đánh bài thấu cáy như Trump. Ngược lại cánh diều hâu cho rằng Mỹ thương thuyết bị gạt từ 30 năm nay trong lúc liên minh kiểu ASEAN đã bị Bắc Kinh bẻ gãy. Mỹ không dễ dàng trở lại TPP khi bị cả hai cánh tả Bernie Sander lẫn hữu chống đối. Phần Trump chẳng nhờ cậy nước nào mà lại dấu kín lá bài tủ nên không ai biết Mỹ sẽ giải quyết căng thẳng với Trung Quốc như thế nào, thế giới lo sợ trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.
Ngày xửa ngày xưa, dưới chân Hy Mã Lạp Sơn có một vương quốc trù phú tên gọi Thắng Man. Dù là một vương quốc giàu mạnh nhưng lòng người ở đây không thành thật, sống trên những giá trị giả dối, phù phiếm. Tại ngôi chợ bên ngoài hoàng thành có một người đàn ông sống bằng nghề bán mũ. Mũ của anh chàng này rất đẹp nhưng không hiểu sao hàng ế ẩm nên anh chàng toan tính bỏ nghề, tìm nghề khác sinh sống.
Theo dõi các cuộc tranh luận cộng đồng trên các trang mạng xã hội, có lẽ cũng dễ dàng nhận ra một điều rằng: cộng đồng mạng của người Việt khá bạo lực. Một dạng bạo lực tâm lý, từ trong tâm tưởng và thể hiện qua những mẩu viết, lời bình trên Facebook hay dưới các bài báo. Đặc biệt khi liên quan đến các vấn đề chính trị xã hội, như về chính trường Hoa Kỳ hiện nay chẳng hạn.
Hôm nay, 6 tháng 8 năm 2020, thế giới kỷ niệm lần thứ 75 ngày hai quả bom nguyên tử được ném xuống hai thành phố lớn của Nhật bản: Hiroshima và Nagasaki. Tưởng không cần phải nhắc lại những thiệt hại về người, của và tinh thần người dân Nhật Bản và những hệ quả tai hại khôn lường từ 75 năm qua. Điều cần nói đến là sự quên lãng của nhân lọai về một tai họa nhãn tiền, một tai họa đã xẩy ra cách đây 75 năm, nhưng cũng có thể xẩy ra lần nữa vào bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu.
Sau khi triều đại nhà Thanh sụp đổ và trước năm 1950, khu vực tương ứng với Vùng Tự Trị Tây Tạng (TAR) ngày nay thực tế là một quốc gia độc lập. Đất nước này [Tây Tạng] lúc đó đã tự phát hành tiền tệ và tem, và duy trì các mối quan hệ quốc tế. Tây Tạng tuyên bố có 3 tỉnh (Amdo, Kham và U-Tsang), nhưng chỉ kiểm soát tỉnh Kham phía tây và U-Tsang.
Như nhiều người khác, sự quý mến và ngưỡng mộ ông của tôi có lý do. Xem phim và đọc về ông, thỉnh thoảng lại dịch các bài viết xuất sắc của ông vốn dễ bắt gặp thì chúng thường là các bài nói chuyện sâu sắc, ý nghĩa, lan truyền niềm cảm hứng đến giới trẻ, người dân. Đặc biệt là những diễn từ với giới trẻ, tại các lễ ra trường đại học vào mỗi mùa bãi trường hàng năm.
Tiếng Việt của ta rất phong phú và có ý nghĩa thâm sâu. Khi áp dụng vào chính trị thì nghĩa chữ càng tím ruột, lộn gan lên đầu. Tỷ dụ như khi báo Nhân Dân, tiếng nói chính thức của Đảng và Nhà nước CSVN nghêu gao rằng “dân chủ là bản chất chế độ xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước” (ngày 10/07/2020) thì dân Nam Kỳ Lục Tỉnh biết ngay đó là xạo ke, ba xạo, ba đía, hay là chuyện tào lao thiên địa, bá láp bá xàm.
Trong lịch sử cách mạng tranh đấu giành Độc lập Việt nam gần đây, có 2 Đảng Cách mạng có tuồi thọ cao nhứt là Việt nam Quốc dân Đảng và Đại việt Quốc dân Đảng. Đảng cộng sản tuy xuất hiện năm 1930, sau Việt nam Quốc dân Đảng, nhưng không phải là đảng tranh đấu cách mạng cho Độc lập dân tộc, mà tranh đấu cho quyền lợi của phong trào cộng sản quốc tế. Vì người cộng sản không có dân tộc và không có đất nước riêng của họ.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.