Hôm nay,  

Bóng đá, nước Mỹ và kỷ niệm

7/14/201817:41:00(View: 4999)
Bóng đá, nước Mỹ và kỷ niệm
 
Bùi Văn Phú

 

Giải Túc cầu Thế giới đang diễn ra ở Nga Sô từ một tháng qua và sẽ kết thúc vào Chủ Nhật 15/7 này, khi đội tuyển Pháp và đội tuyển Croatia gặp nhau tranh vô địch World Cup 2018.

 

Ba mươi hai đội banh từ khắp các châu lục đã tranh tài trong bốn tuần lễ qua, với nhiều bất ngờ. Đức, đương kim vô địch và đã bốn lần đoạt giải World Cup nhưng năm nay phải khăn gói rời nước Nga sau vài trận đầu là điều gây ngạc nhiên cho giới hâm mộ bóng đá. Rồi Spain, Brazil, Uruguay là những nước đã từng đoạt cúp, cũng lần lượt xách vali ra về để lại nước Croatia bé nhỏ, mới ra đời hơn hai thập niên, vào chung kết đối đầu với Pháp, từng đoạt cúp năm 1998.

 
blankH01: Nhiều nghìn khán giả Mỹ đến trước Toà Thị chính San Francisco xem trực tiếp truyền hình trận Mỹ-Bỉ trong World Cup 2014 (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Thật là một mùa thi đấu nhiều kịch tính khiến giới cá độ bàn vui với nhau là mùa World Cup này đã có nhiều vụ “nhảy cầu, nhảy lầu” sau những trận tranh tài.

 

Thế giới nơi nào hồ hởi, náo nhiệt với World Cup chứ nước Mỹ vẫn bình yên trải qua những ngày hè nắng nóng ở miền Đông và cháy rừng lan toả ở miền Tây. Môn thể thao này chưa nóng lên được ở đây, dù Mỹ đã tham gia trên 60 năm. Trước đây, để nâng tầm bóng đá Mỹ một đội banh New York đã mướn Pélé về làm huấn luyện viên và một đội banh ở Los Angeles cũng đã mướn Beckham về chơi nhưng đội tuyển Mỹ vẫn loanh quanh vòng ngoài World Cup.

 

Bốn năm trước, đội tuyển Mỹ qua được vòng loại nên không khí bóng đá ở vùng Vịnh San Francisco cũng có phần hồ hởi hơn. Trước cửa Toà Thị chính San Francisco đã có dựng màn hình lớn chiếu trực tiếp những trận có đội tuyển Mỹ và nhiều nghìn người đã tụ họp để xem.

 

Năm nay chưa có trận nào được trực tiếp truyền hình như thế. Tuy nhiên, dự kiến sáng Chủ Nhật này màn hình sẽ được dựng lên trước toà thị chính để những người hâm mộ bóng đá xem trận chung kết giữa Pháp và Croatia.

 

Hôm tuần qua, đi ăn trưa ở khu Little Saigon trên đường Larkin, San Francisco thấy các quán đều bật ti-vi trận đấu vòng tứ kết giữa Brazil và Bỉ nên khách cũng chú ý hơn. Nhiều trận khác diễn ra lúc 7 hay 8 giờ sáng ở California nên không tiện cho người xem.

 

World Cup 2006 tôi đang đi chơi vùng Ngũ Đại Hồ ở miền Đông Bắc Mỹ. Nơi đây có đông người gốc châu Âu như Anh, Ái Nhĩ Lan, Đức, Ba Lan nên không khí bóng đá cũng khá vui nhộn. Các quán ăn vào giờ trưa đông khách theo dõi các trận đấu trực tiếp qua truyền hình và nhiều lúc cũng reo hò trước những đường banh hay cú sút đẹp mắt. Trên phố du lịch Magnificient (Michigan Street) của thành phố Chicago còn thấy những bích chương quảng cáo cho World Cup.

 

Không khí World Cup 2018 nhìn chung ở vùng Vịnh San Francisco yên lặng. Ngay khu vực San Jose có đông người gốc Việt và gốc Mỹ Latinh nhưng cũng không náo nhiệt, ồn ào.

 

Những ngày đầu với đội tuyển Mexico thi đấu nên sân vận động San Jose có màn hình lớn chiếu trực tiếp. Không đông khán giả đến xem, chừng đôi ba trăm. Nếu so với các trận vô địch bóng rổ mới diễn ra hơn một tháng trước, với đội Warriors của Oakland, California tranh chức vô địch với đội Cavaliers của Cleveland, Ohio, đã có hàng vạn người đến sân vận động Colliseum xem trực tiếp truyền hình khi trận đấu diễn ra ở bang Ohio.

 

Người Mỹ vẫn mê bóng bầu dục, bóng chầy, bóng rổ chứ chưa mê bóng đá, dù đội bóng đá nữ của Hoa Kỳ đã nhiều lần đoạt giải vô địch World Cup nữ.

 

Năm 1994 World Cup được tổ chức tại Mỹ, nhiều trận diễn ra trên sân cỏ Đại học Stanford ở vùng vịnh San Francico nhưng cũng không gây được không khí náo nhiệt, sôi động trên đường phố.

 
blankH02: Môn bóng đá vẫn chưa được nhiều người Mỹ mê như mê bóng bầu dục, bóng chầy hay bóng rổ (Ảnh: Bùi Văn Phú)

World Cup 1994 còn đọng lại trong trí nhớ của tôi với trận đấu giữa Mỹ và Columbia mà tuyển thủ Andres Escobar đá ngược banh vào khung thành của Columbia đưa đến kết quả Hoa Kỳ thắng trận đó. Khi về nước Escobar đã bị một ủng hộ viên tức giận bắn chết. Tuy thắng ăn may, năm đó Hoa Kỳ vẫn đứng chót trong số 32 đội tuyển.

 

Qua World Cup 1998 có trận gặp mặt giữa Hoa Kỳ và Iran trên sân cỏ. Các nhà bình luận hy vọng qua bóng đá hai nước sẽ có bước tiến trong quan hệ, như kiểu ngoại giao bóng bàn giữa Mỹ và Trung Quốc hồi đầu thập niên 1970. Nhưng thể thao và chính trị trong trường hợp này không đưa đến những quan hệ tốt đẹp hơn. Mỹ và Iran nay vẫn coi nhau như kẻ thủ và quan hệ vẫn đóng băng, tuy có lúc ấm lên chút chút dưới thời Tổng thống Barack Obama.

 

Xa hơn nữa về quá khứ, năm 1986 khi đó tôi đang làm việc trong các trại tị nạn ở Đông Nam Á, tin tức về World Cup được đồng bào chú ý lắng nghe qua các làn sóng phát thanh BBC hay VOA. Vì điều kiện sinh sống trong trại không có những thông tin cập nhật về thể thao nên khi đứa em trai từ Việt Nam viết thư xin tôi một tấm hình khổ lớn của Maradona, không rõ em có viết tên sai hay tôi đọc nhầm và hiểu sai, tưởng em tôi muốn hình ca sĩ Madonna đang nổi tiếng thời bấy giờ. Khi ra Singapore tôi đã mua tấm hình cô ca sĩ, bỏ hộp gửi về cho em. Vài tuần sau gói bưu phẩm bị trả lại với ghi chú: loại hàng bị Việt Nam cấm cho nhập vào.

 
blankH03: Vài khán giả xem trực tiếp World Cup 2018 trong một tiệm tacos ở vùng Vịnh San Francisco trưa ngày thứ Bảy 7/7/2018 (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Những ngày còn ở quê nhà, tuy không phải là dân nghiền thể thao nhưng thỉnh thoảng Chủ Nhật tôi cùng bạn ghé vào sân vận động quân đội, cạnh Bộ Tổng Tham mưu, coi những trận đá giao hữu. Qua đài phát thanh tôi biết đến những cầu thủ có tiếng của nền túc cầu Việt Nam Cộng hoà thời đó như Tam Lang, Rạng, Trung đầu hói và nhất là những buổi tường thuật trực tiếp từ sân cỏ của ký giả Huyền Vũ với giọng ngân dài “dôôô…” khi có banh vào khung thành, như những ký giả nói tiếng Tây Ban Nha ngày nay kéo dài chữ “gôôô…lờ” bất tận khi tường thuật trực tiếp World Cup.

 

Tôi đã có dịp sống ở nhiều nơi và nhận ra rằng môn thể thao bóng đá được khắp thế giới ưa chuộng, từ châu Phi qua châu Âu, đến châu Á, Nam Mỹ. Có lẽ vì môn này không đòi hỏi sân chơi đúng kích thước, không tốn nhiều tiền. Một em bé ở nước nghèo, nếu thích thì bất cứ vật gì hình cầu cũng có thể trở thành quả bóng đá và khung thành chỉ cần hai cục đá, hai ống lon hay hai cái áo, cái quần là đủ.

 

Tám năm nữa, năm 2026, World Cup sẽ trở lại Hoa Kỳ, lần này trong liên hiệp với các nước Bắc Mỹ gồm Canada và Mexico. Không biết đến khi đó không khí bóng tròn ở Mỹ có sẽ nóng lên được chút nào không.

 

Năm nay, với nhiều trận ngựa về ngược, tôi bắt đội Croatia thắng Pháp 2-1. Nếu thua, tôi ra cầu Golden Gate tham quan và hóng mát.

 

© 2018 Buivanphu

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.