Hôm nay,  
Việt Báo Online

Thực Phẩm Và Năng Lượng

08/06/201800:00:00(Xem: 665)
Thực Phẩm Và Năng Lượng
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Thân thể chuyển hóa các chất dinh dưỡng thành năng lượng, có đơn vị cơ bản là calori (Cal) . Một calorie là số năng lượng cần có để nâng nhiệt độ của 1 gr nước lên 1ºC.

Vì đơn vị calori quá nhỏ, nên khi tính toán năng lượng người ta thường dùng kilocalori (Kcal), tương đương với 1.000 calori. Mặc dù theo thói quen người ta vẫn gọi là calori, nhưng trong dinh dưỡng nên hiểu là được dùng để chỉ cho kilocalori (Kcal)

Trong phòng thí nghiệm người ta dùng một cái máy đo calori (gọi là calorimeter) để đo nhiệt lượng sinh ra khi thực phẩm được tiêu thụ. Nhiệt lượng này cũng giống như năng lượng được tạo ra trong cơ thể khi thực phẩm được chuyển hóa. Theo cách đo này, người ta biết mỗi gram carbohydrat hoặc chất đạm cung cấp 4 Calori, trong khi mỗi gram chất béo cung cấp 9  Calori.

Một số loại thực  phẩm như đường cát trắng chỉ cung cấp calori mà không có hoặc có rất ít chất dinh dưỡng (empty caloriies).

Khi được tiêu thụ vào cơ thể, thực phẩm sẽ được tiêu hóa rồi chuyển hóa thành các chất mà cơ thể có thể dùng được. Thí dụ đạm chất phải được chuyển ra các acid amin; carbohydrat chuyển  ra các đơn vị glucose, maltose...Thực phẩm không tiêu hóa được như chất xơ sẽ được loại ra trong phân, đồng thời cũng mang theo một số năng lượng.

Các sản phẩm phụ của chất dinh dưỡng như ure, creatinine, uric acid được nước tiểu thải ra cùng với một số năng lượng khác.

Năng lượng do sự chuyển hóa thực phẩm một phần sẽ giúp bảo trì cơ thể và và phần lớn là cung cấp nhiên liệu cho các chức năng của cơ thể.

Con người có thể suy nhược, mắc một số bệnh nếu ăn ít quá hoặc ăn nhiều quá nhu cầu.

Thiếu năng lượng đưa tới kém tăng trưởng từ lúc bé thơ cho tới tuổi dậy thì, thiếu sinh lực cho sức lao động, giảm khả năng miễn dịch. Người thiếu dinh dưỡng cũng dễ bị tai nạn do lanh giá vì người gầy, lớp mỡ mỏng, dễ mất nhiệt hơn người béo mập.

Khi liên tục tiêu thụ nhiều năng lượng cũng tạo ra khó khăn cho cơ thể nhất là khi bị chứng béo phì. Béo phì làm các bệnh tim mạch trầm trọng hơn, tỷ lệ tử vọng bệnh thận cao hơn, dễ mắc các bệnh tiểu đường, sỏi  túi mật, thống phong (gout), cao huyết áp, cao cholesterol trong máu, bệnh xương khớp, khó thở, dễ mệt, dễ bị trúng nhiệt...

Trẻ em dưới một tuổi cần mỗi ngày khoảng 115 calori cho mỗi kilogram cân nặng. Chẳng hạn một em bé nặng 7 kg cần khoảng  800 calori mỗi ngày.

Trẻ em từ 1 tới 10 tuổi cần từ 1200 tới 2400 calori mỗi ngày.

Trung bình, với các hoạt động thông thường, mỗi ngày thanh thiếu niên đang độ tăng trưởng từ,  nam giới từ 11 tuổi trở lên cần từ 2500 đến 3000 calori; nữ giới từ 11 tuổi trở lên cần từ  2000 tới 2200 calori.

Phụ nữ có thai, trong ba tháng đầu tiên mỗi ngày cần tăng thêm 150 calori, các tháng sau đó cần  tăng thêm 350 calori, và khi cho con bú thì cần thêm khoảng 500 calori mỗi ngày.

Khi cơ thể mắc bệnh hoặc bị  thương tích cũng cần thêm năng lượng, chất dinh dưỡng để bồi bổ, mau hồi phục. Những khi làm việc trong thời tiết lạnh hoặc bị các bệnh kinh phong, tật nguyền phải chống nạng thì cơ thể cũng cần nhiều năng lượng hơn.

Dưới đây là bản liệt kê số calori do một số thực phẩm cung cấp:

 
  • 1 bát mì sợi gà (241 gr và 3 gr mỡ) 82 calori.

  • 1 bát thịt bò (240 gr, 14 gr mỡ) 83  calori

  • 1 ly sữa chua  (225 gr và 7 gr mỡ): 138  calori

  • 1 ly sữa (240 mililít và 8 gr mỡ)      150 calori

  • nửa ly cà rem (68 gr và 7 gr mỡ 135  calori

  • 1 bánh  hăm bơ gơ (90 gr và 10 gr mỡ)   274 calori

  • 1 bát thịt bò hầm ( 245 gr và 14 gr mỡ)  303 Calori.

  • ¾ bát cơm (140 gr và 0gr mỡ    181 calori

  • 1 củ khoai (120 gr)    120 calori

  • ¼ bát  đậu phụng rang (40 gr và 20 gr mỡ)    232  calori

Các loại thực phẩm ít chất béo cung cấp ít calori  hơn:

  • 1 ly sữa không béo 240 ml) 86 Calori.

  • 1 ly sữa ít chất béo (1% chất béo) (240 ml)     102  calori

  • 1 ly sữa chua (225 gr) không béo 125  calor

  • 85 gr  cá hồi   157 Calori

  • 85g Thịt gà hoặc  gà tây  167  calori

  • 85g tôm     84  calori

Nhu cầu năng lượng cụ thể

Cơ thể càng cao lớn thì nhu cầu năng lượng càng cao. Một người hoạt động nhiều chắc chắn cần nhiều thực phẩm hơn người ít hoạt động. Khi ngủ nhu cầu năng lượng giảm Khi cơ thể run vì lạnh thì cần thêm năng lượng để khỏi lạnh cóng.

Tùy theo chiều cao và cân nặng, mỗi người cần một số năng lượng khác nhau trong ngày. Bảng dưới đây tính toán mức nhu cầu năng lượng trung bình. Nhu cầu này gia tăng khi cơ thể phải hoạt động nhiều, và giảm thấp hơn khi cơ thể ít hoạt động.

Nữ giới

Chiều cao Sức nặng Số calori cần mỗi ngày.

  • 1,47m 41-54kg 1380-1815

  • 1,50m: 43-56kg 142-1860

  • 1,52m : 47-58kg    1470-1905

  • 1,55m: 46-59kg    1510-1950

  • 1,58m: 47-61kg    1560-2010

  • 1,60: 48-62kg    1605-2070

  • 1,63m: 50-65kg    1650-2130

  • 1,65m: 52-66kg    1710-2190

  • 1,68m: 54-68kg 1770 - 2250


Nam giới

  • 1,55m      47-61kg 1575 – 2010 cal

  • 1,58m 49-62kg   1620 - 2055

  • 1,60m 50-64kg   1665 - 2115

  • 1,63m     52-66kg   1710 - 2175

  • 1,65m    53-68kg   1755 - 2235

  • 1,68   55-70kg   1815 - 2310

  • 1,70m      57-72kg  1875 - 2385

  • 1,73m     59-74kg  1935 - 2445

  • 1,75m     60-76kg  1995 - 2505

 
Với bản liệt kê số lượng calori do các loại thực phẩm cung cấp và số lượng calori cần thiết hằng ngày, ta có thể tính toán để điều chỉnh nhu cầu thực phẩm. Muc đích là để cung cấp cho cơ thể số lượng calori đầy đủ và hoạch định những hoạt động để tiêu thụ bớt số calori thặng dư do ăn quá số thực phẩm cần thiết. Số năng lượng do thức ăn cung cấp nếu không được tiêu thụ hết sẽ tồn đọng trong cơ thể và trở thành nguy cơ của nhiều căn bệnh hiểm nghèo.

Gần đây, các nhà khoa học khi  thí nghiệm với những con  vật như khỉ, chuột...đã  nhận thấy nếu hạn chế số lượng calori do thực phẩm cung cấp thì những con vật này có thể sống lâu hơn. Điều này có thể đúng cho con người hay không? Vấn đề đang được tiếp tục nghiên cứu. Tuy nhiên các khoa học gia đều tin rằng sự hạn chế số lượng calori đưa vào cơ thể sẽ giúp bảo vệ các chất đạm, chất lipid các gen DNA chống trả lại sự bức xạ của các gốc tự do, làm chậm tiến trình lão hóa. Như vậy thì câu nói  “ăn ít sống lâu” cũng có thể là rất đúng.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

22/06/2018(Xem: 230)
Sức khỏe tốt phụ thuộc vào nhiều yếu tố như gen di truyền, tuổi tác, nếp sống cá nhân, môi trường chung quanh, sự chăm sóc sức khỏe, kiến thức tổng quát và cách thức ăn uống.
15/06/2018(Xem: 501)
Nhiều nhà chuyên môn đề nghị chính xác hơn: sốt là khi nhiệt độ lên cao vì một bệnh nào đó chứ không phải vì các lý do thông thường như sự tiêu hóa thực phẩm, khi có cảm xúc mạnh, khi vận động cơ thể, có thai, có kinh nguyệt...
01/06/2018(Xem: 1283)
Kích thích tố mà tiếng Anh gọi là Hormone. Có nhiều loại khác nhau và đây là những chất rất cần cho cơ thể. Xin cùng tìm hiểu về chất này.
18/05/2018(Xem: 1766)
Móng là nói chung cho cả móng tay và móng chân. Bệnh của móng có thể phục hồi sau khi điều trị, nhưng móng mọc lại rất chậm. Cho nên chăm sóc, bảo vệ móng, tránh hư hao là điều cần lưu ý.
16/05/2018(Xem: 2185)
Việc đọc hiểu các nhãn thực thực phẩm có thể giúp chúng ta chọn lựa đúng loại thực phẩm thích hợp với nhu cầu sức khỏe, có thể so sánh những món ăn tương tự để chọn được món ăn tốt hơn
11/05/2018(Xem: 2999)
Bột Ngọt là chất kết tinh không mùi, mầu trắng nom giống như muối. Dù không có mùi nhưng bột ngọt lại có đặc tính làm nổi bật hương vị của thịt và một số thực phẩm khác.
04/05/2018(Xem: 1904)
Mấy phút sau khi ăn món kem tráng miệng với dâu tươi, bà Cúc thấy trong người bần thần, mặt nóng bừng, lưng ngứa và đổ mồ hôi. Sau đó ruột bà cồn cào như muốn ói. Chạy vội vào nhà vệ sinh, bà tống xuất hết những thức ăn vừa ăn vàọ. Đây không phải là lần đầu tiên bà bị như thế này. Bà nhớ lại là mình không ăn được món dâu tươi!
20/04/2018(Xem: 2447)
Bà nó ơi, đi chợ nhớ mua cho tôi quả dưa hấu nhé. Trời nắng ăn dưa để tủ lạnh đã khát lắm bà nó ạ. Nhưng mua loại tự nhiên ấy nhé. Mấy thứ do cấy “gin giung” gì đó ăn vào chẳng tốt gì đâu.
17/04/2018(Xem: 14503)
1- Không khí trong các nhà vệ sinh công cộng có thể chứa nhiều vi trùng kháng thuốc, và các bồn cầu không đậy nắp giúp vi trùng bay lên không trung.
13/04/2018(Xem: 2033)
Với sự hiểu biết của văn minh Hy Lạp , bệnh không phải gây ra do thần linh hoặc tội lỗi gây ra nhưng mà là vì mất thăng bằng trong cơ thể.
06/04/2018(Xem: 5361)
Nhiều người cho rằng mật ong là một trong nhiều chất dinh dưỡng quý giá nhất mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Để tỏ lòng trân trọng, họ còn gọi mật ong bằng những cái tên văn vẻ như bách hoa tinh, bách hoa cao, phong đường, phong mật...
23/03/2018(Xem: 4088)
Xưa kia, việc đi ăn ở ngoài phạm vi gia đình là chuyện ít khi xảy ra. Món ăn được nấu nướng ở nhà với bàn tay khéo léo của người đàn bà quán xuyến. Lâu lâu, khi có việc gì đáng ghi nhớ như kỷ niệm ngày cưới, hoặc có chuyện vui muốn ăn mừng, thết đãi khách quý, đi chơi xa... thì gia đình mới rủ nhau đi ăn nhà hàng một lần để cùng chung vui.
09/03/2018(Xem: 2660)
Ngày xưa không có mỡ lợn để xào rau muống, tráng trứng, các cụ ta vẫn thay bằng dầu lấy từ hạt đậu lạc. Khi đó, các cụ đâu có nghĩ là dăm bẩy chục năm sau, người ta đổ xô nhau dùng dầu thực vật, không phải vì thiếu mỡ. Mà vì được hướng dẫn là dầu thực vật không có hại như mỡ động vật và mang lại nhiều ích lợi cho sức khỏe.
23/02/2018(Xem: 2967)
Theo các nhà dinh dưỡng thì ta chỉ nên tiêu thụ trong mỗi bữa ăn một số lượng chất béo đủ để cung cấp không quá 30 phần trăm tổng số năng lượng trong bữa ăn đó.
09/02/2018(Xem: 3328)
Từ Chay của ta bắt nguồn từ chữ “Trai” trong tiếng Hán, có nghĩa là giữ cho lòng dạ thanh tịnh để đạt đến một trạng thái tinh thần nào đó. Thường thì khi người có tâm nguyện gì lớn lao, hay muốn tập trung tinh thần vào một việc gì, người xưa thường luôn bắt đầu bằng cách “giữ gìn trai giới”
Tin công nghệ
Khoảng giữa tháng 06/2018, Walt Disney đã nâng mức giá mua lại mảng giải trí của 21st Century Fox Inc. với giá 71 tỷ USD, vượt qua mức giá mà Comcast đưa ra trước đó. Với 71 tỷ USD, đây rõ ràng sẽ là một trong những thương vụ lớn nhất trong ngành truyền thông, đa phương tiện.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo trang TechCrunch đưa tin, nghiên cứu về hệ thống thực tế ảo mới có tên là “Soccer On Your Tabletop”, đã được trình diễn tại Hội nghị Computer Vision and Pattern Recognition tại Salt Lake City, Mỹ. Công nghệ thực tế ảo mới là sản phẩm hợp tác giữa Facebook, Google và Đại học Washington.
Adode là thương hiệu nổi tiếng giới phần mềm chỉnh sửa video và đồ họa với những cái tên tiêu biểu như Adobe photoshop, Adobe After Effects, Adobe Primiere Pro…Khoảng giữa tháng 06/2018, Adode tiếp tục giới thiệu Project Rush.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Bithumb, một trong những sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất ở Hàn Quốc theo khối lượng giao dịch, đang tạm dừng các dịch vụ gửi và rút tài sản sau khi tin tặc đã đánh cắp 35 tỷ Won (khoảng 32 triệu USD).
Khoảng giữa tháng 06/2018, Tesla đã đệ đơn kiện, buộc tội một cựu nhân viên vì đã hack hệ thống của công ty và gửi đi vài gigabyte dữ liệu cho một bên thứ ba chưa biết tên. Vụ kiện dường như có liên quan tới những cáo buộc gần đây của CEO Elon Musk, cho rằng trong công ty đang có hành động phá hoại nội bộ.
Khoảng cuối tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, HPE (Hewlett-Packard Enterprise) sẽ cho lắp đặt chiếc siêu máy tính chạy vi xử lý ARM mạnh nhất từng được chế tạo tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia vào cuối năm 2018. Máy có tên mã Astra, sẽ được xây dựng dựa trên những chiếc máy chủ Apollo 70 của HPE với 2592 chiếc cho tổng số nhân xử lý đến 145,152 nhân.
Khoảng giữa tháng 06/2018, IGTV đã được Instagram ra mắt tại một sự kiện. Trong khuôn khổ sự kiện, Instagram cũng cho biết dịch vụ đang có 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng. Kevin Systrom, CEO Instagram, tuyên bố IGTV được thiết kế để giúp người dùng dễ dàng tìm và xem video trên smartphone, và hãng cũng đã bổ sung thêm một số tính năng mà YouTube không có.
Khoảng giữa tháng 06/2018, Sprint, nhà khai thác mạng di động lớn thứ tư của Mỹ, đã hợp tác với startup blockchain NXM Labs để đưa ra nền tảng xe hơi kết nối 5G được hỗ trợ bởi công nghệ blockchain.
Giờ đây khi chuẩn bị nghỉ hưu sau một chặng đường dài quan sát những biến động của thế giới công nghệ, tôi nghĩ đây là thời điểm thích hợp để nhìn lại cuộc càn quét của ngành trong suốt quãng thời gian đó, và dự đoán về những điều sẽ xảy tới trong tương lai.
Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Samsung sẽ bắt đầu áp dụng chính sách mới từ tháng 07/2018, trùng với thời điểm bắt đầu của luật mới. Các nhân viên văn phòng và các nhà phát triển ứng dụng sẽ có thể làm việc bất cứ lúc nào họ thích, miễn là đảm bảo ở mức trung bình 40 giờ mỗi tuần. Chẳng hạn như một nhân viên thực hiện một dự án lớn đã làm việc trong 60 giờ hai tuần đầu tiên của tháng, sau đó có thể chỉ cần làm việc 20 giờ trong tuần thứ ba và thứ tư.
Việc con người sử dụng nhựa trong suốt nhiều thập kỷ đã làm cho môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các nhà khoa học cho biết, các đại dương đang ngập tràn những hạt vi nhựa – có kích thước từ 5-100nm – và chúng thực sự có thể nhiễm vào các loài sinh vật biển. Còn các loài sinh vật nằm trong chuỗi thức ăn của con người, nên cuối cùng hạt vi nhựa có thể đi vào dạ dày của cơ thể người thông qua việc ăn hải sản, thậm chí là muối biển.
Trong năm 2018, dự kiến trong số ba mẫu iPhone mới Apple ra mắt vào mùa thu, sẽ có một mẫu iPhone màn hình OLED cỡ lớn, lên tới 6.5 inch. Hai mẫu còn lại là phiên bản kế nhiệm của iPhone X với màn hình OLED 5.84 inch và một mẫu iPhone màn hình LCD 6.04 inch.
Khoảng giữa tháng 06/2018, có vẻ như Facebook đã tìm được một nơi mới để bán quảng cáo video: ngay trong Messenger, nơi một số người dùng sẽ bắt đầu thấy quảng cáo video tự động xuất hiện trong hộp thư đến của mình, ngay bên cạnh tin nhắn từ bạn bè và gia đình
Khoảng giữa tháng 06/2018, WHO đã bổ sung chứng rối loạn game vào ấn bản thứ 11 của Phân loại thống kê quốc tế về các loại bệnh – International Classification of Diseases (ICD) – được sử dụng để phân loại các điều kiện sức khỏe. Nhìn chung, ICD cũng tương tự như cẩm nang chẩn đoán và thống kê rối loạn tâm thần (DSM) được xuất bản ở Mỹ, nhưng ICD có phạm vi rộng hơn và được sử dụng trên phạm vi quốc tế.
Khoảng giữa tháng 06/2018, theo một công bố mới được đăng trên tạp chí Nature, Ai của Google có thể dự đoán khi nào một bệnh nhân sẽ chết.